Kunst op Zondag fietst de IJsselbiënnale

Deze zomer vindt de vierde editie van de IJsselbiënnale plaats. Dit is een kunstroute door de IJsselvallei in Overijssel en Gelderland. De rivier is de blauwe lijn in dit verhaal. Op een route van 120 kilometer zijn 27 buiteninstallaties te ontdekken van nationale en internationale kunstenaars. Ruim 100 vrijwilligers staan klaar om de vele bezoekers welkom te heten. Wij gingen op de pedalen voor Kunst op Zondag. Het werd een mini-vakantie in onze eigen provincie. [caption id="attachment_346583" align="aligncenter" width="450"] IJsselbiënnale 2023, klaar voor vertrek © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Klaar voor vertrek De ene fietstas is bepakt met onze fiets- en slaapkleding, de andere met goede herinneringen van onze eerste IJsselbiënnale in 2021. Dat was een hele bijzondere editie met veel zon én hoogwater in de zomer. Dat leverde prachtige foto’s op en nog mooiere fietsherinneringen. In verband met het hoge water moesten drie kunstwerken in de uiterwaarden worden verplaatst. Daarvan is nu geen sprake. De weermannen en -vrouwen hebben ander weer voor ons in petto. Een regenpak en extra sokken in plaats van een zomerjurkje met espadrilles. Ook nu is het klimaat HET thema waarmee de kunstenaars aan de slag zijn gegaan. [caption id="attachment_346585" align="aligncenter" width="450"] IJsselbiënnale 2023, locatie Turnhal in Ellecom © foto Wilma L.[/caption] Zo werkt het klimaat Het centrale thema van IJsselbiënnale 2023 (IJ23) is het klimaat. Kunstenaars zoomen in op de aarde, de bodem en de grond onder de titel ‘Grondtonen’. Ze vragen zich af of wij de aarde dwingen te leveren wat wij willen, of zijn we in staat te luisteren naar wat de bodem ons vertelt? De planeet waarop wij leven is een ingenieus natuurlijk en dynamisch systeem dat de basis vormt voor alle leven. En het is een rijk archief. De natuurhistorie is 3,5 miljard jaar oud, de cultuurhistorie zo’n 250.000 jaar. De aarde heeft en brengt ons nog steeds veel zoals grondstoffen voor voedsel, bouwwerken, techniek en energie. Al deze facetten komen op de een of andere manier terug in de buiteninstallaties en de het rijkelijk gevulde activiteitenprogramma, de Nevengeul. Alle informatie is gebundeld in de rode reisgids, die je zowel online als bij verschillende locaties kunt kopen (€ 27.50).  Als je de reisgids aanschaft, kun je de extra informatie via de QR-codes gratis downloaden. [caption id="attachment_346586" align="aligncenter" width="450"] X2 After Nature (2023) © Leonard van Munster© foto Wilma L.[/caption] After Nature Door onze woonplaats, stroomt de Oude IJssel, we fietsen een kleine 20 kilometer tot Hanzestad Doesburg en pakken daar het fietsknooppuntenplan op. Via knooppunten 14 naar en 15 komen we in de uiterwaarden van De Steeg en Ellecom. Hier wordt al jaren hard gewerkt aan het plan ruimte voor de rivier, dat zien we hier ook. Bij Vakantieboerderij de Steeg laat Leonard van Munster (1972) ons kennis maken met zijn installatie After Nature. “Dat we meer moeten doen om de natuur te sparen, zullen weinig mensen het mee oneens zijn. Maar of we bereid zijn ons ‘luxe’ leven daarvoor op te geven?, is een vraag die Van Munster bezig houdt. Zijn project beweegt zich in het spanningsveld tussen woord en daad. Van Munster confronteert ons met de tegenstrijdigheden in ons denken en handelen. In After Nature speelt Van Munster met het kunstmatige van onze natuur. Hij snijdt de bodem in plakken, haalt er lagen uit, kantelt die en verbindt ze opnieuw door middel van doorzichtige buizen. Door deze buizen stroomt water, maar niet via de logica die jij verwacht. [caption id="attachment_346577" align="aligncenter" width="450"] Ellecom collage X1 secret performances Hanae Utamura © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Regeninstallaties en lindebloesem Ondanks dat het de laatste weken behoorlijk heeft geregend, staat de regeninstallatie aan op het weiland. We kijken naar de windrichting en beoordelen zo wanneer de kans op een droge doorkomst het grootst is. Via fietsknooppunten 60 en 90 komen we Ellecom binnen op de Eikenstraat. Verspreid langs de route staan lindebomen die heerlijk geuren door de lindebloesem. In Ellecom slaan we rechts af naar de oude Turnhal. Deze hal is in de Tweede Wereldoorlog is gebouwd voor Duitse-officieren. De geschiedenis van het pand kun je binnen uitgebreid lezen. In de restanten van de hal vind je zowel een buiteninstallatie X1 van de Japanse kunstenaar Hanae Utamura (Ibaraki, 1999) als één van de vele exposities uit het Nevengeulprogramma. Utamura neemt je in een serie video’s mee in haar Secret Performances (2009-2013). Hier voor heeft ze verschillende reizen gemaakt door verschillende , geïsoleerde landschappen zoals een woestijn en een sneeuwvlakte. Ik zie haar met een sneeuwschep door een wit bestoven Fins-landschap ploeteren. Ik heb vandaag niet de rust om de hele video af te kijken, want de expositie die in het tweede deel te zien is, brandt als het ware in mijn rug. [caption id="attachment_346576" align="aligncenter" width="450"] Collage Be my coral...be my rose (2019-2023) © Tanja Isbarn © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Grondtonen In de IJsselvallei wonen en werken veel beeldend kunstenaars. Deze zomer zijn er twee groepstentoonstellingen te zien waarin samen zo’n 50 verschillende kunstenaars hun grondtonen met ons delen. Een in Zwolle, in de Harculo-hal en een hier in Ellecom. Bij binnenkomst krijgen we een informatieblad met daarop een korte toelichting over de verschillende werken en hun makers. Een deur met daarop een stukje afplaktape en de tekst ‘na bezoek aub de deur weer sluiten’ trekt mijn belangstelling. Ik stap binnen in de wereld van Tanja Isbarn (Berlijn, 1971). Op de grijze, betonnen vloer ligt een tapijt van rosé figuurtjes. Isbarn noemt het ‘be my coral…by my rose (2019-2023). De ontelbare elementen ‘fakes’ (rolletjes) maakt ze van biologisch afbreekbaar materiaal op basis van meel, water, zout en olie. De aarde is de leverancier van de ingrediënten (bouwstoffen) en de grond is de drager voor deze ‘bodembedekker’. Sluit de deur en geniet alleen in stilte van dit mooie werk en de lichtinval door de verstofte ramen.  Naast deze kamer vind je de ruimte met  plantaardige groeisels van Oeda van den Born, een serie keramische objecten van Wendy Janssen (1970) en de video ‘Wachten op de vloed’ van Paula Biemans & Klaas Kloosterhuis. [caption id="attachment_346575" align="aligncenter" width="450"] A time for anything © Ria Geerdink en Onno Dirks © foto Wilma L.[/caption] A time for anything Ik probeer een kamer in te lopen, maar sta al snel stil. Op de vloer liggen honderden kristalachtige druppels waarmee het licht speelt. In de ruimte hangen tientallen stroken met daarop repen van natuurbeelden. De stroken dansen als het ware vrij in de ruimte. Het project waarna ik kijk is het resultaat van een gelegenheidssamenwerking tussen Onno Dirks en Ria Geerdink. Ik kijk ‘a time for anything’. Dirks en Geerdink hebben de bewegingen van de natuur en het veranderende licht als uitgangspunt genomen voor dit werk. Neem de tijd en laat het licht de rest doen. Kijk nog even achterom als je de kamers verlaat en weer in de grote turnhal komt. [caption id="attachment_346584" align="aligncenter" width="450"] Prachtig opgehangen deze twee werken van © Karin Hoogesteger © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Tegen de afgebikte en afgebladderde muur hangen twee werken van schilder Karin Hoogesteger (Emmeloord, 1973). Kijk eens hoe mooi de boomstructuren van het doek ‘Cultivated Nature’ overgaan op de muur. Hoogesteger verkent en verbeeldt in haar werk de altijd aanwezige spanning tussen cultuur en natuur. Schilderen is voor deze kunstenaar filosoferen met andere middelen. [caption id="attachment_346591" align="aligncenter" width="450"] X8 'An affinity for water' (2023) © Martine van Lubeek © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Mossen bewateren & kleicanvas Via de Veluwezoom fietsen we naar Hanzestad Zutphen. Op dit deel van de route kom je helaas geen kunstwerken tegen. In Zutphen ontdekken we op de steiger bij de Houthaven ‘an affinity for water’ (affiniteit met water) van kunstenaar en artistiek onderzoeker Martine van Lubeek (1999). We zien een soort iglo van (droog) mos, talrijke gieters en drie ‘reservoirs’. Manlief pakt direct een gieter, vult deze met water en begint het verdroogde mos te bewateren. Van Lubeek vroeg zich tijdens het maakproces of wat de toeschouwer zou doen. Vooral in de zomer is het belangrijk dat het mos dagelijks water krijgt. Hoe dit werk er aan het einde van de IJsselbiënnale 2023, op 17 september uit zal zien, is mede afhankelijk van de zorg die wij als bezoekers bieden. [caption id="attachment_346578" align="aligncenter" width="450"] Gorssel Collage X9 a canvas for lanscape dynamism© foto Wilma L.[/caption] Na de mossen volgt ‘a canvas for landscape dynamism’ (een canvas voor landschapsdynamiek) van de Deense kunstenaar Sidsel Bonde (1992).  Zoals wij het canvas van 10 bij 10 meter van klei zien, zul jij het zeker niet zien. Het weer na ons zal zijn effect laten zien op dit werk in het Natura 2000-gebied. [caption id="attachment_346580" align="aligncenter" width="450"] Deventer, Rizoom © Rob Voerman © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Drie buiteninstallaties in Deventer Onze tweede fietsdag is een dag vol regen en wind. We weten het iedere keer zo te plannen dat wanneer we na een korte pauze weg willen fietsen, binnen drie minuten worden overvallen door een regenbui. Van Gorssel pakken we de korte route naar Deventer. Vanwege de regen laten we Wilp en de werken Mock-up van een Jaknikker van Vladimir Turner (Tsjechië, 1986) en Hoogbouw Camping ‘Nature City’ van Willem de Haan (1996) helaas ‘rechts’ liggen. In het zuidelijke puntje van Deventer liggen drie installaties dicht bij elkaar. Rizoom van Rob Voerman (Deventer, 1966) ligt in de uiterwaarden dichtbij bij de Deventer roeiclub. Vanaf deze locatie zie je de Zwarte Silo al liggen. [caption id="attachment_346581" align="aligncenter" width="450"] Deventer Epifyt-D (2023) © Niels Ahlers © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Naast deze silo ontdekken we het werk Epifyt - D van kunstenaars Niels Albers (1983). Albers heeft om het oude fragiele liftgebouw van de graansilo een beschermde laag aangebracht. De hout en constructie met trappen en uitkijkpunten lijkt als een stel beschermde armen om het oude liftgebouw te zijn aangebracht. Als in een symbiose houden kunstwerk en liftgebouw elkaar in balans. Op enkele honderden meters van dit werk, kun je de geluidsinstallatie ‘newet mmik 27i (man) van Em’kal Eyongakpa (Kameroen, 1981) Em’Kal is niet alleen kunstenaar hij is ook afgestudeerd in de biologie en de ecologie. [caption id="attachment_346579" align="aligncenter" width="450"] in Deventer schuilen we voor de regen in het Havenkwartier bij Punt op de kade © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Storm Poly regeert Door de onverwachte komst van zomerstorm Poly, moesten we onze plannen aanpassen. De windkracht was te sterk om de lange brug bij Zutphen over te fietsen naar de noordoever van de IJssel. We wilden op de derde dag de installaties Home (2023) van Giuseppe Licari (Sicilië, 1980)  en Once we were River’ van Maud van den Beuken (Venlo, 1993)  verkennen. Daarnaast leek het ons ‘lekker’ te snoepen van Loesjes Bodemsnoepjes gebakken door Loes ten Anscher (1959)  in Bronkhorst. We missen ook de Nederzetting van Martin Schmidt (München, 1963) in het dorpje Rha verkennen. De wind kwam onverwacht uit en andere hoek, het waaide allemaal anders. We hebben gekozen voor een andere, veiliger terugfietsroute, meer landinwaarts naar Doetinchem. Aan de ene kant van de fietsdrager hangt nu een tas vol natte kleding aan de andere kant een tas met nieuwe vakantieherinneringen. Storm Poly transformeerde ons van twee fietsers in twee verzopen katten. [caption id="attachment_346582" align="aligncenter" width="450"] IJsselbiënnale, 120 kilometer fietsen langs de IJssel © foto Wilma L.[/caption] IJsselbiënnale (#IJB23) is een 120 kilometer lange (fiets) route, verdeeld in vijf etappes, door de IJsselvallei van het Overijsselse Kampen tot het Gelderse Ellecom. De buiteninstallaties zijn bijna allemaal 24/7 te zien. Op de website van de IJsselbiënnale vind je (bijna) alle informatie die je nodig hebt. Ondanks de routekaart, vonden wij het lastig om de gele bordjes met daarop de pijl naar de locatie van verschillende buiteninstallaties moeilijk te vinden. Zo hebben we meer kilometers gefietst dan aangegeven en soms helaas ook een kunstwerk gemist. © tekst en foto’s Wilma Lankhorst © gebruik van de foto’s met dank aan en toestemming van de IJsselbiënnale en de genoemde kunstenaars.  

Door: Foto: IJsselbiënnale, campagnebeeld langs de route © foto Wilma Lankhorst.
Foto: New arrivals of the Young Adult section. Foto Marc van Oostendorp (cc)

Young Adult Literature: The View From Italy

, door

There are several reasons why there is absolutely no progress in the discussion about English. The language is unmistakably still on the rise in international culture: worldwide more and more people are learning the language. And as a language becomes more attractive for learners when more people speak it – the investment of learning a language gives better returns if you can speak to more people around the world, read more magazines, etc.

At the same time, a world in which everybody is forced to speak English might be the ideal world for very few people on an international scale. There is something disturbing about the fact that everybody but a small minority of the world’s population – those living in the anglophone world – have to spend many years learning the language. And when we realize that this means that many parts of the world get more and more cultured on the anglophone sphere as the only example of international culture, we may realize that something is going wrong.

All of this is happening in many places of the world, and as far as I can see it is also discussed in many media – but typically in a national scale. And in many cases, this means that the whole thing is discussed as if what is happening is typical for the language area or the language in which it is discussed: oh we, Germans, Koreans, Swedes, etc., we are the laughing stock of the world, since we are so much influenced by English. This just shows how weak our culture is. Other places do so much better than us.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Schermafbeelding uitzending VPRO Zomergasten met Bibi Dumon Tak 13 augustus 2023

Recensie Zomergasten: Bibi Dumon Tak is inmiddels ergens

, door

RECENSIE - een gastbijdrage van (literair) journalist, redacteur en programmamaker Liliane Waanders (*-*)

Ze deed wat ze zich had voorgenomen: Bibi Dumon Tak gaf tijdens Zomergasten een stem aan de stemlozen, zoals ze dat ook in haar werk doet. Er kwamen kwetsbaren voorbij: koeien – daar schreef Bibi Dumon Tak drie boeken over, en toch is het niet haar lievelingsdier: ‘ik heb elke dag een ander lievelingsdier’ (Vedette, 2021); een baby’tje dat geen onbeschreven blad is, omdat het behalve het DNA van haar vader ook zijn strafblad erft (Justiça, 2004); een jeugdige delinquent die in een isoleercel belandt, omdat hij overstuur raakt als hij hoort waarvan hij beschuldigd wordt (geportretteerd in haar boek Rotjongens, 2007); elfjarigen die klassikaal in tranen uitbarsten als een van hen durft te vertellen dat hij stelselmatig gepest wordt (Klassen, 2020); kittens en katten in Istanbul en degenen voor wie het zorgen voor straatkatten een parallel leven is (Kedi, 2016); prooi waarop gejaagd wordt door mensen die de taal naar hun hand zetten om hun hobby te legitimeren (interviews met Olga Tokarczuk en Pauline de Bok), en uiteindelijk – Theo Maassen heeft dan al twee keer gehint op een verhaal dat gaat komen – blijkt ook Bibi Dumon Tak een roepende in de woestijn te zijn als het om haar overleden zus gaat en de neefjes die ze van haar ex-zwager nooit meer mag zien (Three Billboards Outside Ebbing, Missouri (2017) en Deux (2019).

Foto: Schermafbeelding website VPRO Zomergasten 2023 Bibi Dumon Tak foto © reinier van brummelen

Zomergasten 2023 met Theo en Bibi

, door

Bibi Dumon Tak, kinderboekenschrijfster en VPRO’s Zomergast van vanavond: “Ik heb nu eenmaal een mening over de dingen, en Theo Maassen ook, dus verwacht ik dat er in mijn aflevering wel enige reuring zal zijn. Wat prima is” (uit interview met Humo).

Tot nu toe gaf Theo Maassen weinig aanleiding tot reuring in zijn Zomergastenprogramma’s. Of het moet dat ene rimpeltje zijn geweest in het gesprek met Khadija Arib. In een poging een beetje vuur aan haar schenen te leggen, gaf hij al gauw de moed op toen hij ‘kritisch doorvroeg’ naar haar eigen aandeel in de ‘dolkstoot-affaire’. Khadija Arib liet zich niet kennen en Theo Maassen legde zich daar met een schamper lachje toch gedwee bij neer.

Ik denk niet dat het vanavond tot enige reuring tussen Theo en Bibi zal komen. Op VPRO’s Zomergastenpagina heeft Theo zijn  liefde voor haar werk al verklaard:

Toen ik werk van haar ging lezen was ik onmiddellijk verkocht. Haar boeken zijn zo gevoelig, zo grappig ook en leerzaam. Wat een lucide ideeën ook, zoals dieren die spreekbeurten voor andere dieren houden

Van dieren en mensen

Bibi Dumon Tak is vooral bekend om haar non-fictie kinderboeken over dieren. In 25 van al haar 32 uitgebrachte werken spelen dieren op een of andere manier een rol. (lijst Wikipedia is niet up-to–date: het in februari uitgegeven ‘Heel Keverburg kookt’ ontbreekt).

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Troy

, door

De eerste single van haar debuutalbum uit 1987. Wat was ze jong in deze clip. Vol brandende woede, pijn, verdriet.

O’Connor was ook literair geschoold (het onderwijs was dan ook een stuk beter vroeger). Zo verwijst het refrein naar twee regels van de Ierse dichter William Butler Yeats:

Why, what could she have done, being what she is?
Was there another Troy for her to burn?

– No Second Troy

Foto: Schermafbeelding website VPRO Zomergasten 2023 Khadija Arib. foto © reinier van brummelen

Zomergasten 2023 met Theo en Khadija

, door

Theo Maassen “wil weten wie zij is en hoe het met haar gaat na alles wat er is gebeurd”. Hij heeft het over Khadija Arib, zijn Zomergast van vanavond. Zij wil het vanavond onder andere hebben “over de ‘gevestigde orde in Nederland en hoe het is om daarmee te maken te krijgen”.

Dat komt mooi uit. ‘Na alles wat er is gebeurd’ gaat natuurlijk over ‘de dolkstoot’. In anonieme klachten werd ze beschuldigd van machtsmisbruik en zou daarmee een onveilige werksfeer hebben veroorzaakt voor de ambtenaren die de Tweede Kamer ondersteunen. Nog voor het haar persoonlijk werd meegedeeld dat hier een onderzoek zou worden ingesteld, lekte het uit naar de pers.

Khadija Arib besloot haar Kamerlidmaatschap vaarwel te zeggen.

Ik ben veel gewend, maar de (anonieme) dolkstoten van de laatste dagen, hebben er toe geleid dat ik niet langer wens aan te blijven als Kamerlid. Ik ben bereid veel te verdragen, maar ieder mens heeft zijn  grens. Het betreft hier aanvallen op mijn waardigheid

Hoe het is om met de ‘gevestigde orde’ te maken te krijgen, zou zomaar kunnen slaan op dezelfde kwestie. Toen ze in 2016 Kamervoorzitter werd ze geacht een motie van de Kamer uit te voeren om de ambtelijke diensten van de Tweede Kamer te moderniseren. In dat proces zijn blijkbaar menig harde woorden gevallen, een vete tussen ambtelijke top en Arib tot gevolg.

Foto: Cameraman Hoyte van Hoytema vertelt in Zomergasten wat film is.

Recensie Zomergasten: op zoek naar de ziel van Hoyte van Hoytema

, door

RECENSIE - ‘Je moet filmen zoals een kat op een tafel springt: met precies genoeg moeite’, zei Robby Müller ooit, cameraman van onder andere Paris Texas, Breaking the Waves en Dead Man. Müller was een soort mentor van Hoyte van Hoytema, de tweede Zomergast van presentator Theo Maassen. Dat deze uitspraak Hoyte uit het hart is gegrepen, zou je niet zeggen als je denkt aan de spierballencinema van Interstellar, Spectre en Tenet, films waarbij Hoytema achter de camera zat. Maar toch, als je ‘m drie uur lang hoort praten over zijn vak, kun je niet anders dan hem op z’n woord geloven. Kennelijk kun je een krachttoer als Tenet, die zich voor een groot (en vrij onnavolgbaar) deel achterstevoren afspeelt, voor een groot deel op gevoel filmen, zonder storyboard.

Al sinds zijn veertiende, gegrepen door de magnetische sfeer van bijvoorbeeld Miami Vice (waaruit we een scène zien als eerste fragment) wist Hoyte dat hij iets met film wilde doen. Tot tweemaal toe werd hij afgewezen door de Nederlandse filmacademie (op welke gronden komen we helaas niet te weten). De filmacademie in Polen (dezelfde waar Roman Polanski en Kristov Kieslowski op hadden gezeten), wilde hem wel hebben. Daar maakte hij kennis met Tarkovski (diens Zerkalo was een belangrijke inspiratiebron voor Interstellar – iets waaraan wat mij betreft ook wel wat meer woorden vuil gemaakt hadden mogen worden) en werd zijn liefde voor techniek en geknutsel verder aangewakkerd. Hij heeft de school niet afgemaakt. Zonder diploma maar overtuigd van zijn eigen kunnen ging hij terug naar Nederland, in de verwachting met luid gejuich ontvangen te worden. Maar dat bleek niet zo te zijn: niemand zat te wachten op de net niet aan de Poolse filmacademie afgestudeerde cameraman Hoyte van Hoytema. Hij schreef talloze brieven, maar kreeg zelden reactie.

Closing Time | Blood of Eden

, door

Oké, eigenlijk is dit een nummer van Peter Gabriel en Sinéad O’ Connor mag het refrein meezingen. Maar dat doet ze wel lekker.

Voor wie het zich afvraagt: 1992, meer dan dertig jaar geleden. Voelt u zich al een oude zak worden? Ik nog niet, maar dat is waarschijnlijk zelfbedrog.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Schermafbeelding website VPRO Zomergasten 2023 Hoyte van Hoytema. foto © reinier van brummelen

Zomergasten 2023 met Theo en Hoyte

, door

Zomergasten vorige week: De kop ging er af met een nieuwe eindredacteur, nieuw decor en nieuwe presentator. Overwegend positieve kritieken, vooral over Theo Maassen. En helaas wat tegenvallende kijkcijfers.

Nu is VPRO’s Zomergasten niet bedoeld om kijkcijferkanon te zijn. Omdat dat in de zomervakantie ook niet kan. Veel mensen nemen in deze tijden ook vakantie van de televisie. Alleen een verregende zomervakantie kan de cijfers wat hoger doen uitvallen.

Dagblad Trouw vogelde vorig jaar uit dat het programma de laatste tien jaar de kijkcijfers zag teruglopen. Van gemiddeld 650.000 in 2011, naar 420.000 in 2021.  Het gemiddeld aantal kijkers tussen 2002 en 2022 is 531.000.

Wij keken naar de cijfers van de laatste acht seizoenen en jawel, het gemiddelde blijft dalen: 473.021. Met een kijkcijferscore van 493.000 deed de eerste uitzending met Theo Maassen het dus iets beter.

Debutanten

Geen slecht Zomergastendebuut, maar niet zo goed als het debuut van Wilfried de Jong, bij wie Theo Maassen ooit Zomergast was en van wie hij ‘24 uur met…’ overnam. De kijkcijfers per debuut van de Zomergasten presentatoren (voor zover we konden achterhalen:

Wanneer Presentator Gast Cijfers 25-jul-10 Jelle Brandt Corstius Jan Marijnissen 837.000 28-jul-13 Wilfried de Jong Hans Teeuwen 812.000 22-jul-12 Jan Leyers Henny Vrienten 603.000 23-jul-17 Jeanine Abbring Rosanne Hertzberger 549.000 27-jul-08 Bas Heijne Ronald Plasterk 542.000 30-jul-06 Joris Luyendijk Jeltje van Nieuwenhoven 509.000 23-jul-23 Theo Maassen Thomas Hertog 493.000 31-jul-16 Thomas Erdbrink Dyab Abou Jahjah 484.000 26-jul-09 Magriet van der Linden Viktor en Rolf 407.000
Foto: Schermafbeelding website VPRO Zomergasten 2023 Theo Maassen foto © reinier van brummelen

Zomergasten 2023 met Theo en Thomas

, door

De VPRO ontvangt weer zes Zomergasten. Met een nieuwe gastheer / presentator: Theo Maassen.

Waarom heb jij hier ja op gezegd, toen je werd gevraagd?
Theo Maassen: ‘Nou, gevraagd… Ik heb mezelf nogal opgedrongen.’

Oh wacht, zo begon het interview met Theo Maassen, tien jaar geleden, vlak voor hij zijn ‘24 uur met…’ ging presenteren. Daar zag hij wel een mooie toekomst in :

Ik wil dit heel graag, ik wil hier góed in worden en ik hoop ook echt dat ik dit tien jaar kan blijven doen.

Hij wist wel wat voor gasten hij in  het programma wilde.

Heb je een verlanglijstje?
‘Ik zou graag een kok willen, een schrijver, en een humorist zoals Gummbah of Kamagurka. Uitblinkers. En politici. Rita Verdonk! Er moet ook een zekere urgentie zijn. Bij Ali B bijvoorbeeld is het dat hij zo’n fenomeen is.

Het werden drie jaren. Zijn verlanglijstje werd redelijk gehonoreerd. Ali B. in de eerste aflevering, twee schrijvers, twee en een halve humorist en een politicus waren te gast. Die politicus was Fred Teeven, een variant van Rita Verdonk, dus verlanglijstje vervuld.
Kamagurka ontbrak, maar dat wordt in de vijfde uitzending van Zomergasten 2023 goed gemaakt.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Joan (cc)

Kunst op Zondag | 750

, door

Dit is nummer 750 van Sargasso’s wekelijkse kunstrubriek. Een jubileumpje dat verandering met zich meebrengt.

We gaan dit niet uitgebreid vieren zoals we dat vijf jaar geleden bij de 500e editie deden. Kunstenaars stuurden hun 500e werk in, dat we in vier afleveringen, Koz 1 tot en met Koz 4, presenteerde.

Wat we wel doen: even heel wat anders.

Ondergetekende neemt een ‘Kunst op Zondag sabbatical’. Voor nog onbepaalde tijd. De inspiratie is een beetje op. Het concept voor mijn bijdragen is ruimschoots uitgemolken. Het wordt tijd eens na te denken over andere concepten. Daar zijn wel ideeën over, die vragen tijd om nader uit te pluizen.

Dit stukje is dus mijn 434e en laatste bijdrage aan Kunst op Zondag. Het geeft me ook wat meer ruimte voor ander schrijfwerk voor Sargasso.

Voor Kunst op Zondag zal collega Wilma haar maandelijkse bijdragen blijven verzorgen. Een mogelijk nieuw item wordt haar tentoonstellingstips. Daarin niet de tentoonstellingen van de grote musea die aan publiciteit geen gebrek hebben, maar vooral de kleinere musea, kunstroutes en galeries.

Het ligt in de bedoeling één keer per maand een drie tot viertal tentoonstellingen uit te lichten. De eerste tips gingen vorige week online. Laat onder dat artikel weten of dit idee navolging verdient.

Vorige Volgende