De God-serving bias en het halleluja-effect: wat de kerk u te bieden heeft

Gelovigen hanteren een effectief psychologisch mechanisme om de eigen religieuze overtuigingen in stand te houden. Om 8.15 staan ze er, en rond 17.45 ook. Met zijn tweeën, keuvelend, de handen warmend aan een beker koffie. Hordes forenzen lopen voorbij, de trap op, het station in. Niemand pakt een foldertje ‘Wat leert de Bijbel echt?’ In de paar weken dat ik nu regelmatig op station Sloterdijk kom, heb ik niemand zien praten met deze Brengers van het Woord. Hun doorzettingsvermogen fascineert me. Waarom besteden ze zoveel tijd aan verspreiding van hun boodschap (of de hoop daarop)? Wat willen ze de voorbijstromende massa vertellen? Mogelijk heeft religie evolutionair voordeel opgeleverd, maar ik vroeg me vooral af of geloof wat te bieden aan een individu. Een rondje Googlen levert alvast mooie beloftes op: de site van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap meldt dat ‘1200 wetenschappelijke studies’ aantonen dat religieuze mensen sneller herstellen na ziekte en minder antidepressiva nodig hebben. Opmerkelijk is de zin: ‘Ook academische wetenschappers houden zich intussen bezig met de verhouding tussen geloof en gezondheid.’ Als academische wetenschappers pas nu geïnteresseerd zijn in deze vraag, welke wetenschappers deden die 1200 studies dan? Ik ben niet geneigd het NIK op haar woord te geloven.

Door: Foto: Savio Sebastian (cc)
Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Kerstdiner

, door

COLUMN - Sinds ik twee jaar geleden mijn schoonmoeder een rauwe kalkoen voorschotelde tijdens het kerstdiner (het braadadvies kwam van de poelier, die een paar dagen later heeft moeten rennen voor zijn leven), ben ik begin november al bezig met voorkoken, uitproberen, testen, proefdineetjes regelen en snuffelen door allerlei kookboeken. Voor mijn vrienden een feest, voor mij een noodzakelijk kwaad.

Ik heb mezelf leren koken. Ik kijk heel goed naar anderen, lees eens een inleiding van een kookboekje en verpruts heel erg veel. Maar het mooie is, daarna wordt het altijd beter. Ik heb een Franse vriendin die jast van alles zonder te kijken in een pan en een half uur later zit je een sterrenmaaltijd te eten. Ik kan dat dus niet. Ik volg een recept. En als er ‘een beetje staat’, of ‘een mestipje’, of een ‘haffeltje’, dan ben ik direct de weg kwijt.

Bij vrienden maakt het natuurlijk geen barst uit of je de boel verknoeit, de chinees zit om de hoek, een patatje is zo gehaald, maar het kerstdiner voor de schoonfamilie, dat is andere koek. Na het eerdere mislukte kerstdiner heeft een aantal vrienden de mazzel gehad om het volledig gelukte 2.0 kerstdiner te eten, want ik moest het wel onder de knie krijgen natuurlijk. Nadat de poelier vanonder de toonbank het goede ovenschema had doorgegeven (hij durfde zijn gezicht niet meer te laten zien na de langerekte ‘oeoeoeoeoeoeoeh’ en het vele hoofdgeschud van de overige klanten, als reactie op mijn mededeling dat mijn schoonmoeder een rauw stuk gevogelte op haar bord had gekregen) was de kalkoen precies goed, gaar en superlekker. Dat had ie alleen eerder moeten doen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Waan van de dag

Veel gemeenten zien verplichte tegenprestatie niet zitten

, door

Zo meldt het NRC:

De verplichte ‘tegenprestatie’ voor werklozen, waarmee het kabinet de Bijstandswet strenger wil maken, zal door de meeste gemeenten vanaf 1 januari juist niet streng worden uitgevoerd. Dat blijkt uit onderzoek van Divosa, vereniging van managers van sociale diensten.

Van de gemeenten laat 80 procent bijstandsgerechtigden zelf iets bedenken dat in de wet past: het moet maatschappelijk nut hebben en mag geen echt werk verdringen; 90 procent laat werklozen met rust als ze zorgen voor hulpbehoevende familieleden of vrijwilligerswerk doen. Divosa-voorzitter René Paas vindt het “heel mooi” dat gemeenten constructief met de omstreden wet omgaan als “zetje in de rug”. […]

Amsterdam zal de tegenprestatie helemaal niet verplicht stellen. SP-wethouder Arjan Vliegenthart wijst erop dat de wet van gemeenten een ‘verordening’ vraagt waarin de tegenprestatie wordt geregeld. Amsterdam doet dat, maar ‘regelt’ – met instemming van de gemeenteraad – dat de tegenprestatie vrijwillig is. “Wij hebben de capaciteit niet om te controleren of iemand de tegenprestatie doet en ik wil daar ook geen capaciteit voor vrijmaken. Als je het stevig wilt handhaven, kost dat je miljoenen per jaar. Nu zijn we 70 miljoen kwijt aan reïntegratie.” Of dat niet ingaat tegen de geest en het doel van de wet? “Wij zoeken nadrukkelijk de randen van deze wet op”, zegt Vliegenthart.

Foto: Cycling man (cc)

Israël vernielt huis van vermeende terrorist; aanvallen op Palestijnen na aanslag op synagoge

, door

NIEUWS - De situatie in Jeruzalem blijft onverminderd onrustig in de nasleep van de recente aanslag op een synagoge en andere gebeurtenissen.

Woensdag werd een huis opgeblazen van een vermeende terrorist in Silwan, en staakten Palestijnse buschauffeurs voor de derde achtereenvolgende dag. Dinsdag, mogelijk als reactie op de aanslag op een synagoge, werd een 22-jarige Palestijn neergestoken in Jeruzalem, werd een tiener in een dorp bij Ramallah levensgevaarlijk verwond door een kolonist en beschadigden kolonisten in de buurt van Nablus auto’s van Palestijnen.

In Oost-Jeruzalem omsingelden het Israëlische leger en politie woensdag even na middernacht het huis van de familie van Abdel Rahman al-Shaludi, de man die op 22 oktober mensen aanreed die uit de sneltram stapten bij de Sheikh Jarrah-halte in Jeruzalem. Daarbij werden een baby en een jonge vrouw gedood. Hijzelf werd door de politie doodgeschoten.

Omwonenden vertelden dat de troepen de bewoners uit het huis haalden zonder dat zij iets mochten meenemen. Ook enkele bewoners van naburige panden werden uit hun huizen gehaald. Vervolgens werd het huis opgeblazen, waarbij het hele, vijf verdiepingen tellende pand, evenals een aantal buurhuizen en een auto, zwaar werd beschadigd.

Het bevel tot het vernielen van het huis was afkomstig van niemand minder dan premier Netanyahu. Woensdag gaf de Israëlische premier tevens het bevel om de huizen van de daders van de aanslag op de synagoge in Har Nof te vernielen.

Foto: Carl Jones (cc)

Nieuwe ster aan het politieke firmament: Groep Kuzu/Öztürk

, door

COLUMN - En weer heeft het toch al zo versplinterde politieke speelveld in ons land er een nieuwe partij bij: Groep Kuzu/Öztürk. Een passende naam. Twee personen vormen samen per definitie een groep. Een indicatie van de richting die beide heren met hun partij op willen geeft de naam echter niet. Zelf zeggen ze de strijd tegen verruwing, verharding en verrechtsing voort te willen zetten. Helemaal los van het ietwat belegen PvdA-jargon zijn ze in deze korte tijd helaas nog niet gekomen. Alsof er nog links en rechts bestaat in het huidige politieke klimaat. Wellicht dat hun lang gekoesterde droom daar verandering in brengt: het oprichten van een landelijke moslimpartij.

Het is nog maar de vraag of de Nederlandse moslim op een moslimpartij zit te wachten. In potentie zou een dergelijke partij bij de eerstvolgende Kamerverkiezingen toch wel een paar zetels kunnen veroveren. Al lijkt een brede moslimpartij gezien de interne spanningen binnen deze religie niet voor de hand liggen. Ook blijkt dat moslims, net als niet-moslims overigens, voornamelijk stemmen op een partij die hun belangen als werkgever, werknemer of werkloze het beste vertegenwoordigd. Een moslimondernemer stemt dus als snel VVD. Een Turk in de bijstand SP. Is dat Nederlandse hokjesdenken toch niet helemaal uit de lucht gegrepen.

Als het geloof leidend wordt binnen de partijdoctrine, zijn de rapen pas echt gaar en ligt polarisatie op de loer. Zowel binnen de partij als daarbuiten. De partij zal dan een standpunt moeten innemen over gevoelige zaken als de oorlog in de Gazastrook, de strijd tegen IS en de toestroom van asielzoekers uit islamitische oorlogsgebieden. Dat zal wel eens flink kunnen botsen met de heersende mores in ons land.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Waan van de dag

Reken niet op soennitische stammen in Irak in strijd tegen IS

, door

De kans op een Sunni Awakening 2.0 is nihil:

In the Islamic State’s rapid consolidation of the Sunni parts of Iraq and Syria, the jihadists have used a double-pronged strategy to gain the obedience of Sunni tribes. While using their abundant cash and arms to entice tribal leaders to join their self-declared caliphate, the jihadists have also eliminated potential foes, hunting down soldiers, police officers, government officials and anyone who once cooperated with the United States as it battled Al Qaeda in Iraq.

Now, as the United States and the Iraqi government urgently seek to enlist the Sunni tribes to fight the Islamic State, also known as ISIS or ISIL, they are struggling to undo the militants’ success in co-opting or conquering the majority of them.

Officials admit little success in wooing new Sunni allies, beyond their fitful efforts to arm and supply the tribes who were already fighting the Islamic State — and mostly losing. So far, distrust of the Baghdad government’s intentions and its ability to protect the tribes has won out.

“There is an opportunity for the government to work with the tribes, but the facts on the ground are that ISIS has infiltrated these communities and depleted their ability to go against it,” said Ahmed Ali, an Iraq analyst at the Institute for the Study of War. “Time is not on the Iraqi government’s side.”

Foto: Brookhaven National Laboratory (cc)

Aldel, of het failliet van het grootverbruikersconsortium

, door

ACHTERGROND - Aluminiumsmelterij Aldel gaat weer open wordt met een eigen kabel op het Duitse energienet aangesloten. Een energienet dat in belangrijke mate wordt gevoed door duurzame zonne- en windenergie.

Bijna tien jaar geleden streed een klein groepje grootverbruikers van elektriciteit samen met de FNV voor lagere stroomprijzen. De overheersende gedachte bij het grootverbruikersconsortium (met steun van VNO-NCW) en de FNV was dat Nederland teveel dure gascentrales had die energie met een (te) hoge kostprijs leverden.

Het was dus tijd, meenden zij, voor nieuwe gas- en kolencentrales, die energie met een lagere kostprijs zouden kunnen leveren. Dure wind- en zonne-energie kon in hun optiek geen oplossing zijn.

Ook het Ministerie van Economische Zaken ging in die gedachte mee, zoals vorig jaar al te lezen viel in het uitstekende onderzoeksdossier Land van gas en kolen van de Onderzoeksredactie.

Energiebedrijven

De energiebedrijven hebben weinig plezier beleefd aan de toen gemaakte keuze voor investeringen in nieuwe kolen- en gascentrales. Eneco heeft zijn nieuwe gascentrale alweer gesloten. Vattenfall en RWE hebben forse afschrijvingen gedaan op hun Nederlandse tak. Een groot deel daarvan komt voor rekening van de afwaardering van hun productiepark.

Als gevolg hiervan is Nuon inmiddels door eigenaar Vattenfall uit de etalage gehaald. Pech voor de Nederlandse crowdfunders die vorig jaar het plan opperden om Nuon terug te kopen.

Foto: Stuart Rankin (cc)

Zingend steen, lichtend pad

, door

COLUMN - Alsof je vanaf de aarde een speldenknop gooit naar een muntje dat ergens op de maan ligt, en dan niet mist: zo beschreef iemand op Twitter de landing van Philae op komeet 67P/C-G. Net als miljoenen andere mensen zat ik afgelopen woensdag urenlang aan het beeldscherm gekluisterd, wachtend tot Philea naar huis zou bellen om te vertellen dat-ie veilig was geland.

De maanlanding heb ik indertijd live gezien. We waren op de camping, mijn ouders hadden speciaal voor de gelegenheid een draagbaar tv’tje van huis meegenomen (of nu ja, tilbaar was een beter woord), en zorgden zo voor een lokale live verbinding tussen Otterlo en de NASA. Ik was best al groot, wel elfeneenhalf, en mocht meekijken met de groep volwassenen die zich voor onze caravan had verzameld. Het was een bijzondere gebeurtenis, dat kon ik uit alles afleiden, maar de crux ervan ging mijn bevattingsvermogen te boven: de rommelige, rotsige beelden op het tv’tje kon ik niet paren aan die gladde, lichtgevende schijf aan de hemel.

Van 67P/C-G had ik tot voor kort nooit gehoord. Sinds die eerste maanlanding is mijn besef van wereld en wetenschap echter voldoende gegroeid om met open mond en gespannen schouders mee te leven met de vluchtleiders van ESA: hoe meer kennis je hebt, hoe meer geïmponeerd je kunt zijn door zulke kunststukjes. En ja, de speldenknop belandde precies op de plek waarop gemikt was. (Al stuiterde hij nadien nog wat door.)

Daarna volgden de foto’s van de komeet. Ruwe, grillige pieken, holtes en gaten. Een wild landschap onder een pikzwarte hemel. Philae boorde, snoof, voelde, luisterde, keek, mat, harkte en analyseerde, en stuurde alle vergaarde data naar huis. Met die gegevens kunnen we het verleden van onze eigen planeet beter begrijpen: we krijgen zodoende een zeldzame blik op onze eigen geboorte. Het klapstuk: Philae wist de oscillaties in de magnetische velden van de komeet te onderscheppen. ESA veranderde de frequentie van die trillingen opdat die voor het menselijk oor herkenbaar werden, en liet ons zo het lied van die verre komeet horen: zacht kwakende kikkers die langzaam muteren tot ruisende wind. We hoorden de kosmos. Toen waren zijn batterijen leeg en viel Philae in slaap.

Waan van de dag

Merkel haalt uit naar Poetin

, door

Zo meldt The New York Times.

“Who would’ve thought,” she said, “that 25 years after the fall of the wall, after the end of the Cold War, after the end of the division of Europe and the end of the world being divided in two, something like that can happen right at heart of Europe?”

Ondertussen wil onze eigen minister van Buitenlandse Zaken, Bert Koenders, de relatie met Rusland ‘heroverwegen’.

Quote du Jour

Quote du jour | Aandacht

, door

Integendeel, het pakt goed uit. Nog nooit was er zo vroeg in het jaar al aandacht voor het leukste kinderfeest van Nederland.

Brancheorganisatie Detailhandel Nederland is meer dan content met alle aandacht voor de discussie rondom Zwarte Piet.

De organisatie verwacht dan ook dat Nederlanders dit jaar een recordbedrag van 530 miljoen euro aan het Sinterklaasfeest zullen spenderen.

Is er tenminste iemand blij.

Vorige Volgende