Noorwegen zet diepzeemijnbouw door

‘Dit is wat je noemt ecocide,’ schrijft een aantal milieuexperts in de EU-Observer. Het besluit van Noorwegen om te starten met diepzeemijnbouw heeft veel afwijzende reacties opgeleverd. Het Europees Parlement dringt er in een deze week aangenomen resolutie op aan dat Noorwegen voorlopig stopt met diepzeemijnbouw. Eerst moet er meer duidelijkheid komen over de gevolgen voor het milieu en de biodiversiteit. ‘Dit is de grootste schande in de moderne geschiedenis van het Noorse maritieme beheer en het einde van de reputatie van Noorwegen als verantwoordelijke maritieme natie’, zei Karoline Andaur van het Wereld Natuur Fonds vorig jaar toen de Noorse minderheidsregering met de oppositie een akkoord bereikte over diepzeemijnbouw.

Noorwegen is geen lid van de EU, al volgt het normaal gesproken alle Europese wetgeving. Dat het Europarlement zich nu met de Noorse diepzeemijnbouw bemoeit heeft te maken met het feit dat gevreesd wordt voor onomkeerbare gevolgen voor de oceaan die heel Europa raken. Juridisch heeft dat gebied een aparte status: de bodem is van Noorwegen, het zeewater van de internationale gemeenschap. En dus vindt het Europees Parlement dat het óók wat te zeggen heeft over de plannen van de noorderbuur. “Het besluit heeft consequenties voor ónze wateren, ecosystemen en economische bedrijvigheid. Veel Europese vissers verdienen in het gebied hun brood”, zegt Mohammed Chahim (PvdA).

Geopolitieke motieven

Noorwegen verdedigt de mijnbouw met verwijzing naar de energietransitie die veel kostbare metalen vereist. Nu komen die metalen vooral uit China. Terwijl de Noorse zeebodem vol ligt met mangaanknollen waaruit die kostbare grondstoffen gehaald kunnen worden. Wil Europa dan afhankelijk blijven van China? Bij de presentatie van de plannen zei het Noorse parlementslid Baard Ludvig Thorheim van de Conservatieve partij dat er hoge eisen worden gesteld ter bescherming van het milieu. Maar ook weer niet te hoog, want ‘als de voorwaarden te streng en te gecompliceerd zijn, zal er geen interesse zijn.’ Premier Støre van de Noorse Arbeiderspartij heeft inmiddels een brief gestuurd aan voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie waarin hij schrijft dat hij “misverstanden” over de winning van mineralen op de zeebodem wil wegnemen. Parlementslid Marianne Sivertsen Næss, ook van de Arbeiderspartij, benadrukt dat het om een verkenningsfase gaat. ‘Alleen zo komen we er erachter of het daadwerkelijk mogelijk is om metalen op een winstgevende, duurzame en verantwoorde manier te winnen.’

Volgens Europarlementslid Chahim is de diepzeemijnbouw misschien helemaal niet nodig. Europa zou volgens hem in zijn eigen behoefte kunnen voorzien door meer aan recycling te doen, een circulaire economie op te zetten en de consumptie te verminderen. In oude mijnen liggen misschien ook nog onontdekte voorraden van de zo gewilde grondstoffen, bijvoorbeeld in de bergen en meren vol mijnbouwafval. “Dat soort laaghangend fruit moeten we eerst plukken”, zegt Chahim. Pas daarna mag de deur naar de diepzee eventueel open.

Klimaatdoelen halen dankzij olie en gas

Noorwegen is goed op weg om de klimaatdoelen te halen. Maar het land zit in de paradoxale situatie dat dit vooral mogelijk wordt gemaakt door de export van olie en gas, constateerde David Boyd de speciale VN-rapporteur inzake klimaat en mensenrechten al in 2019. Noorwegen is een rijk land en werkt hard aan het realiseren van allerlei milieudoelen. Het Noorse elektriciteitssysteem is overwegend emissievrij en het land heeft het hoogste aandeel in de verkoop van elektrische voertuigen ter wereld. Maar er zijn ook schaduwzijden volgens Boyd. De koper- en goudwinning kan ten koste gaan van vissers en rendierhoeders en vormt zo een bedreiging van de Sámi-cultuur.

De milieubeweging heeft de Noose regering nu in een rechtzaak teruggeroepen van verdere steun aan de fossiele industrie. In tegenspraak met alle mooie woorden over het uitfaseren van fossiele brandstoffen gaf de Noorse regering oliemaatschappijen vorig jaar toestemming voor boringen naar olie en gas in negentien nieuwe velden op de Noordzee. Onlangs heeft de rechter drie vergunningen ingetrokken die de milieugroepen ter toetsing hadden voorgelegd. Volgens de rechtbank heeft de regering de gevolgen van de olie- en gaswinning voor de mondiale uitstoot van broeikasgassen onvoldoende meegewogen in de besluitvorming. In 2020 hadden de rechters in een vergelijkbare zaak nog geoordeeld ten gunste van de staat. Ze wilden voorkomen dat ze op de stoel van regering en parlement gingen zitten. Dat argument hebben ze nu kennelijk laten varen.

Reacties (9)

#1 Bolke

Juridisch heeft dat gebied een aparte status: de bodem is van Noorwegen, het zeewater van de internationale gemeenschap. En dus vindt het Europees Parlement dat het óók wat te zeggen heeft over de plannen van de noorderbuur. “Het besluit heeft consequenties voor ónze wateren, ecosystemen en economische bedrijvigheid. Veel Europese vissers verdienen in het gebied hun brood”

Nou, da’s niet helemaal waar, ook de wateren en de vissen die er in leven vallen juridisch onder Noorwegen.

An exclusive economic zone (EEZ), as prescribed by the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea, is an area of the sea in which a sovereign state has exclusive rights regarding the exploration and use of marine resources, including energy production from water and wind.

https://en.wikipedia.org/wiki/Exclusive_economic_zone

Het EP vind dat ze er wat over te zeggen heeft, maar dat is echt een staaltje van extraterritoriale wetgeving.

#1.1 Jos van Dijk - Reactie op #1

Je kunt toch moeilijk ontkennen dat wat er in Noorse wateren gebeurt invloed kan hebben op de rest van de oceaan. De exploitatie en het gebruik van bronnen is exclusief voor de EEZ. De consequenties van de vervuiling en de schade aan de biodiversiteit hebben een breder belang. Daarvoor vraagt het Europarlement terecht aandacht.

#1.2 Bolke - Reactie op #1.1

Daarvoor vraagt het Europarlement terecht aandacht.

Het EP gaat wel een stapje verder dan het vragen van aandacht.

En dus vindt het Europees Parlement dat het óók wat te zeggen heeft over de plannen van de noorderbuur.

Net zo min dat Noorwegen wat te zeggen heeft over wat wij met onze wateren doen.

#2 Eric

Diepzee mijnbouw is niet populair en ik ben het er zeker mee eens dat nader onderzoek vereist is. Uitsluiten zou ik het ook weer niet, we hebben een letterlijke berg grondstoffen nodig die simpelweg (nog) niet circulair in zulke volumes beschikbaar zijn. De meeste andere vormen van mijnbouw daarvoor zijn ook niet bepaald zachtzinnig. Nu kunnen we in Europa wel lekker superieur gaan doen en het smerige werk ver weg laten doen maar dat lost uiteindelijk ook niets op en voegt een paar zeer reële geopolitieke gevaren er aan toe. Als we de transitie willen versnellen en door kunnen pakken zullen we ook aan mijnbouw dichter bij huis moeten gaan wennen. Dan blijven we onafhankelijk en houden we controle over de schaduwkanten van de grondstoffen industrie.

#2.1 lmgikke - Reactie op #2

‘ Als we de transitie willen versnellen’ …. dat begint met het stoppen met kapot maken. En nee, dan laat je ook andere landen niet je smerige werk doen.

Een probleem vervangen met een ander probleem is geen transitie naar een duurzame samenleving.

De transitie waar jij het over hebt, en Noorwegen, is een energietransitie. Als dat een transitie is die nog steeds ten koste gaat van de natuur, is het dus geen duurzame transitie. Eerder een transititie om bestaande verdienmodellen overeind te houden. Elektrische auto’s + accu’s is zo’n voorbeeld. Dat is een transitie om de autofabrikanten te laten overleven. Minder auto’s zou de oplossing zijn.

Maar dat is de heilige koe.

#2.2 Eric - Reactie op #2.1

Je kan nu eenmaal niet alles tegelijk oplossen. De opwarming heeft nu prioriteit. Dit probleem oplossen zonder compromissen is een fantasie. Windmolens geven geluid, slagschaduw en slopen vogels. Zonnepanelen veroorzaken branden die vervolgens weer lastig te blussen zijn. De variabele opbrengst veroorzaakt problemen voor de stroomvoorziening en vragen enorme investeringen. Er is geen ov systeem dat de auto kan vervangen als je niet in een dicht bevolkt stadsgebied woont en nog redelijk ter been bent. Het apparaat waar jij dit op typte zit vol van elementen die Noorwegen wil gaan winnen.

Dat is allemaal geen reden om er mee op te houden, we zullen naar een co2 neutrale wereld toe moeten als we niet willen verdrogen, verzuipen, verhongeren of wegwaaien. De negatieve kant onderwijl proberen op te lossen, natuurlijk. Maar wachten op het perfecte moment dat alles in één magische zwaai goed komt wordt de ondergang van ons allemaal. Le mieux est l’ennemi du bien.

#2.3 Jos van Dijk - Reactie op #2.1

Minder auto’s zou de oplossing zijn. Maar dat is de heilige koe.

Helemaal waar. Mag wel eens wat vaker gezegd worden. Ooit was ‘de heilige koe’ nog zichtbaar in het publieke debat. Het autopark groeit echter nog steeds, zelfs opmerkelijk hard en het lijkt niemand een zorg te zijn. Waarom wordt al die reclame voor (steeds grotere) auto’s niet aan banden gelegd, zoals dat gebeurd is met tabak?

#2.4 Eric - Reactie op #2.3

Los dat het ov enorm klote is om praktische redenen als je niet in grotere stedelijke gebieden woont of wat minder ter been bent. Dat is al aan banden gelegd met toren hoge belastingen met als resultaat dat Nederland één van de oudste wagenparken van Europa heeft. https://www.nrc.nl/nieuws/2023/01/03/wagenpark-helft-autos-ouder-dan-tien-jaar-a4153143 . Daar ga je met je transitie.

Ik heb lang geleden ook een ov kaart gehad en stedelijk gewoond en ik heb nog ptss van reizen in spitsuren in overvolle treinen, bussen en trams met geïrriteerde forenzen die elkaar gewoon in de bek staan te hoesten alsof ze al jaren getrouwd zijn. Van wat ik lees en hoor is dat niet beter geworden.

Het comfort en de vrijheid van een auto is ongeëvenaard, je hebt helemaal geen reclame budget nodig om mensen te overtuigen een auto te kopen. Die reclames zijn er alleen maar voor je naar het merk te verleiden. Dus laten we ophouden vooral mensen met een kleiner budget het ov in te dwingen en gaan kijken hoe we iedereen dit comfort en vrijheid kunnen geven zonder de wereld te slopen.

#2.5 Eric - Reactie op #2.4

Ik werd net geattendeerd op deze aanvulling (pdf!) https://publications.tno.nl/publication/34642067/rD5lQO/TNO-2024-P12018.pdf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren

*
*
*