Jacob Hesseling

14 Artikelen
2 Reacties
Achtergrond: Jay Huang (cc)
Foto: Heiloo Online (cc)

Stil voor mijn buurman

COLUMN - “We stonden met het hele gezin op de binnenplaats. Mijn vader en moeder, tien broers en zussen en ik. Ook al was ik nog maar vier jaar, de beelden zal ik nooit vergeten. Het was een avond met een prachtige zonsondergang. Rondom ons stonden overal Duitse soldaten.

De silhouetten van vrachtwagens en een motor met zijspan. Mannen in uniformen liepen het huis in en uit en keken ook in de beide schuren op het erf. Ze praatten voor mij onverstaanbaar met elkaar. Overal zag ik het licht van zoeklampen.

We hebben er gestaan tot ze gevonden hadden wat ze zochten: een radio en onverwacht op de koop toe ook nog een geweer met patronen. Mijn vader moest in het zijspan van de motor gaan zitten, mijn beide oudste nog thuiswonende broers werden in één van de vrachtwagens geladen.

Zo zag ik ze vertrekken. Een film die ik telkens weer zie, met mijn ogen open of dicht het maakt niet uit. De lichten van de wegrijdende colonne doofden langzaam uit.

Ons huis leek er weer net zo uit te zien als elke avond. Het huis en erf met schuren opgenomen in de nacht, alleen in de kamer zag ik een lampje branden. We gingen naar binnen. Mijn broers werden de daaropvolgende dag vrijgelaten, mijn vader keerde nooit terug.”

Dodenherdenking 4 mei: “Dood Stil”

Vandaag 4 mei de dag van de dodenherdenking, acht uur ‘s avonds , een moment om stil te zijn. Van kinds af ben ik er mee opgegroeid. Geleidelijk leren beseffen van het waarom en waarvoor van die stilte. Nieuwslezer Philip Freriks sprak eens in een tv-spot over die stilte als een moment van beklemming. Zeker: omdat de dood in die twee minuten zo dichtbij komt.

Maar het vormt ook een tastbaar moment van collectief besef van de waarde van leven en het belang om de menselijke waardigheid nooit uit het oog te verliezen. Het respect voor het leven dat niet alleen die miljoenen slachtoffers van 40- 45, maar ook die daarna slachtoffer werden van genocide en oorlogsgeweld, blijven verdienen.

Daarover gaat dit gedicht: over  die twee minuten stilte, overdenkend en doodstil.

Dood Stil

Spreken de doden
de dag stil

Vandaag zijn wij stil
en komen de doden
in een oneindig lange rij
spreken en kijkend voorbij

Vandaag zijn wij stil
hoe kon het komen
levende doden zwijgend
zo’n oneindig lange rij

Vandaag zijn wij stil
herdenkend in pijn mannen,
vrouwen en kinderen die er
niet meer mochten zijn

Vandaag zijn wij stil
voor hen die de vrijheid
werd ontnomen
hoe kon dat hen,
dat ons overkomen

Foto: Eric Heupel (cc)

The Hidden Picture

RECENSIE - Afgelopen weekend opende in het Cobra Museum in Amstelveen de tentoonstelling The Hidden Picture. Hierin wordt werk uit de kunstcollectie van de ING Bank getoond.

De bank geeft hiermee een inkijkje in haar veertigjarige geschiedenis als kunstverzamelaar. Vanaf 1974 heeft de ING Bank (dan wel de voorlopers) immers een prachtige internationale kunstcollectie bijeengebracht. Kunst die de bank nu graag met de samenleving wil delen.

Verzamelen uit liefde en waardering voor het werk, niet om het geld.

Voor de ING Bank is dat het oogmerk van waaruit de verzameling werd samengesteld, aldus Sanne ten Brink, hoofdconservator van de kunstcollectie van de ING. ‘Kunst inspireert,’ vertelt ze, ‘ontwricht en verbindt, het trekt mensen uit hun “comfort zone”, zet aan tot kritisch denken én tot dialoog. Bijvoorbeeld tussen klanten en medewerkers.’

Daarom heeft kunst bij ING een centrale plek gekregen – en die heeft ze na veertig jaar nog steeds.

ING 1
 
Voor The Hidden Picture selecteerde Ten Brink meer dan zeventig kunstwerken uit Belgische, Britse, Poolse en Nederlandse vestigingen van de bank.

ING 2
 
Deze werken laten een doorsnede zien van de ING-collectie. In het gekozen werk staat vaak de mens als individu of in groepsverband uitgebeeld.

ING 3

Marlene Dumas, The Image as Burden

RECENSIE - Marlene Dumas is voor Beatrix Ruf, de directeur van het Stedelijk Museum, een van de grootste hedendaagse kunstenaars. Ongetwijfeld vormde deze uitspraak voor de tv-programma’s De wereld draait door en College Tour dé aanleiding om aandacht te besteden aan de in Zuid-Afrika geboren en sinds 1976 in Nederland wonende kunstenares.

Joost Zwagerman vertelde vrijdagavond bij Matthijs van Nieuwkerk in DWD over de expositie van Dumas’ werk die momenteel in het Stedelijk Museum te zien is. Hij gaf uitleg bij verschillende tentoongestelde schilderijen. Van de voorbereiding op de expositie werd een korte filmimpressie gegeven.

Later die avond was Marlene Dumas te gast bij Twan Huys in het programma College Tour. Ook daarin werden wat filmpjes over Dumas’ jeugd, een selectie van haar schilderijen en haar werkwijze getoond. Marlene schildert graag op de grond. Studenten mochten vragen stellen over haar ‘schildergeheimen’ en de kunstenares vertelde iets over haar manier van werken. Haar advies aan de studenten: ‘Zoek je grenzen op.’

Marlene Dumas stelde zich in het programma erg bescheiden op. Ze vertelde dat krantenartikelen en foto’s haar inspiratiebron vormen en dat zij daar haar schilderijen op baseert. Maar ze tekent het getoonde niet precies na: ‘Ik ben geen realist,’ zei ze. ‘Ik schilder beelden.’

‘Alles weten, maakt niet gelukkig…’

REPORTAGE - …zal oud-minister Piet Hein Donner hebben gedacht, toen hij besloot de Tweede Kamer en ook de ministerraad niet te informeren over de problemen die bij woningcorporatie Vestia speelden. Gisterochtend sprak hij voor de parlementaire enquête commissie woningcorporaties onder andere over de kwestie Vestia.

Deze week vinden de laatste openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Woningcorporaties plaats. Gisteren werden de oud-ministers Donner en Liesbeth Spies (beiden CDA) gehoord, vandaag worden enkele topambtenaren, oud-bestuurders en Ronald Paping van de Woonbond ondervraagd.

De verhoren worden woensdag afgesloten met het horen van Marnix Norder, oud-wethouder van Den Haag en Johan Conijn, een deskundige op het gebied van de volkshuisvesting.

Met het verhoor van Conijn sluit de commissie een reeks van zestig verhoren af. In zes weken tijd werden in totaal 61 personen gehoord. Met die verhoren heeft de enquêtecommissie getracht een beeld te geven van de manier waarop het stelsel van woningcorporatie in de afgelopen jaren (niet) heeft gewerkt.

De leden van de commissie ondervroegen in verschillende samenstellingen corporatiedirecteuren en -medewerkers, leden van de raden van toezicht, bankmedewerkers, financiële adviseurs en bemiddelaars. Ook toezichthouders als het Waarborgfonds Sociale Woningbouw, Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting en het ministerie van Volkshuisvesting (sinds 2010 deels opgegaan in Binnenlandse Zaken) werden gehoord, evenals bestuurders van Aedes (de koepel van woningcorporaties), gemeentebestuurders, externe deskundigen, accountants, oud-ministers en oud-Kamerleden. Zelfs de directeur van de Woonbond mag iets vertellen.

‘Het is de schuld van de minister…’

REPORTAGE - ‘…dat Vestia meer dan twee miljard heeft verloren met de speculatie met derivaten.’ Zo luidde de stelling van Marcel de Vries. Wie had gedacht dat deze oud-treasurer en handelaar in derivaten van woningcorporatie Vestia spijt zou hebben van zijn handel en wandel in de afgelopen jaren, heeft het goed mis.

Voor de parlementaire enquêtecommissie Woningcorporatie vertelde hij over de grote bedragen die hij voor de corporatie had verdiend in de afgelopen jaren met zijn derivatenhandel. Vestia betaalde volgens hem in vergelijking met andere corporaties op aangetrokken leningen één procent minder rente. Op de vraag van de commissievoorzitter Van Vliet of die verdiensten opwogen tegen de risico’s die De Vries aanging voor Vestia bleef hij het antwoord schuldig.

De Vries stelde niets verkeerd te hebben gedaan. Volgens hem moedigde zelfs het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) het toepassen van de derivaten die Vestia gebruikte aan. Het WSW kreeg altijd alle informatie over de afgesloten overeenkomsten met de banken en had nooit bezwaren gemaakt.

Sterker nog: De Vries werd gezien als deskundige en gevraagd om voor andere corporaties en ook voor het Centraal Fonds Volkshuisvesting lezingen te houden over zijn beleggingsstrategieën.

Ook intern had hij alles altijd goed geregeld met zijn verantwoordelijken de heren Wever en Staal, respectievelijk zijn financiële baas en directeur-bestuurder. In het treasury-overleg werden de belangrijke zaken besproken, vond het nodige overleg met accountant en Raad van Toezicht plaats en werd in begroting en jaarrekening op de vereiste wijze verantwoording afgelegd. Geen vuiltje aan de lucht dus.

‘Die grote bankjongens in Londen zouden ook moeten worden aangepakt!’

REPORTAGE - ‘Die zie ik hier niet,’ zei Arjen Greeven, de man die bemiddelde bij het sluiten van tal van financiële transacties tussen allerlei banken en woningcorporatie Vestia.

Alleen al om de problemen van deze corporatie als gevolg van de handel in derivaten op te lossen, was meer dan twee miljard aan gemeenschapsgeld nodig om de betrokken banken af te kopen.

Dit bedrag dient niet alleen door Vestiahuurders, maar ook door die van andere corporaties en door de overheid te worden betaald. De parlementaire enquêtecommissie, die onderzoekt hoe het allemaal zo gekomen is, kreeg van financieel adviseur en tussenpersoon Greeven een boeiend en vooral ook verbijsterend verhaal voorgeschoteld.

De toezichthouder – het Waarborgfonds Sociale Woningbouw – bleek altijd met altijd met de voorgestelde leningsconstructies akkoord te gaan, als een bepaalde dekkingsnorm – die overigens nooit echt werd gecontroleerd – maar werd gehaald. ‘Bij het WSW begrepen ze gewoon niet hoe het werkte,’ zei Greeven. Ook zelf was hij daar pas veel later achter gekomen.

Volgens de getuige waren eigenlijk alleen de banken op de hoogte van de mogelijke grote negatieve effecten van de overeenkomsten die ze met Vestia en andere corporaties afsloten. Greeven had dit naar eigen zeggen pas in 2010 beseft en was toen ook gestopt met de handel in die soort producten. Bij Vestia was men daar gewoon mee doorgegaan.

‘Erik zit niet zo te liegen, vertel toch gewoon eens de waarheid!’

REPORTAGE - …riep een toeschouwer op de publieke tribune tijdens het verhoor van Erik Staal, de oud-directeur van woningcorporatie Vestia. De man werd verwijderd van de tribune, Staal bleef zitten.

Staal wordt verantwoordelijk gehouden voor het bijna-faillissement van de grootste woningcorporatie van Nederland enkele jaren geleden. Slechts met erg grote inspanningen wisten de rijksoverheid, andere corporaties en ook de eigen huurders Vestia in 2012 van de ondergang te redden.

Het kostte ongeveer twee miljard om de overeenkomsten ter waarde van meer dan twintig miljard(!) euro die Vestia met verschillende banken was aangegaan, af te kopen. Staal betreurde het dat hij niet de kans had gekregen de gerezen problemen op te lossen. Hij stelde dat het dan allemaal nog wel eens anders had kunnen gaan en de verliezen niet zo hoog hadden hoeven op te lopen.

Volgens Staal had de corporatie in het verleden niets verkeerd gedaan en was niet alleen zijn eigen Raad van toezicht de huurders, de corporatiewereld, maar waren ook externe toezichthouders als het ministerie en het waarborgfonds woningbouw altijd zeer te spreken over het (financiële) beleid van de corporatie.

Toch bleek tijdens het verhoor van Staal dat al in 2009 de eerste scheurtjes in het vertrouwen in de financiële handel en wandel van de woningcorporatie optraden. ING, één van de twee huisbanken van Vestia, vond dat de corporatie anders met leningen en de handel in financiële beleggingsproducten (derivaten) zou moeten omspringen. De bank schreef hierover een brief aan de corporatie. Na een mondeling overleg tussen bank en corporatie en de negatieve reactie van het Vestiabestuur op het bankstandpunt, zegde de ING de bankrelatie op. Overigens ook twee andere banken hadden Vestia in dezelfde tijd van hun bezorgdheid deelgenoot gemaakt.

Woningcorporaties: een uniek bestel. Maar betaalt de huurder het gelag?

REPORTAGE - Wordt het takenpakket van woningcorporaties stevig ingeperkt of komt er een veel fundamenteler hervorming aan?

De openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Woningcorporaties zijn afgelopen woensdag begonnen. Na twee dagen van verhoren begint zich een klein beetje een beeld af te tekenen van hoe de commissie zich heeft voorbereid en hoe ze te werk gaat. De contouren van meer dan een jaar lang onderzoekswerk worden al enigszins zichtbaar.

Eergisteren werden achtereenvolgens Jan van der Schaar, oud-ambtenaar en volkshuisvestingsdeskundige, Arnoud Vlak, expert in de waardering van vastgoed, Arnold Moerkamp, voormalig directeur ministerie van VROM , en oud-staatssecretaris volkshuisvesting Dik Tommel gehoord.

Gisteren werden gehoord: Martien Kromwijk en André Thomsen, oud-bestuurders van Woonbron, en de voormalige extern toezichthouder Hans Zwarts, die in opdracht van minister Van der Laan het renovatiefiasco van het stoomschip Rotterdam aanpakte en de ondergang van Woonbron wist te voorkomen.

Monasch blikt vooruit

Zijn er al wat voorlopige conclusies te trekken? Dat de materie in politiek Den Haag leeft, lijkt wel duidelijk. PvdA-Kamerlid Jacques Monasch gaf van die betrokkenheid gistermorgen in een kort radio-interview een treffende illustratie.

Volgens Monasch had het nooit zover mogen komen en heeft de politiek gefaald. Gelukkig heeft de regering in het woonakkoord al een voorschot op de uitkomsten van de enquêtecommissie genomen. Plannen worden uitgewerkt om het toezicht op de corporaties te verscherpen en hun taken te beperken. Het lijkt hem goed de bevindingen van de commissie af te wachten en deze bij de noodzakelijke stelselwijzigingen te betrekken.

Adri Duivesteijn zegt minister Blok de wacht aan

ACHTERGROND - Minister Blok doet er verstandig aan om met het aanpassen van het volkshuisvestingsbestel te wachten tot de uitkomsten van de parlementaire enquêtecommissie Woningcorporaties (commissie Van Vliet) bekend zijn. In deze bewoordingen liet het Eerste Kamerlid Adri Duivesteijn zich afgelopen zondag uit in het parlementaire programma Buitenhof.

Rekening huurder

Volgens de senator zal bij de openbare verhoren die deze week woensdag beginnen veel ‘shit’ boven kunnen komen. De kosten van fraude, verrijking en mismanagement in corporatieland komen volgens hem ten laste van de huurders. Zij betalen direct of indirect het gelag voor het falen van de corporatiebestuurders.

De senator is benieuwd of de commissie bij die verhoren erin zal slagen de oorzaken van alle problemen op te sporen en helder in kaart te brengen. Hij sloot zelfs niet uit, dat de verhoren in de komende zes weken bij de huurders de nodige agressie zullen oproepen.

Terugtredende overheid

De huurders zijn volgens hem bij de decentralisatie van het stelsel, de verzelfstandiging van de woningcorporaties en het terugtreden van de overheid in de afgelopen 25 jaren buitenspel gezet. De banden tussen de corporaties en politieke partijen zijn – in weerwil van die gewenste marktwerking – echter blijven bestaan (of misschien nog wel complexer geworden).

Woningcorporaties: Wat ging er mis? Hoe moet het verder?

NIEUWS - De parlementaire onderzoekscommissie Woningcorporaties begint volgende week met haar openbare verhoren. Centraal daarbij staat de vraag: hoe nu verder?

Wat er mis ging

Op de Nederlandse (huur)woningmarkt spelen woningcorporaties een cruciale rol. De bijna vierhonderd corporaties die ons land telt, verhuren aan 2,4 miljoen huishoudens een sociale huurwoning. Aan het functioneren van de woningmarkt leveren zij een belangrijke bijdrage.

Daarvan plukken meer dan vijf miljoen Nederlanders direct en indirect de vruchten. Ook bij het minder goed functioneren, raakt het corporatiebeleid niet alleen deze mensen, maar de Nederlandse samenleving in de volle breedte.

Woningcorporaties functioneerden – zeker op het eerste gezicht – jarenlang zonder veel problemen. Financieel groeiden de bomen tot in de hemel en het werkveld werd – daartoe overigens aangespoord door het Rijk en gemeentelijke overheden – steeds breder. De afgelopen jaren kwamen echter bij tal van corporaties bestuurlijke en organisatorische problemen boven tafel en bleek dat, gelet op het aantal ontsporingen, het niet meer ging om louter incidenten. De bovendrijvende problemen duidden op meer structurele problemen en negatieve ontwikkelingen in de corporatiebranche.

Zaken als gebrekkig toezicht, fraude, zelfverrijking, mismanagement, bestuurlijk wanbeheer, geflopte en peperdure bouwprojecten, overbodige grondaankopen en speculatieve beleggingen leverden de afgelopen jaren de nodige commotie op.

Diederik Samsom : Nederland socialer en sterker

OPINIE - Het is wel smullen in de Haagse Politiek:”Nederland wordt socialer en sterker,” hoor ik Diederik Samsom steeds weer zeggen. Die uitspraak blijft maar door mijn hoofd malen: socialer en sterker, socialer en sterker.

Maar hoe dan Diederik? Hoe heb ik je nog nooit horen vertellen. Ik betrap me erop dat ik dit hardop uitspreek. Niemand die er luistert, niemand die het hoort. Diederik luistert zeker niet. Niet naar de kiezers, niet naar zijn leden, niet naar zijn naasten en zeker niet naar mensen die bang zijn voor aardbevingen. 

Hij overgiet mensen met een visie, beloften en een houvast – ver weg. Jammer genoeg blijft hij daarin steken. Voor hem schijnt de zon keer op keer na morgen wel weer.

Een bestraffende stem spreekt mij toe: “Maar beste vriend, je weet toch, dat het in de politiek niet gaat om wat je doet maar om wat je mensen kunt beloven en laten geloven?” Rood aanlopend moet ik sprekers gelijk erkennen. Ik geef de stem een roos om het goed te maken.

Inmiddels ligt er sinds vanmiddag een akkoord rond de aanscherping van de bijstandswet. De door Diederiks vriendin Jetta voorgestelde strenge maatregelen zullen in afgezwakte vorm met steun van enkele oppositie partijen toch worden doorgevoerd.

Volgende