Onzichtbaar leed

Aandacht voor humanitaire crisissituaties is ongelijk verdeeld. De hulporganisatie CARE constateert in een analyse van mediaberichten uit 2025 dat ongeveer 43 miljoen mensen die werden getroffen door crises grotendeels onzichtbaar blijven voor het wereldwijde publiek. 'Conflicten, honger en extreme weersomstandigheden verwoesten levens in landen zoals de Centraal-Afrikaanse Republiek, Zambia en Honduras. Toch domineren andere crises de wereldwijde media-aandacht. Van de vijf miljoen geanalyseerde online artikelen over humanitaire noodsituaties richt bijna de helft zich uitsluitend op het conflict in Gaza.' Met als gevolg dat hulporganisaties onvoldoende geld binnen krijgen om hulp te bieden in die vergeten crisissen. In de top tien van onzichtbare rampgebieden staan acht Afrikaanse landen.  Bovenaan staat de Centraal Afrikaanse Republiek (CAR), een land zonder zeegrens, midden in het continent tussen Tsjaad, Soedan, Congo en Kameroen. Al meer dan twaalf jaar lijdt de bevolking onder een zich almaar verscherpend conflict tussen diverse gewapende groepen. Aanvallen op de burgerbevolking en infrastructuur, waaronder ziekenhuizen en scholen, leiden herhaaldelijk tot ontheemding. 'Eén op de vijf inwoners van Centraal-Afrika is ontheemd: meer dan 442.000 leven als intern ontheemden in hun eigen land, en bijna 665.000 als vluchtelingen in buurlanden zoals Kameroen, Tsjaad, de Democratische Republiek Congo en Zuid-Soedan. Tegelijkertijd biedt het land zelf onderdak aan bijna 53.000 vluchtelingen die bescherming zoeken tegen geweld of onderdrukking in andere landen.' Meer dan de helft van de bevolking in de Centraal Afrikaanse Republiek is nu afhankelijk van hulporganisaties, schrijft CARE. Die organisaties worden naast slinkende inkomensbronnen ook gehinderd door het geweld van de voortdurende burgeroorlog. Een hulpmedewerker is om het leven gekomen.  Burgeroorlog De regering in de hoofdstad Bangui kan moeilijk grip krijgen op onderling strijdende rebellengroepen. Ondanks de steun van de Russen, voorheen de Wagnergroep, die nu is vervangen door een Afrika korps dat direct door het Kremlin wordt aangestuurd. President Touadéra is onlangs met overmacht voor de derde keer is herkozen. De oppositie boycotte de verkiezingen vanwege vermoedens van malversatie. Rusland verleent Touadéra veiligheidssteun in ruil voor toegang tot grondstoffen zoals goud en diamanten. De Centraal-Afrikaanse Republiek was een van de eerste Afrikaanse landen waar Wagner actief werd.  Touadéra is mede dankzij de steun van de Russen sinds 2016 aan de macht. Hij heeft geen einde kunnen maken aan een burgeroorlog die nu al meer dan 13 jaar het land onveilig maakt. Die oorlog begon met de omverwerping van het bewind van Francois Bozizé door de moslimrebellen van de Séléka groep. Hoewel hun leider Djotadia de groep na de machtsovername heeft ontbonden bleven voormalige Séléka groepen actief. Ook Djotadia moest al snel het veld ruimen. Internationale bemiddeling had geen succes bij het beëindigen van de strijd. Een VN-macht MINUSCA is nog in het land aanwezig. Deze VN-militairen boden de afgelopen tijd in het oosten bescherming aan burgers toen mannen die verdacht worden van lidmaatschap van RSF-strijders vanuit Soedan de grens overstaken om te plunderen, te moorden en dorpelingen te terroriseren. Een van de andere actieve rebellengroepen in de regio is de Ani Kpi Gbé militie uit de zuid-oostelijke regio Azandé. De AAKG-militie komt uit de voormalige Wagner Ti Azandé (WTA) groep, die regelmatig nomadische Fulani-herders en moslims in de regio aanvalt. De AAKG-militie groeit en trekt andere rebellengroepen aan. Waar de nood het hoogst is De Centraal Afrikaanse Republiek kwam op de eerste plaats op het lijstje van landen met de minste aandacht op basis van een totaal van 1.532 artikelen in ongeveer 345.000 online mediakanalen wereldwijd. Na de CAR kwamen: Namibië – 1,3 miljoen mensen hebben niet genoeg te eten, 2.379 artikelen. Zambia – 5,5 miljoen mensen zijn afhankelijk van hulp, 2.980 artikelen. Malawi – Vier miljoen mensen kampen met voedselonzekerheid, 3.436 artikelen. Honduras – Meer dan 50 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens, 3.533 artikelen. Michelle Nunn, President en CEO van CARE: “Het werk van CARE is gebaseerd op een eenvoudige overtuiging: we moeten aanwezig zijn waar de nood het hoogst is, ongeacht of de wereld kijkt. Veel mensen lijden met weinig of geen aandacht. Toch is elk leven gelijk, en hebben we een morele verplichting om niet alleen te zorgen, maar die zorg ook om te zetten in daden.”

Closing Time | Het Dagelijkse Nieuws

Zit u nu elke dag bovenop het nieuws? En schiet er dan een liedje te binnen dat past bij het nieuws van vandaag?

Deze van Radiohead zou, wat tekst, muziek en en sfeer betreft, goed bij het dagelijkse nieuws kunnen passen.

“De gekken hebben het gesticht overgenomen”

“Geen respect voor het menselijk leven”

“President voor het leven
Heer van alles wat in de lucht vliegt
De beesten van de aarde
De vissen in de zee
Zijn het commando verloren”

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Steven Lek, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons.

Waarom de media rechts-extremisme normaliseren

COLUMN - In de media zien we dagelijks dat meepraten met valse frames lucratiever is dan het doorprikken ervan. Zelfs de NOS is niet meer neutraal. Hoogleraar Marcel Canoy roept daarom fondsen op een onafhankelijk platform op te richten voor gedegen onderzoeksjournalistiek.

We moeten het even hebben over journaliste Nina Zeelen. Ze werkte bij vele actualiteitenprogramma’s van de publieke omroep. Ze is daar na de laatste Tweede Kamerverkiezingen (2023) mee gestopt omdat ze de valse frames in Hilversum spuugzat was.

De NOS – geen usual suspect

Welke frames dan? Ik heb het even niet over de usual suspects als Sven Kockelmann, Wierd Duk of Wouter de Winther die dagelijks in deerniswekkende talkshows hun stokpaardjes mogen berijden. Ik heb het over de NOS, de omroep zonder kleur waarvan verwacht mag worden dat die onpartijdig het nieuws brengt en duidt. Zomaar drie voorbeelden.

Het echte nieuws was natuurlijk dat dit pathetische grootheidswaanzin is

De NOS presteert het om het idee van Trump om de Golf van Mexico te hernoemen te brengen als Wens Trump vervuld. Het echte nieuws was natuurlijk dat a) dit pathetische grootheidswaanzin is; b) dat Trump niet gaat over de naamgeving van internationale geografische en c) dat Google zichzelf volmaakt belachelijk en corrupt maakt door hierin mee te gaan.

Foto: Hulk Hogan op de Republikeinse Conventie (via Youtube)

Politiek discours als amusement pleegt verraad aan de publieke zaak

OPINIE - Over iets minder dan twee weken zijn de Amerikaanse verkiezingen. De druk op de Amerikaanse kandidaten om zich bij de kiezer in de kijker te spelen, neemt dus toe. Beeldvorming lijkt er daarbij meer toe te doen dan inhoud. Dat ligt vooral aan de aard van de hedendaagse media.

Bij het zien van een TikTok-commentaar op de laatste stunt van Donald Trump viel het me in eens binnen: we zitten met z’n allen naar reality-televisie te kijken. Trump had op een opmerking van Kamala Harris dat zij nog bij McDonalds had gewerkt gereageerd door zelf achter de frituur te gaan staan. Zo presenteerde hij zich als de ware man van het volk. Daar reageerde jan en alleman dan weer op, dat hij zelfs de frieten nog wist te verpesten.

Snuggere kijkers wisten te achterhalen dat de bewuste McDonalds die dag speciaal voor Trump buiten bedrijf was gesteld. Een beetje televisieproducent weet dat je nooit iets aan het toeval moet overlaten. De enthousiaste klanten waren vermoedelijk dan ook speciaal geselecteerd. Allerlei nieuwszenders brachten deze kunstgreep echter braaf. Het beeld van Trump in McDonalds-outfit achter het loket was een beeld gemaakt voor TV, zoals het ritje op een tank door presidentskandidaat Michael Dukakis in 1988 gemaakt was voor een foto in de krant.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Ik las het nieuws vandaag (op de muziek van)

Liedjes over het nieuws zijn er genoeg. In lijstjes als 75+ Best Songs About News, Songs about Journalism en Songs about the media. Zou er ook eentje bij zitten die passend is bij het nieuws van vandaag?

Al snel vond ik wat ‘goud van oud’. Het ‘Trouble every Day’ van Frank Zappa bijvoorbeeld. Naar het nieuws op tv kijken, beroerd worden van de ellende die voorbij komt en dan je moedeloos afvragen of daar ooit een eind aan komt. Een song uit 1966 met een scène die zich vandaag nog in menig huiskamer afspeelt.

Foto: Mr MdR (cc)

Onbegrijpelijk geweld

COLUMN - De media documenteren dagelijks incidenten waarbij mensen het slachtoffer zijn van allerlei vormen van geweld. Steekpartijen met dodelijke afloop, huiselijk geweld, aanranding en verkrachting, brute moordpartijen. Politiewoordvoerders melden steevast in summiere bewoordingen wat er is gebeurd. En dat er verder onderzoek wordt gedaan naar de precieze gang van zaken, de context en de motieven van de daders. Over de uitkomsten van dat onderzoek blijven we echter in veel gevallen in het ongewisse. Tenzij het om grote zaken gaat en de journalist de kans krijgt uitgebreid verslag te doen van wat in de rechtszaal allemaal ter sprake komt. In de meeste gevallen glijden de incidenten snel weg in de vergetelheid. Maar we blijven wel zitten met het idee dat geweld een moeilijk uit te bannen onderdeel is van onze samenleving.

Wat doet dat met mensen, al die beelden van onbegrijpelijk, irrationeel geweld? Wat is het effect van het ontbreken van achtergrond, context, verklaringen, motieven? Aanslagen op politici zijn nog te volgen. Maar het neerschieten van onschuldige schoolkinderen gaat ieders verstand te boven. En dergelijke incidenten stapelen zich op in de afgelopen jaren. Meer dan ooit lijken getourmenteerde pistool- en messentrekkers actief, ook in landen met een minder liberale wapenwetgeving dan de VS.

Foto: ElTico68 (cc)

‘De EU verdient betere waakhonden’

RECENSIE - Lise Witteman stelt in de inleiding van haar boek Wie let er op Brussel? de vraag: ‘hoe democratisch is een machtsbolwerk waarvan bijna niemand begrijpt wat er speelt, of hoe beslissingen precies worden genomen, laat staan hoe je daar als burger invloed op kunt uitoefenen?’ Het is een terechte vraag, maar geldt die alleen voor het ‘machtsbolwerk Brussel’? En verder: moeten we voor de oorzaak van het gebrek aan democratie in de EU niet op de eerste plaats kijken naar de machtsbolwerken in de hoofdsteden van de lidstaten?

In de aanloop naar de Europese verkiezingen volgende maand geeft het boek van Witteman, journalist van Follow the Money, een goed geïnformeerde en kritische blik op wat er de afgelopen vijf jaar zoal gespeeld heeft in Brussel en hoever de ‘prille democratie’ in Europa is gevorderd. Met als eindconclusie dat de EU ‘betere waakhonden verdient’. En met die ‘waakhonden’ bedoelt ze niet alleen de Europarlementariërs, maar ook de media, maatschappelijke organisaties en daartoe aangewezen ambtelijke instanties, zoals de Europese Ombudsman, de Europese Rekenkamer en het Europese Openbaar Ministerie. Aan toezicht en capaciteit ter bestrijding van corruptie en andere vormen van ondemocratisch handelen geen gebrek, zou je zeggen. Maar dat valt nog niet mee. Een langer bestaande instantie als het anti-corruptiebureau OLAF blijkt in de praktijk weinig te kunnen doen. Het bureau onderzoekt klachten over de besteding van EU-geld en geeft ze vervolgens door aan de nationale autoriteiten. In slechts 12% van de gevallen heeft dat in de periode 2016-2022 tot vervolging geleid. ‘Het meest schrijnende voorbeeld’, schrijft Witteman ‘is Nederland’. Met de minstens tien aanbevelingen die OLAF Nederland in deze periode heeft gestuurd heeft het Nederlandse OM eind 2023 nog niets gedaan. Het recent geïnstalleerde Europese Openbaar Ministerie biedt hoop, ook al is het nog niet in alle lidstaten geaccepteerd. Het is onafhankelijk en kan misdrijven rechtstreeks bij de nationale rechtbanken aanhangig maken.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Quote du Jour | “Pers wordt afgerekend op clicks”

Vertrekkend Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) adviseert de parlementaire pers:

‘Als toekomstig ambteloos burger zou ik ook de media een bescheiden advies willen geven: laat de parlementaire pers en de redacties van talkshows zich bezinnen op de rare mix van sportverslaggeving (wie wint en wie verliest) en de persoonscultus (wie doet het slecht, wie goed, wie was het meest opvallend?) die van de Haagse journalistiek is gemaakt. Mag het weer over beleid gaan en wat dat voor Nederlanders betekent’

Foto: lens-flare.de (cc)

Een niet meer te stoppen radicalisering

RECENSIE - Zelden las ik een roman die de actualiteit zo dicht nadert. In Zwischen Welten spelen Juli Zeh en Simon Urban met alle hedendaagse politieke en culturele thema’s: klimaatverandering, identiteitspolitiek, racisme, cancelcultuur, genderkwesties, taalgevoeligheden, de toekomst van het boerenbedrijf, de kloof tussen stad en platteland, de oorlog in Oekraïne. Heel hedendaags is ook de vorm: het boek bestaat uit een uitwisseling van mails en appjes tussen de twee hoofdpersonen, de journalist Stefan en zijn voormalige studievriendin Theresa die het boerenbedrijf van haar vader in Oost-Duitsland heeft overgenomen. Een uitwisseling die -ook heel herkenbaar- regelmatig ontspoort. Het boek bestrijkt de periode van januari tot oktober 2022. Het is allemaal fictie, maar het idee dat het ook allemaal gebeurd zou kunnen zijn vorig jaar dringt zich regelmatig op. En dat geldt niet alleen voor Duitsland.

Juli Zeh heeft eerder prachtige boeken over het hedendaagse leven geschreven zoals Ons soort mensen en Nieuwjaar. De vorm van de nieuwe roman die ze samen met Simon Urban schreef wekte bij mij aanvankelijk wel enige reserve: 416 pagina’s briefwisseling, kun je daar wel voldoende ontwikkeling in stoppen om het boeiend en leesbaar te houden? Op dat punt ben ik echter totaal niet teleurgesteld. Het boek is tot het einde zeer onderhoudend en bepaald niet gespeend van de nodige humor over hedendaagse opvattingen en gebruiken. Het is in feite een actuele satirische zedenschets die te denken geeft over moderne cultuur en hedendaagse politieke mores. We zien Stefan worstelen op de redactie van zijn Hamburgse weekblad. Hij kiest een progressieve positie inzake klimaat en gender, maar verliest het in de loop van het verhaal van de intriges van radicalen die zijn chef en grote voorbeeld uiteindelijk de kop kosten. Theresa zien we radicaliseren als haar bio-melkveebedrijf ten onder dreigt te gaan aan overheidsvoorschriften en ze geconfronteerd wordt met een collega die er geen gat meer in ziet en een einde aan zijn leven maakt.

Foto: © VPRO Schermafbeelding website Zomergasten met Humberto Tan

Zomergasten 2022 met Humberto Tan

Let op: dit is niet de recensie. De recensie vindt u hier.

De camper staat weer in het water! Zolang als Janine Abbring de zomergasten verhoort, zolang staat het vakantieonderkomen in de plas.

Sinds 2017 dus. Janine Abbring wordt daarmee de tweede langstzittende presentator van het programma (zes seizoenen met 36 gasten). Peter van Ingen, die de allereerste Zomergasten ondervroeg is ‘klassementsleider’: 7 seizoenen (1988 – 1995) met 37 gasten.

Wie weet worden verrast met een ander decor. De gevolgen van de klimaatopwarming zijn immers op tal van andere manieren in beeld te brengen.

Vanavond is Humberto Tan te gast. Presentator, schrijver en fotograaf volgens de VPRO. Daar doet de omroep hem nog iets te kort mee. ‘Zakenman’ hoort nog op zijn huidige c.v. te prijken. Want Tan is werkelijk van alle markten thuis. Een kledinglijn (‘Humberto tailored’ voor de ‘jonge, veeleisende zakenman’), een brillencollectie en de ‘Humberto relax stoel’, te koop bij een firma die in 2018 door RamBam (BNN-Vara) op de korrel werd genomen wegens ouderenmisleiding.

Goeie actie van RamBam want daar werd de wereld een klein stukje beter van. De stoelenfirma zei van de kritiek te willen leren. Misschien wel op aanwijzing van Tan zelf. Hij kreeg van RamBam de kans om te reageren en zei” “Verleiden mag, misleiden niet. Soms is die lijn heel dun en daar moet je gewoon zuiver mee omgaan” (volgens deze bron).

Volgende