Kunst vernietigen is een ambacht apart. Beheers je dat niet, dan faal je als destructie-kunstenaar. Dat is sinds kort wel van toepassing op Banksy. Vijf oktober jl. presenteerde hij in veilinghuis Sotheby’s zijn wellicht grootste mislukking. https://www.youtube.com/watch?v=9MezgOU9vRg Wat een vernietigende daad als kritiek op de kunsthandel heette te zijn, werd een succes voor diezelfde handel. De voor een vette miljoen euro geveilde Banksy is door de halfslachtige vernieling waarschijnlijk een paar miljoen meer waard geworden. Of was dat tóch de bedoeling van de kunstenaar? Volledige vernietiging of opzettelijke beschadiging van eigen werk is geen onbekend fenomeen in de kunstgeschiedenis. Het kan onderdeel zijn van het scheppingsproces.
Iemand (ja jij gbh!) bracht me op een idee, en een herinnering.
Eind jaren ’80 werd ik, zoals ik al eerder in Closing Time heb verteld, bijgespijkerd in de muziekgeschiedenis. Ik had onder andere een vriendin die idolaat was van bands waar ik zelf nooit op gekomen zou zijn. Zo ook Talking Heads, die in 1991 alweer ter ziele ging (maar dat wisten we toen gelukkig nog niet).
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
ANALYSE - Humor is niet alleen lachen, gieren, brullen. Het kan ook op een pijnlijke manier maatschappelijke gevoeligheden in een samenleving blootleggen.
In een diverse samenleving zit je met een grapje al snel in de verkeerde hoek, zeker wanneer het over minderheden gaat. Of een grap wel of niet kan vindt cultuursocioloog prof. dr. Giselinde Kuipers (UvA) niet zo’n interessante vraag. Zij onderzoekt welke mechanismen er schuilgaan achter het maken van een grap. “Humor is een machtig middel,” zegt Kuipers. Een grap dwingt mensen direct positie in te nemen: je lacht wel of je lacht niet. Wie niet kan lachen om (soms beledigende) grapjes, heeft dan al snel “geen gevoel voor humor”, terwijl grappen wel degelijk serieuze effecten kunnen hebben. Door te lachen stellen we een norm over wat geaccepteerd wordt en wat niet.
Elk grapje bezit een kern van waarheid, klinkt de bekende uitdrukking. Dat wil zeggen dat grappen over een bepaald onderwerp niet zomaar uit de lucht komen vallen. Ze gaan vaak over dingen die we heel belangrijk vinden. In het Nederlandse publieke debat zijn gevoelige onderwerpen op dit moment bijvoorbeeld etniciteit en gender.
Neem de grap die René van der Gijp in het voetbalpraatprogramma Voetbal Inside maakte eerder dit jaar. Met blonde pruik en tijgerjurk zei hij in het vervolg als Renate aangesproken te willen worden. Dit naar aanleiding van een eerdere publieke coming out van een Vlaamse journalist als transgender. Vele boze reacties waren het gevolg. Een typisch “humorschandaal”, zegt Kuipers, waarbij de scheidslijnen in de Nederlandse samenleving op het gebied van gender bloot komen te liggen. De grap van Van der Gijp kan mensen sterk verdelen, omdat iedereen gedwongen wordt positie in te nemen. Kuipers: “Humor versterkt tegenstellingen en is niet de manier om een gepolariseerde samenleving dichter bij elkaar te brengen.”
RECENSIE - Ik ben dol op Peter Dinklage. Als je de boekenserie van Game of Thrones hebt gelezen, snap je dat hij de perfecte kobold (Tyrion Lannister) is, maar hij is al veel langer bekend en een begenadigd acteur. Dat laat hij ook weer zien in de nieuwe tv-film Dinner with Hervé waarin hij de titelrol speelt, compleet met ontzettend grappig accent. In dit fragment bij Stephen Colbert toont hij een behoorlijk droge humor. In ’t eggie is hij dus zelfs nog leuker!
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Michael Kiwanuka is een Brit met Oegandese roots. Je zou hem kunnen kennen van Home Again. Het album met de gelijknamige titel deed het in Nederland ook goed.
Dit nummer komt van zijn tweede album, alweer met dezelfde naam als het nummer. Een later nummer, Cold Little Heart, deed het eigenlijk beter, gezien de noteringen in de top 2000, maar die vind ik een beetje overgeproduceerd. Deze hangt er ook tegenaan trouwens, ik zou wel benieuwd zijn hoe het zonder al die opsmuk klinkt. Wel met die lekkere gitaarsolo natuurlijk. Afijn, luister en oordeel zelf.
Het plaatje hierboven toont de noordelijke koepel van de Vrijdagsmoskee in Isfahan. Een inscriptie vertelt dat het gewelf is gebouwd door een voorname hoveling, Taj al-Molk, in het jaar dat wij 1088 noemen. De constructie heeft een doorsnede van ongeveer negen meter: niet heel groot, maar toch noemde de architectuurhistoricus Arthur Pope het in zijn boek Persian Architecture “perhaps the most perfect dome known”.
Hij had het ook over “the perfection of a sonnet”, en hoewel ik die vergelijking niet zo goed begrijp, is wel duidelijk dat hij onder de indruk was van deze koepel. Daar is ook alle reden toe, want dit gewelf kan eigenlijk niet bestaan. Dat vergt wat uitleg.
Koepels hebben de onhebbelijke eigenschap rond te zijn. Als je de koepel op de grond zet, levert dat geen problemen op, denk maar aan een iglo. Het wordt anders als je de koepel bovenop een gebouw wil zetten. De Romeinse architect die het Pantheon bouwde, ontweek het probleem door onder het gewelf een eveneens rond gebouw te plaatsen, maar dit is vaak geen praktische vorm. Bouw maar eens een kast voor een ronde kamer.
Kortom: hoe plaatsen we een ronde koepel op een vierkante ruimte, een iglo bovenop een kubus? De simpelste oplossing is dat je in het dak van de kubus een rond gat maakt en daaromheen de koepel bouwt. Dat is ook wel eens gedaan, zoals in het charmante vijfde-eeuwse jachtpaleisje te Sarvestan in het zuiden van Iran. Er kleeft echter een heel groot nadeel aan deze constructiewijze: het gewicht van de koepel rust op slechts vier plaatsen, namelijk daar waar de onderrand van de koepel rust op de verticale muren. De koepel kan daarom nooit al te groot worden, omdat het gewicht de muren uit elkaar duwt.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Vorige week was ik bij een optreden van Arthur Ebeling. Mijn vriend vroeg me mee en omdat het in een kroegje in Weesp was, ging ik er eigenlijk van uit dat het om een kennis uit de muziekwereld ging. Maar nee, hij is bewonderaar en aasde op een gelegenheid om hem een keer te spreken. Wist ik veel dat die gast een begenadigd gitarist is, die met grote Nederlandse namen heeft gespeeld als Henny Vrienten en Huub van der Lubbe.
Kaleo is een IJslandse 4-mansformatie, die inmiddels verkast is naar de VS. Ik denk dat ze een goede kans hebben om het daar te maken. Niet in het minst vanwege de ontzettend lekkere voorman (Julius Son). Als ik nog een bakvisje was, zou ik vast op slag verliefd zijn geweest. Seksistisch? Jazeker, maar dat is wel hoe het nog steeds werkt. Met alleen talent kom je er niet, zeker niet daar. Maar talent hebben ze beslist.
Niet zo lang geleden zat Wende Snijders ook al in Closing Times. Het is niet de gewoonte om een artiest zo snel alweer op te voeren in deze rubriek. Maar ja, het is wel Wende. Ik zou elke week wel een lichtje op haar willen schijnen, omdat ze zoveel moois heeft gemaakt. Haar zang is al zo prachtig*, maar de muziek die ze schrijft is werkelijk betoverend. Hoezeer waren wij in awe van Voor Alles, de tekst van Joost Zwagerman, die zij op muziek heeft gezet.
Marcus Mumford doet zonder Sons ook wel eens wat. En van artiesten die normaal niet samenwerken, die samenkomen om een lekker riedeltje te doen, kan ik echt warm worden. Daar gaat vaak een bijzondere, frisse energie van uit.
Marcus is te gast bij Chris Eldridge, die ook al zo’n genot is om naar te kijken. Niet vanwege zijn uiterlijk, maar omdat hij heel erg bezig is met de muziek en zijn medemuzikanten. Grappig om te zien hoe Chris met haast spastische bewegingen en grote ogen de band dirigeert. Terwijl Marcus vooral in zichzelf lijkt gekeerd en zijn ogen de hele tijd dicht knijpt. Twee totaal verschillende stijlen die prima samengaan. Het is ook een sympathiek liedje. Niet wereldschokkend, maar hier wordt ik best warm van.
Amadou et Mariam is een blind koppel uit Mali, dat hierboven een prachtig staaltje desert blues weggeeft. In november staan ze in Tivoli/Vredenburg.
Vorige maand overleed Rachid Taha, de Frans-Algerijnse zanger die wel genoemd wordt als de inspratiebron van The Clash’ Rock the Casbah. Als bewijs van ’s mans veelzijdigheid hierboven een onvervalst Frans chanson met Arabische melodie en iets wat verdacht veel op een Mariachitrompetje lijkt.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.