Vis in overvloed

DOCUMENTAIRE - In onze rubriek Op weg naar duurzaamheid verkennen we oplossingen voor milieuvraagstukken naar aanleiding van de documentaireserie Earthrise van Al Jazeera. Deze week: aquaponics, herstel van de koraalriffen op Haïti en vergroening van India.

In 2050 is de wereldbevolking met twee miljard mensen gegroeid. Dat betekent meer vraag naar vlees en vis. Maar volgens wetenschappers zijn de oceanen tegen 2050 leeggevist. We moeten dus op zoek naar alternatieven. Aquaponics is zo’n alternatief, een gesloten systeem waarin vis en groentes in symbiose gekweekt worden.

In het Amerikaanse Milwaukee kweekt oud-basketballer Will Allen op zijn stadsboerderij Growing Power groenten, sla en vis. Binnen het gesloten systeem worden de planten bemest met het afvalwater van de vissen en zuiveren de planten het water voor de vissen. Vervuiling en kunstmest blijven achterwege, er is veel minder water nodig dan op traditionele boerderijen. Goed voorbeeld doet goed volgen, dachten ze bij de Sweetwater Organic Community Farm in Tampa, die groentes en tilapia levert aan winkels en restaurants in de omgeving.

Growing Power traint jaarlijks honderden vrijwilligers van over de hele wereld in de toepassing van Aquaponics. Dichter bij huis zet het Zeeuwse Aquaponics Europe Nederland op de kaart als innoverende denktank voor Noord-Europa.

Bescherming Haïtiaans koraalrif draagt bij aan voedselzekerheid

Van de ooit zo fraaie koraalriffen van Haïti is door overbevissing nog maar weinig over, stelde Reef Check vast na de aardbeving in 2010. Algen hadden vrij spel en overgroeiden het rif, waardoor de visstand drastisch afnam. Haïti kent echter als enig Caribisch land nog geen beschermde zeegebieden.

Inmiddels leidt Reef Check jonge Haïtianen op tot eco divers die het koraalrif monitoren in de hoop dat dit bijdraagt aan het ontwikkelen van een beschermingsbeleid. Dat is niet alleen goed voor het koraalrif, maar vergroot ook de voedselzekerheid. Die opleiding is trouwens een flinke kluif, want op Haïti vreest men het water en de meeste studenten konden dan ook nog niet zwemmen toen ze aan hun duikopleiding begonnen.

Nieuwe energie voor Bhubaneswar

Tot voor kort had tempelstad Bhubaneswar, in de Indiase deelstaat Orissa, een energieoverschot. Zestig procent van de energie werd geleverd door waterkrachtcentrales. Door de opwarming van de aarde valt er echter veel minder regen, waardoor een aantal centrales moest sluiten en stroomuitval een normaal verschijnsel geworden is. Tegelijkertijd groeit de bevolking hard.

De gemeente wil daarom minder afhankelijk worden van waterkracht, zuiniger omgaan met energie en investeren in duurzame energie. Overheidsgebouwen fungeren nu als alternatieve energiebron. Het plaatselijke hospitaal bijvoorbeeld heeft nu een betrouwbare energielevering dankzij haar eigen zonnepanelen. Tempels en de talloze straatstalletjes worden verlicht met compacte fluorescentielampen (CFL), spaarlampen. In de winkelgebieden daalde het energieverbruik met tachtig procent. Het zijn kleine stappen, maar: ‘If you look at the city as a whole there’s a potential to save a huge amount of energy and to be that much more environmentally friendly.’

Sargasso is benieuwd naar uw suggesties om onze milieuproblemen aan te pakken. Kent u mooie initiatieven die meer aandacht verdienen, plaats ze dan in de reacties.

  1. 3

    In 2050 is de wereldbevolking met twee miljard mensen gegroeid. Dat betekent meer vraag naar vlees en vis. Maar volgens wetenschappers zijn de oceanen tegen 2050 leeggevist. We moeten dus op zoek naar alternatieven.

    Mensenvlees.

  2. 6

    En dat allemaal van ons belastinggeld. Trouw bericht vandaag:
    Subsidie houdt overbevissing in stand.
    Jaarlijks gaat er 27 miljard dollar (21 miljard euro) subsidie naar de visserij, vooral naar grote schepen die visgronden uitputten en kleine vissers wegconcurreren.
    (…)
    Tweederde van deze subsidies komt uit China, Taiwan, Zuid-Korea, Europa, Japan en de Verenigde Staten.

  3. 9

    @7
    Mooi en leerzaam filmpje. Het Qataraanse publiek scheen het allemaal erg grappig te vinden. Ik hoop dat Rosling gelijk heeft maar ik heb zo mijn twijfels.

    Veronderstel dat er genoeg voedsel is voor 100 mensen, dan stelt onze culturele mythologie dat het 100-tal KAN bestaan, maar dat het niet perse zo HOEFT te zijn. 50 mensen KUNNEN beslissen om met z’n vijftigen te blijven. Natuurlijk is het denkbaar. Maar hier op dit stukje grond dat we aarde noemen IS het nog nooit gebeurd. De afgelopen tienduizend jaar is een toename van voedselproductie ALTIJD gepaard gegaan bevolkingstoename. Toch zal de bevolking OP EEN DAG volgens onze mythe (en volgens Rosling) op miraculeuze wijze krimpen.

  4. 10

    @9: Maar hier op dit stukje grond dat we aarde noemen IS het nog nooit gebeurd.

    In het recente verleden zijn er anders voldoende voorbeelden van regionale natuurlijke bevolkingskrimp die niet te maken had/heeft met voedselgebrek (noch oorlog).

  5. 12

    @10
    Natuurlijk bestaan er op micro- en mesoschaal grote verschillen die het tegendeel lijken te bewijzen. Op wereldschaal blijft de bevolking echter toenemen en blijft de wet gelden dat de populatie een functie is van de voedselvoorraad.

  6. 13

    @8: Johanna, de grafiek is voor het gebied van 15 graden tot 35 graden NB. Dat omvat vrijwel geheel India. En ook het stroomgebied dat de rivieren in Orissa voedt.
    Heb je zelf gezocht naar onderbouwing voor je bewering

    Door de opwarming van de aarde valt er echter veel minder regen

    of is het een gemeenplaats waaraan niemand twijfelt.

  7. 15

    @ 3 KALIEF:
    ‘We moeten dus op zoek naar alternatieven.’ ‘Mensenvlees.’

    In Jarred Diamond’s: ‘ Collapse, How Societies Choose to Fall or Succeed’, lezen we over Paaseiland het volgende.

    ‘In plaats van hun vroegere bronnen van wild vlees, gingen de eilandbewoners over op [ ] mensen. [ ] Orale tradities [ ] zijn vergeven van cannibalismen. De ergste verwensing van je vijand was: het vlees van je moeder steekt nog tussen mijn tanden.’ (op. cit. p. 109).
    Maak van Aarde: ‘Eastern Island’, door Nederlander Roggeveen weer ontdekt!, en je weet wat de mensheid te wachten staat.

    @ 10 ‘In het recente verleden zijn er anders voldoende voorbeelden van regionale natuurlijke bevolkingskrimp die niet te maken had/heeft met voedselgebrek (noch oorlog).’

    Geen oorlog, geen voedselgebrek en toch bevolkingskrimp! Een natuurlijke? Welke natuur dan? Of bedoel je een culturele?

  8. 16

    @Hpax

    Een all in oorlog is het beste voor ons voortbestaan zo haal je sowieso al het “kwade improductieve bloed” eruit maar daarnaast doet een totale ineenstorting van de oil- based economies vanzelf bottum up lokaal duurzame landbouw en energie- initiatieven ontstaan (met Detroit als voorbeeld) anders blijven we maar achter de feiten aanhijgen en dergelijke

    Nu hebben we alleen nog een zondebok nodig.

  9. 18

    @13 Je geeft aan dat je grafiek vrijwel heel India omvat. Nou is India natuurlijk wel een enorm groot land, maar liefst 3,3 miljoen km2 (ter vergelijking: Frankrijk 675 duizend km2, Spanje ruim 500 duizend km2). Zo’n samenvattende grafiek gaat voorbij aan regionale verschillen en geeft ons daardoor geen zicht op de omstandigheden in Orissa.

    De bewering dat er door de opwarming minder regen valt is specifiek voor Orissa en niet afkomstig van mij, maar van Al Jazeera (zie de gelinkte documentaire). Daar zijn inderdaad wel bronnen voor. Bijvoorbeeld deze studie over het effect van klimaatverandering op de Indiase waterhuishouding van het Indiase Ministry of Water Resources.
    Op pagina 47 e.v. gaat het rapport specifiek in op de situatie in Orissa (of Odisha, de officiële benaming). Als ik het goed lees, worden de natte seizoenen iets natter en, veel belangrijker, de droge seizoenen aanzienlijk droger. De kans op ‘normale’ seizoenen neemt de komende decennia af, de kans op droogte en extreme droogte neemt aanzienlijk toe.

    Combineer dat met een aantal andere gegevens en het wordt duidelijk waarom er een probleem is. De bevolking van India groeit sterk, het welvaartspeil en daarmee ook het watergebruik neemt toe, toenemende droogte betekent (nog) meer water voor irrigatie.
    Voorspellingen laten dan ook zien dat India steeds meer een waterschaars land wordt. Goed nieuws is dat men nu al heel actief bezig lijkt met het oplossen van te verwachten problemen in met name de grote steden. Zie ook http://www.lgnet.in

  10. 19

    @18: Bedankt voor je reactie, Johanna.
    In het ministerieel rapport waar je naar verwijst vind ik een paar plaatjes met historische neerslaggegevens.
    Plaatje van de moesson-neerslag over de periode 1871-1990
    Plaatje van de neerslag in specifieke rivierbassins .
    Op deze plaatjes is nog geen sprake van een dramatische afname van de neerslag.
    Ook de prognoses voor de periode 2071-2100 (volgens het A2-scenario) zijn volgens mij niet zorgwekkend (plaatje 3)

    Een zinnetje

    Door de opwarming van de aarde valt er echter veel minder regen,

    is snel opgeschreven. Onderbouwen is een boel werk, maar dan blijkt gelukkig dat het best wel meevalt.