Linkse kansen in energietransitie

OPINIE - Er zijn meerdere redenen om voor duurzame opwekking van energie te kiezen. De meest bekende is ongetwijfeld de drastische klimaatverandering vanwege het overschot aan broeikasgas wat vrijkomt bij het gebruik van fossiele brandstoffen. Maar er zijn er meer. Niet langer afhankelijk willen zijn van dubieuze regimes, zoals Saudi-Arabië (olie) of Rusland (aardgas) is zo’n reden. Voor weer een ander zijn zonnepanelen op het dak een eenvoudige manier om het spaargeld aan het werk te zetten en elektriciteitsrekening te verlagen.

Maar er is meer: in de energietransitie liggen politieke kansen voor linkse partijen.

De markt als leidraad?

Privatisering wordt al lang gezien als een wondermiddel om kosten omlaag te brengen. Voorzieningen met maatschappelijk belang zijn in het verleden ook geprivatiseerd, of staan nog op de lijst om geprivatiseerd te worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan openbaar vervoer, telefonie en elektriciteitsopwekking.

Maar privatisering blijkt niet het wondermiddel zoals het ooit was voorgesteld. De prijzen dalen lang niet altijd, de kwaliteit laat vaak te wensen over, en zeker bij overnames door grote internationale bedrijven verdwijnt zeggenschap over belangrijke voorzieningen of over de richting waarin ontwikkelingen moeten gaan. En dan hebben we het nog niet eens over de omstandigheden van werknemers of een bonus cultuur bij de top. Al met al komt dit de sociaal-economische stabiliteit niet ten goede.

Het is dan ook geen wonder dat we in het buitenland inmiddels een andere beweging zien: het terugdraaien van privatisering, zeker op het gebied van energieopwekking.

Decentraal is de toekomst

De moderne manier van energieopwekking is heel anders dan bestaande grote energiecentrales. Juist het decentraal opwekken biedt kansen voor gemeente en bewoners. Als gemeente een eigen kolencentrale exploiteren is schier onmogelijk en, gezien de huidige inzichten, natuurlijk onwenselijk.

Zonnepanelen zijn doorgaans makkelijk te plaatsen, op huizen, gemeentelijk vastgoed of op  bedrijfspanden. Windmolens zijn een ander verhaal: er is nogal wat (duur) onderzoek nodig om uit te vogelen wat goede locaties zijn (denk hierbij aan radarverstoring, geluidscontouren en zichtlijnen) en er is vaak weerstand vanuit de omgeving. Om van de gemeenteraad zelf nog maar te zwijgen. Het traject van begin tot eind neemt jaren in beslag.

En toch is deze transitie van energieopwekking van belang, het biedt politieke kansen.

Kansen op links

Behalve de technologische transitie in energieopwekking liggen er ook kansen om het markt-systeem te veranderen. Als het niet langer de grote (internationale) bedrijven hoeven te zijn die onze energie opwekken, is dit het moment om de omschakeling te maken van privaat naar collectief.

Er is geen enkele reden om bedrijven de winsten en subsidies op te laten strijken van activiteiten in het buitengebied van jouw gemeente. Geen enkele reden om alleen de toevallige bezitters van een geschikte locatie te laten profiteren van de exploitatie van een windmolen. Omwonenden dragen de ‘lasten’, bedrijven de ‘lusten’. En dat hoeft dus niet meer. Collectieve lasten? Dan ook collectieve lusten: ik twijfel er niet aan of dit komt het draagvlak voor deze projecten ten goede.

Je hebt hier een mogelijkheid in handen om je gemeente in één klap een stuk duurzamer te maken en vervolgens met de inkomsten, bijvoorbeeld, een duurzaamheidsfonds te starten waarmee je verenigingen kunt helpen verduurzamen, leningen of subsidies aan particulieren te verstrekken, of om te helpen sociale huurwoningen naar een beter energielabel te trekken. Hiermee maak je grootschalige duurzame energieopwekking tot een lokaal en democratisch gedragen project waarvan de hele gemeenschap kan profiteren.

En ook nog realistisch

Voorheen werd energieopwekking gezien als een nutsvoorziening, een dienst van algemeen belang. Uit onderzoek van de Universiteit van Greenwich blijk dat energiebedrijven in overheidshanden meer geneigd zijn te investeren in werkelijke groene energie. En de geleverde energie blijkt goedkoper, doordat overheidsbedrijven er geen baat bij hebben de prijzen op te drijven door aan (grond) speculatie te (moeten) doen. De productiviteit blijkt hoger, de keuzes transparanter en het effect op de lokale economie groter (PDF).

De energietransitie is het moment om deze omslag te maken. Het is misschien even wennen in deze tijden van privatisering, maar vreemd is het niet. In Duitsland zijn inmiddels 284 energiebedrijven in collectieve handen. En in Nederland zijn er genoeg andere semi-publieke ondernemingen in gemeentes, denk daarbij aan de afvalophaaldienst, riolering, openbare verlichting of wegbeheer. Energieopwekking kan daar best weer bij.

In maart zijn er verkiezingen, inzetten op een lokaal energiebedrijf is helemaal zo gek nog niet.

  1. 1

    In de toekomst zal elektriciteit inderdaad weer decentraal opgewekt worden. Net zoals in het verleden (windmolens, watermolens)
    Nederland zal niet volledig op zonnepanelen kunnen draaien: in de winter staat de zon gewoon te laag en te kort boven de horizon.

    Ik heb meer vertrouwen in wind-energie, biogas enz. Maar ook dan zal er regelmatig een tekort aan elektriciteit optreden. We zullen onze “economie” meer moeten aanpassen aan de natuurlijke wisseling van dag en nacht en de seizoenen.

  2. 2

    Voor links is de energietransitie voornamelijk een bedreiging, de armen worden armer en de rijken worden rijker. De energierekening stijgt met tientallen euro’s per jaar en zal alle economische groei voor de komende 30 jaar opslokken.

    https://www.volkskrant.nl/economie/waarom-alle-economische-groei-volgens-wiebes-op-zal-gaan-aan-de-energietransitie~a4545901/

    De rijken leggen op het dak van hun villa zonnecellen, graven een warmtepomp in de tuin en kopen een gesubsidieerde Tesla sportwagen, als gevolg betalen ze ook nog eens veel minder energiebelasting. De armen die 5 hoog op hun flatje wonen, kunnen dat niet betalen en hebben ook niet hun eigen dak, maar zij krijgen wel de rekening van de transitie.

    Decentralisering is juist de ultieme vorm van privatisering, die villabewoner is immers onafhankelijk van het nutsbedrijf, veel windmolenparken zijn eigendom van de grootgrondbezitters waar de molens op staan. Dat energiebedrijven genationaliseerd worden is omdat groene energie niet rendabel te produceren is. De overheden hebben daarbij in het recente verleden private ondernemingen gevraagd (kolen) centrales te bouwen en willen die nu weer afbreken, iets wat economisch onverantwoord is. In zo’n onrendabele en onbetrouwbare markt wil geen private partij meer investeren dus moet de overheid dat doen, de kosten gaan naar de belastingbetaler.

    De aandelen van de NS zijn 100% van de staat, dus is het gewoon en overheidsbedrijf en is er nooit sprake van privatisering geweest. Het OV krijgt juist steeds meer concurrentie van Uber en deelauto, iets wat met elektrische auto’s die straks zonder chauffeur kunnen rijden explosief zal toenemen.

    Kortom allemaal bedreigingen voor links, de populistische partijen staan al likkebaardend klaar om de slachtoffers van energiearmoede over te nemen.

  3. 3

    @2: Helaas, de Volkskrant had het allemaal een beetje verkeerd opgeschreven. Imiddels vermoed ik dat dat geen “foutje” is; de Volkskrant is Rutte’s belangrijkste bondgenoot onder de media. In ieder geval, zo zit het echt:

    https://jaspervis.wordpress.com/2017/12/28/de-volkskrant-sloeg-de-plank-mis-over-kosten-energietransitie/amp/

    Waar het natuurlijk echt om gaat is niet hoe hoog die kosten precies zijn, maar hoe we die kosten gaan verdelen. Ik zie Le Redoutble alweer de gebruikelijke TINA-instelling hebben, maar dat is natuurlijk onzin. Er is geen enkele reden waarom we de kosten bij de armen neer zouden leggen, en niet bij de mensen die het wel kunnen betalen en ook nog eens meer vervuilen en uitstoten.

    De uitdaging voor Links is om het grote publiek duidelijk te maken dat er hier wel degelijk keuzes in gemaakt kunnen worden. Als het aan de huidige coalitie ligt, dan worden alle kosten inderdaad op de burgers afgewenteld, terwijl alle baten naar grote bedrijven en rijke individuen gaan. Het is dus zaak voor Links om niet zozeer op milieubeleid te hameren, maar op het goed verdelen van de kosten van dat beleid.

  4. 4

    “Kortom allemaal bedreigingen voor links, de populistische partijen staan al likkebaardend klaar om de slachtoffers van energiearmoede over te nemen.”

    “Het is dus zaak voor Links om niet zozeer op milieubeleid te hameren, maar op het goed verdelen van de kosten van dat beleid.”
    @2: @3:
    Jullie zijn het aardig met elkaar eens volgens mij :)

  5. 5

    @4: Nee hoor, want terwijl Le Redoutable graag zou zien dat de burgers ervoor opdraaien, en de armste burgers in het bijzonder, pleit ik er juist voor om de kosten bij de echte vervuilers neer te leggen.

  6. 6

    “de kosten bij de echte vervuilers neer te leggen”

    De echte vervuiler is de burger die geen zonnepanelen heeft, geen warmtepomp, geen geïsoleerde woning, een aftandse auto rijd, geen gesubsidieerd windmolen-aandelen heeft, etc.

    De armste burgers zeg maar…

    Het is maar goed dat er voor deze mensen politieke partijen bestaan die weten dat er geen global-warming bestaat. PVV en FvD!

  7. 7

    @6: Nee, want die arme burger consumeert niet zoveel. De rijke burgers vervuilen veel meer, omdat ze nu eenmaal meer verbruiken. En er zijn natuurlijk ook nog bedrijven, die nog steeds gesubsidieerd worden om toch vooral stroom uit kolen en gas te blijven gebruiken.

    Maar goed, ook de arme burger zal mee moeten in de energietransitie, daar heb je natuurlijk volkomen gelijk in. Daarom biedt het kansen voor linkse partijen, aangezien de rechtse partijen overduidelijk alle kosten bij die arme burgers willen gaan neerleggen.

  8. 8

    Afgezien van wat vaker en verdere vakanties vraag ik me af of de CO2 voet-print van rijkeren zoveel groter is tov armeren.

    Na 2 grote biefstukken zit je echt wel vol. 3 grote breedbeeld tv’s in de woonkamer is over de top. Je gaat niet voor de lol een paar duizend km rijden omdat je toch geld zat hebt. Enzovoort…

    Die grote villa is met goeie isolatie waarschijnlijk zuiniger dan de flat in de achterstandswijk. De oude barrel is vervuilender dan de tesla…

    Ik heb wel eens gehoord dat rijke mensen heel gierig (=zuinig) zijn. Maar dat is mss een vooroordeel :)

    Dat links voor de armen opkomst en rechts voor de rijken is inherent.

  9. 10

    #0 “Juist het decentraal opwekken biedt kansen voor gemeente en bewoners.”

    Als er nu juist iets makkelijk (met snelheid van licht) te transporteren is, is dat wel electriciteit. Met het zelfde gemak haal je dat uit Noorwegen bijvoorbeeld. Ik zie niet waarom iedere gemeente hier zelf mee gaat aanklooien.

  10. 11

    @8: Nou ja, alles wat je consumeert kost energie, dus hoe meer je consumeert, hoe meer energie je verbruikt. Ook het opvoeren van een opera kost energie, bijvoorbeeld. Verder, ik vermoed dat de armen in Nederland niet vliegen, terwijl de rijken dat hoogstwaarschijnlijk meerdere keren per jaar doen, en dat alleen al maakt een enorm verschil.

    Maar het is niet zo relevant hoe groot dit verschil precies is. Waar het om gaat is hoe de kosten en opbrengsten verdeeld worden over de verschillende inkomens- en vermogensgroepen. Maar ja, zoals Martijn uitlegt, dan moeten we afstappen van de huidige neo-liberale consensus, en dat is voor velen kennelijk een soort schrikbeeld.

  11. 12

    @11: “dus hoe meer je consumeert, hoe meer energie je verbruikt.”

    Helemaal mee eens. Maar (zoals ik in #8 ook al aangaf) hoeveel meer zouden rijkeren dan wel consumeren dan? Op een gegeven moment heb je wel genoeg enzo…

    En die vliegvakantie naar de USA stoot mss wel minder CO2 uit dan in je ouwe barrel + sleurhut naar zuid Frankrijk? (brandstof per km per persoon)

  12. 13

    @10: Nee, het zit precies andersom. Transport van electriciteit levert verliezen op, die ongeveer lineair schalen met de te overbruggen afstand. Op een gegeven moment heeft het niet zoveel zin meer om het te verplaatsen, dat is de reden dat we wel een gaspijpleiding, maar geen stroomkabel naar Noorwegen hebben lopen. Er zijn ook geen serieuze plannen voor, voor zover ik weet. Overigens, er wordt nu wel gekeken naar supergeleiding, waarmee je dat zou kunnen oplossen, maar dat is nog heel pril op dit moment.

    Maar het betekent ook iets anders. Als iedereen zijn stroom lokaal gaat opwekken, dan besparen we, omdat we het niet meer transporteren. Dat gaat om iets van 5 % of zo (we zitten hier allemaal gelukkig redelijk dicht bij een centrale); niet heel veel, maar toch ook wel weer mooi meegenomen.

  13. 14

    @12: Nee, vliegen is wel degelijk een stuk milieubelastender, en al helemaal als je het meerdere malen per jaar doet. En even voor de duidelijkheid … in Nederland gaan de armen al niet meer met een auto en caravan naar Frankrijk, want dat kunnen ze nooit betalen.

    Het was eigenlijk niet mijn bedoeling om hier een soort klassenstrijd van te maken. Er is vast wel iemand die dit al eens heeft uigezocht. Het gaat me om de manier waarop je de energietransitie vormgeeft. Je kan bedrijven met tientallen miljarden belastinggeld subsidieren, die vervolgens hun stroom aan de belastingbetalers mogen verkopen; dat is een beetje wat er nu gebeurt. Maar je kan dan geld natuurlijk ook steken in het direct financieren van lokale opwekking door burgers en cooperaties; dat is eigenlijk wat Martijn hier beschrijft. In het eerste geval draait de belastingbetaler ervoor op, in het tweede geval profiteert hij daarvan.

  14. 15

    @Lennart: nooit van NorNed gehoord?

    https://nl.wikipedia.org/wiki/NorNed-kabel.

    Ik vind het raar om alles lokaal te gaan doen. Duitsland kan een overschot aan windenergie nu al niet in het zuiden van Duitsland krijgen.

    Transport van stroom gaat met grotere verliezen gepaard dan transport van Gas, maar toch zien we meer en meer initiatieven.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/BritNed-kabel
    https://en.wikipedia.org/wiki/High-voltage_direct_current#/media/File:HVDC_Europe.svg

  15. 16

    @13: Trouwens, een correctie: er loopt wel een hoogspanningskabel van Noorwegen naar Nederland. Maar die wordt ook gebruikt om de pieken af te vlakken, zeg maar; als er hier teveel stroom is, dan kunnen ze dat daar gebruiken om stuwmeren vol te pompen. Ik wist niet dat we dat soort dingen al deden, eigenlijk.
    En voor de technisch geintresseerden: ze gebruiken geen wisselspanning, zoals in ons hoogspanningsnet, maar gelijkspanning, om verliezen te minimaliseren.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/NorNed-kabel

  16. 18

    @14: Dat is de reden dat ik nog steeds geen panelen op mijn dak heb. Ik heb geen zin in een onnodig complexe papierwinkel; een overschot moet ik goedkoop verkopen, maar ik kan dat niet met dezelfde korting terugkopen; het rendement wordt veel te rooskleurig voorgesteld; de prijs per kwh lijkt alleen maar te dalen waardoor de terugverdientijd langer wordt en ik krijg vooral aanbiedingen ‘aan de bewoners van’ in mijn bus die er op neerkomen dan ik mij met een lening in de schulden mag steken zodat het bedrijf zijn omzet kan maken. En het zal niet de eerste keer zijn dat ik -indigo nieuwetijdskind als ik ben- weer tot die uitzonderingen behoor die zo’n zoemtoon van een apparaat in de kelder wèl hoort.

    Daarbij worden de panelen met de beste prijs/kwaliteitverhouding (volautomatisch geproduceerd in China) hier van de markt geweerd omdat de Europese producenten in Brussel zijn wezen huilen.

    Een op zich goed idee is zo door de hyena’s van de markt meteen aan stukken gescheurd.
    Overigens is de Volkskrant in de in #0 aangehaalde opsomming van wat er met privatisering mis is gegaan de zorg en de sociale huisvesting vergeten. Waarschijnlijk omdat die rampen niet in tien regels zijn samen te vatten.

  17. 20

    De verliezen in de (super) hoogspanningskabels valt (relatief) reuze mee. Ik vermoed dat het rondpompen van gas meer energie kost per joule.
    Heb er zo even geen cijfers van bij de hand maar in het NL net is dat 5-10% iirc.

  18. 22

    @19: Vast wel, maar volgens mij is het vrij onomstreden dat mensen met hogere inkomens ook meer consumeren. Ik heb geen zin om data te zoeken, maar misschien herinner je je dit wel. Bij dat lage BTW tarief was altijd een tegenargument, dat de hogere inkomens daar meer van profiteerden dan de lagere inkomens. Want: de hogere inkomens geven meer geld uit, ook aan voedsel, dat onder het lage BTW tarief valt, dus zij hebben meer profijt van dat lage BTW tarief. Ze consumeren namelijk meer. En dit gaat alleen maar om voedsel. Hoe zou dit met kleding zijn, bijvoorbeeld ? Speelgoed ? Auto’s ? Laptops ?

  19. 23

    maar volgens mij is het vrij onomstreden dat mensen met hogere inkomens ook meer consumeren.

    Assumption is the mother of all fuck-ups.

    Zo ‘onomstreden’ lijkt dat me niet. Verwarming kost nu eenmaal geld, of je nu rijk of arm bent;en een groot kinderrijk arm gezin met geen cent te makken, die in een slecht geisoleerde huurwoning zit lijkt me meer gas en electra te verbruiken dan een rijke alleenstaande die geld zat heeft voor allerlei isolatiemaatregelen en zonnepanelen.

    Dus komop: data, geen zelfbedachte hypotheses.

  20. 24

    @21: Ja, dat is ongeveer vergelijkbaar met wat je op het Nederlandse net verliest. Maar ze gebruiken dus gelijkspanning; op zich geen gek idee.

    5 procent is niet veel, maar het is toch altijd iets, en je bespaart het wel degelijk als je hier lokaal alles gaat opwekken. Overigens, het is helemaal geen gek idee om dit soort kabels wel te trekken, want daarmee kan je lokale pieken opvangen en afvoeren naar plekken waar dalen zijn, zeg maar. Daar wordt Norned ook eigenlijk voor gebruikt, als ik het goed begrijp.

  21. 25

    @23: Het verschil is, dat jouw arme gezin na het betalen van de verwarmingsrekening niks meer over heeft, en dus ook niets extras consumeert. Mensen met meer meer inkomen of vermogen houden een heleboel over na het betalen van hun verwarmingsrekening, en een deel daarvan zullen ze wel degelijk consumeren. Of denk je, dat die rijke mensen al dat extra geld gewoon in hun zakken zullen houden ?

  22. 26

    @25: Daar gaat het helemaal niet om. Je stelde niet ‘arme mensen hebben minder geld over nadat ze de energierekening krijgen’ (dat lijkt me nl. evident), maar ‘arme mensen gebruiken minder energie dan rijke mensen’. En dat heb je nog steeds niet onderbouwd.

  23. 27

    @24: “en je bespaart het wel degelijk als je hier lokaal alles gaat opwekken”
    Wat en hoe ga je iets opwekken dan in je eigen gemeente?
    Salderen werkt dan namelijk niet meer dus een kWh levert dan maar 2-3 cent op. Zonnepanelen is dan echt geen optie.
    Windmolens geven vaak overlast in gemeentes en in de helft van Nederland waait het niet hard genoeg voor rendement.

    Zoals al gezegd, transport kost (relatief) weinig. Het best bouwt Nederland / EU de Noordzee vol molens – veel en vaak wind en geen overlast.

    Wie dat betaalt en wie er aan verdient is enkel een politieke overweging.

  24. 28

    @26: Dat heb ik wel onderbouwd, maar kennelijk heb ik het niet duidelijk genoeg uitgelegd. Als jij me nu eens verteld wat je niet begrijpt aan de zin “Alle consumptie kost energie”, dan zal ik proberen om die zin duidelijker te formuleren.

  25. 29

    @27: Ja, en het gaat me vooral om die politieke afweging. Zoals ik al zei, die transportverliezen zijn niet meer dan een leuke bijkomstigheid.

    Als we de Noordzee vol windmolens zetten, dan zit het er dik in dat een paar grote energiebedrijven met al het geld aan de haal gaan, en dat de kosten inderdaad bij de burgers terechtkomen. Lijkt je dat echt de meest gewenste situatie ?

  26. 30

    Excuses voor de lange reactie:

    Wat betreft energieverbruik rijken versus armen:
    Ik heb ook niet direct artikelen bij de hand om alles ‘direct’ met cijfers te onderbouwen, maar heb er genoeg voor mijn neus gehad om in grote lijn het volgende te stellen (zeker wat betreft de VS):
    Als men niet alleen kijkt naar elektriciteitsverbruik maar ook overig energieverbruik, zowel direct als indirect, is het energieverbruik van rijken veel hoger dan dat van armen.

    Ondanks het efficiëntere energieverbruik van de rijken (niet direct cijfers bij de hand om ‘direct’ te onderbouwen) ligt per persoon hun totaal energieverbruik gemiddeld fors hoger dan bij armen.
    Bijvoorbeeld vastgoed. Alleen al het bouwen van een groot huis kost gemiddeld veel meer energie dan het bouwen van een klein huis (cement, bijbehorend transport en ga maar door). En relatief veel zeer vermogende burgers bezitten een verwarmd zwembad of maken gebruik van extreem luxe voorzieningen in extreem luxe oorden om maar wat te noemen.

    Excuses voor het Engels:
    https://public.wsu.edu/~mreed/380American%20Consumption.htm
    “You may be surprised to see how much energy people consume… but remember that we’re not just looking at their electricity bills! Every time you buy something, you’re also buying all the energy that was used to produce that thing. Every time you pay your taxes, you’re paying for photocopies, business trips, and air conditioning in government offices. In fact, on average, every time anyone spends an American dollar, the energy equivalent of half a liter of oil is burned to produce what that dollar buys!”

    The World Bank : Kilograms of oil equivalent (2011):
    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_energy_consumption_per_capita#/media/File:Energy_Use_per_Capita.png

    Hieronder een ‘prikkelend’ stukje tekst (sorry voor het Engels) over het ‘groene’ energieverbruik van menig vermogend wereldburger:
    “The wealthy buy the new sustainable high-tech products claiming to be sustainable, but in reality, the purchase of these products does not rectify the individual’s high-level of consumption. Driving around a hybrid car instead of a Hummer does not offset the greenhouse gas emissions released when you fly to the Cayman Islands for vacation. Simply put, the rich have more money to spend and whether they chose to buy sustainable products will not change the fact that they consume more than any poor person. Wealthy people, who buy a new car every three to five years, generate more greenhouse gas emissions and waste more natural resources than the poor who cannot even afford a car and depend on their own two feet for means of transportation.

    Regardless of the ability for wealthy people to buy sustainable products, the fact remains that this population contributes most to the greenhouse emissions and are the most unwilling to change from their consumerism ways. Most poor communities live sustainably out of necessity not because of their personal beliefs; they would not even recognize themselves as a sustainable community. The real question here is not who is more sustainable, but how can we influence everyone, poor and rich alike, to be more sustainable?”

  27. 31

    @30:

    ”Every time you pay your taxes, you’re paying for photocopies, business trips, and air conditioning in government offices. “

    Vandaar dat die rijken er alles aan doen om de belasting te ‘ontwuiken’. Alles voor het milieu!

    Maar ze gaan ook niet voor hun vakantie naar de kaaimaneilanden, maar voor hun bankzaken…

    (En ik wil ook niet meer horen dat mijn vijftig jaar oude oldtimertje zo slecht is voor het milieu, want het alternatief is dat ik in diezelfde periode dan tien auto’s zou hebben versleten (waarbij bouw en sloop doorgaans een hogere milieubelasting vormen dan het gebruik).

  28. 33

    De uitdaging voor Links is om het grote publiek duidelijk te maken dat er hier wel degelijk keuzes in gemaakt kunnen worden. Als het aan de huidige coalitie ligt, dan worden alle kosten inderdaad op de burgers afgewenteld, terwijl alle baten naar grote bedrijven en rijke individuen gaan. Het is dus zaak voor Links om niet zozeer op milieubeleid te hameren, maar op het goed verdelen van de kosten van dat beleid.

    (waarschuwing: shameless promotion enzo)

    Precies. Bij ons in Oss is dit wat er gaande is: er komen nu 5 windmolens, waarvan 2 op gemeentegrond. De kwestie die voorlag is: wie mag daar ontwikkelen? Wij (SP) pleiten dat een goede keuze alleen gemaakt kan worden als de 3 opties goed op een rijtje worden gezet, dus tender, energiecorporatie en zelf ontwikkelen. Het college weigert die laatste optie uit te zoeken en volgens een ruwe berekening verdwijnt er dan behoorlijk wat geld.

    Wij vinden uiteraard dat de hele gemeenschap moet kunnen profiteren, niet alleen bedrijfsmatige investeerders, niet alleen particuliere investeerders (zoals bij een energiecorporatie die een aardig rendement belooft) en een beetje richting een duurzaamheidsfonds, maar zoveel mogelijk de hele gemeenschap.

    Dit is de aanleiding geweest om dit artikel te schrijven. ;)

  29. 35

    Omwonenden dragen de ‘lasten’, bedrijven de ‘lusten’. En dat hoeft dus niet meer.

    Windmolens kunnen betrouwbare energievoorziening niet vervangen en vormen dus extra installaties met bijbehorende extra exploitatiekosten. Burgers blijven daarvoor de prijs betalen, of die dingen nou in handen van bedrijven of van de Staat zijn.

  30. 36

    @Kacebee: met windmoles kan er een flinke besparing gerealiseerd worden in de hoeveelheid gas die er in Groningen opgepompt moet worden. Elke omwenteling van de molen opnieuw is winst.

    En Nederland profiteert er ook van d.m.v. banen. Ik ken mensen in de offshore die er voor werken. Die profiteren zowel van de Nederlandse molen-parken, maar ook van buitenlandse parken waar zij ook die diensten ook voor leveren.

  31. 37

    @36: Helaas, AltJohan, de winst is minder groot dan je zou denken. Conventionele centrales worden minder efficiënt als ze op onregelmatige tijdstippen moeten terugschakelen (of hun dan overbodige energie moeten dumpen).

    Nederland profiteert ook niet van banen die met belastinggeld worden betaald. Zonder subsidie op de bouw en de kunstmatig hoog gehouden prijs voor de door windmolenparken geleverde elektriciteit zouden die banen er helemaal niet zijn.

  32. 38

    @37:
    Is het niet een beetje gek om die verminderde efficiëntie van conventionele centrales, toe te rekenen aan windmolens? Ook onder normale omstandigheden fluctueert de afname van elektriciteit namelijk.

  33. 39

    @38: Ja, dat klopt. We exporteren nu al nachtstroom naar Noorwegen, waar het gebruikt wordt om stuwmeren te vullen, omdat de nachtconsumptie in Nederland te klein is voor de capaciteit die we hebben.

    Maar eigenlijk is dat helemaal niet relevant. Dat hele “centrales worden minder efficient” verhaal is mijns insziens bedoeld om de discussie te saboteren. Want het maakt helemaal niet zoveel uit dat ze minder efficient zijn; waar het om gaat is dat de uitstoot wordt teruggedrongen.

    En … waar het om gaat is wie er met de opbrengsten van de nieuwe energieproductie aan de haal gaat. Er zijn nu eenmaal partijen in Nederland, die veel liever zien dat burgers toch vooral veel geld aan ze blijven betalen, dan dat ze delen in de opbrengsten.

  34. 40

    Nederland profiteert ook niet van banen die met belastinggeld worden betaald.

    @37: Ook ik vind het argument van @36: zwak, want als het gaat om het creëren van banen kunnen we alle werklozen wel geld gaan geven om rondjes rond het gemeentehuis te lopen.

    Op zich kunnen wij wel profiteren van banen die met belastinggeld worden betaald, want de vuilnisman/vrouw, onderwijzer en ouderenverzorg(st)er worden ook van belastinggeld betaald.

    Zeker als het alternatief is dat mensen werkloos thuis zitten, kan het nuttig zijn dat de overheid banen betaalt.
    En windmolens brengen iets op: electriciteit uit wind.