Minder, minder, minder

'Ik ben noch optimistisch, noch pessimistisch, maar realistisch. We kunnen iets doen aan de opwarming van de aarde, maar dat vergt een heroïsch morele houding.' Met die woorden opende prof. dr. mr. Herman Philipse zijn betoog in de laatste lezing in de serie ‘Klimaatverandering’. Waar bestaat die heroïsch morele houding uit? Wat moeten we doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan, om zo versnelde klimaatveranderingen te voorkomen? Uitstoot verminderen In zijn eerste lezing liet Herman Philipse al zien wat ons te wachten staat. Wanneer de aarde een paar graden opwarmt, zal het klimaat op een voor de mensheid ingrijpende wijze veranderen. Vervolgens liet hij zien dat het klimaatprobleem een moreel probleem is, omgeven met allerlei moeilijkheden over hoe te handelen.

Door: Foto: Ian Britton (cc)

Lesje klimaatwetenschap door Amerikaanse senator

, door

Nadat de Amerikaanse senator Inhofe weer eens zijn twijfel over klimaatwetenschap ter berde heeft gebracht geeft  senator Whitehouse een goede, wetenschappelijk onderbouwde reactie. Met als (niet wetenschappelijk, maar wel vermakelijk) hoogtepuntje z’n uithaal naar het Petition Project, waar 31,000 wetenschappers –waaronder 9,000 met een PhD — een petitie hebben ondertekend waarin staat dat “there is no convincing scientific evidence that human release of carbon dioxide will, in the forseeable future,  catastrophic heating of the Earth’s atmosphere.” De reactie van Whitehouse:

I’m told that among the names on that petition are the Spice Girls and people from Mash. It’s almost a comedic effort.

Meer feitenlijk is zijn uithaal naar de verdachtmakingen van samenzwering door NASA en het Amerikaanse leger om klimaatverandering als ‘waar´ aanvaard te krijgen.

Bron: Climate Progress.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: John Wardell (cc)

Gecalculeerd gokken

, door

ACHTERGROND - We weten niet precies wat de gevolgen van klimaatverandering zullen zijn. Moeten we dus wel of niet preventief ingrijpen?

Mensen houden wel van een spelletje. Echte gokkers kunnen dan ook hun hart ophalen bij het klimaatcasino, waar onzekerheid op onzekerheid gestapeld is. Wat is de kans dat het klimaat de komende honderd jaar drastisch verandert wanneer we niets doen aan onze uitstoot van broeikasgassen? Is niets doen niet de meest onverstandige gok om te nemen? Prof. dr. mr. Herman Philipse sprak in de lezingenreeks Klimaatverandering over hoe te handelen in situaties van onzekerheid.

Preventief handelen of later aanpassen?

Willen we iets doen aan de klimaatverandering, zijn er ruwweg twee opties: actief of reactief handelen. Een actieve vorm van handelen is mitigatie. Mitigatie houdt in dat de uitstoot van broeikasgassen wordt teruggebracht. Een andere mogelijkheid is adaptatie: je aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Nederlanders kunnen bijvoorbeeld de dijken verhogen, of – als ons land onder water loopt – verhuizen naar hoger gelegen buurlanden.

Maar een aanpassing is in veel opzichten, zoals bij de oceaanverzuring, niet eenvoudig. Armere landen, waar vis een belangrijk deel van de voedselvoorziening is, kunnen niet gemakkelijk andere voedselbronnen aanboren. Het actief terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen is daarom wenselijker dan een passieve reactie achteraf.

Foto: NWFblogs (cc)

Klimaatverandering is een moreel probleem

, door

Juist de morele vragen rondom klimaatverandering staan eenvoudige oplossingen in de weg.

‘Wat kan mij het klimaat nou schelen? Wanneer de grootste veranderingen intreden ben ik toch al dood!’ Dat is een veelgehoorde reactie wanneer je mensen op hun verspillende, onduurzame gedrag aanspreekt. Onterecht. Want ook voor mensen van nu is klimaatverandering een urgent probleem: een moreel probleem, zo stelde prof. dr. mr. Herman Philipse tijdens zijn tweede lezing in de serie Klimaatverandering.

Morele vragen

Moeten we minder broeikasgassen uitstoten om zo de klimaatverandering zo min mogelijk te belasten? Of moeten we juist maatregelen nemen om onszelf te weren tegen mogelijke bedreigingen die met klimaatverandering samen gaan? Dat zijn volgens Philipse de vragen die wij ons moeten stellen. Tenminste drie morele kwesties daarbij een belangrijke rol.

Ten eerste is er de vraag hoe wij de aarde voor toekomstige generaties achter behoren te laten, zodat ook die op een leefbare wereld terecht komen. Daarnaast is er de vraag hoe de verdeling van de CO2-uitstoot moet worden geregeld. Moeten landen die vroeger veel broeikasgassen hebben uitgestoten ook de lasten daarvan dragen? Of moeten juist opkomende economieën getemperd worden in hun drang om steeds meer fossiele brandstoffen te verstoken?

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

‘Onvermijdelijk dat zeespiegel met meters zal stijgen’

, door

Dankzij smeltend Zuidpoolijs:

A large section of the mighty West Antarctica ice sheet has begun falling apart and its continued melting now appears to be unstoppable, two groups of scientists reported on Monday. If the findings hold up, they suggest that the melting could destabilize neighboring parts of the ice sheet and a rise in sea level of 10 feet or more may be unavoidable in coming centuries. […]

The rise of the sea is likely to continue to be relatively slow for the rest of the 21st century, the scientists added, but in the more distant future it may accelerate markedly, potentially throwing society into crisis.

“This is really happening,” Thomas P. Wagner, who runs NASA’s programs on polar ice and helped oversee some of the research, said in an interview. “There’s nothing to stop it now. But you are still limited by the physics of how fast the ice can flow.”

Foto: Muzaffar Bukhari (cc)

Een onheilspellend experiment

, door

Het al dan niet opzettelijk negeren van alle kennis over klimaatverandering is weinig meer dan een onverantwoord en onheilspellend experiment.

‘De mensheid voert een onbedoeld en ongecontroleerd experiment uit, waarvan de uiteindelijke gevolgen alleen vergelijkbaar zullen zijn met een wereldwijde nucleaire oorlog.’ Deze klare taal werd gesproken in 1988 gesproken op de Conferentie voor Klimaatverandering in Toronto.

Sindsdien is de kwestie van klimaatverandering steeds urgenter geworden, maar de aanpak van het probleem lijkt er niet makkelijker op te worden. De klimaatonderhandelingen in Kopenhagen van 2009 liepen uit op een teleurstelling. Afgelopen maandag (31 maart) verscheen het laatste rapport van het klimaatpanel IPCC, waarin werd geconcludeerd dat we de klimaatverandering nu toch echt op alle fronten beginnen te merken.

Overkoepelend perspectief

De mens is dan ook architect van de eigen ondergang. Dat stelt filosoof prof. dr. Herman Philipse in de eerste lezing van de reeks Klimaatverandering.

Maar wat heeft een filosoof eigenlijk aan dit debat toe te voegen? Weten astronomen, chemici, fysici, meteorologen, geografen, economen, sociologen niet veel meer over klimaatverandering?

Philipse legt uit dat elk van deze onderzoeksgebieden essentieel is voor de studie van het vraagstuk. Maar als afzonderlijke wetenschappers slechts over hun eigen vakgebied praten, bestaat er geen enkel overzicht. Als filosoof beschouwt Philipse het probleem vanuit de ethiek. Zo probeert hij als het ware een overkoepelend verslag te geven.

Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | Update februari 2014

, door

DATA - Februari mocht dan in Nederland buitengewoon warm zijn geweest, wereldwijd kwam het niet verder dan de veertiende plaats voor de laatste 36 jaar.

Overigens kende februari 2014 geen dagrecords qua maximumtemperatuur in Nederland. Afgelopen maart daarentegen, had er maar liefst vijf.

Maar goed, wereldwijd een dip dus ten opzichte van januari.

wereldtemp_201402_475

De grote vraag die nu leeft onder veel volgers van dit onderwerp is: komt er een stevige El Niño dit jaar of niet? De meest recente voorspelling wijst wel in die richting:

figure4

Verder nog wat losse nieuwtjes uit de klimaatwereld: een aantal onderzoekers maakt zich zorgen over de mogelijke veranderingen in de diepere oceaanstromen. De bufferwerking voor zowel energie (warmteopslag in de diepe oceaan) als CO2-opvang zou daarmee kunnen verzwakken. Dit zou direct effect hebben op de opwarming van de lucht in de rest van de wereld.

Amerikaanse wetenschappers luidden een paar weken geleden de noodklok. Waarom ze dat deden vlak voor het verschijnen van het rapport van werkgroep II van het IPCC (over impact opwarming) is niet duidelijk.

Als toetje een studie over het ijsverlies van de gletsjers op Antarctica. Dat zegt dus weinig over het ijsoppervlakte aldaar, maar wel over het ijsvolume.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Een evenredig klimaatdebat

, door

Wanneer de media aandacht besteden aan klimaatverandering en klimaatsceptici wordt meestal een even groot aantal voor- als tegenstanders uitgenodigd. De redenering daarachter is dat dit een evenwichtig debat oplevert met oog voor alle kanten van de zaak. John Oliver laat in zijn HBO show Last Week Tonight zien hoe een statistisch verantwoord debat tussen voor- en tegenstanders van klimaatverandering er uit ziet. Hij baseert zich daarbij op de studie naar wat als oorzaak voor klimaatverandering wordt gezien in peer-reviewed literatuur.

Bron: MotherJones.

Foto: Nick Cross (cc)

‘Nieuw rapport Urgenda verfrissend en confronterend’

, door

OPINIE - Als we écht willen, is 100% hernieuwbare energie in 2030 mogelijk.

Heel, heel lang geleden, diep in de vorige eeuw, in 1974 om precies te zijn, schreef de vermaarde columnist en voormalig Volkskrant-hoofdredacteur Jan Blokker de bundel Ben ik eigenlijk wel links genoeg? Verplichte kost destijds, kritische zelfreflectie voor linksige intellectuelen die aan permanente twijfel onderhevig zijn. Niet te geloven, maar het boekje staat integraal op internet.

Ik moest aan de columns van Blokker denken bij lezing van het nieuwe rapport van Urgenda: Het kan als je het wilt – Nederland 100% duurzame energie in 2030. Dat vond ik een verfrissend en tegelijk confronterend rapport. De titel zegt alles: ‘Het kan als je het wilt.’ En dat roept meteen de vraag op: willen we? Wil ik? Wat dan, hoe en hoe snel?

Het rapport zelf kiest helder positie: 100% hernieuwbare energie in – toe maar! – 2030 al. Waar de meeste studies, ook uit Duitsland waar het hernieuwbare denken én doen verder ontwikkeld is dan hier, 80-95% emissiereductie in 2050 aanhouden, legt Urgenda zich twee extra taken op. De eerste: sneller in de tijd. De tweede: de energievoorziening moet volledig fossielvrij zijn.

Dat zijn zware opgaven. Dat blijkt ook uit de onderbouwende sommen. Het plan is doorgerekend met het Energietransitiemodel waarin de kennis van velen, waaronder veel partijen uit de fossiele hoek, is verwerkt. John Kerkhoven schreef op Energiepodium een toelichting.

Waan van de dag

Worden 2014 en 2015 de warmste jaren ‘on record’?

, door

Dat zou best eens kunnen, meent men bij Bits of Science. En het heeft allemaal te maken met El Niño:

And that, to go short, is statistically the most logical thing to expect if the approaching El Niño would reach at least moderate strength (as forecast) – and continu through the second half of the year (as most models indicate): the average global temperature will be lifted enough for a new global record in 2014 (as anything close to +0.05C would likely do that trick) and 2015 is then likely to immediately break that record and become even hotter – caused by delayed El Niño effects, and of course an ever-rising temperature trend, in line with ever-rising atmospheric CO2-concentrations.

Vorige Volgende