Video du Jour | ‘We bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgang’

De premier van Canada, Mark Carney hield een interessante speech tijdens het World Economic Forum, waarin hij kritisch kijkt naar onze allianties en samenwerkingen uit het verleden en in het heden, en feitelijk oproept tot een nieuwe wereldorde, zonder de VS. Hij noemt Trump's Amerika niet bij naam, maar het is duidelijk over wie hij het heeft. Hieronder de toespraak, en daaronder de integrale vertaling, minus wat borstklopperij over wat Canada allemaal doet. Wil je ook dat lezen? Hier is de hele speech te downloaden. Behalve lof is er uiteraard ook kritiek op zijn speech https://www.youtube.com/watch?v=_RjXKC0Xla8 Vandaag zal ik spreken over de breuk in de wereldorde, het einde van een mooi verhaal en het begin van een brute realiteit waarin geopolitiek tussen de grote mogendheden aan geen enkele beperking is onderworpen. Maar ik leg u ook voor dat andere landen, met name middelgrote machten zoals Canada, machteloos zijn noch hoeven te zijn. Zij hebben het vermogen om een nieuwe orde op te bouwen die onze waarden belichaamt, zoals respect voor mensenrechten, duurzame ontwikkeling, solidariteit, soevereiniteit en territoriale integriteit van staten. Het lijkt alsof we er elke dag opnieuw aan worden herinnerd dat we leven in een tijdperk van rivaliteit tussen grootmachten. Dat de op regels gebaseerde orde aan het vervagen is. Dat de sterken kunnen doen wat zij kunnen, en de zwakken moeten lijden wat zij moeten. Dit aforisme van Thucydides wordt gepresenteerd als onvermijdelijk — als de natuurlijke logica van internationale betrekkingen die zichzelf opnieuw opdringt. En geconfronteerd met deze logica is er een sterke neiging bij landen om mee te bewegen om maar mee te kunnen blijven doen. Om zich aan te passen. Om problemen te vermijden. Om te hopen dat volgzaamheid veiligheid koopt. Dat zal het niet doen. Dus, wat zijn onze opties? In 1978 schreef de Tsjechische dissident Václav Havel, later president, een essay met de titel De macht van de machtelozen. En daarin stelde hij een eenvoudige vraag: hoe hield het communistische systeem zichzelf in stand? En zijn antwoord begon met een groenteboer. Elke ochtend plaatst deze winkelier een bord in zijn etalage: “Arbeiders van de wereld, verenigt u!” Hij gelooft er niet in. Niemand doet dat. Maar hij plaatst het bord toch om problemen te vermijden, om volgzaamheid te signaleren, om mee te komen. En omdat elke winkelier in elke straat hetzelfde doet, blijft het systeem bestaan. Niet alleen door geweld, maar door de deelname van gewone mensen aan rituelen waarvan zij privé weten dat ze onwaar zijn. Havel noemde dit “leven binnen een leugen”. De macht van het systeem komt niet voort uit zijn waarheid, maar uit ieders bereidheid om te handelen alsof het waar is. En zijn kwetsbaarheid komt uit dezelfde bron: wanneer zelfs één persoon stopt met meespelen — wanneer de groenteboer zijn bord weghaalt — begint de illusie te barsten. Vrienden, het is tijd voor bedrijven en landen om hun borden uit het raam te halen. Decennialang floreerden landen zoals Canada onder wat wij de op regels gebaseerde internationale orde noemden. We traden toe tot haar instituties, we prezen haar principes, we profiteerden van haar voorspelbaarheid. En daardoor konden we, onder haar bescherming, een op waarden gebaseerd buitenlands beleid voeren. We wisten dat het verhaal van de internationale op regels gebaseerde orde gedeeltelijk onwaar was. Dat de sterksten zichzelf vrijstellingen gunden wanneer dat hen uitkwam. Dat handelsregels asymmetrisch werden gehandhaafd. En we wisten dat het internationale recht met wisselende strengheid werd toegepast, afhankelijk van de identiteit van de aangeklaagde of het slachtoffer. Deze fictie was nuttig. En met name de Amerikaanse hegemonie hielp bij het leveren van publieke goederen: open zeeroutes, een stabiel financieel systeem, collectieve veiligheid en ondersteuning van kaders voor geschillenbeslechting. Dus plaatsten we het bord in het raam. We namen deel aan de rituelen. En we vermeden grotendeels het benoemen van de kloof tussen retoriek en realiteit. Deze afspraak werkt niet langer. Laat me direct zijn: we bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgang. In de afgelopen twee decennia hebben een reeks crises op het gebied van financiën, gezondheid, energie en geopolitiek de risico’s van extreme mondiale integratie blootgelegd. Maar recenter zijn grootmachten economische integratie gaan gebruiken als wapen. Tarieven als hefboom. Financiële infrastructuur als dwangmiddel. Toeleveringsketens als kwetsbaarheden die uitgebuit kunnen worden. Je kunt niet “leven binnen de leugen” van wederzijds voordeel door integratie wanneer integratie de bron wordt van je ondergeschiktheid. De multilaterale instellingen waarop middelgrote machten hebben gesteund — de WTO, de VN, de COP — de hele architectuur van collectieve probleemoplossing, staan onder druk. En als gevolg daarvan trekken veel landen dezelfde conclusie — dat zij grotere strategische autonomie moeten ontwikkelen: op het gebied van energie, voedsel, kritieke mineralen, financiën en toeleveringsketens. En deze impuls is begrijpelijk. Een land dat zichzelf niet kan voeden, van energie kan voorzien of kan verdedigen, heeft weinig opties. Wanneer de regels je niet langer beschermen, moet je jezelf beschermen. Maar laten we helder kijken naar waar dit toe leidt. Een wereld van vestingen zal armer, kwetsbaarder en minder duurzaam zijn. En er is nog een waarheid: als grootmachten zelfs de schijn van regels en waarden laten varen ten gunste van het onbelemmerd nastreven van hun macht en belangen, zullen de opbrengsten van “transactionalisme” steeds moeilijker te herhalen zijn. Hegemonen kunnen hun relaties niet eindeloos te gelde maken. Bondgenoten zullen diversifiëren om zich in te dekken tegen onzekerheid. Ze zullen verzekeringen kopen, opties vergroten om soevereiniteit te herstellen — soevereiniteit die ooit verankerd was in regels, maar steeds meer verankerd zal zijn in het vermogen om druk te weerstaan. Deze zaal weet: dit is klassieke risicobeheersing — en risicobeheersing heeft een prijs. Maar die kosten van strategische autonomie — van soevereiniteit — kunnen ook gedeeld worden. Collectieve investeringen in weerbaarheid zijn goedkoper dan wanneer iedereen zijn eigen vesting bouwt. Gedeelde standaarden verminderen fragmentatie. Complementariteiten zijn een positief nulsomspel. En de vraag voor middelgrote machten, zoals Canada, is niet of we ons aanpassen aan de nieuwe realiteit — dat moeten we. De vraag is of we ons aanpassen door simpelweg hogere muren te bouwen, of dat we iets ambitieuzers kunnen doen. Canada behoorde tot de eersten die de wake-upcall hoorden, wat ons ertoe bracht onze strategische houding fundamenteel te wijzigen. Canadezen weten dat onze oude, comfortabele aannames — dat onze geografie en bondgenootschappen automatisch welvaart en veiligheid boden — niet langer geldig zijn. En onze nieuwe benadering rust op wat Alexander Stubb “waarden-gebaseerd realisme” heeft genoemd — of anders gezegd, wij streven ernaar principieel en pragmatisch te zijn. Principieel in onze toewijding aan fundamentele waarden: soevereiniteit en territoriale integriteit, het verbod op het gebruik van geweld behalve wanneer dat in overeenstemming is met het VN-Handvest, en respect voor mensenrechten. En pragmatisch in de erkenning dat vooruitgang vaak incrementeel is, dat belangen uiteenlopen, dat niet elke partner onze waarden zal delen. Dus we gaan breed en strategisch in gesprek, met open ogen. We nemen de wereld actief zoals die is, en wachten niet op een wereld die we zouden willen. We kalibreren onze relaties zodat hun diepgang onze waarden weerspiegelt. En we geven prioriteit aan brede betrokkenheid om onze invloed te maximaliseren, gezien de vloeibaarheid van de wereldorde, de risico’s die dit met zich meebrengt, en de inzet voor wat volgt. En we vertrouwen niet langer alleen op de kracht van onze waarden, maar ook op de waarde van onze kracht. Die kracht bouwen we thuis op. [...] We doen nog iets anders. Om mondiale problemen te helpen oplossen, hanteren we variabele geometrie — met andere woorden, verschillende coalities voor verschillende kwesties op basis van gedeelde waarden en belangen. Dus wat Oekraïne betreft zijn we een kernlid van de coalitie van bereidwilligen en een van de grootste bijdragers per hoofd van de bevolking aan zijn defensie en veiligheid. Wat Arctische soevereiniteit betreft staan we pal achter Groenland en Denemarken en steunen we volledig hun unieke recht om de toekomst van Groenland te bepalen. Onze inzet voor Artikel 5 is onwrikbaar. Dus werken we samen met onze NAVO-bondgenoten — waaronder de Noordse-Baltische Acht — om de noordelijke en westelijke flanken van het bondgenootschap verder te beveiligen, onder meer via Canadese, ongekende investeringen in over-de-horizonradar, in onderzeeërs, in vliegtuigen en in laarzen op de grond. Canada verzet zich krachtig tegen tarieven rond Groenland en roept op tot gerichte gesprekken om onze gedeelde doelen van veiligheid en welvaart in het Arctisch gebied te bereiken. [...] Middelgrote machten moeten samen optreden, want als we niet aan tafel zitten, staan we op het menu. Maar ik zou ook zeggen dat grootmachten zich voorlopig kunnen veroorloven om alleen te opereren. Ze hebben de marktgrootte, de militaire capaciteit en de hefboom om voorwaarden te dicteren. Middelgrote machten niet. Maar wanneer we alleen bilateraal onderhandelen met een hegemon, onderhandelen we vanuit zwakte. We accepteren wat wordt aangeboden. We concurreren met elkaar om de meest meegaande te zijn. Dit is geen soevereiniteit. Het is het opvoeren van soevereiniteit terwijl ondergeschiktheid wordt geaccepteerd. In een wereld van rivaliteit tussen grootmachten hebben de landen daartussen een keuze: met elkaar concurreren om gunsten, of zich verenigen om een derde weg met impact te creëren. We moeten ons niet laten verblinden door de opkomst van harde macht en vergeten dat de kracht van legitimiteit, integriteit en regels sterk zal blijven — als we ervoor kiezen die samen te hanteren. En dat brengt me terug bij Havel. Wat zou het betekenen voor middelgrote machten om “de waarheid te leven”? Ten eerste betekent het de realiteit benoemen. Stop met het aanroepen van de “op regels gebaseerde internationale orde” alsof die nog functioneert zoals geadverteerd. Noem het wat het is: een systeem van toenemende rivaliteit tussen grootmachten waarin de machtigsten hun belangen nastreven door economische integratie als dwangmiddel te gebruiken. Het betekent consistent handelen, dezelfde standaarden toepassen op bondgenoten en rivalen. Wanneer middelgrote machten economische intimidatie uit de ene richting bekritiseren maar zwijgen wanneer die uit een andere richting komt, houden we het bord in het raam. Het betekent bouwen aan wat we zeggen te geloven. In plaats van te wachten tot de oude orde wordt hersteld, betekent het instellingen en overeenkomsten creëren die functioneren zoals beschreven. En het betekent het verminderen van de hefboom die dwang mogelijk maakt. Het opbouwen van een sterke binnenlandse economie zou altijd de onmiddellijke prioriteit van elke regering moeten zijn. En internationale diversificatie is niet alleen economische voorzichtigheid — het is de materiële basis voor een eerlijk buitenlands beleid. Want landen verdienen het recht op principiële standpunten door hun kwetsbaarheid voor vergelding te verkleinen. Dus Canada heeft wat de wereld wil. We zijn een energiemacht. We beschikken over enorme voorraden kritieke mineralen. We hebben de best opgeleide bevolking ter wereld. Onze pensioenfondsen behoren tot de grootste en meest geavanceerde investeerders ter wereld. Met andere woorden, we hebben kapitaal, talent, en ook een regering met een enorme fiscale capaciteit om daadkrachtig op te treden. En we hebben de waarden waar velen naar streven. Canada is een pluralistische samenleving die werkt. Ons publieke domein is luid, divers en vrij. Canadezen blijven toegewijd aan duurzaamheid. We zijn een stabiele en betrouwbare partner in een wereld die dat allerminst is. Een partner die relaties opbouwt en waardeert voor de lange termijn. En we hebben nog iets. We herkennen wat er gebeurt en hebben de vastberadenheid om daar ook naar te handelen. We begrijpen dat deze breuk meer vraagt dan aanpassing. Ze vraagt om eerlijkheid over de wereld zoals die is. We halen het bord uit het raam. We weten dat de oude orde niet terugkomt. We moeten haar niet betreuren. Nostalgie is geen strategie. Maar we geloven dat we uit de breuk iets beters, sterkere en rechtvaardigers kunnen bouwen. Dit is de taak van de middelgrote machten. De landen die het meest te verliezen hebben in een wereld van vestingen en het meest te winnen bij echte samenwerking. De machtigen hebben hun macht. Maar wij hebben ook iets — het vermogen om te stoppen met doen alsof, om de realiteit te benoemen, om onze kracht thuis op te bouwen en om samen op te treden. Dat is het pad van Canada. We kiezen er openlijk en met vertrouwen voor. En het is een pad dat wijd openstaat voor elk land dat bereid is het samen met ons te bewandelen.

Door: Foto: "Mark Carney, Governor" by Bank of England is licensed under CC BY-ND 2.0

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Winterlady

, door

Covers. Er zijn mensen die ervan gruwen, die er op neer kijken, immers, niets haalt het bij het origineel, en bedenk zelf ‘ns iets makker, beetje makkelijk sier gaan lopen maken met andermans product. Boe!

Maar. Aan de andere kant. Ik heb ook de ervaring dat ik me verheugde op de voordacht van een dichter bij een poëziefestival, ik had het merendeel van zijn bundels, kende zijn gedichten, vond ze goed – maar hij had ze door iemand anders moeten laten voordragen, want allemachtig, wat kun je een optreden verprutsen door onhandig gedoe met microfoon, te lang gerommel in de papieren, gehakkel, of erger, gemompel – en daar gaan die mooie gedichten. Had ze nou maar door een ander laten voorlezen, dan was er  nog iets van over gebleven.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | Kings Road

, door

 Suzie Ungerleider komt uit Canada, maar toen ze begon als artiest, dacht ze dat het waarschijnlijk commercieel handiger was om een pakkende naam te bedenken die op het affiche zou komen te staan. Het is O Susanna geworden, naar dat liedje.

En ik zou O Susanna allang vergeten zijn, als ik niet, bij de Closing Time van gisteren, haar naam was tegengekomen: BJ Baartmans had met haar samengewerkt. Nou ja zeg, wat kan de wereld toch soms klein zijn. De Brabander buurt met de Canadese.

Closing Time | Et Hop

, door

Het zijn geen Fransen en de drummer heet Bakvis van z’n achternaam. Hm. Lastig? Laat ik het maar zeggen: ze komen uit Montreal, Quebec, en dat ligt in het Franstalige gedeelte van Canada. Dat verklaart alleen nog niet de achternaam van de drummer. Dat blijft een raadsel. (Zijn voornaam is gewoon Julien).

En Corridor maakt een jaren zestig geluid, met bedwelmende gitaarklanken en harmonieuze, dromerige zang. Retro. Pastoraal klinkende muziek met haast geen rauwe of ruwe randjes.

Closing Time | Everything I Have

, door

Waar ken ik die band Siskiyou ook alweer van? In een vpro-radio boekenprogramma van een aantal jaren terug, was er af en toe een break, tussen de voorlezende schrijvers en dichters door, of tussen de interviews. Dan werd er weer een liedje van een obscuur bandje aangekondigd waar ik nog nooit van gehoord had. Daar ken ik dus Sikiyou van. Een Canadese band met een eigenzinnig geluid. Met een eigen kijk op hoe percussie moet klinken. En hoe blazers moeten klinken. Iets tussen folk, country en pop in. Geen rockband in ieder geval. Je vraagt je wel af hoe zoiets live zou klinken: zouden ze al die lui in de zaal die, met een drankje in de hand, met elkaar luidkeels de week doornemen, kunnen overstemmen?

Closing Time | Complainte Pour Ste. Catherine

, door

Je vraagt je toch af hoe er destijds (1976) over ‘beeld’ werd gedacht, je programma heet tenslotte toch TOPPOP, nietwaar? Daar krijg je toch de associatie van de bovenste beste van, lijkt mij, in beeld en geluid. Maar wat ik zie zijn twee wat stijve, niet echt vrolijke zangeressen (de zussen McGarrigle, er kan geen glimlachje af) en een voor de rest statisch decor waarin alleen een bloemstukje op de piano met daarin een paar zieltogende tulpen.

Closing Time | Echo Beach

, door

Echo Beach van het Canadese Martha And The Muffins uit 1980. Waarom? Vanwege dat orgeltje aan het begin en die saxofoonsolo verderop in de song. En vanwege de nostalgie, New Wave uit 1980 immers. En omdat de tekst nu wel past bij de tijd van het jaar: de zomervakantie komt steeds dichterbij; de corona-app en de DigiD app geactiveerd, en voor het echte vakantiegevoel het gestempelde vaccinatieboekje ook al op de stapel gelegd. Als ik het zo opschrijf, verliest die zomervakantie ineens wel een boel van zijn aantrekkelijkheid.

Closing Time | Yoru Ni

, door

In Closing Time is er al vaker aandacht besteed aan surfmuziek. Surfgitaarmuziek wordt gemaakt in Amerika, in Nederland en ook Canada, zowel in het Engelstalige gedeelte, als het Franstalige deel. En daar wordt het gemaakt door Japanners. En Teke Teke geeft er weer een eigen draai aan. Om te beginnen al doordat ze met z’n zevenen zijn. En dan nog die afwijkende instrumentatie: een trombone en een (dwars-) fluit kom je niet vaak tegen in de surfmuziek. En ze benaderen het genre surf wat fanatieker heb ik het idee.

Closing Time | Treacherous Waters

, door

Gisteren klikte ik een muzieksite aan, zo eentje die nieuw uitgekomen platen bespreekt. Onder elke bespreking staan dan een paar muziekfragmentjes van die plaat. Soms, als de bespreking daar aanleiding toe geeft, luister ik naar zo’n fragmentje, om dan meestal na een paar maten gehoord te hebben, alweer op stop te drukken. Dan komt het te traag op gang, dan pakt het me niet. Dat kan dan aan de muziek liggen, maar ook aan mijn stemming van dat moment. En gister bleef ik wel luisteren naar die song met dat jankende orgel en dat luchtige ritme, met daarover heen die lichte zangstem van die voor mij onbekende Canadese band. Ik heb, ik wilde mijn stemming niet verstoren, de andere songs van Changing Faces niet beluisterd.

Closing Time | Wash Your Face In My Sink

, door

 

 

Canadese hiphop van 30 jaar terug. Hiphop met jazz en Bigband, luchtig vermengd op een bedje van niet alledaagse ritmes. Erg dansbaar ook, en er zijn bij de samples ook blazers gebruikt en zelfs een fluit. Erg ongebruikelijk maar wel erg leuk, zomers zou ik zeggen. De band heette Dream Warriors en had nog een grote hit met dat aanstekelijke My Definition of a Boombastic Jazz Style, ook weer met blazers.

Volgende