De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland. Deze Wondere Woensdag valt midden in het Nobelprijs- geweld. Vandaag zal de winnaar (of zullen de winnaars) van de Nobelprijs voor Scheikunde bekend worden, waarna de komende dagen Literatuur, Vrede (altijd erg controversieel) en Economie aan de beurt zijn. Daar moeten we dus even op wachten. Maar eergisteren en gisteren werden respectievelijk de Nobelprijzen voor Geneeskunde en Natuurkunde uitgedeeld. De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde zoals hij officieel heet werd dit jaar uitgereikt aan een drietal Amerikaanse onderzoekers Elizabeth Blackburn, Carol Greider en Jack Szostak "voor de ontdekking hoe chromosomen worden beschermd door telomeren en het enzym telomerase". Telomeren zitten aan de uiteinden van de chromosomen en hun functie was aanvankelijk niet bekend. Wat de drie wetenschappers langzaam maar zeker aantoonden was dat de telomeren het DNA beschermen. Chromosomen zonder telomeren bleken in een experiment onbeschermd te zijn en vertoonden na verloop van tijd schade. Bovendien worden de chromosomen met iedere celdeling kleiner zonder telomeren. Mét telomeren werd de schade voorkomen en kunnen cellen zich langer vermenigvuldigen.
(Meer op Adriaan’s eigen webstek)
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Een interessante dorpspomppolitieke zaak in het noorden van het land. Het college van gedeputeerde staten in de provincie Drenthe kraakt al enige tijd onder het schandaal rond het lekken van het Eurochamp-rapport. Voor wie zo onverstandig is om de Drenthse politiek niet nauwgezet te volgen: Eurochamp was een organisatie die sportactiviteiten voor gehandicapten organiseerde, gesubsidieerd werd door de Provincie Drenthe en vervolgens failliet ging onder verdachte omstandigheden.
Hierover werd een vertrouwelijk rapport in het college van Drenthe behandeld en dat werd vervolgens gelekt naar het Dagblad van het Noorden. Waarop dus heel politiek Drenthe (en zoveel mensen zijn dat niet) verscheurd werd over de vraag: wie heeft gelekt?
Maar de rel ging verder. Het Dagblad had namelijk twee journalisten op de zaak gezet: één van beiden had goede contacten met een PvdA-gedeputeerde, en was degene die het rapport binnenhaalde. Deze gedeputeerde wordt dan ook vaak genoemd als het lek, hoewel ze dit onder ede heeft ontkend. Maar de andere journalist, die weer bevriend was met een VVD-gedeputeerde, wilde bewijzen dat het lek van de PvdA-gedeputeerde kwam, en speelde het vertrouwelijke rapport bovendien zelf weer door naar oppositiepartij CDA.
Dus kreeg je de bizarre situatie dat de ene journalist van de krant een stuk gelekt had gekregen en gepubliceerd, en de andere journalist het lek openbaar wil maken. Dat kan natuurlijk niet, en de laatste journalist is dan ook inmiddels ontslagen. Voor wie het allemaal niet meer kan volgen, het wordt hier heel aardig samengevat.
“Het is duidelijk dat ik uitga van een ander soort afrekening. Niet die van goed gedrag jegens fout gedrag, van deugden tegenover niet-deugden. Ik denk dat de afrekening die uiteindelijk voor mij telt, het antwoord is op de vraag: heb je op de wezenlijke momenten je met de wezenlijke processen van deze tijd beziggehouden? Ben je er niet voor weggelopen?”
De Volkskrant heeft zowaar Rem Koolhaas weten te verleiden tot een interview. Het citaat is een onderdeel van zijn verantwoording voor het ontwerpen van het gebouw van de Chinese staatstelevisie: het is een bijdrage aan de geleidelijke transformatie van China.
“Ze hebben een 24 hour news channel geopend. In het Engels. Het betekent dat ze de concurrentie moeten opzoeken met CNN. Dus ze moeten wel eerlijker zijn dan ze tien jaar geleden waren. En spannender, interessanter.”
Is dit pragmatisch idealisme of toch gewoon hypocrisie? Kan Tariq Ramadan niet hetzelfde zeggen over zijn talkshow op Press TV? Dat is immers [url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6260716.stm]de Iraanse variant van die Engelstalige Chinese nieuwszender[/url] waar Koolhaas het over heeft.
Zelf ben ik er niet uit. Het ligt er ook maar net aan hoe je het doet: voer je slaafs de opdrachten uit van je dictatoriale opdrachtgever of probeer je echt van binnenuit het systeem te veranderen?
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
(Meer op Adriaan’s eigen webstek)
Hoe u het ook noemt, Mexicaanse griep, Varkensgriep of Nieuwe Influenza, sinds vorige week de kranten het nieuws brachten dat H1N1 niet veel meer is dan een gewoon griepje is de lol er een beetje af. We gaan er NIET allemaal aan.
De kranten baseerden hun bericht op een brief die naar alle Nederlandse artsen is verstuurd. Het RIVM meldt in die brief dat de adviezen op het gebied van diagnostiek, meldingsplicht en indicaties voor behandeling met antivirale middelen zijn aangepast. Hierin staat ook de zin waarop de kranten reageerden: “Nieuwe Influenza A (H1N1) verloopt doorgaans mild, vergelijkbaar met een seizoensgriep”.
Hiermee is de griep echter administratief gezien nog steeds geen gewone griep geworden, en gelden er nog steeds andere adviezen dan die bij de gewone griep. Dus wat is er veranderd ten opzichte van de situatie voor vorige week? In het kort is dat op drie punten:
Allereerst hoeft niet elk besmettingsgeval meer in het laboratorium bevestigd te worden. Alleen in het geval van een ziekenhuisopname of bijzondere indicaties, zoals een vergevorderde zwangerschap of een zeer ernstige griepaanval, wordt het aangeraden het laboratorium op te zoeken.
Ook de meldingsplicht wordt beperkt tot mensen die opgenomen zijn in het ziekenhuis, en/of binnen of buiten het ziekenhuis zijn overleden aan de griep. Dit moet dan wel door middel van laboratoriumtests zijn bewezen.
Stop de persen! Vandaag werd door nu.nl wereldkundig gemaakt dat vrouwen mannen mét partner aantrekkelijker vinden, dan mannen zonder partner. Psychologe Jessica (what’s in a name) Parker heeft dit middels wetenschappelijk onderzoek onomstotelijk bewezen. Gelukkig was het geen Nederlands onderzoek. Dan hadden Wilders en consorten weer een gerechtvaardigd excuus om linkse geldverkwistende hobby’s als *snuif, snuif* “wetenschap” belachelijk te maken. Wat bewijst dit berichtje van nu.nl nu eigenlijk wel?
The New York Times
De populaire website nu.nl verwijst in hun artikel naar de (blog)website van The New York Times. Die krant knipt en plakt de informatie weer uit Journal of Experimental Psychology. Het artikel lezende blijkt Jessica Parker een studente te zijn en is het uitgevoerde experiment onderdeel van haar afstudeeropdracht. De proefpersonen waren 35 ongebonden studentes en 62 gebonden studentes. Het experiment bestond uit het beoordelen van foto’s. De vraagstelling, onderzoekspopulatie, de reputatie van de onderzoekster, de gehanteerde onderzoekstechniek én de uitkomst van het onderzoek geven geen aanleiding veel waarde aan dit onderzoek te hechten. Dat de New York Times er een item aan wijde was voor nu.nl voldoende het bericht over te nemen. Dat zegt alles over deze en andere nieuwsleveranciers en weinig over de nieuwswaarde van het item.
Psychologie
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
(Meer op Adriaan’s eigen webstek)
De economische crisis heeft het al jarenlang sluimerend ongenoegen over de topsalarissen in volle hevigheid doen losbarsten. Zelfs in de Verenigde Staten, waar een gigantisch salaris aan een stuk minder kritiek bloot stond dan in Europa, is de publieke verontwaardiging groot. De laatste berichten over bankiers die extreme bonussen ontvangen terwijl hun bedrijven aan het infuus van de belastingbetaler hangen, schoten ook in ’s werelds meest kapitalistische land in het verkeerde keelgat. Zelfs daar gaan nu stemmen op om dergelijke excessen bij wet te verbieden.
De grote verontwaardiging rond de bonussen kan ik me in het huidig economisch klimaat heel goed voorstellen. Ook ik erger me aan bestuurders die een bonus mee naar huis nemen terwijl hun bedrijf beroerd gepresteerd heeft. Maar ook bestuurders die jarenlang prachtige cijfers lieten zien, welke achteaf gebaseerd bleken op te risicovolle activiteiten kunnen bij mij op weinig sympathie rekenen. Zij leken het goed te doen, maar lieten een brakke tent achter.
Salarisplafond?
Om dit probleem op te lossen kan er voor gekozen worden om directief per wet een salarisplafond in te stellen. Daar ben ik tegen. Een exceptionele prestatie mag mijns inziens exceptioneel beloond worden en het aftoppen van salarissen zal er slechts voor zorgen dat een boel topmensen tegen die max aan gaan zitten, maar dat een relatie tussen prestatie en beloning nog steeds afwezig is. Ik denk dat elegantere oplossingen denkbaar zijn.
Het is een mooi zomerbericht dat precies inspeelt op het NS-sentiment sinds de verzelfstandiging in 1995: de prijzen van treinkaartjes zijn harder gestegen dan de inflatie. Iedereen kan nu weer in koor roepen: “Zie je wel, het wordt alleen maar slechter en duurder.” De kwaliteit laat ik me hier niet over uit, maar dat duurder, dat klopt niet. Maar om dat te begrijpen, moet je even wat verder kijken dan alleen de prijs van de treinkaartjes.
Zo waren treinkaartjes vroeger gewoon gesubsidieerd. Wij betaalden tot 1995 samen 200 miljoen euro per jaar om het treinvervoer betaalbaar te houden. Daar heb je niks aan als je geen belasting betaalt en wel met de trein gaat, maar je kan de NS niet de schuld geven als door het wegvallen van de subsidie de prijs omhoog gaat. Daarnaast betaalt de NS vanaf 2005 91 miljoen euro per jaar aan de overheid om gebruik te mogen maken van het spoor. Ook die betaalden ze vroeger niet, en uiteraard zie je dat terug in de prijs van je treinkaartje. Kortom, als je iemand de schuld wilt geven van de stijging van de prijzen, moet je niet bij de NS, maar bij de Tweede Kamer zijn. Niet omdat ze de NS verzelfstandigd hebben, maar omdat ze subsidies afgeschaft en kosten voor de NS verhoogd hebben.
Ik kan het nog wel iets verder specificeren, maar dat vergt wat rekenwerk, omdat verschillende bedragen omgerekend moeten worden naar het prijspeil 2010. Het eerste dat we moeten weten is de inkomsten van de NS uit reizigersvervoer. Dit was in 2008 2,47 miljard euro. Als we veronderstellen dat de groei tussen 2007 en 2008 maatgevend is, zal de NS in 2010 2,6 miljard euro binnenkrijgen voor het vervoeren van reizigers.
“Quality journalism is not cheap, and an industry that gives away its content for free is simply cannibalising its ability to produce good reporting.”
Het hing al een tijdje in de lucht, maar nu heeft hij het officieel gemaakt: Rupert Murdoch gaat geld vragen voor de online toegang tot zijn kranten.
De details zijn nog niet duidelijk, maar experts zijn het over eens dat het alleen kan werken als het op een slimme manier gebeurt.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
En we hebben weer een komkommertijd-relletje: de ChristenUnie maakt zich druk om een voorgenomen uitbreiding van de mogelijkheden legaal te pokeren. Minister Hirsch Ballin wil Holland Casino toestaan om buiten hun eigen vestigingen pokeractiviteiten te organiseren en dat valt slecht bij de christenpartij. Het gedoe in de coalitie (hoewel het waarschijnlijk wat gemor is voor de streng-christelijke bühne) gaat echter voorbij aan het fundamentele punt dat het totaal onbegrijpelijk is dat poker nog steeds wordt beschouwd als een kansspel. Uit antwoorden op eerdere vragen (.pdf) van zowel D66’er Pechtold en VVD’er Teeven, die al langer pleiten voor legalisatie, blijkt dat de minister het spel niet als behendigheidspel ziet. Het feit dat in zijn nieuwe plan pokeren nog steeds alleen mag onder toezicht van Holland Casino wijst erop dat hij op dit punt niet van gedachten veranderd is.
Wetenschap zet standpunt onder druk
Dat standpunt is echter steeds minder houdbaar. Iedereen die regelmatig pokert, zal beamen dat over meerdere handen winst of verlies grotendeels te danken is aan de kwaliteit van je spel en deze volkswijsheid wordt meer en meer gestaafd door serieus wetenschappelijk onderzoek. De Tilburgse oud-hoogleraar Ben van der Genugten ontwikkelde een eenvoudige kwalificatiemethode op basis van het leereffect en toevalseffect in een spel waarmee zeer eenduidig is vast te stellen wanneer iets meer een behendigheidsspel of overwegend een kansspel is. In zijn afscheidsrede (.pdf) stelt hij onomwonden dat poker tot de behendigheidsspelen behoort, volgens zijn model en geldende jurisprudentie ten opzichte van andere kans- of behendigheidsspelen. In zijn rede heeft hij het slechts over fixed-limit poker, dus met een maximale inzet. Dit is weliswaar een iets ander type poker dan het populaire Texas No-Limit Hold ‘Em, maar uit zijn volledige onderzoek blijkt (.pdf) dat dergelijke gecompliceerdere pokervarianten juist tot een grotere rol voor behendigheid zullen leiden.