Musk en Zuck zijn minstens zo schuldig als vuurwerk

De escalaties op oudejaarsavond werden niet alleen veroorzaakt door het vuurwerk, maar vooral door een bedenkelijke sociale cultuur. Een asociale consumentencultuur. Om onnavolgbare (of neuh, gewoon ordinair populistische egoïstische) redenen is 'deugen' verdacht gemaakt. De neoconservatieve wind heeft hebzucht heilig verklaard. Ieder voor zich en god voor ons allen. En als god het niet doet, dan moet de markt het maar oplossen. Sociale discipline, doen wat goed is omdat het onderdeel van 'beschaving' is, telt voor een grote groep mensen alleen nog als je er zelf van kunt profiteren. De afgelopen decennia is het sociale cement uit onze maatschappij op veel plekken vervangen door los zand met een beetje spuug. Mensen hebben zelfredzaamheid verward met zelfzuchtigheid. Hoe zou dat toch komen? Het komt natuurlijk deels door politici die van hardvochtigheid hun salespitch hebben gemaakt, en omdat horkerigheid het in de media beter doet dan solidariteit. Net als hebzucht is solidariteit is aanstekelijk. We hoeven geen Japanse Hara-Kiri sociale discipline na te streven, maar de samenleving hoeft ook geen extrapolatie van een McDonalds wegwerp-'restaurant' te zijn. Waar je voor je bestelling geen sociale interactie meer hoeft te trotseren, en waar de plastic stoeltjes precies oncomfortabel genoeg zijn om je weer snel plaats te laten maken. Efficiëntie boven quality time. Kwaliteit. Zorgvuldigheid en zorgzaamheid. Naar elkaar omkijken. Het is de vijand van de doomscroll-instagram-cultuur, van plat consumeren met een korte aandachtspanne. Van het 'winner takes all' roofkapitalisme. En dit doorgeslagen kapitalisme heeft zich inmiddels in de haarvaten van ons systeem gewurmd. Techbedrijven achter de grootste social media (Instagram, TikTok, X) hebben dit ‘sociale’ patroon nog een stapje verder doorgevoerd. Hun verslavende algoritmen vol rage-bait zijn medeverantwoordelijk voor het asociale gedrag van deze generatie. Het lijkt misschien onschuldig klein bier, maar de kleine zaadjes die hier kiemen worden doornige duizendknopen die maar moeilijk te bestrijden zijn. Het geteisem van 'Ongehoord Nederland' en de Andrew Tates van deze wereld schoten hier hun giftige wortels. De meeste mensen komen naar die platforms toe om gewoon sociaal contact te hebben, wat 'gewone' opvattingen uit te wisselen, al dan niet samen met wat kattenplaatjes. Maar de platforms willen mensen verslaafd maken. Blijven scrollen, blijven checken. Extreme content verkoopt. En het maakt ons stuk. Daarom moet de politiek iets doen aan deze algoritmen. Ze moeten eerlijker/transparanter, en de bewust geïntroduceerde verslavende elementen moeten eruit. Anders hebben we straks misschien wel een vuurwerkverbod, maar nog steeds een land dat in de fik staat. We moeten IT-beleid politiek maken. De macht van deze bedrijven roept om een tegenmacht. Voorkomen is beter dan bestrijden.

Door: Foto: ChatGPT Image Musk Zuckenberg as firework
Foto: Ganesh Partheeban on Unsplash

Supportersgeweld

COLUMN - De actualiteit, daar kunnen we het ook over hebben. Bijvoorbeeld over degenen die in een voetbalstadion vuurwerk afsteken. Het probleem is niet het voetbal, is niet het vuurwerk, is niet het feit dat de betrokkenen beschikken over een negatief intelligentiequotiënt. Het probleem is dat we nu al een halve eeuw te maken hebben met “supporters” die zich misdragen. Ik ben de tel kwijt van het aantal maatregelen dat in die halve eeuw is aangekondigd. Hoeveel commissies zich erover hebben gesproken, wil ik niet eens meer herinneren. Gebiedsverboden, stadionverboden, meldplichten, stilgelegde wedstrijden, wedstrijden zonder publiek: het is dweilen met de kraan open.

Simpel gezegd: in Nederland zijn wangedrag en betaald voetbal verbonden zoals vast en zeker, altijd en eeuwig, geheel en al. Voetbal en wangedrag vormen een tautologie.

Ondertussen zijn het dus niet alleen de bona fide stadionbezoekers die ervoor opdraaien, maar betalen we allemaal mee voor de politie-inzet. En dat staat me per incident meer tegen. (Per incident: dus mijn weerzin neemt snel toe.) Een agent weet dat ’ie af en toe gevaar loopt, maar het moet frustrerend voor zo iemand zijn dat ’ie de klappen kan opvangen omdat het probleem nu al een halve eeuw niet wordt beëindigd. Als de politie zegt dat ze ’t verder zelf maar uitzoeken, heeft elke agent mijn sympathie.

Foto: Johan Wieland (cc)

Genoeg van vuurwerk

ANALYSE - Aankomende januari zullen we ongetwijfeld weer horen voor hoeveel miljoenen er schade is aangericht en hoeveel mensen er gewond zijn geraakt tijdens deze vuurwerkperiode. Oogartsen en hulpverleners zullen opnieuw hun bezwaren uiten tegen de verkrijgbaarheid van consumentenvuurwerk. Huisdiereigenaren plaatsen berichten op Facebook over hun bange honden, katten en paarden. Elk jaar opnieuw.

Maar hoe erg is het nou werkelijk en wat heeft Nederland er voor over om deze traditie voort te zetten?

Vuurwerkschade

De hoeveelheid schade wisselt nogal. Volgens het Verbond van Verzekeraars lag voor de coronapandemie de jaarlijkse particuliere schade zo tussen de 10 en 15 miljoen euro, met uitschieters tot wel 20 miljoen. Afgelopen jaarwisseling is die op 8 miljoen uitgekomen, het betreft vooral schade aan woningen en auto’s. Volgens het Verbond hebben de vuurwerkverboden en vuurwerkvrije zones een positief effect op de schade. Ook slecht weer ‘helpt’. Verder verspreiden de verzekeraars tips om zelf één en ander te doen. Overigens wordt vuurwerkschade aan je auto vaak niet vergoed.

Daar komt de schade aan gemeentelijke eigendommen natuurlijk nog bovenop: kapotte vuilnisbakken, verkeersborden, rioolputten en wat al niet meer. Terwijl de gemeente Baarn voor 2022-2023 een schadepost had van 400 euro, werd er maar liefst 122.000 euro schade veroorzaakt in Utrecht. Als we het schadebedrag van de 10 grootste steden optellen, komen we makkelijk boven de miljoen euro [1]. De overige 332 gemeenten tikken natuurlijk ook aardig aan: vele kleintjes maken groot. En het geld dat besteed wordt aan het voorkomen van schade komt daar nog bovenop.

Foto: Koen Roumen (cc)

Nu en toen | Melkbussenfeest

Als deze Kerstdagen voorbij zijn rest ons nog één feest: de jaarwisseling. En ook dat feest krijgt door de lockdown een heel ander karakter. De honden zullen er blij mee zijn.

Nu:

Er zit wel iets merkwaardigs aan: Vuurwerk is verboden. Fop- en schertsvuurwerk mag wel. En het traditionele carbidschieten mag ook, as de lokale autoriteiten het toestaan.

Carbidschieten is niet altijd toegestaan. Dit verschilt per gemeente. Neem daarom contact op met uw gemeente of carbidschieten is toegestaan en zo ja, onder welke voorwaarden. Mogelijk is een vergunning verplicht. Carbid is geen vuurwerk en valt daarom niet onder het tijdelijke vuurwerkverbod.

Toen:

2 december 2003 op Sargasso: Melkbusgrapje.

De gemeente Vlagtwedde heeft onlangs, geheel tegen de traditie én de zin van de fanatieke beoefenaars van deze prachtige provinciaalse sport, de regels aangescherpt.

“De extra regels die de gemeente Vlagtwedde wil invoeren, omvatten onder meer een verbod op het met meer dan tien melkbussen tegelijk schieten. Ook verbiedt de verordening het schieten met bussen met een inhoud van meer dan veertig liter. “Er worden nu al zelfgelaste giertanks van meer dan vijfhonderd liter ingegraven”, weet de zegsman. “Wij willen als gemeente grote schade-excessen voor zijn.”

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Kort - illustratie Sargasso

KORT | Vrijwillige vuurwerkvrije zones

Gemeente Den Haag stelt vrijwillige vuurwerkvrije zones in. Bewoners maken daar met elkaar afspraken over waar wel en niet vuurwerk afgestoken mag worden. Er is nu ook al aangekondigd dat de politie er niet gaat handhaven; dat moeten die burgers daar ook zelf oplossen. Heel verstandig om dan van te voren al aan te kondigen dat er niet gehandhaafd gaat worden – echt een steun in de rug voor mensen die niet van vuurwerk houden.

Ik vraag me af wat hier nou achter zit: lafheid om niet te durven handhaven, compleet van de werkelijkheid losgezogen onnozelheid om te denken dat dit gaat werken, of is het gewoon ballorige verelendungspolitiek in een poging de anti-vuurwerklobby te ondermijnen? Of vinden ze het in Den Haag echt leuk dat er straks in die buurten straatgevechten en lynchpartijen gaan optreden vanwege die paar zeikerds die wel het gore lef hebben om te durven klagen over de vuurwerktradities waar iedereen zo’n lol aan beleeft?

Dit idee kan natuurlijk ook uitgebreid worden naar andere beleidsterreinen. Dat anti-rookbeleid voor de horeca kan ook afgeschaft. In het verleden is immers gebleken dat rokers en niet-rokers prima afspraken konden maken over roken in de horeca, en dat was tot volle tevredenheid van iedereen die rookte.

Foto: Alexandre Dulaunoy (cc)

Europa op vakantie

ELDERS - Europa wordt deze weken geteisterd door een tsunami aan vrijwillige werktijdverkorting. Hoewel, vrijwillig? De schoolvakantie 8 juli tot 4 september) is van overheidswege opgelegd. De bouwvakvakantie is sinds 1981 geen verplicht nummertje meer, het advies is wel in de schoolvakantie het werk neer te leggen (24 juli tot en met 25 augustus). De politiek gaat daar braaf in mee (7 juli tot en met 11 september).

In andere Europese landen gelden grofweg dezelfde perioden. Ofwel: voor wie graag ziet dat Europa op haar gat ligt moeten dit gouden tijden zijn.

Vakantie is een beleving en biedt de mogelijkheid Europa te ervaren. De meeste vakantiegangers doen in deze periode een of meerdere Europese landen aan en kunnen dus zien waar van Europese eenheid sprake is of juist van Europese diversiteit.

Bijvoorbeeld: op de 14e juli kun je in Frankrijk dezelfde futloze braderietjes aflopen, die ook onze Koningsdag kenmerken. Men is in Frankrijk wel veel verder met het idee van centraal georganiseerde en uitgevoerde vuurwerk. Hele dorpen lopen uit om het spektakel te bekijken en de collectieve oh’s en ah’s verhogen het pittoreske sfeergevoel.

Braderietjes hetzelfde, vuurwerk een heel verschil. Is dat kenmerkend voor de Europese eenheid?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: ferrie=differentieel & Jöran Maaswinkel DailyM.net (cc)

Ooh en aah

COLUMN - De eerste avond was ik het glad vergeten. Pas toen de kat grommend binnen rende, schichtig achterom kijkend naar de tuin, die zonder waarschuwing was veranderd in een gevaarlijk buiten waar het hard knalde, wist ik het weer. Sailvuurwerk. Max verschool zich achter de boeken in de kast.

De tweede avond van Sail kuierde ik ruim op tijd naar de kop van het schiereiland waar ik woon. Geweldig uitzicht op het vuurwerk heb je daar. Ik was de enige: geen hond – en zeker geen kat – te bekennen. In mijn eentje zei ik stilletjes ooh en aah. Thuisgekomen vond ik Max in bed verstopt: boeken acht ze alleen veilig wanneer ik ze bewaak.

De derde avond vonden meer mensen de kop van het eiland en stonden we met vijftien tot twintig mensen naar het vuurwerk te kijken. Pluimen, cirkels, cilinders gloeiden op in het donker en doofden traag uit. De flat achter ons ving de knallen gedeeltelijk op en echode bij elke afgeschoten vuurpijl zacht‘pieuw pieuw’, alsof iemand cowboytje aan ’t spelen was.

Op de weg naar huis zag ik tussen het huisafval een palm wachten op de vuilnismannen van de volgende morgen. Hij zag er opperbest uit en ik nam hem onder de arm: die kon best in de hal van onze flat komen wonen. ‘Zo, die mevrouw is even haar kamerplant aan het uitlaten,’ grijnsde een man die me halverwege passeerde. Pas toen ik Max onder het dekbed vandaan viste, wist ik dat ik had moeten antwoorden dat mijn kat die avond niet uit had durven gaan.

Foto: Marco Nedermeijer (cc)

Rechter verbiedt vuurwerkverbod Hilversum

OPINIE - Burgemeester Pieter Broertjes is al jaren een warm pleitbezorger van een vuurwerkvrij Hilversum. Vooral ingegeven door de enorme schade en de vele ongelukken die het afsteken van vuurwerk elk jaar weer oplevert. Het Rijk scherpte deze zomer de regels al aan naar aanleiding van problemen met vuurwerk in verschillende grote steden rondom de jaarwisseling 2013-2014.

Zo is de verkoopperiode van vuurwerk met een dag ingekort, mag vuurwerk alleen nog op Oudejaarsavond tussen 18.00 en 02.00 uur worden afgestoken en kunnen gemeenten in bepaalde wijken of straten vuurwerk verbieden. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maakte er nog een fraaie modelverordening bij, zodat gemeenten die dat wilden direct aan de slag konden met het afkondigen van een dergelijk verbod.

En zo geschiedde. In Hilversum althans, waar het college van burgemeester en wethouders een groot deel van het centrum tot vuurwerkvrije zone bestempelde. Dit tot groot ongenoegen van een aantal vuurwerkhandelaren met winkels aan de rand van de vuurwerkvrije zone, die hierdoor een groot deel van hun omzet vreesde te verliezen. De rechter moest er aan te pas komen en die stelde de handelaren in het gelijk.

De gemeente heeft een procedurefout gemaakt. Niet het college, maar de burgemeester had als exclusief verantwoordelijke voor de openbare orde in de mediastad een dergelijk besluit moeten nemen. Ai, daar heeft een jurist bij de gemeente of de VNG zitten slapen. Die gaat geen fijne feestdagen tegemoet. Burgemeester Broertjes kan alleen nog door het opleggen van een noodverordening het gebruik van vuurwerk aan banden leggen. Maar hij kiest eieren voor zijn geld en doet volgend jaar een nieuwe poging. Dan gaat het vast wel lukken.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende