Netanyahu kaapt het heldenverhaal

Een vliegtuig vol passagiers ontsnapt ternauwernood aan een ramp. De gezagvoerder wordt neergestoken, passagiers grijpen in, andere piloten krijgen het toestel veilig aan de grond. Voor Benjamin Netanyahu was vervolgens nog één ding nodig: zorgen dat ook hij op de foto stond. Toen de passagiers van Flydubai-vlucht FZ1073 terugkeerden naar Israël, stond Netanyahu ze op Ben-Gurion op te wachten. De ontmoeting werd keurig vastgelegd door de Israëlische Government Press Office en via internationale persbureaus over de wereld verspreid. Het incident vindt bovendien plaats vlak voor de Israëlische verkiezingen, waardoor het Netanyahu een dankbare gelegenheid biedt om veiligheid weer centraal te stellen. Vanuit Netanyahu's perspectief is dat volkomen rationeel. Een dramatisch incident met een vliegtuig vol Israëliërs biedt hem vrijwel het ideale PR-materiaal: gevaar, Israëlische burgers, terrorisme en een premier die achteraf tussen de helden kan gaan staan. Daarvoor hoeft de toedracht nog niet eens vast te staan. De copiloot stak de gezagvoerder neer en het toestel maakte een scherpe duik, waarna bemanning en passagiers ingrepen. Onderzoek naar het motief loopt nog. Netanyahu verklaarde ondertussen al dat de copiloot islamistisch was geradicaliseerd, zonder daar bewijs voor te leveren. Zo verandert ook het verhaal. De hoofdrol hoort bij de Indiase gezagvoerder Smit Machchhar, die zwaargewond het cockpitluik wist te openen, en bij de mensen die daarna de aanvaller overmeesterden en het vliegtuig hielpen redden. Vervolgens verschijnt Netanyahu in beeld en wordt ook hij onderdeel van het heldenverhaal. Dat politieke leiders zulke kansen benutten is weinig verrassend. Interessanter is hoe gemakkelijk de internationale media eraan meewerken. De ontmoeting is nieuws, de foto's liggen klaar en Netanyahu levert de gewenste quotes. Een PR-moment dat door zijn eigen regering wordt georganiseerd, verandert zo vrijwel automatisch in internationale berichtgeving. En daarmee krijgt Netanyahu precies het beeld dat hem goed uitkomt: beschermer van bedreigde burgers, bestrijder van terrorisme, staatsman tussen helden. Terwijl hij tegelijkertijd politiek verantwoordelijk is voor de Israëlische genocide in Gaza. Die tegenstelling hoeft Netanyahu zelf uiteraard niet te benoemen. Zijn propagandamachine bestaat er juist bij de gratie van dat soort zorgvuldig afgebakende beelden. Vandaag zien we de premier die overlevenden ontvangt. Wat hij op een paar honderd kilometer afstand laat aanrichten, valt buiten het kader van de foto. Dat het zo werkt, zegt daarom minstens zoveel over onze nieuwsconsumptie als over Netanyahu. Hij produceert het beeldmateriaal waarvan je van een politicus in verkiezingstijd kunt verwachten dat hij het produceert. Wij nemen het vervolgens over en helpen daarmee de hoofdverantwoordelijke voor een genocide zich presenteren als beschermer van mensenlevens. De helden zaten in dat vliegtuig. Netanyahu stond alleen handig bij de uitgang klaar toen de camera's aangingen.

Door: Foto: David Lisbona (cc)
Foto: Songfestival in Gaza - AI-gegenereerd

Alles went, ook een genocide

Nederland doet in 2027 gewoon weer mee aan het Eurovisie Songfestival. Gewoon. Alsof er niets aan de hand is.

Vorig jaar trok AVROTROS een grens. Het menselijk leed in Gaza was te groot. De persvrijheid werd aangetast. De politiek bemoeide zich ermee. Deelname was niet langer te verantwoorden. Duidelijke taal. En AVROTROS meende het: ook voor 2027 zegt de omroep nee, omdat meedoen nog steeds niet strookt met haar waarden.

En wat deed de NPO? Die had maar één vraag. Niet: hebben ze gelijk? Niet: is er iets veranderd in Gaza? Nee. De vraag was: welke andere omroep wil het klusje overnemen? Het antwoord was: niemand. Geen enkele omroep wilde zijn naam eraan verbinden. Dus doet de NPO het maar zelf, want uitgezonden zal het worden.

Ondertussen is in Gaza niets opgelost. Helemaal niets. De onafhankelijke VN-onderzoekscommissie stelde in juni opnieuw vast dat Israël genocide blijft plegen in Gaza. Deze maand meldt de VN nog altijd aanhoudende aanvallen, enorme humanitaire nood en levensbedreigende omstandigheden. Dat is geen oud nieuws. Dat is nu.

Dus zo werkt het. Eerst trekken we een grens. Dan zoeken we iemand die eroverheen wil stappen. En een paar maanden later zwaaien we met vlaggetjes en roepen we “douze points”. Met een glimlach. Op primetime.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Een van de Nobelprijs-penningen voor Medicijnen, in 1950 uitgereikt aan onderzoekers van het De Mayo Clinic in Rochester (Minnesota). Foto Wikimedia Commons.

Israël is zélf antisemitisch

Ierland moet binnenkort twee keer voetballen tegen Israël. Bondscoach Heimir Hallgrímsson heeft daar begrijpelijk weinig trek in. “We spelen niet mét genocide, we spelen tégen genocide”, zei hij.

De Israëlische voetbalbond reageerde verontwaardigd, met een merkwaardig verweer: “We hebben op talloze gebieden bijgedragen aan de wereld en mensheid en daarbij een indrukwekkend aantal Nobelprijzen in de wacht gesleept.” Vervolgens kreeg Hallgrímsson het verwijt dom, onwetend en hypocriet te zijn.

Vooral dat woordje “we” verdient aandacht.

Israël zelf heeft namelijk veertien Nobelprijswinnaars voortgebracht. Dat is natuurlijk niet niets, maar ook niet per se iets om jezelf zo over op de borst te kloppen. Het aantal Joodse Nobelprijswinnaars wereldwijd daarentegen ligt boven de tweehonderd, en dat is inderdaad opmerkelijk. Wanneer de Israëlische voetbalbond in reactie op kritiek op Israël begint over het “indrukwekkende aantal Nobelprijzen” dat “we” hebben gewonnen, wordt dus op zijn minst de suggestie gewekt dat de prestaties van Joden wereldwijd onderdeel zijn van een Israëlisch collectief.

Dat past bij de manier waarop Israël zichzelf officieel definieert. Israël heeft geen formele grondwet. De Basiswetten hebben er constitutionele status en vormen samen het constitutionele raamwerk van de staat. Een van die wetten bepaalt sinds 2018 expliciet dat Israël de natiestaat van het Joodse volk is. Diezelfde Basiswet draagt de Israëlische staat op de banden met “leden van het Joodse volk” in de diaspora te versterken en hun culturele, historische en religieuze erfgoed te helpen bewaren. De politieke koppeling tussen Israël en Joden buiten Israël is dus formeel in de staatsinrichting vastgelegd.

Foto: UN International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (cc)

Het is maar waar je je voor in wil zetten…

COLUMN - De ‘je’ in de titel slaat in dit geval op de Servische regering. Er is daar natuurlijk een bloederige oorlog geweest in de jaren negentig. Het verhaal is de meeste lezers waarschijnlijk bekend: verschillende deelrepublieken wilden het federatieve Joegoslavië verlaten. In Joegoslavië had de kliek van Slobodan Milosevic de macht gegrepen, en wilde kost wat kost die macht behouden. Toen het niet lukte om het land bij elkaar te houden, moesten deelrepublieken die de onafhankelijkheid uitriepen met geweld veroverd worden – in ieder geval de delen waar Serviërs woonden, want als er dan geen Joegoslavië kon zijn, dan toch ten minste een Groot-Servië.

Die oorlog duurde tot halverwege de jaren 90, met de genocide in Srebrenica als tragisch dieptepunt. Vervolgens herhaalde de geschiedenis zich nog een keer eind 99 in Kosovo – waar de Servische agressie uiteindelijk mede door bombardementen van de NAVO een halt toe werd geroepen. De nationalistische waanzin eiste het leven van naar schatting 130.000 a 140.000 levens, waarvan een groot deel burgers.

De vraag is dan: waar zet je je als Servische regering voor in, 25 a 30 jaar later? Je kan je energie besteden aan het verbeteren van de verstoorde relaties met buurlanden. Het opsporen van nog voortvluchtige oorlogsmisdadigers uit die tijd. Het werken aan de relatie met Europa, omdat Servië toe wil treden tot de EU (werkt vast beter dan spelletjes te spelen en te voetjevrijen met de Russen).

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Israël: De oorlog komt altijd thuis

Een samenleving die decennialang leeft met bezetting, permanente oorlog en het normaliseren van extreem geweld, houdt dat geweld zelden netjes binnen de grenzen van het slagveld. Dat geldt voor grootmachten, koloniale regimes en staten die zichzelf permanent in een existentiële oorlogstoestand plaatsen. Israël vormt daarop geen uitzondering.

Wie generaties lang leert dat geweld een legitiem antwoord is op politieke problemen, importeert uiteindelijk dat wereldbeeld in de eigen samenleving. De grens tussen “veiligheid” en militarisering vervaagt. De grens tussen burger en vijand eveneens. En zodra een staat burgers conditioneert om permanent in termen van dreiging, zuivering en vergelding te denken, blijft dat denken zelden beperkt tot Gaza, Libanon of de Westelijke Jordaanoever.

De Verenigde Staten zagen dat na Vietnam. Politiecorpsen werden in toenemende mate gevuld met veteranen die waren getraind voor oorlogssituaties, terwijl de bredere cultuur van “warfare policing” zich steeds verder ontwikkelde. De militarisering van de politie kreeg een enorme impuls. Protesten werden behandeld als opstanden. Wijken als vijandig gebied. Zelfs taal veranderde: agenten werden “warriors”, burgers “targets” of “threat environments”. Onderzoekers en historici beschrijven al jaren hoe militaire logica langzaam het civiele domein binnendrong.

Dat proces begon overigens al eerder, maar oorlogen als Vietnam versterkten het aanzienlijk. Amerikaanse politieadviseurs die actief waren geweest in Vietnam namen tactieken, denkwijzen en trainingsmodellen mee terug naar binnenlandse politiekorpsen. Sommige betrokkenen bij repressieve operaties in Vietnam doken later weer op binnen Amerikaanse veiligheidsstructuren.

Foto: Amy Syiek on Unsplash

Piratenstaat Israël, en Nederland blijft stil

Israël enterde opnieuw schepen in internationale wateren. Ditmaal ging het om de Global Sumud Flotilla, een vloot met activisten en hulpgoederen op weg naar Gaza, waaronder ook Nederlandse opvarenden. De onderschepping gebeurde honderden kilometers van Gaza vandaan, nabij Cyprus en Kreta.

Dat laatste is juridisch relevant. Een staat mag namelijk niet willekeurig schepen op volle zee enteren. Israël beroept zich al jaren op de blokkade van Gaza. In het internationaal oorlogsrecht bestaat inderdaad een beperkte mogelijkheid om een maritieme blokkade af te dwingen buiten territoriale wateren. Alleen zit daar een cruciale voorwaarde aan: die blokkade moet zelf rechtmatig zijn.

Update: De extreem-rechtse minister Ben-Gevir heeft op social media beelden gedeeld van de behandeling (lees: mishandeling) van de activisten. Ondertussen geeft onze minister van Buitenlandse Zaken oorlogsmisdadiger Netanyahu een complimentje. Inmiddels is de Israëlische ambassadeur wel ontboden, maar pas nadat bleek dat de activisten werden mishandeld.

Tot een paar jaar geleden hield dat juridische en diplomatieke verhaal ook nog soort van stand. Alleen vooral omdat Israël voor het Westen nu eenmaal een bondgenoot is. Bondgenoten krijgen traditioneel meer ruimte binnen het internationale recht, zeker wanneer hun tegenstanders gemakkelijk als terroristen of schurkenstaten kunnen worden weggezet. Zolang de humanitaire gevolgen nog enigszins abstract bleven en westerse regeringen bereid waren weg te kijken, konden veel van Israëls acties nog worden verpakt als harde maar legitieme veiligheidspolitiek.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: De gevaarlijkste plek voor kinderen

Hoe is het nu in Gaza?

In Gaza voltrok zich twee weken geleden een bijzondere ceremonie: 300 paren traden tegelijk in het huwelijk in een massaal bezochte bijeenkomst in Deir al-Balah. Een van de bruiden, Thekra al-Masri, vertelde hoe de viering “hoop op verandering” bracht voor de ontheemden in Gaza. Maar voorlopig verandert er nog weinig in het totaal verwoeste gebied.

Een greep uit recente berichten:

Volgens medici en hulpverleners zijn eind april bij twee Israëlische luchtaanvallen in de Gazastrook minstens acht Palestijnen omgekomen, onder wie drie kinderen. Op 30 april vielen nog eens vier doden. Afgelopen dinsdag berichtte Reuters dat Israëlische luchtaanvallen in de Gazastrook minstens drie Palestijnen hebben gedood, onder wie een kind. Medici meldden dat een Palestijn om het leven kwam en twee anderen gewond raakten door een Israëlische luchtaanval nabij de wijk Sheikh Radwan in Gaza-stad, terwijl een andere Palestijn om het leven kwam en meerdere anderen gewond raakten door Israëlische tankbeschietingen nabij het centrum van de enclave.

Israëlische troepen in Gaza hebben volgens The Guardian medio april een wateringenieur en twee chauffeurs gedood die gedurende vier dagen water vervoerden naar ontheemde gezinnen. Dit incident heeft het ernstige tekort aan schoon water verergerd en de verspreiding van ziekten aangewakkerd. Vier dagen eerder schoten Israëlische troepen twee chauffeurs dood die werkten voor Unicef, de VN-organisatie voor kinderen, bij het belangrijkste waterverzamelpunt voor het noorden van Gaza. Ratten en parasieten verspreiden zich door de tentenkampen voor ontheemde Palestijnen in Gaza, meldde The Times of Israel gisteren. Ze bijten kinderen in hun vingers en tenen terwijl ze slapen, knagen aan de weinige waardevolle bezittingen die mensen nog hebben en verspreiden ziektes. Volgens berichten van de VN worden knaagdieren en ander ongedierte regelmatig aangetroffen op 80% van de locaties waar ontheemde gezinnen momenteel verblijven. De VN vluchtelingenorganisatie UNWRA waarschuwt nu het weer zomer wordt ook voor een opleving van huidziekten zoals die in 2024 minstens 150.000 mensen hebben getroffen.

Foto: Mario Gogh on Unsplash

Het monument schoon, het geweten ook

Het Nationaal Monument op de Dam is beklad. Met rode verf, het woord “genocide” erop gesmeerd, en de politieke reflex volgde onmiddellijk en was voorspelbaar: schande, respectloos, onacceptabel. Ondertussen staan schoonmakers al sinds de vroege ochtend te schrobben, om het ding op tijd weer toonbaar te krijgen voor vanavond.

En dat laatste zegt eigenlijk alles.

Want hoe groot de morele verontwaardiging ook wordt opgetuigd, niemand twijfelt serieus aan de afloop: vanavond ligt het monument er weer keurig bij. De kransen worden gelegd, de koning kijkt er plechtig bij, twee minuten stilte, nationale eenheid. De kras op het collectieve geweten net zo efficiënt weggepoetst als de verf op het steen.

Dat maakt de hele ophef ongemakkelijk dubbel. Bekladding wordt veroordeeld als aantasting van herdenking, terwijl diezelfde herdenking zorgvuldig is afgebakend tot een veilig, historisch kader. Het verleden krijgt alle ruimte, het heden wordt liefst buiten beeld gehouden. Zodra iemand die twee aan elkaar probeert te knopen, ontstaat er paniek, omdat het het ritueel verstoort.

De hypocrisie zit daar: herdenken mag er zijn, zolang het niets kost. Zolang het geen vragen oproept over wat er nú gebeurt, of over de rol die Nederland daarin speelt. Dan wordt herdenken een vorm van morele zelfbevestiging, geen moment van nodige reflectie.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Jim Forest (cc)

VVD: Wir haben es nog even niet gewusst

De VVD zegt het inmiddels hardop: we willen geen land publiekelijk veroordelen dat we als bondgenoot zien.  Daarmee verschuift internationaal recht van norm naar bijzaak. Want als veroordeling afhangt van vriendschap, dan is het recht per definitie ondergeschikt. De uitkomst staat eigenlijk al vast, de weg ernaartoe wordt vooral een kwestie van timing. En die genocide? Die staat juridisch helemaal nog niet vast aldus de VVD.

En ja, juristen zijn voorzichtig met het woord genocide. Begrijpelijk. Het Genocideverdrag stelt hoge eisen: intentie, bewijs, drempels. Zolang internationale tribunalen geen definitieve uitspraak hebben gedaan, blijft het formeel onderwerp van debat. Formeel, want intussen stapelen de feiten zich op. Wat zichtbaar is, wordt bureaucratische terminologie. Wat voor iedereen zonder oogkleppen op evident is, blijft voor de VVD ‘onderwerp van onderzoek’.

Voor de VVD is dat precies de ruimte die nodig is. Geen veroordeling, want juridisch nog niet vastgesteld. Geen positie, want het ligt complex. Geen consequenties, want de procedure loopt nog.  Er ontstaat een feedbackloop van onwil. De VVD wijst naar juristen die nog geen eindoordeel hebben. Juristen opereren in een context waarin politieke druk ontbreekt, of erger nog ze worden tegengewerkt,  door onder anderen diezelfde VVD. Het resultaat is stilstand die eruitziet als zorgvuldigheid.

Foto: "Bevrijding van Sint-Michielsgestel" by Brabant Bekijken is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

De parodie die 5 mei dreigt te worden

Sef wordt geen Ambassadeur van de Vrijheid. Eerst wel in beeld, daarna toch afgevallen. Volgens hem vanwege zijn uitgesproken standpunten over de genocide in Palestina. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei weigert te reageren, maar ik geloof hem, want er is al een tijdje een tendens om de herdenking los te koppelen van het heden. Vrijheid is blijkbaar prachtig, zolang je er niet al te concreet gebruik van maakt. Die afwijzing ondergraaft het hele idee van 4 en 5 mei. Als het vieren van vrijheid niet kan verdragen dat iemand die vrijheid gebruikt om actueel onrecht te benoemen, blijft er weinig meer over dan een ritueel zonder betekenis.

In theorie herdenken we op 4 mei de slachtoffers van oorlog en onderdrukking. Op 5 mei vieren we de bevrijding. De onderliggende boodschap luidt steevast dat vrijheid meer is dan een vlag, een festival en een obligate verwijzing naar “dit nooit weer”. Juist daarom is dit zo wrang. Het probleem is niet alleen de beslissing zelf, maar wat die beslissing blootlegt: dat de lessen die op 4 mei worden uitgesproken op 5 mei alweer zijn vergeten. Of misschien eigenlijk nooit zijn geleerd. Vrijheid zou ook moeten betekenen dat mensen kunnen spreken over onrecht, juist wanneer dat politiek gevoelig ligt. Maar dan blijkt ineens dat een artiest met een uitgesproken mening over de genocide in Gaza toch net iets te ingewikkeld wordt.

Foto: Palestinian News & Information Agency (Wafa) in contract with APAimages, CC BY-SA 3.0 , via Wikimedia Commons

De genocidale ‘Vredesraad’

De ‘Vredesraad’ gaat doorpakken. Vijf miljard dollar voor de wederopbouw van Gaza. Het bedrag klinkt indrukwekkend, maar de geschatte schade ligt volgens de VN rond de 70 miljard, een druppel op een gloeiende plaat.

Wederopbouw als ritueel
Wederopbouw in Gaza is een terugkerend ritueel, alleen was de schaal van vernietiging dit keer anders. Er wordt gebombardeerd, verwoest, ontheemd. Daarna volgt een donorconferentie, beloftes, miljarden. Er wordt gebouwd, maar als het (bijna) af is begint de cyclus opnieuw en bombardeert Israël het plat. En de internationale gemeenschap roept foei, doet een plas en verder blijft alles zoals het was. En organiseert een nieuwe donorconferentie.

Ook nu zal er niets veranderen. Wie serieus gelooft in duurzame wederopbouw, moet ook de politieke condities veranderen die die verwoesting mogelijk maken. Zonder opheffing van blokkades, zonder bewegingsvrijheid, zonder soevereine zeggenschap over grenzen, luchtruim en zee, blijft wederopbouw een tijdelijke lapmiddel. Je kunt een stad ‘herbouwen’, terwijl de voorwaarden voor de volgende vernietiging intact blijven.

Vastgoedfantasieën op puin
Alsof het geheel nog cynischer moest worden, circuleren inmiddels plannen om Gaza te herontwikkelen als grootschalig vastgoedproject. Ideeën over luxe kuststroken, investeringszones en een hertekende skyline worden gepresenteerd als pragmatische toekomstvisie. In die logica verandert verwoesting in een kans, onteigening in herbestemming. De oorspronkelijke bewoners verdwijnen uit het beeld, gereduceerd tot demografische variabele. Ze mogen in ieder geval niet meepraten over hun eigen toekomst.

Foto: April Pethybridge on Unsplash

Bondi Beach als alibi

Na de verschrikkelijke aanslag in Sydney voltrok zich een bekend patroon. Rouw, solidariteit, scherpe woorden over veiligheid. Terecht ook. Geweld tegen Joodse instellingen en individuen is geen abstract probleem maar een concrete dreiging, en wie dat bagatelliseert is moreel failliet. Maar vrijwel onmiddellijk gebeurde er ook iets anders, inmiddels bijna even bekend. De aanslagen werden niet alleen veroordeeld, ze werden ingezet. Als bewijsstuk in een breder betoog over Israël, over kritiek daarop, en over wie er volgens sommigen schuld draagt aan de onveiligheid van Joden wereldwijd.

De logica was eenvoudig en werd door lokale Joodse leiders, waaronder rabbijnen in Sydney, publiek uitgesproken. Kritiek op Israël voedt antisemitisme en protesten tegen de oorlog in Gaza creëren een klimaat waarin aanslagen als die in Sydney mogelijk worden. Wie Israël bekritiseert, zo luidde de impliciete boodschap, draagt indirect verantwoordelijkheid voor geweld tegen Joden elders. Dezelfde rabbijnen die deze kritiek uitten steunen tegelijk openlijk wat Israël in Gaza en op de Westoever doet.

De eenrichtingsdefinitie van gevaar
Opvallend is wat in deze redenering als gevaarlijk wordt gezien en wat niet. Kritiek op Israël zou Joden in gevaar brengen. Openlijke steun aan Israël, ook wanneer die steun onvoorwaardelijk is en expliciet wordt gegeven terwijl dat land massaal Palestijnse burgers doodt, hele steden vernietigt en humanitaire hulp blokkeert, zou dat niet doen.

Volgende