Wat zeiden de politici afgelopen woensdag nou eigenlijk?

Serie: ,

ANALYSE - Op woensdag debatteerden de fractievoorzitters in de Tweede Kamer tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Dat hoogtepunt van het parlementaire jaar gaat altijd gepaard met veel analyse: wie doet het ‘goed’ en ‘slecht’? Wie debatteert het best en wie weet zijn collega’s weer het beste op de kast te jagen? Maar wat zeiden de heren en dame nu eigenlijk? Aan de woordkeuze van de politici is vaak een hele hoop af te leiden.

Hieronder wordt per partij weergegeven welke woorden de fractievoorzitter van deze partij relatief vaker gebruikte dan zijn of haar collega’s. Dit is gebaseerd op de spreektekst van de verschillende fractievoorzitters (of in het geval van de VVD een samenvatting daarvan; 50PLUS had helaas niets op de site staan). Daarbij wordt telkens de ‘woordstam’ genomen, zodat vergelijkbare woorden (bijvoorbeeld hervormen, hervorming, hervormde) samen worden genomen. Hoe groter een woord staat afgedrukt, hoe meer kenmerkend het is voor de inbreng van de betreffende partij. Hoe verder naar rechts het staat, hoe vaker de partij het woord in absolute zin gebruikt.

VVD

De grootste regeringspartij heeft de staatsschuld in het vizier. Geen andere fractievoorzitter nam dat woord zo vaak in de mond. Want ja, een ‘schuld’ kost nu eenmaal ‘rente’ en die moeten ‘we’ met z’n allen betalen. Dat ‘we’ zien we ook bij een aantal andere fractievoorzitters terug, terwijl anderen dat nauwelijks gebruiken. Zijlstra zegt het in elk geval heel vaak.

graph_VVD

PvdA

Samsom sprak over alle verandering in de wereld waaraan we ons zouden moeten aanpassen. Hij werd daarbij geïnspireerd door Drees, idealisme en iemand uit Heerenveen.

graph_PVDA

PVV

Wat Wilders van het kabinet vond was duidelijk: genoeg is genoeg.

graph_PVV

SP

Roemer spreekt vaak over ‘de regering’ als hij het kabinetsbeleid aanvalt. Die regering luistert niet naar de mensen. De zorg is ook altijd een vast thema bij de SP, net als andere sociaal-economische onderwerpen.

graph_SP

CDA

Het CDA kiest onder Buma duidelijk voor een rechtse koers. Buma spreekt veel over nivelleren (voorstanders noemen dat een eerlijke inkomensverdeling, of de sterkste schouders zwaarste lasten). Zowel belastingverlaging als belastingverhoging komen vaak voorbij.

graph_CDA

D66

Pechtold koos vaak woorden die samenhingen met vooruitgang, hervorming, alternatieven en optimisme. Ook vroeg hij zich af hoe hard dat regeerakkoord nu precies was.

graph_D66

ChristenUnie

Denk je aan de ChristenUnie, dan denk je natuurlijk aan ‘het gezin’. Maar ook aan hoop en gerechtigheid. Ook werkgelegenheid noemde Slob veel.

graph_CU

GroenLinks

Van Ojik sprak over visie: of de premier die nou wel of niet had – en of dat dan de goede was met alle bezuinigingen. Woorden gerelateerd aan milieu waren minder onderscheidend, op energie na.

graph_GL

SGP

Van der Staaij wilde zijn collega’s meenemen op werkbezoek naar een Ark van Noach in Dordrecht. Een metafoor voor de gereformeerde visie op de politiek en daarom een onderscheidend woord. Hij sprak ook over Medemblik en Scherpenzeel; niet echt typische namen voor tijdens zo’n debat.

graph_SGP

Partij voor de Dieren

Een duidelijk op duurzaamheid gerichte woordkeuze van Marianne Thieme: generaties, aarde, planeet, grondstoffen, groei – dat soort werk. Ook PvdA-leider Samsom stond stevig op het netvlies toen de PvdD-politica haar inbreng schreef.

graph_PVDD

Verantwoording

De bovenstaande analyse is gebaseerd op de frequentie van woordgebruik (van woordstammen) van de spreektekst van tien fractievoorzitters op dag één van de Algemene Politieke Beschouwingen, zoals deze op de website van hun partij was te vinden. Technische termen (voorzitter, MP) en partijnamen zijn verwijderd. Daarna is met behulp van een algoritme van Monroe et al. (paywall) de uniciteit van de woorden beoordeeld; daarbij is iedere fractievoorzitter afgezet tegen het totaal van de woordkeus van alle fractievoorzitters. In de grafieken wordt ook de frequentie van het woordgebruik weergegeven (log10). Natuurlijk geeft dit niet meer dan een snel beeld van de inbreng van de fractievoorzitters, maar het is interessant om te zien hoeveel informatie er alleen al in woordgebruik ligt besloten.

Dit artikel van Tom Louwerse verscheen eerder op Stuk Rood Vlees.

Reacties (6)

#1 Daan van der Keur

Antwoord: NIETS!

  • Volgende discussie
#2 Daan van der Keur

Hij blijft leuk: http://tinyurl.com/ndk3ly7

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#3 Joop

Net zoals de Troonrede weinig bijzonders, afgezien van het taalgebruik – welk woordje gaat wat aangeven. De discussie over de term ‘participatiesamenleving’ vond ik niet helemaal weggegooide tijd. Want welke betekenis geeft de gebruiker: in dit geval het kabinet (middels de koning) eraan, en welke lading dekt deze vlag. Soms moet je natuurlijk wel oppassen dat we teveel over woordjes als ‘miezerig’ ons bezighouden.

Daarom een plusje voor dit artikel.

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#4 houtman

Het is toch volslagen duidelijk dat de hele poppenkast niets te betekenen had ?
De fundamentele problemen, EU en euro, werden nauwelijks genoemd.
Keynes evenmin.

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#5 Andy Cap

Als je dit soort analyses van dr. R. Clavan nodig hebt om te ontdekken wat de politici afgelopen woensdag nou eigenlijk zeiden, dan is dat het beste bewijs dat de democratie niet functioneert.

  • Volgende discussie
  • Vorige discussie
#6 Henk van S tot S

Nadat ik dit stuk gelezen heb kom dat de conclusie, dat dit misschien leuk materiaal is voor onderzoekers, met een extreme voorkeur voor de linguïstiek van kakelende politici.

Maar wat moet een “normale sterveling” met de woordtellerslijstjes ;-)

  • Vorige discussie