Mogen wij de crisis afwentelen op ontwikkelingslanden?

Onder andere VVD’er Mark Rutte pleit momenteel voor flinke verlaging van de ontwikkelingshulp. Deze verlaging moeten de maatregelen om het financieel economische stelsel in Nederland overeind te houden mede te financieren. Zo wil hij de overdrachtsbelasting tijdelijk verlagen van 6 naar 3 procent en meer van dat soort maatregelen.

Ontwikkelingshulp vind ik persoonlijk een lastig onderwerp. Ik weet niet zo goed of ik voor of tegen ondersteuning van andere landen via directe financiering of NGO’s ben. Enerzijds zit ik met een moreel issue waarbij ik een dergelijke ondersteuning van harte ondersteun, anderzijds heb ik het idee dat deze methodiek in essentie niet deugt en uiteindelijk alleen maar leidt tot meer corruptie, meer ongelijkheid en uiteindelijk dus meer ellende. Recentelijk ben ik zijdeling betrokken geweest bij een automatiseringsproject voor de overheid van een Afrikaans land in opbouw, overigens geen project waarbij geen Nederlands ontwikkelingsgeld is betrokken. Kijkend naar dit project en de manier waarop de focus niet ligt op kennisopbouw bij het lokale personeel, maar op simpelweg hardware en software in westerse landen aanschaffen en in essentie gewoon over de muur gooien naar een organisatie die daar niet voor geëquipeerd is, is stuitend. Hoezo ontwikkelingshulp? Is dit niet de zoveelste goedbedoelde tractor die het eventjes doet, maar die bij gebrek aan onderhoud en expertise binnen de kortste keren staat te verstoffen en verroesten? Welke machten spelen bij dit soort beslissingen een rol? En hoezo kent dit soort hulp een links imago? Het zijn ook hier uiteindelijk toch weer gewoon de grote westerse ondernemingen die als enige winst halen uit instandhouding van een dergelijke situatie.

Ik geloof best in de mogelijkheden van ontwikkelingshulp wanneer het gaat over kennisopbouw en het wegnemen van barrières voor eerlijke handel in die landen of regio’s waar corruptie of politieke willekeurigheid grotendeels zijn uitgebannen. Hulp dus die gebaseerd is op scholing en het ontwikkelen van eigen initiatief. Hulp die alleen daar geboden wordt waar regimes niet een groot deel van het geld in eigen zak steken en waar smeergeld geen noodzaak is om meters te maken. Ontwikkelingshulp dus die op dit moment misschien maar in een zeer klein aantal landen ter wereld kan worden toegepast.

Terug naar Rutte en zijn pleidooien voor vermindering. Kijkend naar zijn stelling dat ontwikkelingshulp objectief op effectiviteit moet worden beoordeeld kan ik het alleen maar van harte met hem eens zijn. Geen hulp is beter dan slechte hulp! Kijkend naar vermindering als onderdeel van een financieel-economisch plan ter bevordering van de Nederlandse overheidsfinanciën ben ik het niet per definitie met hem eens. Ja economisch gaan we moeilijkere tijden tegemoet. Ik vind het echter moreel verwerpelijk deze moeilijkere tijden meteen te koppelen aan hetgeen we voor anderen kunnen doen. Die plaatsen waar we aantoonbaar effectief verbetering de levensomstandigheden van de armsten op deze aardbol kunnen verbeteren dienen niet extra getroffen worden door het feit dat ons financieringstekort met 0.01% kan worden vermindert.

Dus in plaats van Rutte pleit ik voor het in stand houden van de budgetten van ontwikkelingssamenwerking. Echter wel budgetten die aantoonbaar zinvol en effectief besteed worden. Budgetten ook die niet per definitie ‘op’ moeten omdat het jaar bijna om is. Budgetten waarover achteraf rekenschap en verantwoording moet worden afgelegd. Budgetten die alleen daar besteed worden waar alleen de daadwerkelijke bevolking ervan profiteert en niet een toplaagje mee-eet. Budgetten tenslotte die besteed worden aan het verzelfstandigen van regio’s en landen zodat op termijn mensen in die landen zelf via eerlijke arbeid en handel in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien.

  1. 1

    Beetje simplistische stelling. Misschien moet je ontwikkelingshulp wel afschaffen omdat het niet helpt. Er zijn veel onderzoeken die zelfs stellen dat het contraproductief is.
    Wat in ieder geval wel helpt is globalisering. Vanaf de jaren tachtig is tot op heden is de armoede wereldwijd structureel teruggelopen, zelf met een verdubbelende bevolking. Er moet dus in ieder geval niet naar protectionisme teruggegrepen worden.

  2. 2

    @DeJa , Jammer dat dat laatste al +/- 60 jaar onmogelijk blijkt …
    Maar we hoeven ook niet te doen alsof ontwikkelingshulp de enige manier is om de welvaart te (her)verdelen, de enige manier om een probleem als honger op te lossen? Het hele ontwikkelingsdenken slaat gewoon de plank mis.

    Weg met dat budget,(weg met Mark Rutte,)en WEG met NGO’s! De politiek moet maaris zelf met oplossingen komen. Blijkbaar zijn er nog teveel mensen angstvallig de economie aan het bechermen ten koste van een een groot deel van de wereldbevolking. Criminelen zijn het.

  3. 3

    Om te kunnen oordelen of ontwikkelingshulp een goede medicatie was zouden we een testgroep nodig hebben. Iets met dubbel blind, placebo’s en referenties. Jammer genoeg hebben we geen vergelijkingsknop op de aardbol waarmee we tussen een wereld met en zonder hulp kunnen switchen.

  4. 5

    Hij was vanochtend in buitenhof samen met Kant en Pechthold, het was niet alleen ontwikkelingshulp. Typisch VVD mantra, zwakste schouders krijgen de zwaarste lasten. Daarnaast waren Pechthold en Kant ook niet helemaal zuiver. Alle drie willen ze de crisis gebruiken om hun meer betwiste partijstandpunten er doorheen te krijgen. Jammer, dat wordt veel geleuter en weinig oplossingen.

  5. 6

    ‘De crisis afwentelen’ is natuurlijk al een scheve titel; afwentelen doe je op iemand die wel iets verdient, maar het dan niet krijgt, of die geen shit verdient, maar het dan wel krijgt. Of dat zo is voor ontwikkelingslanden is nog maar de vraag.

  6. 7

    @Kalief; die vergelijking is wel degelijk te maken. Laatst was er toch een artikel over ‘donor-darlings’, ergens ? Uganda en Senegal zijn allebei ongeveer even arm, maar Uganda krijgt ongeveer tien keer zo veel hulp (ik weet het verhaal niet precies meer). Resultaat: ze zijn nog allebei even arm. Voor wat betreft de controle-groep met placebo’s: misschien zou je daarvoor Madagascar kunnen nemen – dat wordt tenslotte opgekocht door Korea, maar krijgt er eigenlijk niks voor terug.

  7. 8

    Ons procentje ontwikkelingshulp draait niet om de vraag of het daar uiteindelijk goed besteed wordt, het draait erom dat wij, die zo rijk zijn, best 1 zielig procentje van ons overheidsbudget weg kunnen geven om het leven van andere mensen beter te maken.

    En de economische crisis is dan een heel kwak excuus om die hulp in te trekken. Want als wij gemiddeld 29900 euro gaan verdienen in een jaar in plaats van 30000 terwijl ze daar nog steeds 1000 euro verdienen dan is er niks verandert aan de redenen waarom wij ontwikkelingshulp geven.

  8. 9

    @8: als je denkt dat het erom draait dat we best iets kunnen missen en dat het er verder niet om gaat of iets goed besteed wordt, dan denk ik niet dat jouw insteek van ontwikkelingshulp het helpen van de mensen daar is.

  9. 10

    Waarom de bijdrage niet verhogen? Denk er eens over na. Het antwoord daarop is tegelijkertijd ook het antwoord op de vraag of je het nu zou moeten verlagen.

    Als je nu niet bereid bent te verhogen is het onzinnig te pleiten voor instandhouding. Laat een centenkwestie dan ook gewoon een centenkwestie zijn.

    Wat die centen betreft, effectiviteit van hulp mag dan inmiddels wel een issue zijn geworden maar tegelijkertijd is er een heel leger hogeropgeleiden (in dienst van wc-eend) dat afhankelijk is van dezelfde gelden.

    En om daar nu ook nog staatssteun aan te verlenen?

  10. 12

    Nee!!!!!!!! deze cris/is is ontstaan door een VOOR DE HAND LIGGEND TOCH onvermeld gegeven:
    De verloren waarheid waarin EERLIJK HET LANGST DUURT!!!!!!!retorisch gezien: Als eerijk het langst duurt waarom doen we dat dan nog steeds niet!!!!!!

    zolang we dat niet verwezelijken zal de crisis voort duren zoniet verslechteren.

  11. 13

    Chris, er is iets met je toetsenbord. Je maakt heel veel hoofdletters en ook je uitroepteken blijft hangen. Weet je dat je die dingen ongestraft in de afwasser kunt stoppen ? Wel even een paar dagen naast de radiator leggen, maar dan ben je weer good to goooooooooooooooooooo. Shit.

  12. 14

    Voordat ik een paar jaar geleden voor het eerst in Afrika kwam redeneerde ik hetzelfde als u DeJa.
    Ik denk nu dat ontwikkelingshulp niets helpt en afhankelijkheid kweekt. Men is er aan verslaafd geraakt (wij hebben ze verslaafd gemaakt).
    Illustrerend vind ik een jonge man, studerend, goed gekleed, die mij in Tanzania vroeg om hem te sponseren. Ik hield hem voor dat hij prima in staat was om voor zichzelf te zorgen, hij is toch een mens? De jongen keek mij verbijsterd aan zei: ‘Maar ik ben toch zwart’.
    Ontwikkelingshulp afschaffen? Ja, volledig, maar met een dubbel budget fundamentele problemen aanpakken. Energievoorziening bijvoorbeeld. Hoe kan je een land ontwikkelen als 10x per dag de stroom uitvalt, soms uren.
    Bouw schone centrales en leg een goede hoofdinfrastructuur aan. De rest moet men zelf doen.

  13. 15

    Ik ben ook voor afschaffen van ontwikkelingshulp, althans tijdelijk, zoniet voor altijd. Het kweekt inderdaad afhankelijkheid, en het leidt zelfs tot luiheid en afwachten. Of men komt niet in opstand tegen slechte overheden omdat er toch een héél klein beetje gebeurt. Maar dan moeten we niet vergeten dat in heel veel landen ter wereld een niet functionerend overheidsapparaat aan de macht is, omdat de systemen en overheden op hele slechte manieren zijn opgezet. Voormalig Britse kolonies bijvoorbeeld, zitten met de erfenis van cultuur en systeem van ‘verdeel-en-heers’ tactieken, om maar een dwarsstraat te noemen.

    Wat je wel kunt doen? Overheden voorbij gaan en concentreren op onderwijs. Met name over ‘good governance’. Dan zie je op de lange termijn hele grote veranderingen. En dan moet men maar voor lief nemen dat het de komende 10-20 jaar lijden wordt voor sommige delen van deze wereld. Maar denk je ook niet dat als mensen doodgaan van de honger, ze vanzelf wel in opstand komen en verandering weten te bewerkstelligen? Als de VN het niet prematuur beeindigt, that is. Er zijn toch aardig wat onderdrukkende overheden die privé ‘overleven’ op ontwikkelingshulpgelden.

    En tot slot: de wereld profiteert niet van de westerse economie in crisis. De wereld lijdt daar onder. Dus als dat geld nu gebruikt wordt om de economie weer gezond te krijgen: doe maar. En dan kunnen burgers zelf bepalen of ze hun centjes naar arme landen of mensen sturen.