Uraniumbedrijf ontwijkt belasting en vergiftigt het land

De Nederlandse belastingroute kostte Malawi tientallen miljoenen aan belastinginkomsten door het toedoen van slechts één bedrijf, het Australisch mijnbouwbedrijf Paladin. Action Aid berichtte vorige week over de effecten van de Nederlandse belastingroute voor bedrijven die in ontwikkelingslanden investeren. Malawi is een van de armste landen ter wereld. Het werd begin dit jaar getroffen door een overstromingsramp die in de rest van de wereld nauwelijks aandacht heeft getrokken. Het herstel van de geleden schade bedraagt volgens de VN 400 miljoen dollar. Dit land liep door aggressieve tax planning van het Australische mijnbouwbedrijf Paladin in zes jaar tijd zeker 43 miljoen US dollar ($) aan belastinginkomsten mis, via een Nederlandse belastingconstructie ($27,5 miljoen) en belastingvoordelen ($15,6 miljoen). Dit blijkt uit nieuw onderzoek van ActionAid in Nederland, Australië en Malawi. Het nieuwe belastingverdrag tussen Malawi en Nederland kan dit soort misbruik door internationale bedrijven nog altijd niet uitsluiten. Paladin maakte in Malawi enorme schulden bij het Australische moederbedrijf en kocht er dure diensten in. De rentes op leningen en dure fees werden betaald via een brievenbusmaatschappij in Nederland. Zo hoefde het minder bronbelasting op rentebetalingen over leningen en op aanzienlijke management fees te betalen. Deze Nederlandse BV heeft geen werknemers en staat geregistreerd op het adres van het bekende trustkantoor TMF Group in Amsterdam. Het nieuwe belastingverdrag dat minister Ploumen dit voorjaar sloot met de regering van Malawi maakt volgens ActionAid nog geen einde aan deze vorm van belastingontwijking. Het ministerie van Financiën laat in een reactie weten niet op individuele zaken in te kunnen gaan, maar zegt dat de problematiek 'veel voorkomend en bekend' is. Extra maatregelen zijn volgens Financiën niet nodig, de huidige verdragsregels bieden de Malawische overheid genoeg middelen om hiertegen op te treden. Belastingexpert Jos Peters betwijfelt het effect van een uitsluitend Nederlandse maatregel.

Door: Foto: Foto van de auteur
Foto: Lapland, foto nl.wikipedia.org

Gold rush in Lapland

ELDERS - De mijnbouw in het hoge noorden groeit en bloeit met steun van Scandinavische regeringen, ten koste van natuur en cultuur.

De exploitatie van bodemschatten in Noord Europa breidt zich uit. Na de oliewinning in de Noordelijke IJszee ontdekken Engelse, Australische en Canadese mijnbouwbedrijven de rijkdom van de aarde in Lapland, een gebied bij de poolcirkel dat delen van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland bestrijkt . Tot nu toe zijn er dit jaar 349 projecten aangemeld, volgens de Guardian, waarvan 243 in Finland. Een van de laatste gebieden in Europa met ongerepte natuur dreigt hierdoor verwoest te worden. Datzelfde lot wacht de cultuur van de Samen, een nomadenvolk dat leeft van rendieren en visserij. En van het toerisme, dat ook weinig baat heeft bij industrialisatie van het gebied.

Het Arctische gebied zou meer dan een vijfde van de onontdekte olie- en gasvoorraad herbergen alsmede een groot aantal waardevolle zeldzame mineralen, kolen, uranium, goud, diamant, zink, platina, nikkel en ijzererts. Het ontginnen van al die kostbare schatten wordt steeds aantrekkelijker door de klimaatverandering die deze gebieden beter toegankelijk heeft gemaakt. Een pijnlijke constatering: meer kolen en olie exploiteren bevordert de opwarming van de aarde, met als gevolg dat er meer van die grondstoffen aan de aarde kunnen worden onttrokken in gebieden die voorheen vanwege het ijs met rust werden gelaten.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Ongewoon Groenland

DOCUMENTAIRE - Roltrappen, restaurants, supermarkten: Groenland zoals we het nog niet eerder zagen. Tussen 3 en 6 minuten relatief onbekende plaatjes van stedelijk Groenland. Daarna nog drie kwartier documentaire over de alarmerende signalen van klimaatverandering op Groenland. Melting Point is een Engelstalige chinese documentaire.

Op 12 maart 2013 gaat Groenland naar de stembus. China wil graag zeldzame aardmetalen ontginnen in Groenland. Iedere waarschuwing uit Denemarken tegen de negatieve impact van mijnbouw wakkert echter het onafhankelijkheidsgevoel van de Groenlanders aan: zij zien juist financieel gewin in de mijnbouw deals. De mijnbouwsector hoopt dat de verkiezingen de deur naar grootschalige business zullen openen als de Groenlanders (58.000 in totaal) hun land in de verkoop doen.

Foto: flickr.com/glorious_journey_photography

Zuid-Amerika: Kirchner’s slechte week, Paraguay kiest, mijnbouw in Amazone

ELDERS - Deze week vanuit het Latijnse continent: een bak slecht nieuws voor de Argentijnse regering, Paraguay heeft een nieuwe doch controversiële president en een Peruaanse Indianenleider bedankt Canada voor steun in de strijd tegen de mijnbouw.

Allereerst Argentinië. Het was niet de beste week voor presidente Cristina Fernández de Kirchner. Op 18 april was het weer tijd voor een massademonstratie tegen haar regering en beleid.

Directe aanleiding was de voorgestelde hervorming van het gerechtelijk apparaat. Volgens Kirchner’s Peronisten gaat het om een democratisering van justitie, maar critici vrezen een groeiende concentratie van macht in de handen van de zittende regering. Bovenop de demonstratie kwamen twee onprettige feiten, ironisch genoeg juist vanuit juridische hoek: rechters keurden belangrijke punten van een omstreden hervorming van de mediawet af en schuldeisers wezen het Argentijnse voorstel af dat de huidige schuldencrisis op moest lossen. Gelukkig is de presidente een ware kampioen wanneer het aankomt op politiek struisvogelen. Maar het is de vraag hoelang de problemen genegeerd kunnen worden, zeker met congres- en presidentiële verkiezingen in het vooruitzicht – zelfs een heroïsche TV-serie over de Argentijnse strijd in de Falklandoorlog kan dan waarschijnlijk de aandacht niet meer afleiden.

Het tweede nieuws komt uit Paraguay, waar een nieuwe president is gekozen nadat de vorige, Fernando Lugo, vorig jaar het politieke slachtoffer werd van een zachte coup. Tijdens de campagne van winnnende kandidaat Horacio Cartes werd hij beschuldigd van fraude en banden met de drugshandel. Ook werden hem homofobe uitlatingen kwalijk genomen hoewel hij sinds de verkiezingen zijn excuses daarvoor heeft aangeboden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 23-02-2022

Goud uit Griekenland

ACHTERGROND - In Zuid-Oost Europa is een nieuwe “gold rush” gaande. Ten koste van het milieu en de lokale economie, vinden vele bewoners.

Zaterdag 24 november demonstreerden in de Griekse stad Thessaloniki  8000 mensen. Niet tegen de bezuinigingen, niet tegen de EU of het IMF. Maar tegen de vernieling van een natuurgebied door de Canadese maatschappij El Dorada die op zoek is naar goud. Boomstronken en takken werden meegedragen om de “begrafenis van het bos” te symboliseren. Een eerdere demonstratieve mars van 2000 mensen naar het mijngebied op 21 oktober was door de politie met bruut geweld uit elkaar geslagen.

De protesten van de bewoners van het mijngebied en hun sympathisanten richten zich tegen de schade die de mijnbouw aanricht aan de natuur met alle gevolgen voor de lokale economie: de landbouw, veeteelt, bosbouw, visserij en het toerisme. Voor een zeer geringe opbrengst moet heel veel land ontbost en omgeploegd worden. De winst van het goud voor het land kan nooit opwegen tegen de vernielingen die lokaal worden aangericht, zeggen de demonstranten. Ze noemden hun demonstratie ‘onzichtbaar’ omdat de grote media, die de kant van de mijnbouwbedrijven hebben gekozen, afwezig waren.

Niet alleen in Griekenland bestaat verzet tegen de mijnbouw. Ook in Roemenië, Bulgarije en Macedonië zijn steeds meer bedrijven actief op zoek naar goud. Door de crisis is de goudprijs fors gestegen, dus zou het de moeite lonen om ook gebieden waar weinig goud alleen tegen hoge kosten gevonden kan worden te exploiteren.  Maar als je voor een halve gram goud een ton aarde moet bewerken wil je geen last hebben van strenge regels en lange procedures. Dus is de mijnbouw in deze landen omgeven met corruptieschandalen en dubieuze juridische processen. In Roemenië worden in het Rosa Montana project naast een beschermd natuurgebied ook archeologische vindplaatsen bedreigd. In Krumovgrad (Bulgarije) heeft de regering vorig jaar al een concessie voor 30 jaar verleend aan een Canadese maatschappij.Het bedrijf probeert de bevolking gunstig te stemmen met het perspectief van werkgelegenheid en de investering in infrastructuur.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: copyright ok. Gecheckt 21-11-2022

Brazilianen slaan bres in omstreden Belo Monte stuwdam

Fotos des Tages | Nog voor zonsopgang bezette op 15 juni jl. een groep lokale vissers, indianen en milieuactivisten het terrein van de toekomstige Belo Monte stuwdam in de Braziliaanse Amazone. Met spaden groeven ze een doorgang in de onlangs opgeworpen aarden wal die de loop van de Xingu rivier belemmert. Deze aarden wal is het begin van de Belo Monte stuwdam en deze ‘monsterdam’ is weer het begin van een complex van meer dan 100 stuwdammen in het stroomgebied van de Amazone rivier (filmpje). Omwille van de sterk groeiende vraag naar elektriciteit van o.a. de mijnbouwsector en de lucratieve speculatie die dergelijke mega-projecten nu eenmaal losmaakt vindt dit omstreden project toch doorgang. Want zoals de directeur van het Braziliaanse milieu-instituut IBAMA en medeverantwoordelijk voor de aanleg van de dam al aan een Australische journaliste toegaf: “wij gaan hetzelfde doen met de indianen als jullie deden met de Aboriginals”. Maar voor nu, één week voor de Rio+20 conferentie, heeft de lokale bevolking teruggeslagen en was de Xingu rivier weer even ‘intact’. Mooie foto’s hierrr en het verhaal met filmpjes hierrr.

foto credit: screenshot from Amazone Watch video

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Australische mijnbouw barones doet greep naar mediamacht, Lord Monckton adviseerde

Climaclown Lord Monckton is zo knettergek dat zelfs sommige klimaatontkenners hem al niet meer serieus nemen. Toch heeft deze morosofische complotdenker nog wel invloed op een van de rijkste vrouwen op aarde: Gina Rinehardt uit Australië. Mijnbouw barones Rinehardt bezit volgens Forbes 18 miljard dollar. Afgelopen week besteedde ze 1% van haar kapitaal om zich in te kopen bij Fairfax Media (Sydney Morning Herald, The Age, Australian Financial Review, verschillende radiostations en regionale kranten). Hiermee volgt ze het advies dat Monckton onlangs aan de Australische mijnbouwsector gaf: zorg dat de superrijken investeren in een Australische versie van Fox News, alleen zo bereik je impact op de samenleving.

Gina Rinehardt stelde ooit nucleaire explosies in de mijnbouw voor, krijgt kritiek op arbeidsomstandigheden, is een fel tegenstander van belasting op grondstoffen en CO2 en financierde bijeenkomsten van klimaatontkenners als Lord Monckton. Een eigen televisiezender die deze zakelijke belangen fair & balanced over het voetlicht brengt kan Rinehardt -waarvan men zegt dat ze ook politieke ambities heeft- wel gebruiken. Het fragment waarin Monckton een groep mijnbouw leidinggevenden uitlegt hoe je met ‘je eigen Fox News’ de belangen van de vrije markt kan veiligstellen is na de inkoop van Rinehardt in Fairfax weer actueel. Alleen helaas voor Monckton vond het door hem bewierookte Fox News hem zelfs te extreem…

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

511 opstand in Binnen-Mongolië


Het rommelt in Binnen-Mongolië, een autonome regio in het Noorden van China. Na de gewelddadige dood van een Mongolische schaapherder zijn de autochtone Mongoliërs in opstand gekomen tegen de lokale overheid en mijnbouwbedrijven van Han-Chinezen. Op 10 mei jl. werd de schaapsherder Mergen overreden door een 100-ton truck met steenkool. De trucks van mijnbouwbedrijf Spring City Group steken regelmatig af en denderen dan over de weiden van de Mongolische herders. Er circuleren verschillende versies van het incident: er zou eerst een discussie aan vooraf zijn gegaan, andere trucks zouden daarna ook over het lichaam zijn gereden en de toegesnelde politie zou zijn geblokkeerd en bedreigd. Maar het staat in ieder geval vast dat de herder met voorbedachte rade is vermoord. Dit incident blijkt de vonk in het kruitvat van jarenlange frustratie over de toenemende macht van de Han-Chinezen over de autochtone bevolking.

Opeens gaan de Mongoliërs de straat op en dat doen ze net als de demonstranten in met Midden-Oosten met behulp van sociale media en mobieltjes. Ondanks dat de autoriteiten geld hebben geboden aan de nabestaanden van de herder gaan de protesten door. Vorige week was het weer raak in raak in hoofdstad Hohhot toen honderden studenten zich onopvallend positioneerden in winkels en restaurants en na een ketting sms zich plotseling groepeerden tot één grote massa. Deze opstand in de maak heeft analoog aan opstanden in het Midden-Oosten ook een nummer: 511 (de dag na de moord op de herder). Op twitter volg je @siweiluozi. Het blog China Geeks ’translation and analysis of modern China’ gaat nog wat dieper in op de ontwikkelingen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Beursgang grondstoffenhandelaar zeer winstgevend

Enkele uren nadat de Zwitserse grondstoffenhandelaar Glencore haar beursgang bekend maakte waren alle aandelen onderschreven. Glencore is een van de grootste handelaren in mijnbouw- en agrarische producten ter wereld. Aluminium, koper, ijzer, kobalt, steenkool, aardolie, maar ook graan, suiker en plantaardige olie wordt door dit bedrijf verhandeld. Het heeft een kwart van de wereldmarkt van gerst, zonnebloem en koolzaad in handen. Maar Glencore is ook actief betrokken bij de productie van deze goederen via belangen in mijnbouwbedrijven. Klik eens rond op deze wereldkaart of lees deze factsheet.pdf en laat de grootte van dit bedrijf tot u doordringen. De macht van een dergelijke partij is groot: het kan als een van de weinige de marktprijs zelf bepalen. Critici beweren dat de recente stijging in voedselprijzen voornamelijk wordt veroorzaakt door speculatie. Dit geeft Glencore een grote verantwoordelijkheid in het voorkomen van honger in de wereld. Over twee weken gaat het bedrijf naar de beurs en hoopt het minstens 11 miljard dollar op te halen. Wellicht een mooi gebaar als het dat zou investeren in duurzame productie van grondstoffen en een betrouwbare voedselvoorziening?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Palawan in actie voor biodiversiteit

Palawanneushoornvogel op Palawan, Filippijnen (Foto: Wikimedia Commons/Llimchiu)Milieubewuste Europeanen maken zich wel eens zorgen over de manier waarop men in ontwikkelingslanden met de kostbare natuur omgaat. Dat ook daar aandacht is voor biodiversiteit is inmiddels wel bewezen door milieuactivisten als Chico Mendes, de vermoorde leider van Braziliaanse rubbertappers die streden tegen de aantasting van het regenwoud, en zijn collega Marina Silva, vorig jaar presidentskandidate voor De Groenen in Brazilië. 

Een vergelijkbare beweging zien we nu op het Filippijnse eiland Palawan. Op dit 2000 km lange, meest westelijke eiland van de Filippijnen dreigt mijnbouw de biodiversiteit ernstig te schaden. Het eiland heeft veertig procent van de mangrovebossen die er nog in het land zijn, dertig procent van de koraalriffen, acht beschermde natuurgebieden, en twee gebieden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Sinds de regering vorig jaar toestemming gaf voor mijnbouw (nikkel, olie) is de bevolking in actie gekomen om de natuur op hun eiland te beschermen.

Het gaat de bewoners van Palawan niet alleen om de biodiversiteit. Net als in Brazilië raakt de mijnbouw ook aan hun bestaan. Boeren zien hun oogsten verminderen door de ontregeling van de natuur die de mijnbouw veroorzaakt. Overstromingen en vervuild water hebben een enorme daling van de rijstproductie veroorzaakt. En omdat Palawan een belangrijke leverancier is van rijst voor de andere delen van de Filippijnen, zullen ook daar de gevolgen voor de economie merkbaar zijn. Hoe zwakker de economie, hoe groter de druk om te emigreren. Inmiddels kom je overal op de wereld arbeiders uit de Filippijnen tegen. De ‘brain drain’ groeit.

Vorige Volgende