Gastauteur

GeenCommentaar heeft altijd ruimte voor interessante gastloggers, deze maal voor Reinder Rustema, docent Media aan de Universiteit van Amsterdam. Het is een reactie op de ingezonden mededeling van Rietveld en Bonte vorige week, wat ook al een reactie was op een eerder stuk van Rustema.

Rietveld en Bonte schreven een reactie op mijn betoog tegen politieke partijen. Partijen zouden onmisbaar zijn. Aan de hand van de voorbeelden Verdonk en Wilders zetten deze partijmannen hier op GeenCommentaar een nieuwe ontwikkeling weg als verwerpelijk met de redenering dat deze politici fout zijn, dus de vorm waar ze voor kiezen ook. Deze reflex doet me sterk denken aan de redenering van partijman Ruud Koole in NRC Handelsblad, waar ik zelf op reageerde.

Het lijkt erop dat de partijleden van de linkse partijen nog steeds niet willen kijken naar nieuwe ontwikkelingen, net zoals Pim Fortuyn destijds een verrassing voor ze was. Liever veroordelen dan begrijpen. Ondertussen lijkt men “op rechts” veel pragmatischer en minder dogmatisch te zijn als het om structuren gaat. Denk die partijen eens weg en kijk hoe je dan verder moet, vergeet die achterhoedegevechten op z’n minst even voor het plezier van het gedachte-experiment. Juist bij dit soort populisten zie je ontwikkelingen als in een snelkookpan. Daar zou je juist heel goed van kunnen leren om dit vervolgens te kunnen gebruiken op een constructieve manier voor de eigen zaak. Maar nee, veroordelen is makkelijker. Dat is heel jammer, want nu lijkt het vertoog tegen politieke partijen te horen bij het vocabulaire van de Verdonk en Wilders achterban. Progressieve geesten mogen van PvdA-voorman Koole dat soort dingen niet denken, laat staan zeggen. Daarmee zouden ze de democratie schaden.

GeenCommentaar heeft altijd ruimte voor interessante gastloggers, deze maal voor Reinder Rustema, docent Media aan de Universiteit van Amsterdam.

Ruud Koole vindt dat ‘opinieleiders’ een verkeerde analyse maken als ze afgeven op politieke partijen (Opiniepagina NRC Handelsblad, 31 oktober). Hij corrigeert hen met een geschiedenisles om te voorkomen dat het politiek correct wordt politieke partijen niet als oplossing maar als probleem te zien. Hij zegt dat partijen vandaag de dag bestaansrecht hebben omdat ze in het verleden belangrijk zijn geweest. Zoals ze nu functioneren moet misschien wat bijgesteld worden, maar dat doet niets af aan het belang van partijen volgens hem. Het is precies dit soort denken – “zonder politieke partijen kunnen we niet omdat we zover zijn gekomen dankzij politieke partijen” ? dat typerend is voor dergelijke ‘fossielen’.

Toegegeven, de recente nieuwe ‘partijen’ zijn geen goed voorbeeld voor de toekomst, maar dat komt vooral omdat nog weinig mensen voorbij dit systeem kunnen kijken naar een situatie zonder politieke partijen. Want hoe moet je anders, zoals Koole zegt, “kiezers mobiliseren, kandidaten rekruteren, politici ter verantwoording roepen en programmatische alternatieven aanbieden”?

Dit zijn inderdaad zaken die de nieuwe partijen al sinds Fortuyn slecht doen. Ze nemen kiezers mee uit een bestaande partij zonder een uitgewerkt alternatief te bieden. Ze zijn vooral bezig, zoals Koole terecht opmerkt, zich af te zetten tegen de bestaande politieke partijen en dat maakt nog geen verkiezingsprogramma. Veel verder dan veel Kamervragen stellen komen ze niet omdat ze niet in staat zijn coalities te smeden. Een zinloze exercitie, zou Koole dat terecht noemen. Maar dat betekent niet dat om die reden politieke partijen het antwoord zijn. De verenigingsstructuur waarbinnen politieke partijen werken past heel goed bij de tijd van telegraaf en stoomtrein, toen het nog niet mogelijk was voor burgers om rechtstreeks, massaal met een centraal punt te communiceren.