Lies and statistics | Volkskrant en de schuldencrisis

In 1990 formuleerde Mike Godwin zijn inmiddels befaamde wet: [i]As an online discussion grows longer, the probability of a comparison involving Nazis or Hitler approaches one[/i]. Ooit was het een observeratie van het gemak waarmee discussies op het internet verhit worden, tegenwoordig is het vooral een beschuldiging van drogredenering. Een Godwin maken staat gelijk aan een reductio ad Hitlerum, een vorm van het tot in het absurde doorvoeren van de consequenties van een stelling.

De Godwin als argumentatie laat zich niet erg makkelijk kenschetsen, daar er ook elementen van het hellend vlak en de stropop in voorkomen. Als iemand beweert dat een situatie vergelijkbaar is met Nazisme dan wordt meestal verondersteld dat die situatie dan ook daadwerkelijk tot Nazisme kan leiden (het hellend vlak). Bovendien is het de vraag of de Godwinner de positie van de tegenstander wel juist weergeeft, dus of de vergelijking wel te maken valt (de stropop).

Als we de Godwin echter puur als argumentatievorm of drogreden bekijken, slaan we het meest wezenlijke van de Godwin over. De Godwin draagt een belangrijke morele veroordeling in zich die verder niet hoeft te worden beargumenteerd. Aan niemand hoef je immers uit te leggen dat de Nazi’s het ultieme kwaad zijn – behalve natuurlijk aan neo-Nazi’s. Het is een krachtig moreel argument, maar meestal is het ook self-defeating. De ge-Godwinde kan immers ‘Godwin!’ roepen en hoeft daarom de beschuldiging niet te beantwoorden. De ’trump card’ die de Godwinner uitspeelt kan dus heel gemakkelijk geneutraliseerd worden.