Silvain Ephimenco over de Ibn Ghaldoun

OPINIE - Trouwcolumnist Silvain Ephimenco stort zich vol overgave op de examenfraude bij de Ibn Ghaldoun. Zo ook in de weekendkrant van 22 juni 2013. Over deze school, zijn leerlingen en de islam leren zijn stukjes ons niets, maar ze laten wel heel aardig zien hoe je onderbuiken bespeelt, zegt Bart Voorzanger.

Gisteren werd bekend dat alle vwo- examenkandidaten van de Ibn Ghaldounschool in Rotterdam op de hoogte waren van de examenfraude. Niemand van deze leerlingen die islamitisch worden opgevoed, deed zijn mond open.

Wat die opvoeding ermee te maken heeft, wordt later duidelijk. Islamitisch onderwijs wordt volgens Ephimenco gerechtvaardigd met een verwijzing naar de normen en waarden van de islam, maar daar zie je bij deze kinderen hier en nu mooi niets van terug. En dat laatste klopt, althans in dit specifieke geval. Geen ouder die dat niet betreuren zal, maar ons gedrag wordt nu eenmaal niet alleen bepaald door de normen en waarden die we van onze officiële opvoeders meekregen, en dat al zeker niet ons gedrag in de roerige levensfase waarin eindexamenkandidaten verkeren.

Peer group

Jongeren zijn eerst en vooral lid van een ‘peer group’ en zo’n groep stelt zijn eigen normen en waarden die van die van thuis aanzienlijk kunnen verschillen. De zich bij ontgroenings- en andere rituelen beestachtig misdragende Corps-studenten van nog niet eens zo heel lang geleden, kwamen zonder uitzondering uit door en door keurige families en waren zonder uitzondering door en door keurig opgevoed. In hun studiejaren was daar weinig van te merken, maar een enkele uitzondering daargelaten zijn het later zelf ook weer door en door keurige burgers geworden. Het duurt even voor de ‘peer group’ z’n invloed verliest en de opvoeding van thuis en school weer begint door te schemeren. Het zou een godswonder zijn als dat bij een islamitische opvoeding anders lag.

Meer dan fraude

Ephimenco wil ons laten concluderen dat de door hem aangehaalde rechtvaardiging van het islamitisch onderwijs ondeugdelijk is, maar dat kan slechts op één manier: door elke verwijzing naar mogelijke argumenten zorgvuldig te vermijden. Ephimenco is een meester in zulk soort on-betogen.

Je zou denken dat er een grondig debat plaatsvindt naar aanleiding van de grootste examenfraude uit de Nederlandse schoolgeschiedenis. Geen gewone fraude overigens, maar eentje die tal van zeer negatieve eigenschappen met zich meedraagt: bedrog natuurlijk maar ook diefstal, hebzucht (de documenten doorverkopen) gebrek aan burgerzin (de fraude niet melden).

Ephimenco betoogt hier dat het gebeurde erger is dan het woordje ‘fraude’ suggereert. Maar de als extra bedoelde ‘zeer negatieve eigenschappen’ zijn in feite standaardeigenschappen. Wie fraudeert eigent zich onrechtmatig iets toe (‘diefstal’) en doet dat doorgaans om er beter van te worden (‘hebzucht’). En fraudeurs die zichzelf uit pure burgerzin meteen aangeven zijn vrij zeldzaam. Ephimenco maakt de zonde van deze leerlingen dus erger door die een keer of wat bij zichzelf op te tellen. Best een leuke redeneertruc eigenlijk.

De vraag is dan gerechtvaardigd of de fraude op deze fenomenale schaal op iedere willekeurige school had kunnen gebeuren. Of je kunt je ook afvragen of het geen toeval is dat het delict heeft plaatsgevonden juist op de enige islamitische middelbare school die Nederland rijk is. Met andere woorden: mag je een islamitische opvoeding associëren met fraude, bedrog, hebzucht en gebrek aan burgerzin?

De eerste vraag – had dit elders ook gekund – is beslist relevant. Maar dan gaat het wel om meer dan één vraag. (1) Zijn er elders ook leerlingen die graag vooraf inzage krijgen in hun examenopgaven? Ik weet het niet, maar ’t zou me niet echt verbazen. (2) Zouden in elk geval sommige van die leerlingen de mogelijkheid daartoe aangrijpen, ook al weten ze dat het niet mag? Alweer, weten doe ik het niet, maar verbazen zou het me geen moment. (3) Doet zich elders de praktische mogelijkheid voor zulke examenopgaven te pakken te krijgen? Het antwoord daarop luidt waarschijnlijk ontkennend. Op de Ibn Ghaldoun is ooit een kluissleutel ontvreemd die nog altijd in omloop lijkt, en dat is vrij uitzonderlijk. Het lijkt me een typisch staaltje van de gelegenheid die de dief maakt.

Toeval

Over Ephimenco’s tweede vraag – is het toeval dat dit juist op een islamitische middelbare school gebeurt – kunnen we nu ook wat meer zeggen: ja, dat is toeval, tenzij te verwachten is dat kluissleutels bij islamitische instellingen vrijelijk beschikbaar zijn. Maar wat is er zo islamitisch aan een losse omgang met sleutels?

En dan de derde vraag: ‘Mag je een islamitische opvoeding associëren met fraude, bedrog, hebzucht en gebrek aan burgerzin?’ Antwoord: ja dat mag, mits daar goede redenen voor zijn. En vooralsnog zijn die er niet. De frauderende leerlingen van de Ibn Ghaldoun hebben erg veel meer gemeen dan hun islamitische opvoeding: de beschikbaarheid van die sleutel, bijvoorbeeld, maar ook de vele facetten van hun sociaal-culturele positie. Ze behoren bijvoorbeeld tot een mede dankzij scribenten als Ephimenco regelmatig uitgekotste minderheid en dat is voor burgerzin weinig bevorderlijk. Dat alleen al lijkt me een eindeloos veel betere verklaring voor het kennelijke gemak waarmee ze de regels niet al te nauw namen, dan hun opvoeding thuis en op school. Maar de heer Ephimenco heeft het daar niet over, zelfs niet om uit te leggen – stel dat hij daar argumenten voor had – dat sociale en culturele factoren hier irrelevant zijn. Hij zou zijn lezers maar op een idee brengen.

Weeffoutje

In feite heeft de heer Ephimenco geen enkele belangstelling voor de vragen die hij stelt. Hij stelt ze niet omdat hij iets wil weten of begrijpen, hij stelt ze omdat ze zijn bedoelingen even duidelijk weergeven als een expliciete formulering van zijn boodschap gedaan had: ‘Deze mensen deugen niet, en dat komt door de islam’. Maar zeker, dat zégt hij nergens. Hij vraagt alleen maar …

Ephimenco suggereert en associeert hierna op deze manier nog een poosje verder, maar ik vind het wel weer genoeg voor vandaag. Trouw is een prachtige krant, maar hij wordt gemaakt met dezelfde moedwillige bescheidenheid waarmee Oosterse tapijtwevers, volgens het overigens omstreden verhaal, hun tapijten weven: met een bewust ingebakken foutje omdat perfectie alleen het Opperwezen toekomt. Trouw huurt daartoe – naast een hoop zeer integere – twee columnisten in die in hun eeuwige argumentloze gehamer op de perfiditeit van mohammedanen zo bij GeenStijl weggeplukt lijken en die zich dus snaterend van pret op incidenten als de examenfraude bij de Ibn Ghaldoun storten. Ik neem het risico dat u dit einde te Ephimenco-achtig vindt: bij tapijten vind ik zo’n foutje wel charmant …

  1. 2

    Wat een slecht verhaal, zeg. Een paar puntjes:

    * Er is wel degelijk sprake van verschillende feiten. Examens stelen om vervolgens zelf beter te kunnen scoren, is 1. Maar die examens doorverkopen aan anderen (soms voor grof geld) is alweer een hele stap verder. Vervolgens is de ontdekking van de diefstal door docenten niet gemeld aan de inspectie. Dat doet toch denken aan een schoolcultuur waarin dit soort gedrag wordt geaccepteerd of op zijn minst gedoogd.
    * De sociaal-culturele positie: ook al is die slecht, dat geeft geen enkel excuus. Iedereen is nog steeds verantwoordelijk voor zijn eigen handelen en heeft nog steeds de keus om hier wel of niet aan mee te doen.

    Voor de rest laat ik het over aan de reactanten hieronder.

  2. 4

    Als ik tijdens mijn examen van examenfraude had geweten, dan had ik mijn kaken stijf op elkaar gehouden. Je kan namelijk alleen maar verliezen, ook als je ervan afweet.

    Als je je mond houdt, dan gebeurt er over het algemeen niets. Ik ga er althans vanuit dat er jaarlijks wel hier en daar voorkennis aanwezig is. Daarvoor zijn er gewoon veel te veel mensen bij het proces betrokken, en die zijn heus niet allemaal zuiver op de graat.

    Als je praat betekent dat twee dingen.
    1. Je verlinkt klasgenoten (vrienden?)
    2. Je moet waarschijnlijk een examen overdoen, of op een ander moment.

    Waarom wordt het door sites als GS (over het algemeen zijn die nogal anti-klikspaan) als gigantisch slecht gezien dat niemand zijn bek heeft opengetrokken? Dat is juist eerder regel dan uitzondering.

  3. 5

    Deze kwaadaardige columnist en niet zo lang geleden een kwaadaardige hoax over de Schilderswijk. En dan heb je ook nog Elma Drayer. Trouw is helemaal geen “prachtige krant”. Proberen te scoren over de ruggen van een sociaal zwakke minderheid is pervers.

  4. 6

    “De zich bij ontgroenings- en andere rituelen beestachtig misdragende Corps-studenten van nog niet eens zo heel lang geleden, kwamen zonder uitzondering uit door en door keurige families en waren zonder uitzondering door en door keurig opgevoed.”

    Waar slaat deze onderbuiktekst op? Hoe weet je dat de ouders van corpsballen niet zelf corpsbal zijn geweest en hun kinderen toestemming geven om lekker uit de band te springen? En waarom de dehumanisering van corpsballen door ze ‘beestachtig’ te noemen? Ben je zelf nooit toegelaten?

  5. 7

    @2:

    De sociaal-culturele positie: ook al is die slecht, dat geeft geen enkel excuus.

    Je kan best constateren dat in bepaalde achterstandgroepen crimineel gedrag vaker voorkomt ZONDER dat als excuus te zien. De individuen zijn nog steeds verantwoordelijk voor het gedrag, maar de verantwoordelijkheid van het gedrag van de groep kan dan deels buiten de groep zelf liggen.

    Bijvoorbeeld in de VS is recent na onderzoek gebleken dat jongeren vaker en langer crimineel gedrag vertonen naar mate ze meer in de gevangenis hebben gezeten (met als alternatief enkelbanden etc.)

    De criminaliteit wordt dus deels veroorzaakt door justitie zelf.

  6. 8

    @4:

    Een klikspaan is iemand die z´n vriend verraad als hij bijvoorbeeld vreemd gaat tijdens een avondje stappen. Die mensen zijn niets waard. Dieven en fraudeurs erbij lappen is heel wat anders. Elk diploma van die school, ook al ben je 5 jaar geleden geslaagd, is maatschappelijk gezien een vodje.

    Het gaat dus om een loyaliteitsprobleem. Bij het eerste voorbeeld ben je niet loyaal aan je vriend. Dat is slecht. Bij het tweede voorbeeld ben je niet loyaal en immoreel naar je ouders, school, burgers, normen

  7. 9

    Wiki Sylvain Ephimenco: “..werd in 1956 in Algerije, toen nog een Frans departement, geboren. Als essayist neemt hij uitgesproken standpunten in ten aanzien van de inburgering van de etnisch-culturele minderheden in Nederland en de Europese Unie.

    Hij verdedigt daarbij nadrukkelijk de democratie en de sociale en democratische verworvenheden in Europa. Kif Kif, een Vlaamse vereniging voor bevordering van democratie en samenleven met de minderheden, noemt hem “een van de meest kritische stemmen in het huidige politiek-maatschappelijke debat in Nederland”.

    Waarvan akte.

  8. 11

    even afgezien van de leerlingen – kinderen kun je wel wat verwijten, maar met allerlei mitsen en maren.

    – de sleutel was gestolen: het slot niet vervangen. Heeft niets met deze diefstal te maken, maar wel met onzorgvuldigheid. Grove nalatigheid misschien wel.
    – de docenten hielden hun mond. Zeer groot probleem lijkt me. Heeft toch ook wel weer iets te maken met hoe men naar de afspraken kijkt. Hoe doen ze dat met spieken met de onderzoeken?
    – de school kampt met een torenhoge schuld (vooruit: tekorten).
    – bestuur heeft het over een hetze en wijst vooral naar de buitenwereld.

    Er is iets grondig mis met de cultuur op deze school. Ik bedoel niet islamcultuur, of moslim cultuur, maar de cultuur van de organisatie.

    Nu hebben we in Nederland dat volstrekt achterlijke idee van bijzonder onderwijs. Wie denkt: een openbare school is niet goed genoeg – niet mijn normen en waarden – mag een eigen school oprichten.

    Er is hier gekozen voor een islamitische school. De gedachte is dat management, OGP, OOP en leerlingen met een bijzondere (in de eigen ogen essentiële) set van normen en waarden les krijgen.

    Ik vind het niet raar dat commentaar van buitenaf dan het één met het ander verbindt. Hoe kan het gebeurd zijn. Dit bestuur, management en personeel, dat zich blijkbaar aan andere (ik zie even af van een kwalificatie, maar denk niet dat ze een eigen school willen omdat ze zelf lagere standaarden hebben) standaarden gehouden ziet dan dat op een openbare school geldt, is verantwoordelijk (niet de dader) voor de grootst bekend examenfraude van het land.

    Naar mijn smaak heeft deze bijzondere school zijn bestaansrecht verspeeld. Wat er ook zo bijzonder is aan het gegeven dat deze school ooit bestaansrecht had, het allerbijzonderste was wel dat er een cultuur van nalatigheid, onzorgvuldigheid, desinteresse en geniepigheid heerste die deze fraude toestond. Kritische vragen rondom de basis van het bestaansrecht zijn dan ook gerechtvaardigd

    en Ephimenco is natuurlijk een drol, maar dat terzijde

  9. 12

    @8: tsja. bij een goed draaiend systeem waren de kinderen nooit in de positie van het loyaliteitsprobleem terecht gekomen. De volwassenen is veel meer verwijtbaar

  10. 16

    @12:

    Dat is te makkelijk gedacht. In een perfecte wereld komt niemand in de verleiding te stelen. Nee, iedereen komt wel eens terecht in een situatie die ´oneerlijke´ kansen biedt. Juist in die situaties laat men z´n ware aard zien. De leraren en leerlingen van IG hebben daarin collectief gefaald.

  11. 17

    @15 dat is waar.

    Maar tegelijkertijd laat het zien dat de school een aantal afspraken met de buitenwereld aan zijn laars lapt. De manier waarop dat destijds is gegaan is nogal…merkwaardig.

    Ook merkwaardig dat de school het jaar daarop van één van de slechtste scorende scholen in het land op een top vijf positie terechtkwam. Heb je een idee hoe lastig het is voor de meeste scholen om het gemiddelde een paar tienden omhoog te krijgen met goed onderwijs?

    Ja. De eerste alinea van deze post is suggestief. Maar wel binnen een context die de school bepaald niet vrijpleit

  12. 18

    @16: klopt. En dan nog zijn het kinderen. of extreem jongvolwassenen. Omdat zij zulke dingen doen, zijn er wat procedures afgesproken zodat volwassenen het proces beheersen. Als zij hun werk goed doen, maakt het bijna niet uit wat de kinderen verzinnen.

  13. 19

    Ephimenco: heel erg de ene kant op redenerend, dit stuk: juist weer totaal de andere kant op. Ik zou zo graag iets lezen dat met beide kanten rekening houdt. Maar blijkbaar moet er altijd gepolariseerd worden.

  14. 20

    @9:
    Ja.
    En??
    Wil deze hele fraaie voorgeschiedenis cq doopceel nou iets – wat dan ook – zeggen over zin en validiteit van zijn geklets?

  15. 22

    @20: In ieder geval dat men in Vlaanderen iets meer openstaat voor zijn kritische benadering, en dat je hem gezien zijn achtergrond bezwaarlijk monoculturalisme kunt aanwrijven. Wat een rare concensus over Ephimenco hier, trouwens. De man schrijft in mijn ogen helemaal geen onzin, hoogstens scherpt hij de contouren van de werkelijkheid wat aan, om het debat op gang te brengen, zoals dat een goed columnist betaamt..

  16. 24

    @22:

    Hij insinueert dat “fraude, bedrog, hebzucht en gebrek aan burgerzin” gekoppeld zijn aan een islamitische opvoeding, waarmee moslims in het algemeen verdacht worden gemaakt. Dat heet een hetze. Die jij wel zou herkennen als hij bij de malafide praktijken van Bram Moszkowicz en verschillende Wall Street-bankiers hun joodse achtergrond zou betrekken.

  17. 25

    Ibn Ghaldoun: mijn god, alsof de wereld vergaat.

    Wat een akelige stemmingmakerij (met excuus aan het bureautje De Stemmingmakers) jegens andersdenkenden maar hetzelfdedoeners.

    En dan nog, en helemaal: sinds wanneer zijn die eindexamens heilig?

  18. 26

    @9: Geheel in tegenstelling tot de heer Bart Voorzanger, een kritiekloze islamofiel, die zich zonder zich iets aan te trekken van feiten en waarheden ten allen tijden ten faveure van de islam zal uitlaten.

  19. 27

    1. Om te beginnen is Ephimenco een bijzonder goede columnist / journalist. Een van de weinigen allochtoon in ons land. Dat Voorzanger direct al begint met Eph. ‘onderbuiken’ te laten bespelen, kan daarvan als een afdoend bewijs gelden. Wie door een nietswaardige wordt besmeurd, wordt als superieur aangewezen. En geldt ook altijd onverkort dat den reinen alles rein is.

    2. Voorzanger geciteerd:
    ‘Wat die opvoeding ermee te maken heeft, wordt later duidelijk. Islamitisch onderwijs wordt volgens Ephimenco gerechtvaardigd met een verwijzing naar de normen en waarden van de islam, maar daar zie je bij deze kinderen hier en nu mooi niets van terug*. En dat laatste klopt, althans in dit specifieke geval. Geen ouder die dat niet betreuren zal**, maar ons gedrag’ enz.

    * Die zie je dus wél terug op de Ibn Kh., die normen en waarden van de Islam, in optima forma.
    ** Dat weet Voorzanger niet en is ook niet zo. Als hun kinderen op school hun Islamitische opvoeding nakomen, mógen hun ouders dat niet eens betreuren.

    3. Over Islamitische opvoeding in het Marokkaanse geval heb ik wat gepubliceerd. Ik deed dit naar aanleiding van een uitspraak van – denk ik – een volbloed Nederlander. Die schreef eens: ‘ Ze [= Marokkaanse kinderen] zijn waarschijnlijk nauwelijks opgevoed, en hun ouders op hun beurt ook niet.’

    Hier staat de auteur – is mijn sterk vermoeden – een gemiddelde ‘Hollandsche’ opvoeding voor het oog. Onbewust. Een vanzelfsprekende, impliciete opvoeding. Wat van die Holl.-opvoeding de inhoud precies is, weet hij misschien zelf ook niet, maar inderdaad hoort doodtrappen – daar ging het over – e.d. er niet bij. Dat in andere Opvoedingen doodtrappen enz. er wel bij kunnen horen, ontgaat hem. Een staaltje ethnocentrisme.
    Zelf zie ik het zo.

    In Islam-gezinnen in het Marokkaanse genre hier in ons land binnen gelaten, wordt aan de opvoeding van jongens (A) weinig gedaan, aan dat van de meisjes (B) relatief veel. Je hoort dan ook nauwelijks van crimineel gedrag van die meisjes. Die worden binnenshuis ‘bewaard’, gehoorzamen hun ouders, maar moeder heeft minder tot niets over haar eigen zoons te zeggen.

    Als nu opvoeding O een geheel vormt, mogen we in het Marokkaanse geval schrijven dat A (= niet opvoeding) i.v.m. B dat toch ook weer wél is en geldt dus dat A + B = O.
    Wat wij Marokkaanse misdaad noemen, is dan grotendeels Marokkaanse (culturele) opvoeding. Jongens uit dat soort culturen worden al heel jong aan de straat toevertrouwd. En aan de buurtmoskee. Daar leren ze nog iets, van elkaar en van de Imam, soms hoe ze Jihadist kunnen, moeten enz. worden. Tussen haakjes: zo is denk ik ook de Oude van de Berg begonnen, met verwaarloosde jongens om zich heen te verzamelen. Een oude en moderne Islamstructuur! Effectief, dodelijk.
    Inmiddels mag helder zijn geworden dat voor resocialisatie van Marokkaanse kinderen, hun ouders erbij halen, zinloos is of zelfs averechts zal uitpakken. Misschien werkt de Oom (Abu) beter, maar ik betwijfel dat. Die kan het ook erger maken.

    Wij Nederlanders kunnen niet justitieel tegen dat Marokkaans ‘wangedrag’ optreden. Uitgesloten. Verboden. Want wat wij hun misdaad noemen, is in feite hun Marokkaanse cultuur (afdeling opvoeding), en daar blijf je van af.
    In plaats van te straffen ze dan maar in Nederlandse zin te gaan heropvoeden, lijkt het aangewezen alternatief. Maar dat zal niet gebeuren, want Nederland voedt niet op, en heeft dat nooit gedaan. Getuige onze Antillen.

    4 En nu. Van enige Islamitische Scholengemeenschap in NL is altijd een Ibn-Khaldun-déconfiture te verwachten. Structureel. Helderziendheid absoluut overbodig, elementaire kennis en eerlijkheid volstaan. Islamieten houden niet van ons en van het Westen, en handelen ernaar. Begrijp dat nou eens.

    Onze politieke – en culturele elites die dat type scholen dat `talibanen’ traint, toestaan, en ze zeker niet uit eigen zak financieren, zijn in hoge mate schuldig aan wat er nu is gebeurd, en wat ons hele onderwijsstelsel – wat het nog voorstelt – ad fundum ondermijnt.

    @ c 24: ‘Dat heet een hetze.’
    Neen dat heet de waarheid.

  20. 28

    @8 Volgens mij kom je daarmee wel dicht in de buurt van de pointe. Maar er zijn verschillende loyaliteiten, aan jezelf (I), jouw groep (II), of de samenleving(III). Het gebrek aan loyaliteit als ‘slecht’ bestempelen klopt dan ook niet echt, het gaat meer om wat je prioriteiten zijn. De voorbeelden die jij noemt zijn (II) en (III). Zo is Snowden niet loyaal aan zijn collega’s, vrienden en zijn vriendin, hij heeft hen gecompromitteerd, maar hij is juist wel aan zichzelf en de samenleving loyaal. Zijn volgorde is dan I, III, I. Voor Assange geldt misschien III, I, II.

    Ik weet niet of je daadwerkelijk vindt dat die mensen dáárom niets waard zijn, maar zoja, dan wil ik daar dit tegenover stellen: nepotisme en old boys network zijn juist voorbeelden van loyaliteit aan de ‘jouwen’ (familie, vrienden), de andere loyaliteiten komen later. Toch vinden we (in West-Europa) beide gebruiken niet goed: je beduvelt de samenleving door niet op kwaliteit aan te nemen, maar op hoe goed je die persoon kent. De loyaliteit voor je groep t.o.v. de andere loyaliteiten staat te hoog.