Kosten JSF schieten sky high

Tja, ik weet niet waarom ik überhaupt nog tijd uittrek om ook maar iets over de JSF te publiceren. Het maakt immers niet uit wat je er over schrijft, hij komt toch. Maar goed, het was wel weer een goed excuus om eens een beetje te spelen met het opmaken van simpele grafiekjes. Ik heb geprobeerd de waarheid zo zacht mogelijk te laten overkomen. Want wat wil het geval, de kosten van de JSF zijn weer eens opgelopen. Eerst maar het grafiekje waarbij ik de gegevens van vorige jaar gebruikt heb (met wat inflatiecorrectie) en die recent bekend werden.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Lockheed Martin frustreert controle en aankoopbeleid

, door

Eind maart is in het Verenigd Koninkrijk de tienjaarlijkse volkstelling gehouden. De organisatie ‘Count me Out’ heeft protesten tegen de telling georganiseerd, omdat Lockheed Martin (LM) € 170 miljoen verdiende aan de begeleiding ervan. LM is ook de de grootste wapenfabrikant in de wereld, vandaar. Het bedrijf had al ervaring in de Verenigde Staten en Canada.

Informatie daarover kom ik tegen in Prophets of War van William Hartung. Een boek waarvan de centrale stelling is dat Lockheed veel te veel macht verzamelt op veel te veel terreinen. Het bedrijf produceert wapensystemen voor de ruimte, de lucht, op zee en land. Het is daarnaast actief op het tal van andere gebieden tot aan sociale zaken toe. Voor Nederland is vooral van belang dat de firma hoofdaannemer bij de productie van de JSF is.

Als ik een boek met index in handen krijg, ga meteen naar de lemma’s. In dit boek kijk ik naar: Nederland, Bernhard en JSF. (Census komt niet voor.) Over de JSF is niet opvallend veel geschreven. In the Star-Telegram – de krant uit Fort Worth waar Lockheed gevestigd is – vind je minstens zoveel informatie. Toch zou het boek standaard literatuur moeten zijn voor iedereen die zich professioneel met de Nederlandse aanschaf van de straaljagers bezig houdt, zoals journalisten, politici, wetenschappelijke bureaus van de politieke partijen, activisten en wetenschappers.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

JSF geldpuzzel

, door

Ik kom er niet uit. Dus hier komt een hulpvraag. Maar eerst even de situatie zo onduidelijk mogelijk schetsen.
De overheid heeft 800 miljoen euro gestopt in de voorfinanciering van de JSF in de hoop dat onze industrie daarna orders zou krijgen. Dat is bijna 191 miljoen meer dan oorspronkelijk gedacht. De industrie gaat vervolgens een percentage van de verkregen omzet afdragen aan de overheid ter compensatie. De afspraak is nu gemiddeld 3 procent tot 2052 (was eerst 10,1% en toen 4,49%). Volgens MinEZ betaalt de industrie zo 105 miljoen euro (2001 waarde). De industrie denkt uiteindelijk voor 30 miljard euro omzet te scoren.

En toen was ik (en de persoon die me hierop attendeerde) ze helemaal kwijt. 3 procent van 30 miljard is immers 900 miljoen, niet 105 miljoen. En zelfs als je 105 miljoen in 2001 euro’s omrekent met 2% inflatie per jaar naar 2052 euro’s, kom je nog niet verder dan 300 miljoen.
En als het inderdaad 105 miljoen is, betekent dat dan dat de staat 695 miljoen euro subsidie heeft gegeven aan de bedrijven (indirect)? En wie draait er op voor de rentelasten van die 800 miljoen?
Want stel even dat de deal bedoelt is om de hele investering af te lossen. Dan zou het dus zo kunnen zijn dat het gaat om 800 miljoen – 191 miljoen + 105 miljoen = 714 miljoen. Dat is minder dan die 900 miljoen. Maar 714 miljoen in 2001 euro’s is bijna 2.000 miljoen in 2052 euro’s.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

JSF kosten vliegen uit de bocht

, door

Gisteren hadden we een waanlink naar een bericht over de wederom gestegen kosten van de JSF. Het leek me nu wel gepast om even de historie van de kosten en het oplevermoment in een handzaam overzicht te proppen.
Op basis van de getallen van het budgetonderzoeksbureau kom ik tot de volgende plaat:


Hierbij aangetekend dat het start bedrag uit 1996 afgeleid is. Verder zijn alle bedragen uitgedrukt in 2010 dollars (dus voor inflatie gecorrigeerd).
Belangrijkste conclusie: Qua bedrag per vliegtuig zijn we nu meer dan 80% duurder uit dan oorspronkelijk gedacht. En de doorlooptijd tot oplevering is van 11 naar 14 jaar gegaan. Aangezien we nog niet bij de finish zijn, durf ik te voorspellen dat we naar respectievelijk 100% en 5 jaar vertraging gaan.
Lijkt dus heel sterk op onze reguliere grote projecten. Jammer alleen dat het om zoveel geld gaat.

Update (17:45 uur): Even in de kamerstukken gesnuffeld. Hier een fragment uit een vraag/antwoordspel op 7 maart 2002:
“Hoe verhoudt dit stringente kostenmechanisme zich met de stuksprijs van 41,4 miljoen euro die de regering nu aanhoudt ([]38,6 m. US$, volgens koers die op pagina1 wordt aangehouden) terwijl de JSF aanvankelijk niet meer dan 28 miljoen $ mocht gaan kosten en in 2000 31miljoen $. Wat is uw oordeel over het feit dat het Congressional Budget Office in 1997 al heeft gewaarschuwd voor stijging tot 65 miljoen dollar?”

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Nederland moet in Afghanistan blijven

, door

foto door burlington_rc Kijk, het zit zo:  oorlog is goed. Geloof die obligate linkse praat over een zonnige troetelbeertjeswereld in geen geval. Er zullen nooit beren in de wolken wonen, er zullen altijd F16s vliegen. Of hun opvolger(tje)s.

Het leger heeft een functie. Het is een opvanghuis voor onbepaalden. Net als het kunstenaarschap biedt het structuur en zekerheid aan jongemannen die anders maar een beetje over straat zouden dwalen. Kunstenaars door een teveel aan verbeelding, soldaten door een teveel aan adrenaline. Daarom heb ik nooit begrepen waarom Wilders het leger naar Gouda re sturen. Daar komen ze vandaan, het hele doel van de instelling leger is ze daar vandaan te hóúden.

Het maakt dus ook niets uit of de oorlog in Afghanistan uitzichtloos is of niet. We gaan het land niet helpen. Je kunt namelijk niet helpen in een pak waardoor je er uitziet als de evil twin brother van hartjesbeer. En zeker niet met een geweer in je hand. Of in een tank. Of in een F16. Er is oorlog nodig omdat er een leger moet zijn, meer is het niet.

Maar dat betekent natuurlijk niet dat je mensen gaat vermoorden. Geen burgers, maar ook geen strijders . Mensen doodbombarderen is namelijk niet alleen gemeen, het is ook best wel eng. En dan zijn we weer terug bij af. Dan zijn de straten van pakweg Gouda over een paar jaar gevuld met getraumatiseerde (8%) veteranen. Met teveel adrenaline. Onberekenbaar. Al dan niet kaalgeschoren.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Joint Struikel Fighter

, door

jsfenHet besluitvormingsproces voor de vervanging van de F16 is inmiddels het beste te vergelijken met een soap, en met behoorlijke kijkcijfers zelfs. Om nog eens de onzinnigheid van dit proces en het voornemen om die testtoestellen aan te schaffen uit te leggen, lijkt me niet meer nodig en zinvol.
Vanavond was weer een aflevering van deze nationale soap te zien. De besluiteloosheid van de PvdA wordt pijnlijk duidelijk. Het kabinet – inclusief de PvdA-ministers stemmen in – terwijl de PvdA-fractie tegen aanschaf is van de beide testtoestellen. Staatssecretaris De Vries heeft de PvdA-fractie er niet van kunnen overtuigen dat de JSF het “beste vliegtuig is, voor de beste prijs”. Dit ambivalente – maar o zo vertrouwde – PvdA-optreden, siert deze partij niet. Neem nou eens duidelijk een standpunt in. Maar goed de JSF-soap, leidt wel de aandacht af van meer wezenlijke zaken.
Boeiend, maar niet verrassend – ook typisch ‘soap’ – is om te zien dat een belangrijke hoofdrolspeler wederom ontbreekt, en weer niet thuis geeft. Ik doel op onze minister van Defensie Van Middelkoop. Want hoe is het mogelijk dat hij geen acte de présence geeft op dit cruciale moment voor de door hem gekoesterde wens de JSF aan te schaffen? Desnoods neemt hij De Vries mee om zijn hand vast te houden. Ik vermoed dat hij bezig is de strategische visie op de rol van krijgsmacht – en van de Luchtmacht – eindelijk uit te werken; handig om te zijner tijd eens wat zinnigs te kunnen zeggen over de aanschaf van defensiematerieel; vliegtuigen bijvoorbeeld.

Typisch voor een soap is ook dat plotseling een lang dood gewaand familielid of collega weer op de proppen komt. Ook daar was in deze aflevering sprake van. Staatssecretaris De Vries kwam namelijk op de proppen met onze Michiel de Ruyter, die precies 333 jaar geleden is overleden, vertelde hij ons. De Ruyter overleed aan de verwondingen opgelopen tijdens zijn laatste zeeslag in de Baai van Syracuse. Zou hij over een luchtwapen hebben beschikt, dan was dat dat niet gebeurd, zei De Vries.
Zoveel onzin, en een erg slechte poging om nationale sentimenten op te roepen, is zelden opgetekend in zo’n korte tekst. Wat is de relevantie hiervan? Wat is het verband met deze zeeslag, de beide JSF-testtoestellen en de opleiding van onze militairen, waar De Vries vervolgens over rept? ‘Overdrijving’ is overigens wel een typisch kenmerk van een soap. Maar er zijn grenzen, ook voor een soap.
Het was – niet verrassend – een slechte aflevering. De soap duurt te lang, het plot wordt steeds ongeloofwaardiger, de teksten steeds onsamenhangender. Het is tijd dat deze soap stopt.

Quote du Jour

Quote du Jour | “Ik zou het bonnetje maar bewaren”

, door

“Ik zou het bonnetje maar bewaren” (D66-leider Alexander Pechtold in het JSF-debat).

Leuke quotes gister van Alexander Pechthold in het debat over de aanschaf van twee JSF-testtoestellen. De D66-leider sloeg de spijker op zijn kop door de simpele vergelijking met de aankoop van een auto te maken. “U gaat naar de dealer, betaalt geld, krijgt een bonnetje mee; en u gaat mij nu vertellen dat u desondanks de auto niet heeft gekocht?” Afijn, een kabinetscrisis werd dus afgewend door een eigenaardig compromis. Het ding mag wel gemaakt worden en we bekijken later nog wel of we er ja of nee tegen zeggen. Snapt u het nog?

Vorige Volgende