Heeft een profeet een vrouw nodig, of kan hij beter celibatair blijven? Het is een duivels dilemma. Een profeet zonder vrouw is voor de gelovigen toch een beetje weird. Alsof er iets mis met hem is. Maar een profeet mét een vrouw, dat wekt weer de verdenking dat hij last heeft van lage lusten die hij niet onder controle heeft. Het is maar het verstandigst om er zo min mogelijk over te zeggen. Neem Jezus. De evangeliën zwijgen over zijn vrouw, ook al moet hij getrouwd zijn geweest; voor een gewone Jood was een celibatair bestaan in die tijd héél ongewoon. Al heel snel na zijn overlijden gingen er geruchten dat Jezus iets had gehad met Maria Magdalena, de Maria die het lege graf had gezien. Zij moet toch wel bijzonder voor hem zijn geweest! Naarmate Jezus opsteeg van religieus leider naar Zoon van God, werd deze relatie steeds problematischer. Totdat Maria Magdalena werd gelijkgesteld aan de door iedereen geminachte Maria in Lukas 7 die schuldbewust de voeten van Jezus waste. Aha! Zij was een zondares! Zo werd ze al snel een tot inkeer gekomen hoer, en vanaf dat moment was het duidelijk dat Jezus zich uit pure compassie over haar had ontfermd. Waar moest ze anders naartoe? En het was ook duidelijk dat hij nooit seks met haar had. Met een hoer? Ondenkbaar. Aldus ontstond het beeld dat Jezus weliswaar omringd werd door (mannelijke en) vrouwelijke volgelingen, maar dat dit niets met seks te maken. Hij had hen uit medelijden tot zich geroepen.
Weliswaar zonder zijn gezicht af te beelden, maar toch valt de film niet goed onder, met name, soennieten.
Dat neemt niet weg dat Qatar aan zijn eigen Mohammedfilm werkt. Vermoedelijk budget: één miljard dollar.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
ACHTERGROND - Vanaf het moment dat Ayaan Hirsi Ali in 2003 de knuppel in het hoenderhok gooide in een interview in dagblad Trouw, zie je het verwijt regelmatig terugkomen in wat nogal eufemistisch ‘het multiculturele debat’ wordt genoemd: de profeet Mohammed zou zijn – nota bene gearrangeerde – huwelijk met zijn lievelingsvrouw Aisha ‘geconsummeerd’ hebben toen zij negen was. Naar huidige maatstaven is daarmee sprake van een pedofiel.
Die op zichzelf weinig belangwekkende historische constatering dient natuurlijk een hoger doel: wie kinderen misbruikt, kan onmogelijk een lijntje hebben met een rechtvaardig Opperwezen en was dus geen profeet, of dat Opperwezen deugt van geen kanten en is onze aandacht op geen enkele wijze waard. Either way: exit islam.
We weten dat Aisha negen was toen zij door haar middelbare man werd ontmaagd, omdat dat verteld wordt in de traditionele islamitische verzamelingen van anekdotes over het leven van de profeet. Het verhaal heet terug te gaan op Aisha zelf en is in de – vele en omvangrijke – verzamelingen in verscheidene versies opgetekend en ook overgeleverd via verschillende routes van vertellers. Die ‘keten van overleveraars’ is een belangrijk onderdeel van dergelijke anekdotes, omdat islamitische geleerden aan de hand hiervan bepalen hoe betrouwbaar de overlevering is. En hoe meer solide ketens, hoe waarschijnlijker het verhaal.
Het zijn die vele en omvangrijke verzamelingen van anekdotes die gezorgd hebben voor de uitdrukking dat Mohammed geleefd heeft ‘in het volle licht van de geschiedenis’, dit in tegenstelling tot de meeste andere stichters van godsdiensten. De verzamelingen gelden in de islam als gezaghebbend in de rechtsvinding, de dogmatiek en de islamitische geschiedschrijving. Wat in deze verhalen is opgetekend, geldt als geopenbaard geloofsgoed. In sommige kringen is het enige verschil met de koran het gegeven dat de koran wordt gereciteerd, en de anekdotes niet. Als moslim kun je dus moeilijk om zo’n goed gedocumenteerd verhaal heen.
Zoals ik al aangaf, meende ik dat het onderzoek naar de historische Mohammed een doodlopende weg was. Aan de ene kant is veel van de kritiek op de gerationaliseerde legende die moest doorgaan voor een wetenschappelijk beeld, volledig terecht: de bronnen zijn inderdaad laat, de aanwezigheid van christelijke soldaten in de islamitische legers schreeuwt om een verklaring, en de overlevering van de Koran is – zonder wetenschappelijke uitgave – onduidelijk.
Tegelijk zijn de voorgestelde alternatieven nog erger dan de kwaal, en helpt het ook al niet dat sommige arabisten vooral politiek bedrijven. (In het tweede deel van De historische Mohammed schiet Hans Jansen bijvoorbeeld over zijn doel.) Ik meende daarom dat we niet langer konden achterhalen wat er echt is gebeurd in Mekka en Medina in de eerste helft van de zevende eeuw.
Ik was echter te somber, zo heb ik ontdekt. Ik las zojuist Fred Donners vrij recente boek Muhammad and the Believers, dat we mogen beschouwen als het equivalent van E.P. Sanders’ The Historical Figure of Jesus: een no-nonsense boek over een religieuze vernieuwer dat, zelfs als niet elke geleerde het met elk aspect eens zal zijn, een gerespecteerde basis wordt voor verdere discussie. Ik ben onder de indruk van Donners boek.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
De Byzantijns-Sassanidische Oorlog: Heraclius verslaat Khusrau II (Louvre)
Wanneer kwam er een einde aan de Oudheid? Wat vormt het begin van de Middeleeuwen? Het is moeilijk alle aspecten te benoemen, maar je zou in elk geval het verdwijnen van het keizerlijk bestuur uit West-Europa kunnen noemen: geen Romeinse staat, geen Romeinse belastingen, geen Romeinse legers. In het oosten was de overgang echter minder abrupt. Het Byzantijnse Rijk ging door met het heffen van belastingen, kon zijn legers onderhouden en overleefde. De grote oorlog tegen de Sassanidische Perzen werd gewonnen, al leidde die tot zo’n enorme verzwakking dat meteen daarna Syrië, Palestina en Egypte moesten worden afgestaan aan de Arabieren.
Er was ook een mentale overgang. Voor de ouden waren “wij” en “zij” identiek geweest aan “de Grieks-Romeinse beschaving” en “de barbaren”. In de Middeleeuwen was de voornaamste tegenstelling die tussen christendom en islam, zoals mooi is beschreven door D.L. Lewis in God’s Crucible.
De opkomst van de islam was beslissend voor de overgang van Oudheid naar Middeleeuwen, en dat maakt Mohammed een van de invloedrijkste personen uit de geschiedenis. Zonder hem zou er immers geen islam zijn geweest en had het Byzantijnse Rijk zijn oostelijke gebieden niet verloren. De profeet, zijn boodschap en zijn volgelingen vormen daarom een extreem belangrijk onderwerp voor wie zich bezighoudt met de Oudheid.
GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Hieronder een stuk van Vandyke dat hij ons via de mail toezond.
Vorige week bekeken we de claim van de Daily Telegraph dat in Europa, en in Nederland in het bijzonder, de bevolking in 2050 voor 20% uit moslims zou bestaan. In dat stuk werd als illustratie van die islamisering aangedragen dat Mohammed in Brussel al de meest gegeven naam is:
“In Brussels, the top seven baby boys’ names recently were Mohamed, Adam, Rayan, Ayoub, Mehdi, Amine and Hamza.”
Dit was, onder andere, aanleiding voor de PVV om kamervragen te stellen:
“(?) Kunt u aangeven wat de top 7 van namen die aan baby?s gegeven worden is in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en in heel Nederland?”
Inmiddels weten we het: Mohammed (in al zijn varianten) staat op nummer één in de grote steden. Onder andere Elsevier berichtte daarover, maar noemt geen aantallen. Ook zou Mohammed in de landelijke top twintig staan als de verschillende spellingen van de naam bij elkaar geteld zouden worden.
Een interessant gegeven, en laten we nu eens gaan kijken in hoeverre de naamgeving kan worden gezien als ‘islamisering’ van Nederland. Op naar de site van de SVB dus, et voilá: binnen twee minuten had ik een lijst met namen te pakken, maar geen Mohammeds. Dat is natuurlijk wat te makkelijk gedacht, dus zocht ik nog wat verder. Onderaan de pagina staat een link naar alle kindernamen uit 2008 en hier is de lijst voor jongens te vinden:
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
