Theater

COLUMN - Vliegen blijft een gênante vertoning. Daar sta je dan met je eerder zo keurig ingepakte koffertje, waar je inderhaast alles waar mogelijk elektronica in zit, uit hebt geplukt opdat ’t apart door de scanner kan. Je jas moet uit. Je colbertje ook. Je schoenen. Zelfs je broekriem moet af. Mijn kruk moet ook altijd de door scanner heen, en van de zenuwen ga ik dan extra slecht lopen, zodat ik steun zoek bij poortjes. Die gaan juist daardoor subiet loeien.

Welkom bij het theater van de beveiliging.

‘Mogen wij uw tas wat beter bekijken?’ vraagt zo’n meneer dan, en aangezien weigeren niet kan knik je zo vriendelijk mogelijk van ja. Op kousevoeten doe je rits na rits open, onderwijl piekerend wat ditmaal zal sneuvelen. Heb je wellicht 10cc teveel shampoo bij je? Hoeveel milliliter dampvloeistof vindt de beveiliging acceptabel? Snappen ze daar dat mijn roestvrij stalen tubes-met-verwisselbare-batterijen heus geen pijpbommen zijn, maar het gezondere alternatief voor tabak?

Afgelopen week moest ik op Schiphol voor het eerst door de bodyscan. Aangezien ik weet wat voor absurd gedetailleerde blootbeelden dat ding aan de beveiligers voorschotelt – de befaamde nepreclames over röntgenbrillen uit de jaren zestig zijn nu alsnog bewaarheid geworden – voelde ik me buitengewoon naakt. Je handen voor je borsten en je kruis slaan om nog íets van je waardigheid te behouden, is helaas streng verboden.

Het wrange was: terwijl de naaktscanner een effectiever controle had beloofd, moest iedereen die er doorheen was gegaan, daarna alsnog worden gefouilleerd, en bovendien uitgebreider dan ooit tevoren. Er ontstonden immens lange rijen.

Toen het mijn beurt was, vroeg ik de mevrouw die mij overal betaste hoe dat nou zat. Ze wees naar het gekuiste plaatje van mijn naakte zelf dat ze voor zich had: overal op mijn lichaam waren plekken geel opgelicht, en die moest ze stuk voor stuk nader onderzoeken. In de gauwigheid identificeerde ik de rits van mijn spijkerbroek, de gesp van mijn laarzen, het montuur van mijn bril. Ik geloof dat mijn trouwring en de vullingen in mijn kiezen plots ook zowat in de gevarenzone vielen.

Wat heb je aan geavanceerde apparatuur wanneer die godbetere een rits als potentieel terroristisch wapen aanmerkt? Levert het überhaupt ooit extra veiligheid op wanneer je doodnormale dingen steeds intensiever gaat screenen? Aan hoeveel uiterst gênante controles mag je onschuldige burgers standaard onderwerpen, in de hoop zo ooit eens een snoodaard te vangen?

Ineens zag ik de overeenkomst met die andere ‘preventieve’ controle, die ziekte en sterfte niet voorkomt, maar alleen extra angst veroorzaakt; de controle die allerlei normale processen als ‘verdacht’ bestempelt en die hoofdzakelijk leidt tot overbodig, verminkend ingrijpen: de tweejaarlijkse borstkankercontrole.

Allebei zinloos, en allebei een theater van valse veiligheid.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    een theater van valse veiligheid

    Ik had het niet beter kunnen zeggen.

    Wat nog ontbreekt is de man die links of rechts wijst, maar dat zal een kwestie van wachten zijn.

    Overigens ontneemt men ook het flesje water. Je wordt gedwongen zelfs een half litertje water in de prullenbak te mikken. Om vervolgens 20 meter verder voor € 3 een nieuw half litertje te mogen kopen. Mogen? Laten we eerlijk zijn. Je moet gemiddeld nog zo’n een à anderhalf uur wachten voordat er iets gebeurt op zo’n vliegveld. Men ontneemt het meest essentiële van de levensvoorwaarden : water. Het is geen vrijheid die € 3 te besteden, ik moet. Anders krijg ik een knetterende koppijn en moet ik alsnog in het vliegtuig voor nog meer een half litertje kopen voor nog meer geld.

    Water detecteren is een van de eenvoudigste zaken in de huidige stand van zaken met scanners. Van alle apparatuur die men aanschaft: koop een waterdetector en laat alle water gewoon door. Een dag niet eten kan. Een dag niet drinken kan niet.

    Overigens vlieg ik niet meer als het even niet hoeft:

    Op vakantie met het vliegtuig: NEE.
    Gewoon reizen met het vliegtuig: NEE.
    Urgent familiebezoek: VOORUIT DAN MAAR.
    enz…

    Dan leren ze het vanzelf wel af. Het gaat allemaal om geld, zelfs om die € 3 van dat flesje water. En niet vliegen is ook goed voor de energiehuishouding. Of zouden we alsnog de hele wereld over blijven reizen?

  2. 2

    De terroristen hebben gewonnen. Ze hebben het voor elkaar gekregen dat wij onszelf en elkaar het leven zuur maken. Ik zou graag van dit soort ellende verlost raken, zelfs als daarmee de kans dat ik slachtoffer word van een terroristische aanval zou verdubbelen.

  3. 3

    Het zou wel zo fair zijn als Karin even wat bronvermelding doet op de briljante term “theater van de beveiliging”, oftewel “security theater” bedacht door Bruce Schneier.

    @1 Vreemd dat een milieubewust persoon als jijzelf niet op het idee komt een leeg flesje door de controle te nemen en daarna te vullen met kraanwater.

  4. 5

    @4 Nee, maar je kunt ook overdrijven. Als je een klein beetje vooruitdenkt, kom je niet aan met liters water om weg te gooien. Overpriced flesjeswater is een algemeen probleem, niet alleen op vliegvelden, en het gaat veel te ver om te stellen dat het die mannen bij de security check erom te doen zou zijn.

  5. 6

    @5: ze moeten gewoon geen onzinnige zaken weggooien waarvan ze heel eenvoudig kunnen bepalen wat het precies is. Als ze semtext zoeken kunnen ze dat prima vinden, daar hebben ze geen waterprullenbak voor nodig.

  6. 8

    Nog nooit gevlogen en hoop dat zo te houden,die rotvliegtuigen verzieken het millieu.Prima dat er steeds meer barrieres worden opgeworpen om te kunnen vliegen.
    Dank u heren/dames “terroristen”.
    Flesjeswaterdrinker zijn grondstoffen verspillende aanstellers/uitslovers.

  7. 9

    @0: oplossing: gewoon niet vliegen. Het is ook nog eens een van de meest desastreuse akties die een mens kan ondernemen voor het klimaat.
    Ik verbaas me trouwens vaak over het gemak waarmee er nog steeds gevlogen wordt. Mensen in mijn eigen omgeving erkennen over het algemeen de klimaatproblematiek, maar om een of andere reden betrekt niemand dit op het eigen gedrag, en blijft men vrolijk doorvliegen van hot naar her. Tien daagjes Thailand of het niks is, zulk soort spul.
    In wezen vind ik dat asociaal.

  8. 10

    @3, ik probeer dat wel. Maar ook lege flesjes mogen soms niet, ik ben er al minstens 3 keer een kwijt geraakt.

    Een keer was ik bv vergeten mijn flesje onschuldig (en leeg) onder in mijn tas te stoppen, maar zat het nog aan de buitenkant met water.

    “Oh, dat drink ik wel even op.” (Het was nog maar een restje.)
    Maar nee. Het lege flesje moest weg. Wat de achterliggende gedachte is weet ik niet en kan ik werkelijk niet bedenken. Het kan nauwelijks geruststellend zijn als de veiligheidscontrole in handen is van mensen die dat zo uitvoeren.

    Als ze willen dat mensen niet vliegen, dan kunnen ze gewoon belasting heffen toch?

  9. 12

    @10 Klopt, is mij ook weleens overkomen. Ook flesjes die wel echt al helemaal leeg waren bij aankomst, vanwege een willekeurige maximaal-één-flesje-per-passagier-regel.

    Voor mij blijft dat allemaal bijzaak. Dat je jezelf als onschuldige aan zulke controles moet onderwerpen, is het meer principiële punt. Guilty until proven innocent. Dat werk. Om dan te gaan zeuren over flesjes water komt op mij een beetje kleinzerig over.

    Over dat belasting heffen: laten ze inderdaad maar belasting gaan heffen op kerosine net zoals op andere brandstof.

  10. 13

    Je moet gewoon een klein kind meenemen, dan mag je elke vloeistof gewoon meenemen.

    Overigens, @0, op Schiphol hoef je je schoenen en riem niet uit te doen.

  11. 14

    @13. Dat hebben ze denk ik na 2012 afgeschaft. Dat jaar mocht ik nog vrolijk op sokken door de poortjes. Overigens maakt het uit of je laarzen draagt of lage schoenen.