Politiek Kwartier | Creatief met windmolens

COLUMN - De weerstand tegen windmolens op het land is voornamelijk op irrationele argumenten gebaseerd. Maar wind op zee is veel te duur. Misschien is de oplossing in deze discussie gewoon wat meer creativiteit.

Vraag een expert waar de kansen liggen voor groene energie voor Nederland, en hij zegt: wind. Maar over windmolens doen veel spookverhalen de ronde. De meesten daarvan blijken echter zo realistisch als de wanen van Don Quichot. Windmolens leveren schone energie tegen een kostprijs die de concurrentie met kolen en gas inmiddels makkelijk aankan.

Tenminste… zolang ze op het land staan. Want windenergie op zee blijkt twee keer zo duur te zijn als windenergie op het land.

Het kabinet weet dat ook, maar het wil toch de helft van de groei van windenergie op zee realiseren. Waarom? Het kabinet heeft van de branche de belofte gekregen dat de prijs nog wel met 40% omlaag kan, maar ook als dat lukt, is windenergie van zee nog steeds anderhalf keer zo duur als van het land. Daarbij zijn windmolens op het land uiteindelijk veel makkelijker en sneller te realiseren.

Toch worden overheden daar vreemd genoeg niet enthousiast van. De Provincie Noord-Holland kent zelfs een verbod voor windmolens op het land, en verdedigt die met enorme pietluttigheid… omdat windmolens het cultuurlandschap zouden schaden en teveel herrie zouden maken.

Tsja, dat zouden misschien nog geloofwaardige argumenten zijn geweest als ze niet in schril contrast staan met hoe we tot nu toe met ons landschap zijn omgesprongen. Horizonvervuiling? Heel Nederland ligt vol met asfalt, de horizonnen zijn bezet door schoorstenen en lichtmasten, en langs de snelwegen staan lege kantoorgebouwen. Herrie? Wie boven het geraas van het verkeer nog een windmolen uit kan horen heeft een buitengewoon goed gehoor.

En dan zijn er nog rare argumenten als dat windmolens slecht zouden zijn voor de verkeersveiligheid. Waar bebouwing, bomen, lantaarnpalen, lichtmasten en niet te vergeten billboards kennelijk niet afleidend zijn, zijn de schaduwen van windmolens dat zogenaamd wel. 

Deze bezwaren zitten uiteindelijk tussen de oren, en niet op de plaats waar de hersens zitten. De werkelijke reden voor een keuze voor wind op zee zal eerder zijn dat de politiek graag het bedrijfsleven spekt en aan het buitenland wil laten zien hoe goed we wel niet zijn in het realiseren van grote technische projecten. De bouwlobby regeert.

Maar hoeveel zin hebben we als Nederlandse bevolking in weer een megaproject dat altijd veel duurder blijkt dan van tevoren begroot?

Misschien is het voor burgers beter dit probleem op te lossen door ontwerpers van windmolens op het land te vragen wat creatiever met hun producten om te gaan. Er moet toch meer te verzinnen zijn dan alleen een saaie paal met een groene onderkant?

Wat te zeggen van bontgekleurde exemplaren, beschilderd door bekende en onbekende Nederlandse kunstenaars? En laat die lui als ze toch bezig zijn dan ook eens nadenken over de vorm. Welke vorm een windmolen van onderen heeft maakt immers niet zoveel uit. Als hij maar stevig en hoog is.

Weerstand zal er altijd blijven. Maar beschilderde molens zullen uiteindelijk een verrijking kunnen zijn van ons cultuurlandschap, een toeristische attractie zelfs. Mij lijkt het in ieder geval een betere investering dan een megalomaan project op zee met een begroting op basis van loze beloften. Want dat soort projecten hebben we hier voorlopig wel weer even genoeg gehad.

  1. 1

    Nou….die molens kunnen wel degelijk voor lelijke horizonvervuiling zorgen, een heel bos met een paar honderd van die enorme gevaartes is behoorlijk ‘aanwezig’.
    Nogal een kortzichtig stukje van Klokwerk, hup wat kleurtjes, creatief denken, en het komt in orde, wat, we krijgen er mogelijk een toeristische attractie bij…. *zucht*

    En er moeten duizenden molens geplaatst worden om de doelstellingen een beetje te halen, dat is niet mis.
    En billboard/lantarenpaal vergelijkingen zijn ronduit kwaadaardig, we hebben het hier over gevaartes van 100/ 140 meter hoog,
    je kunt beter spreken over het landschap volgooien met Dom torens. Natuurlijk ook niet helemaal waar want molens zijn minder massief maar komt wel dichter in de buurt.
    Dat is volgens mij ook de belangrijkste reden om ze in zee te bouwen, op, ons zwaar overbevolkte, land ga je zoveel protesten krijgen dat de bouw van zoveel molens never nooit niet gaat lukken wegens rechtszaken e.d.
    Voor de plannen op zee heeft men al 1000 vierkante kilometer nodig, ik bedoel maar.
    Twee molens bij Deventer is al een drama http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=152594
    http://deventer.vvd.nl/nieuws_5884/53667/
    En dan duizenden molens??
    Plus dit soort procedurele ‘onzin’ http://fibronot.nl/nieuwsartikel2013-068/

    Verder ben ik van mening dat er veeeel steviger moet worden ingezet op zonne-energie.

  2. 2

    Die kortzichtige Klokwerk van jou erkent anders ook dat er altijd wel weerstand zou blijven.

    … maar vergeet ondertussen niet dat uiteindelijk een mening over een bos windmolens als zijnde het lelijkste wat we ooit zouden hebben voortgebracht ook maar een mening is, die niet eens door iedereen gedeeld wordt, en welke ook verlicht kan worden als die dingen er ook anders uit blijken te kunnen zien.

    Natuurlijk gaan meer windmolens op het land discussies opleveren, maar als de overheid al bij voorbaat het bijltje erbij neerlegt en zelf dwars gaat liggen, dan gaan zelfs de huidige doelstellingen met windmolens op het land niet gehaald worden.

    En als de energieprijs verdubbeld wordt, worden mensen daar blij van? De vraag is hoeveel mensen willen betalen voor hun smaak en uitzicht.

    Zonne-energie is inderdaad nodig, maar is een aanvulling, geen alternatief. Want zonne-energie kan alleen maar rendabel voorzien in de lokale behoefte. Als het niet van je eigen dak komt is de energie van een paneel niet twee maar vier keer zo duur als die van een windmolen. Wil de kiezer dat?

    Verder is het eigenlijk geen kwestie van kiezen tussen alternatieven. Het moet uiteindelijk gewoon allemaal willen we ooit een keer van gas- en kolen afkomen.

    De vergelijking met billboards staat er alleen bij het verkeersveiligheid-argument.

  3. 5

    @1:
    Moet ik toch eerlijk vermelden, dat ik menig industrieterrein er een stuk lelijke uit vind zien dan een “bos” windmolens,
    Ook denk ik dat ze sierlijker zijn dan megastallen, kuilvoerbulten, mestsilo’s, vierkante grijze (gestapelde)woningblokken en nog wat fraaiigheden ;-)

    Om te beginnen vind ik zonder terughoudendheid, dat ze langs of in de middenberm van onze snelwegen een mooie plek kunnen krijgen .
    Her toch al een rotherrie en die slagschaduwen zullen wel meevallen.
    Ook handig om de verlichting en verkeersborden aan te monteren ;-)

  4. 6

    ‘Het moet uiteindelijk gewoon allemaal willen we ooit een keer van gas- en kolen afkomen.’
    Dat staat buiten kijf, of die massa windmolens echter ook ‘moeten’ is een tweede, je doet alsof er werkelijk geen alternatief is,
    windmolens en zonne-energie zijn beide nu nog aanvullingen en geen vervanger voor fossiele brandstoffen en atoomstroom.

    Laatst nog een discussie met m’n links-groen georiënteerde Franse vriendin die verbaasd was dat Nederland zo laag scoorde wat betreft ‘groene’ stroom,
    waarna ik poneerde dat Frankrijk het zo ‘goed’ doet vanwege z’n 25 kerncentrales (inderdaad geen CO2 uitstoot), dit begreep ze niet echt, in Frankrijk kijken ze heel anders tegen nucleaire energie aan dan in NL, vooral ook ter linker zijde van het politieke spectrum waar hier juist veel weerstand tegen kernenergie te vinden is, daar niet zo, is dus ook een ‘cultuur dingetje’.
    ‘De vraag is hoeveel mensen willen betalen voor hun smaak en uitzicht.’
    Nu is het nog zo dat het duur is èn uitzicht verpestend.

    Maar goed, met kortzichtig bedoel ik dat je de impact lijkt te onderschatten van duizenden meer dan 100 meter hoge molens, even helemaal los van rendementsvragen, daar waar twee molens hier in Deventer al de gemoederen hoog doet oplaaien, heel hoog zelfs.

    @5,
    woon je in een grote stad of zo? een industrie terrein is op geringe afstand al helemaal niet meer te zien, 140 meter hoge molens zie je op 20 km afstand al de horizon al domineren, en dat keer een paar duizend, is nogal aanwezig hoor.
    En praktisch gezien zal men de staat/gemeente etc kapot gaan procederen, doet men nu al.
    En vooral ook in het buitengebied plaatsen, heeft men er minder last van, rond de Hoge Veluwe e.d.
    Een van de prachtige dingen van de waddenzee is het vlakke uitzicht, de enorme openheid en gevoel van ruimte die het geeft, zet maar vol met kleurige creatieve windmolens?
    Vreselijk idee.

  5. 7

    Mis, windenergie op het land is wel degelijk concurrerend met fossiele brandstoffen qua productieprijs. Het verhaal dat dit veel duurder zou zijn is verouderd.

    Wind op zee en zonne-energie, dat is nog wél veel duurder.

    Kernenergie vind ik op zich nog een bespreekbare optie, maar mensen willen nog minder graag een kerncentrale in hun achtertuin dan een windmolen. En de argumenten daarvoor zijn nog wat minder irrationeel ook. Daarbij is kernenergie door de veiligheidsmaatregelen uiteindelijk ook niet veel goedkoper meer.

    In plaats van Frankrijk kunnen we beter Duitsland als voorbeeld nemen. Daar draait momenteel het halve land al op groene energie.

    En nogmaals, ik ontken niet dat er weerstand is, ik denk dat we daar anders mee om kunnen gaan. Dus als politici wel gewoon beslissingen durven nemen, maar ook eens kijken naar het uiterlijk van die dingen.

    Dat ik met dat laatste niet iedereen over de streep trek weet ik ook wel, maar misschien doet het voor genoeg mensen al wat. En tenslotte moeten we niet vergeten dat de volledige Parijse bevolking destijds ook tegen de bouw van die oerlelijke IJffeltoren was. Smaak verandert nogal eens.

  6. 8

    @7:
    Op zich ben ik het wel met je eens hoor, zelf stoor ik me niet bovenmatig aan windmolens, tot nu toe dan, alleen heb ik nu gelezen over hoeveel molens we het eigenlijk hebben om een beetje in de buurt te komen van een substantiële aanvulling op onze energiebehoefte en dan maak ik me wel degelijk zorgen over horizon vervuiling e.d.
    Waar láát je die dingen in ons kleine dichtbevolkte landje.

  7. 9

    @7
    je beweert over overigens Duitsland plompverloren:
    ‘Daar draait momenteel het halve land al op groene energie.’
    Lijkt me schromelijk overdreven:
    In 20012: Duitsland wekte in de eerste negen maanden van dit jaar 26 procent van zijn energie op met behulp van duurzame energiebronnen.
    http://www.bits-chips.nl/nieuws/bekijk/artikel/sterke-stijging-pv-aandeel-in-duitse-energiemix.html

    Het aandeel van zonne-energie ging wel met sprongen vooruit,
    van 0,6 naar 6%, heel fijn, maar ik ben dan ook fan van zon, niet van wind, waarbij zon rete betrouwbaar is en wind absoluut niet.
    http://www.kennislink.nl/publicaties/zonnerevolutie-in-duitsland

    Ook hier geldt echter dat grond een duur en schaars goed is in NL,
    en zowel wind als zonne energie heeft nogal wat vierkante kilometers nodig, waar zon, (alleen al op al die nog niet gebruikte daken!) een voordeel heeft, het hoeft niet in de hoogte te worden gebouwd, nog los van het feit dat molens onderhoudsgevoelig zijn, slijtende mechanische onderdelen etc, en daardoor een duurzaam dure grap.

  8. 10

    Begrijp me niet verkeerd, als zee en zon een optie zouden zijn, was ik ook voor. Maar alle kosten meegenomen is zonne-energie ongeveer vier keer zo duur als windenergie. Vervangingskosten en onderhoudskosten zijn daarin meegenomen. (De enige reden waarom zon een optie is, is omdat het hyperlokaal kan worden opgewekt: dus geen opslag- en transportkosten.)

    Ik snap de bezwaren tegen windmolens op het land op zich wel, maar ik denk ook dat het echt een groot stuk gewenning is. Wie denkt dat die dingen weg te moffelen zijn mag inderdaad naïef genoemd worden, en inderdaad, de impact op het landschap zal groot zijn. Maar het landschap is de afgelopen honderd jaar ook al ingrijpend veranderd, en hoewel flatgebouwen, verkeerstorens en wat al niet meer in het begin veel weerstand opleverden worden ze nu toch wel gezien als een noodzakelijk iets. Ik denk dat de kans groot is dat over een eeuw windmolens een niet weg te denken element zijn van iedere zichzelf respecterende skyline, en dat de vraag waar láát je die dingen gewoon schouderophalend zal worden beantwoord met: in je achtertuin, hoezo?

    Maar laten we er dan meteen eens kijken hoe we ze er zo prettig mogelijk uit kunnen laten zien. Ik weet, het pleidooi die dingen dan maar te beschilderen klinkt een beetje hippie-achtig, maar bedenk eens wat een Karel-Appel of misschien leuker nog een Victor-Horta-windmolen zouden kunnen doen.

  9. 11

    Mooie windmolens

    Nog niet alle ontwerpen zijn echt uitgevoerd, maar er zitten best een paar interessante tussen. Ik ben vooral gecharmeerd van nummer 10: design for a modern dutch windmill. Een bos van die dingen staat toch gezelliger dan een lange rij identieke masten.

  10. 13

    @6:
    Nee, ik woon niet in een grote stad.
    Wel heb ik in Blye gewoond, totdat de NAM daar wat meer herrie wilde maken en op de 2 dichtstbijzijnde een aardig bod deed; het is er niet mooier geworden.

    Verder:
    Dit http://siebeswart.photoshelter.com/image/I0000_XxzDBvYhX8 is ook waddenkunst waddenkust; de mooie kolencentrale in de zelfde buurt mag je zelf opzoeken ;-)
    Dit http://siebeswart.photoshelter.com/image/I0000_XxzDBvYhX8 industrieterrein is mijlenver ver te zien en te ruiken.
    Wedden dat er nog wel een paar van die prachtige plekjes te vinden zijn, waar zonder het esthetisch aanzicht verder te verpesten best wat turbines bijgezet kunnen worden ;-)

    N.B.
    Volgens mijn liggen de te bouwen en reeds gebouwde windparken niet in de Waddenzee, maar in de Noordzee.
    Dat is al wat minder zichtbaar.
    Goede kans dat de dat tenzij je op de dijk woont, niemand die dingen vanuit de woonomgeving ziet.
    En kijkend naar zee:
    Is een windmolenpark in de verte nu echt storender dan oliegestookte tankers en andere schepen?

  11. 15

    @9: Vreemd argument ruimtegebruik. Een windmolen vergt heel weinig ruimte, de grond erom heen kan voor andere zaken benut worden. Dubbel grondgebruik dus. Een huidige windmolen levert genoeg stroom voor enkele duizenden huishoudens en tegen een kwh prijs veel lager dan zonnepanelen. Zelfs met alle geschikte daken komen we met zon-pv niet ver.

    2 Deventer windmolens langs de A1 op een industriegebied, waar maken ze zich druk over. een prima plek! Na zo’n 20 jaar kun je die windmolens gewoon afbreken. Een lelijke industriewijk ligt er voor veel langere tijd.

  12. 16

    De weerstand tegen windmolens op het land is voornamelijk op irrationele argumenten gebaseerd.

    Het zijn vreselijke dingen om te zien, en ze maken herrie.
    Ook doden ze vogels.
    Je mag dat allemaal irrationeel vinden.
    Verder blijft de vraag of wij zelfmoord plegen door de mogelijke opwarming van de aarde tegen te gaan.

  13. 17

    “Het zijn vreselijke dingen om te zien”

    Probeer het maar rationeel te onderbouwen, die opmerking.
    Ik ben benieuwd, want ik vind die dingen helemaal niet ‘vreselijk’. Ja, ze konden mooier, maar er is een hoop stedenbouw en vooral kantoor- en industriebouw dat het naar mijn smaak qua esthetiek zwaar aflegt tegen die ‘vreselijke dingen’ van jou.

    Maar goed, ook dat is een kwestie van smaak.

    Dat van die vogels, uit de eerste link die ik plaatste: “Natuurlijk kan elke activiteit, en dus ook elke vorm van energieopwekking, de vogelstand schaden. Andere menselijke activiteiten en structuren leiden tot vogelsterfte. Verkeer, hoogspanningskabels en jacht vergen de hoogste tol. En vlak ook de huiskat niet uit. De vogelsterfte door windenergie is hiermee vergeleken erg klein.”

    Je mag natuurlijk vinden wat je wilt, maar de anti-windmolenhetze is alles behalve ‘objectief’.

  14. 18

    @17:
    Je lijkt niet te begrijpen dat esthetische gevoelens per definitie irrationeel zijn.
    Vrijwel alle mensen die in landelijke omgevingen zijn gaan wonen hebben de pest aan die dingen, die een prof die het zou kunnen weten, betitelde als ‘pissen in de oceaan’.
    Hoyle zag er ook niets in.
    Maar ja, de wereld is vol hypes, nooit anders geweest.

  15. 20

    Hahaha, hoe kan je nu volhouden dat ik niet begrijp wat ik nota bene zelf steeds beweer: het zijn irrationele zaken. Wat jij niet schijnt te begrijpen is dat ik juist de esthetische kwestie serieus neem, en het daarom op die manier benader.

    En daarbij weet ik dat de massa daarin altijd conservatief is geweest. Geen verandering ooit, of het nu in het landschap was of in de kunst, die door de massa niet in eerste instantie werd geháát. Zie het protest tegen de Eiffeltoren.

  16. 21

    Tja, maar wie gaat dat betalen?
    http://www.thegwpf.org/benny-peiser-europe-pulls-plug-green-future/
    Jan met de pet natuurlijk, de onderklasse zwaar de dupe van de elitaire groene fantasieën.

    ‘As wealthy homeowners and businesses owners install solar panels on their homes and commercial buildings, low-income families, living in rented apartments, have to foot skyrocketing electric bills. Many can no longer afford to pay, so the utilities are cutting off their power’

    Terwijl wij ons vermaken met ludieke windmolens zitten arme gezinnen in de EU in het donker, geeft nogal te denken..

  17. 22

    Laat nu net de locaties liggen rondom het Ijsselmeer en de noordelijke provincies waar je al snel vastloopt op beschermde natuurgebieden , plaatselijke bevolking en recreatie die bij het verloren gaan niet worden meegeteld in de kostprijs van windenergie. Kwijt is kwijt.
    Geen industriegebied te bekennen, geen drukke wegen maar nog wel een horizon ,iets wat men in de stad niet aantreft.
    Niet de plek waar de massa woont waar klokwerk zich boven verheven voelt maar zich wel tussen begeeft.
    Stedelijk perspectief, Randstad blog Sargasso.

  18. 23

    Maar goed, honderden miljarden geinvesteerd, die nooit terug te verdienen zijn lees ik.
    http://www.economist.com/news/business/21582018-sustainable-energy-meets-unsustainable-costs-cost-del-sol
    tienduizenden mensen ontslagen, faillissementen, torenhoge energierekeningen die onbetaalbaar zijn voor lage inkomens.
    Nee, het gaat lekker met de groene stroom hype, energy bubble.
    Over irrationeel gesproken, het blijkt vooral een subsidie sprookje te zijn wat nu verandert in een schulden spook.

    Of vind iemand die berichten gelul en negatief gezeur?
    De elite die de arbeider opzadelt met torenhoge energierekeningen om hun irrationele groene hobby te financieren, de CO2 windhandel
    Nog even los van de industrie die productie kosten ziet stijgen.
    De economische crisis slaat hier ook hard toe, te vergelijken met de huizen bubble is er buitensporig (irrationeel) omgesprongen met het toekennen van enorme leningen, aangespoord door de angst voor global warming, die nu dus niet terugbetaald kunnen worden, Spaanse banken die niet alleen door vastgoed maar ook door groengoed omvallen.
    Je kunt je kop niet in het zand steken en doen alsof er niets aan de hand is, niet verder komen dan een beetje kinderachtig klappen voor ‘leuke’ en ludieke windmolen ontwerpen.

  19. 24

    @Boer: Dat is ook leuk gedaan zeg – je gaat me eerst een standpunt toeschrijven, en veroordeelt daarop dan ook nog eens het hele blog! Maar helaas voor je, ik heb er geen probleem mee dat de skyline van Amsterdam wordt bezet met windmolens – en als het aan het huidige college en de bewoners ligt gebeurt het ook.

    http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3446475/2013/05/24/Windmolens-veel-verzet-weinig-ruimte.dhtml

    @VanderF: Dus omdat een solarproject in Spanje verkeerd is opgezet zullen hier de windmolens wel dezelfde kant opgaan? Dat is natuurlijk geen vergelijking.

    Nee, zoals je leest heb ik ook niet zo een vertrouwen in de opzet van grote projecten. Maar dat we net zulke fouten zouden maken als bij dit project omdat het allebei toevallig onder de noemer “groene energie” valt is natuurlijk onzin. En al het gezeur ten spijt: een windmolen op het land verdient zich vrij snel terug. Als je de prijzen vergelijkt is het op dit moment niet veel duurder dan energie uit fossiele brandstoffen en er zijn genoeg commerciële partijen die ze graag neer willen zetten.

  20. 25

    @20:
    Je kunt ook niet zeggen dat de Eiffeltoren de skyline van Parijs heeft verfraaid.
    Verder, het gebruik van het woord irrationeel impliceert iets van ‘onzinnig’.
    Wat betreft de massa, die is inderdaad niet al te snugger, dat zie je b.v. aan het slikken van de CO2 hype.

  21. 26

    Lees alsjeblieft niet meer in mijn woorden dan dat er staat. De term ‘massa’ was misschien wat ongelukkig gekozen, maar groepen zijn nu eenmaal altijd conservatief ingesteld. Dat betekent niet dat ik me erboven verheven voel. En met irrationeel bedoel ik in deze dat het in wezen alleen maar neerkomt op een smaakverschil. Dit om de zin van de onzin te scheiden. Ook in deze discussie komen mensen weer met argumenten tegen windmolens als zouden ze niet kostenefficiënt zijn. Maar dat is niet wat de cijfers zeggen. Wind op het land is concurrerend qua prijs, wind van zee helaas niet. Wat een keuze voor wind op het land in de weg staat is dus geen keuze omwille van de prijs. Het is een kwestie van smaak. Laten we daar dan ook eerlijk over zijn.

  22. 27

    Die kosten moet ik nog eens nader bestuderen,
    teveel verschillende berekeningen en cijfers in omloop.
    Maar dat de energierekening in Duitsland in 10 jaar tijd is verdubbeld, dat er honderden miljarden zijn geinvesteerd, geld dat we niet meer terugzien, er miljarden zijn weggepist in Spanje (zie ook de gesubsidieerde spook vliegvelden, pure kapitaal vernietiging met een corrupt luchtje), arme mensen hierdoor de rekeningen niet meer kunnen betalen, dat er blijkbaar fors misbruik is gemaakt van de angst voor opwarming van de aarde door allerlei partijen via schimmige financieele constructies en een potje subsidie graaien op hoog niveau,
    daar zijn we nog niet klaar mee.

    Maar daar gaat het nu niet over, ik blijf moeite houden met de esthetische kant.
    Ik vind de Eiffeltoren een onzinnig argument in deze behalve dan het feit dat de toren in eerste instantie spuuglelijk werd bevonden waar het nu de trots van Parijs is, dus dat de esthetische waarde aan verandering onderhevig is, zeker.
    Maar 1 toren vergelijken met duizenden van dat soort te verrijzen torens is me te makkelijk en doet geen recht aan de situatie rond de windmolens.
    Het wegzetten als ‘conservatief’ ook nogal een miskleun
    Weigeren het Groene Hart van Holland vol te bouwen met woningen en industrie is ook maar een conservatieve en esthetische mening die heus aan modieuze verandering onderhevig is?
    Maar goed, hoe je het ook wendt of keert, de weerstand die, massale, plaatsing van windmolens op land oproept is er,
    en ook dat men, desnoods tot het Europese hof, de plaatsing zal frustreren is een gegeven.
    Wat betekent dat de Staat z’n beoogde doelstelling, zus en zoveel procent groene stroom in zeg 2020 never nooit niet gaat halen.
    En aangezien de Staat dat absoluut wel wil halen gaat men mega parken in zee bouwen, waarvan we dus nu al weten dat het veel te duur gaat worden maar dat zal de Staat aan den reet roesten,
    doelstelling halen is doelstelling halen, ongeacht de kosten.
    Die Jan met de Pet uiteindelijk mag ophoesten, in tijden van loonmatiging, inflatie, draconisch gestegen prijzen van de ziektekosten verzekering, kunstmatige huurverhogingen, verhoogde BTW etc etc etc., daar kan een spetterende energie rekening ook nog wel bij?

  23. 28

    Die cijfers zou ik er inderdaad maar eens bij pakken. Ze zijn voor mij het uitgangspunt. Als windenergie op zee goedkoper was, dan was ik helemaal voor geweest. Ook zou ik liever voor zonnepanelen kiezen als dat een optie zou zijn als vervanging van windmolens op het land.

    Maar helaas, dat is nu eenmaal niet zo. De enige duurzame energiebron die op dit moment niet lokaal gebruikte energie levert voor de prijs die we gewend zijn te betalen komt van de windmolen op het land.

    Tsja, dan kan je wel met je kont tegen de krib gaan maar nuttiger is het te bedenken: wat doen we met die kennis?

    Je kan zeggen dat je tegen die normen bent als het gaat om CO2, maar wat wil je dan? Afhankelijk blijven van kolen, olie en gas? Dat wordt vanzelf ook steeds duurder. Daarbij blijven we ermee afhankelijk van schurkenstaten als Rusland en Saoudi Arabië. En verder zitten er naast dat je het klimaat toch op zijn minst serieus moet nemen meer gezondheidsrisico’s aan vast.

    Kerncentrales? Nog meer weerstand. En hoe je het ook wendt of keert ook eindig en met grotere gezondheidsrisico’s. En uiteindelijk door de veiligheidsmaatregelen niet veel goedkoper.

    En dan is er nog één betaalbaar alternatief: wind op het land.

    Je kan zeggen dat je niet meer wil betalen voor je energie, maar dan zal je toch één geloofwaardige optie moeten steunen. Als we dan collectief zeggen van bah, dat is niet mooi (en die kerncentrales zijn te eng)… ga dan ook niet klagen dat je voor de andere beschikbare opties meer betaalt. Het zijn allemaal keuzes, natuurlijk, maar de keuze van én geen ontsierende windmolens in het landschap, én geen gevaarlijke en vervuilend centrales, én een gelijkblijvende prijs, die bestaat gewoon (nog) niet. Hoe graag we allemaal ook zouden willen…

  24. 29

    Ik ben lichtelijk geïrriteerd over het begrip “horizonvervuiling”. Het begrip komt bij mij over als een soort dysfemisme. Hoe ik er tegen aankijk;

    Horizonvervuiling; letterlijk: de vervuiling van de horizon; is bijvoorbeeld de smog die je aan de horizon ziet hangen op een mooie zomerse dag. Een windmolen, een kerncentrale, een huis of een Marokkaan aan de horizon is geen vervuiling. Een pijp waar rook, fijnstof of andere troep uitkomt is dat mogelijk wel. “Horizonaanpassing/horizonmodificatie” zou een veel beter begrip zijn, omdat het op een veel betere manier verwoord wat er bedoeld wordt. En door er op die manier tegenaan te kijken is het plaatsen van een hoog flatgebouw, een kerk of iets dergelijks een vergelijkbare horizonaanpassing. Voorbeelden:

    Horizonaanpassing 1: link
    Horizonaanpassing 2: link

    Ik vind, dat je daar best een mening over mag hebben, maar ben dan wel consequent en leg mij dan uit hoe die regelgeving ten aanzien van horizonaanpassing eruit zou moeten zien.

    Geluidsoverlast, daarentegen, vind ik een terecht punt. Anderzijds, daar is regelgeving voor. En om het begrip consequent er maar weer even bij te pakken. Het is toch fantastisch dat sommigen fijn met 130 over de snelweg willen knallen of met het vliegtuig naar Ibiza willen gaan, echter schijt hebben aan geluidsoverlast van omwonenden, maar ow wee als er een windmolen geplaatst wordt, dan is het opeens een issue.

    Even de cijfers erbij (maximale dB):
    vliegveld: 55
    snelweg: 48
    windmolen: 41 (’s nachts)

    Dus zolang de geluidsoverlast onder die norm blijft, mogen ze van mij 2000 windmolens in mijn achtertuin plaatsen. Moet de rest van de buurt er natuurlijk ook mee akkoord gaan ;)

    Ten slot, goede uiteenzetting van Klokwerk, het is goed om te weten dat de subsidie op windmolens niet gebruikt wordt om de windmolens te financieren, maar om ze op zee te plaatsen. Dat werpt een heel ander licht op de zaak.

  25. 30

    @28:
    @”is er nog één betaalbaar alternatief: wind op het land”
    Het meest betaalbare alternatief voor minder CO2 uitstoot en minder afhankelijkheid van fossiel is energiebesparing. Zeker bij mobiliteit, waar wind maar een deel oplossing biedt.

    Saldering werkt alleen bij zon-pv, daarmee wordt wind achtergesteld. Wind levert ook veel stroom in herfst en winter een periode waarin zonnepanelen weinig leveren. De energetische terugverdientijd van windmolens op land is aanzienlijk korter dan van zonnepanelen, dus een euro in wind geeft veel meer kwh dan een euro in zonnepanelen.

    Wind op zee is nog in ontwikkeling ofwel per kwh betalen we nu veel meer dan over enkele jaren. Nu grootschalig in zeewindmolens is dus weggegooid geld. @0 “windenergie op zee blijkt twee keer zo duur als windenergie op het land” Indien ook de net aansluitkosten meetellen is het eerder drie keer.

  26. 32

    Ja, die geluidsoverlast… een bezwaar is niet alleen het geluid op zich, maar vooral ook: zou de gemeente de windmolens echt stilzetten als de normen overschreden worden? Dezelfde gemeente die op regelmatige basis milieuvergunningen vergeet te handhaven? Dezelfde gemeente die financiele belangen heeft bij molens die draaien maar niet bij molens die stilstaan? (Dezelfde gemeente die hier en daar oh-oepsie ook wat fouten in de informatie had staan?)

  27. 34

    Terecht bezwaar, echter een universeel bezwaar. Niet een bezwaar dat enkel en alleen betrekking heeft op windmolens, maar in principe op alle vormen van geluidsoverlast. Dus het argument gaat niet over het geluid van windmolens, maar over hoe om te gaan met geluidsoverlast in zijn algemeen.

    Ik bedoel, hoe moet ik nou deze reactie interpreteren? Als zijnde, we moeten maar niks meer bouwen wat mogelijkerwijs teveel geluid produceert/de norm overschrijdt, omdat mogelijkerwijs een gemeente dit niet goed gaat handhaven? Dat kan natuurlijk niet, althans, dat is niet het beleid wat nu gevoerd wordt.

    * Overigens kan men een windmolen langzamer laten draaien, men hoeft het ding niet meteen stil te zetten.

  28. 35

    @34: het is volgens mij wel degelijk een overweging. Dat geldt ook voor gevaarlijke stoffen of andere kritische zaken… als de risico’s of overlast worden berekend met bepaalde garanties, moeten die garanties ook waargemaakt kunnen worden. De ervaring leert dat dat gewoon niet gebeurt: er wordt niet voldoende toegezien op handhaving van de milieuvergunning, en ook niet op de veiligheidseisen. Dan zijn dergelijke beloftes dus niet zoveel waard en kun je er beter vooraf al rekening mee houden dat er (enige) overschrijding plaatsvindt.

    Zoek dan maar verder naar een plaats die minder kritisch is.

    En langzamer draaien is welliswaar minder extreem dan stilzetten, en de gevolgen zijn dan ook iets gematigder (minder opbrengst ipv geen), maar de fundamentele belangenverstrengeling en de algemeen beroerde handhaving van vergunningen blijven.

    @33: mijn persoonlijke ervaring met geluid is dat het erg afhangt van de omgeving: met veel bebouwing of bebossing dempt 500m behoorlijk, over het water hoor je alles als de wind de juiste/verkeerde kant op staat, en open polder draagt ook behoorlijk.

  29. 37

    @36, Dat noemen ze ‘naar het resultaat toe redeneren’ toch? De basisstelling is dat er geen geluidsoverlast zal zijn, en de rest wordt daarnaartoe gepraat.

    Maar proefondervindelijk kan je zeggen, dat is vaak niet het geval. Tenminste, van de windmolens weet ik het niet, maar er zijn heel wat andere dingen die ook over 500m behoorlijk dragen en goed te horen zijn. En de aanname dat het gaat om situaties met stormwinden of regen is onjuist.

  30. 38

    @31: Niet alleen heffingen naarmate de mileubelasting, voor een duidelijke besparing is meer nodig. Sommige energieslurpers met goede vervangingsmogelijkheden mogen verboden worden, zoals nu al met de gloeilamp.

    Verder kun je steeds strengere uitstoot normen verplicht stellen, zoals de EU doet bij de auto CO2 uitstoot, maar dat mag sneller (de autoindustrie blijkt teveel invloed).

    Voor veel (grote) energieverbruikers telt de energieprijs nauwelijks, dan is een niet al te grote verhoging niet effectief.
    Ook de overheid blijkt vaak weinig aandacht voor besparing. Helaas want goed voorbeeld doet goed volgen.

  31. 39

    @38:
    Die gloeilampen-vervanging is best leuk en aardig maar zet geen zoden aan de dijk.
    Grote huishoudelijke slurpers zijn verwarming, (elektrische)ovens vaatwasser en wasmachine.
    Wat wasmachines betreft is de “Samsung EcoBubble technologie” waarschijnlijk een zeer nuttig initiatief.
    Vereist m.i. wel wat extra voorzichtigheid in gebieden met “hard water”

  32. 40

    @39, Maar het gaat niet slechts om huishoudelijke slurpers. Het gaat om al die kantorenparken die geen zonnepanelen op hun dak zetten omdat ze vanwege de belastingvoordelen op energie voor grootverbruikers daar geen financieel voordeel van hebben. Energie kost ze namelijk vrijwel niks. (Terwijl dat toch ideaal is: energie die je op dat moment, daar precies gebruikt.)

    Daarnaast ben ik benieuwd naar de achtergrond van de minnetjes… want wat wordt er precies gemind? Mijn ervaring met geluidsoverlast? Of omdat het niet naar het resultaat toeredeneren zou zijn?

  33. 41

    @40:
    Weet ik!
    Maar ik vind die spaar-/ledlampen nu net een van die dingen, die het gevaar in zich dragen dat de mensen denken iets te doen wat erg veel bijdraagt;wat onder #38, waarop ik reageerde, ook niet gezegd wordt.

  34. 42

    @39: “Grote huishoudelijke slurpers zijn verwarming, (elektrische)ovens vaatwasser en wasmachine”

    Vreemd rijtje, de wasmachine is veel zuinigere geworden, maar op grote schaal is de wasdroger toegevoegd, die meer verbruikt.
    Met de HR ketel is bij verwarming veel winst behaald, deels teniet gedaan door toenemend warm waterverbruik.
    Met de komst van stadsverwarming en verplichte aansluiting vervalt gasaansluiting, elektrisch koken is dan onvermijdelijk.