dossier

Asielbeleid in Nederland

Sargasso houdt het asielbeleid in Nederland tegen het licht. In achtergrondverhalen, interviews en reportages onderzoeken we de dagelijkse gang van zaken in deze sector.


Landsadvocaat in hoger beroep krijgt 17x meer betaald dan advocaat van vreemdeling

NIEUWS - Sinds 1 oktober krijgen asieladvocaten in (hoger) beroep nog maar twee uur uitbetaald door de Raad voor Rechtsbijstand, áls het beroep wordt afgedaan zonder zitting. Bij de Raad van State wordt 96% van de vreemdelingenzaken afgedaan zonder zitting. Dat betekent dat asieladvocaten doorgaans het beroep in die twee uur moeten doen.

Uit onderzoek van INLIA, het Internationaal Netwerk van Lokale Initiatieven ten behoeve van Asielzoekers, blijkt nu dat een landsadvocaat gemiddeld 11,37 uur besteedt aan hoger beroepszaken van vreemdelingen. Het was al bekend dat het uurloon van een landsadvocaat ook vele malen hoger ligt dan van advocaten die vreemdelingen bijstaan en betaald worden door de Raad voor Rechtsbijstand. De landsadvocaat krijgt 348 euro per uur, de asieladvocaat 104.

Foto: Mark Maas (cc)

Asieladvocaten krijgen minder vergoeding als ze verliezen

NIEUWS - De Raad voor Rechtsbijstand, de instantie waar advocaten een vergoeding van krijgen als ze werken voor cliënten die zelf geen advocaat kunnen betalen, gaat minder uitkeren aan asieladvocaten die zaken verliezen. Dat is een gevolg van het nieuwe beleid van het ministerie van Veiligheid & Justitie, vastgelegd in een Algemene Maatregel van Bestuur (pdf) die 1 januari 2014 van kracht wordt.

De ‘No Cure Less Fee’-maatregel gaat gelden voor herhaalde asielaanvragen, die een advocaat namens de cliënt kan doen als er nieuwe informatie beschikbaar wordt in de zaak. Kort gezegd komt het erop neer dat als een herhaalde asielaanvraag wordt afgewezen, de advocaat slechts twee in plaats van zeven punten krijgt toegewezen door de Raad voor Rechtsbijstand. Het aantal punten staat voor het gemiddeld aantal uur dat de advocaat aan een zaak werkt. Per uur geldt per 1 oktober van dit jaar het bedrag van € 104,85. Daarop wordt mogelijk bezuinigd, wat veel advocaten, waaronder asieladvocaten, een paar weken geleden tot staking bracht. De nieuwe maatregel komt bovenop een maatregel die op 1 oktober inging en voor alle rechtsgebieden geldt, waarbij (hoger) beroepen die zonder zitting worden afgedaan ook minder punten krijgen toegevoegd. Dat leidt tot problemen voor beroepen in het vreemdelingenrecht, die in de meeste gevallen zonder zitting worden afgedaan.

Teeven weigert podium te delen met kritische asieladvocaat

NIEUWS - Vanavond gaat Arnon Grunberg met Fred Teeven in gesprek in debatcentrum De Balie. Er waren voor de avond extra sprekers uitgenodigd, waaronder asieladvocaat Pieter Bogaers. Mr. Bogaers is al jaren zeer kritisch op de IND en het asielbeleid in Nederland en heeft daar in eigen beheer verschillende boeken over geschreven.

Een medewerker van Teeven liet Grunberg weten dat Teeven niet zou komen als Bogaers aanwezig zou zijn, omdat Bogaers de IND een fascistische organisatie genoemd zou hebben. Bogaers geeft aan nooit zoiets gezegd te hebben.

Asielzoekers mogen vrijwilligerswerk doen

NIEUWS - COA-directeur Jan-Kees Goet tegen de Volkskrant: ‘Ik heb er geen baat bij als mensen de hele dag door de ramen naar buiten zitten te kijken. Daar worden ze alleen maar depressief van. Je moet ze zo actief mogelijk maken, zodat ze weer krachtig worden en de volgende stap kunnen maken. In Nederland, of als ze terug moeten, in hun eigen land.’

Foto: Mark Maas (cc)

Opgesloten in een vreemd land

Voor de politiek blijft vreemdelingendetentie een problematisch onderwerp. Onlangs kwam staatssecretaris Teeven in zijn toekomstvisie met voorstellen om het huidige detentiebeleid te veranderen. Vreemdelingendetentie is er voor vreemdelingen die niet in Nederland mogen zijn en zo snel mogelijk het land moeten verlaten. Duizenden vluchtelingen krijgen er jaarlijks mee te maken. Hoe gaat ons land hier mee om en hoe is het om als vluchteling achter de tralies te belanden?

REPORTAGE - ‘Vreemdelingendetentie; straf of maatregel?’, was de titel van een lezing van Amnesty International in Den Haag over het onderwerp. De mensenrechtenorganisatie startte in mei van dit jaar de campagne ‘Ik schaam me diep’, om aandacht te vragen voor de volgens hen inhumane detentie van vreemdelingen in Nederland.

Het stel Mohammed Talib (35) en Mollee Thabit (26) weet uit ervaring hoe het is om door Nederland te zwerven. Begin oktober zijn ze verhuisd van de vluchtflat naar de Weteringschans in Amsterdam, waar bijna 200 vluchtelingen wachten op een nieuwe toekomst.

Griekse gevangenis

Wat begon als een ontroerend liefdesverhaal voelt voor de twee nu als een nachtmerrie. Vijf jaar geleden gaf Mollee in Jemen stiekem een briefje met haar telefoonnummer aan die leuke jongen van de pizzahut. Iets dat je als vrouw in Jemen absoluut niet mag doen, zeker niet omdat deze jongen, Mohammed, een vluchteling uit Eritrea is. Een relatie met een Afrikaan, dat is een doodzonde. Daarom vertrok Mohammed een jaar later naar Europa om in Griekenland terecht te komen. ‘Ik kan bijna niet praten over de Griekse gevangenissen. Ze zijn zo walgelijk en smerig,’ zegt hij.

De nieuwe Mauro. UPDATE: Dumingos op vrije voeten

NIEUWS - UPDATE 2 oktober 2013, 12.38: staatssecretaris Teeven heeft beslist dat Wime Dumingos zijn proces voor een verblijfsvergunning in Nederland mag afwachten. Hij is zojuist op vrije voeten gekomen, na vier weken in het detentiecentrum in Rotterdam te hebben gezeten. Het bezwaar van Dumingos loopt nog, maar de IND heeft aangegeven zich niet langer te verzetten. Dat zou kunnen betekenen dat Dumingos alsnog een verblijfsvergunning krijgt.

Kabinet zegt asielbeleid humaner te maken

NIEUWS - Mark Rutte kondigde in zijn wekelijkse persconferentie aan het asielbeleid humaner te maken. De belangrijkste maatregelen daarvoor:

– Opsluiten van uitgeprocedeerde asielzoekers voortaan via bestuursrecht;
– meer bewegingsvrijheid voor asielzoekers in vreemdelingendetentie;
– gezinnen met minderjarige kinderen niet meer in detentie, alleen gezinslocaties.

De buitenschuldregeling wordt op advies van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ) niet uitgebreid.

Maar ook die gezinslocaties schijnen geen pretje te zijn.

Foto: Oxfam International (cc)

Sterke stijging Syrische asielaanvragers in 2013

ACHTERGROND - In de eerste zeven maanden van 2013 steeg het aantal eerste asielaanvragen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dat komt onder andere door een sterke stijging van Syrische asielaanvragers.

Volgens de laatste cijfers van het CBS is het aantal eerste aanvragen van asielzoekers *) in de eerste zeven maanden van dit jaar gestegen van 5.325 naar 7.360. Dat is een stijging met 2.035, oftewel bijna 40%. Zie figuur 1.

*) Eén asielzoeker kan meerdere asielverzoeken indienen. Vaak wordt dat cijfer gebruikt/misbruikt om het aantal asielzoekers weer te geven, hetgeen natuurlijk onjuist is. In de 1ste 7 maanden van het jaar bedroeg het aantal vervolgverzoeken 1.910.

f1

Bron: Asielverzoeken; nationaliteit, geslacht en leeftijd

De flinke stijging kwam na drie jaar van daling. In tabel 1 de top-10:

t1

(1-9-’13 een nieuwe versie gemaakt met percentages erbij.)

De stijging komt voor het grootste deel voor rekening van twee landen: Somalië en Syrië. Het aantal Somaliërs dat asiel aanvroeg steeg van 505 naar 1.600 en dat is meer dan een verdubbeling. Procentueel steeg het aantal Syriërs nog harder: bijna een verzesvoudiging van 140 naar 955.

Het aantal Russische aanvragen daalde fors van 510 naar 140. Een maand geleden stond er in de media nog een bericht van het ANP over de explosieve groei van het aantal Russische asielzoekers. In de artikelen wordt een aantal van 810 asielverzoeken genoemd. Dat is onzorgvuldig geformuleerd want het waren 735 Russen. De bekende dubbeltelling dus. Opmerkelijk is dat op het moment dat de artikel verschenen ook al de voorlopige cijfers over het eerste halfjaar bekend waren waaruit al bleek dat het aantal asielzoekers uit Rusland zeer fors was gedaald.

Rechters mogen asielverzoeken inhoudelijk behandelen, wil D66

NIEUWS - Als een asielzoeker in beroep gaat tegen een IND-besluit bij de rechter, mag de rechter daar in Nederland geen inhoudelijke uitspraak over doen. De rechter kijkt alleen of de IND de procedure goed gevolgd heeft. D66 dient nu een wetsvoorstel in waarin staat dat de rechter bij twijfel over inhoudelijke details zelf onderzoek mag doen. Initiatiefnemer Gerard Schouw geeft aan dat het niet de bedoeling is dat rechters het werk van de IND opnieuw gaan doen. In andere Europese landen heeft de rechter deze mogelijkheid al.

Foto: Mark Maas (cc)

Medisch personeel mag geen uitzethulp zijn

OPINIE - Wat staat er in de instructies van medisch personeel in AZC’s? Dat lijkt me een sleutelvraag in de tragedie rond het zesjarige meisje Renata dat uitgezet is met acute leukemie. Een tragedie vind ik dat inderdaad, en ik vind – tegen beter weten in want wat zijn sommige mensen weer stoer – dat ik niet uit hoef te leggen waarom.

Ik wil weten of de instructies van het medisch personeel in AZC’s passages bevatten over bewoners die moeilijk doen, over bewoners die via een arts denken in Nederland te mogen blijven, en over terughoudendheid bij de inzet van een arts. Teeven:

Als laatste kan ik nog opmerken dat bij verblijf in een asielzoekerscentrum de medische zorg voor asielzoekers vrij toegankelijk is, gelijk aan ingezetenen.


Maar “het Gezondheidscentrum Asielzoekers in AZC Baexem heeft het meisje niet doorverwezen naar de huisarts.” Voor zover ik weet, kan een “ingezetene” (u dus bijvoorbeeld) gewoon naar een huisarts zonder doorverwezen te worden. De staatssecretaris liegt. En het Gezondheidscentrum Asielzoekers handelt verkeerd, òf vanwege instructies, òf vanwege een persoonlijke overtuiging. Ik weet niet wat erger is, maar hoe dan ook, die instructies moeten op tafel.

Medisch personeel dient medisch geïnstrueerd te worden en verder niet. Iemand die naar een gezondheidscentrum gaat, moet erop kunnen vertrouwen dat hij of zij op die wijze toegang krijgt tot alle nodige zorg, zonder dat er overwegingen worden toegevoegd die met de gezondheid van de patiënt niets te maken hebben. En daar zal wellicht ook wel eens misbruik van gemaakt worden, maar dat is dan gewoon jammer. De goeden onder de kwaden laten lijden is in dit soort gevallen wel héél wrang, denkt u niet?

Asielzoekerskinderen verhuisden in 2012 gemiddeld bijna twee keer

DATA - Defence for Children en UNICEF vroegen vorige week opnieuw aandacht voor de frequentie waarmee asielzoekerskinderen moeten verhuizen. Ze gaven een gemiddelde van één verhuizing per jaar per kind. Uit cijfers in bezit van Sargasso blijkt dat het in 2012 om bijna twee verhuizingen per kind ging.

Ontheemd‘ (pdf), heette het rapport van de werkgroep ‘Kind in AZC’ dat in januari 2013 gepresenteerd werd. De media stonden vol met nieuwsberichten dat kinderen in de asielopvang gemiddeld een keer per jaar moeten verhuizen, doorgaans vergezeld van foto’s van zielige kindertjes. Vorige week was het weer raak. Defence for Chilren en Unicef presenteerden afgelopen dinsdag het Jaarbericht Kinderrechten (pdf). Opnieuw verschenen er koppen als ‘Kinderen asielzoekers verhuizen te vaak‘, zonder exact weer te geven hoe vaak die kinderen dan verhuizen.

Het COA houdt sinds 2012 bij hoe vaak kinderen in asielopvang verhuizen. Sargasso heeft die cijfers middels een Wob-verzoek opgevraagd. De totalen zijn in onderstaande grafiek te zien. Deze grafiek geeft overigens geen nieuwe informatie: Teeven noemde de aantallen in februari van dit jaar al in een brief aan de Tweede Kamer.

Kop in het zand

Defence for Children en de andere belangenorganisaties hameren er steeds op dat kinderen van asielzoekers gemiddeld één keer per jaar moeten verhuizen (in tegenstelling tot ‘normale’ kinderen, die verhuizen gemiddeld eens per tien jaar). Daarbij baseren de organisaties zich op eigen onderzoek. Met de cijfers van het COA die Sargasso heeft gekregen, kunnen we nagaan of dat gemiddelde van één keer per jaar klopt.

Vorige Volgende