Kunst op Zondag | Het grote gebeuren

Kunt u zich voorstellen dat straatartiesten gevaarlijk zijn?, vroegen we u, omdat in het centrum van Amsterdam een verbod op straatoptredens van kracht is. Dan maar een stukje verderop gekeken en in Floradorp, een buurt in Amsterdam-Noord, kwamen we kunst op straat tegen. https://youtu.be/Tg0Qw_OfhSk Een heuse Mondriaan op boogiewoogie muziek. Het blijkt om ‘Het Grote Gebeuren’ te gaan. Een project van Guda Koster en Frans van Tartwijk. Toen door de lockdown de kunst zich digitaal terugtrok, wilden zij met hun werk de straat opgaan om kunst terug te brengen in de publieke ruimte. Het leidde tot vier performances, die plaats vonden tussen half juni en 10 juli. Ze zijn gefilmd en nu in de internetionale publieke ruimte te zien. Tevens zijn er posters van gemaakt die door heel Amsterdam zijn opgehangen.

Door: Foto: Joan (cc)
Foto: Politiek-nationalistische graffiti aan Avenida de Mayo (Flickr.com/WallyG)

Zuid-Amerika: dictator, straatkunst en woestijnvliegen

ELDERS - Deze week uit het Latijnse continent: een historische uitspraak in het proces tegen Guatemala’s ex-dictator, aandacht voor straatkunst in Buenos Aires en Red Bull vraagt met een stunt aandacht voor Nazca-geogliefen.

Schuldig aan genocide en misdaden tegen de menselijkheid: tachtig jaar cel. Dat was het oordeel van de rechtbank die afgelopen week tot een uitspraak kwam in de zaak tegen de Guatemalteekse ex-dictator José Efraín Ríos Montt. Ríos Montt werd berecht voor zijn rol in de slachting van 1771 leden van de Ixil Maya-stam. Het proces was onder meer uniek omdat het de eerste keer is dat een genocideverdachte in eigen land wordt berecht. De ex-dictator beweerde dat er binnen de hiërarchie autonomie bestond en dat hij zodoende niet verantwoordelijk kon worden gehouden voor de daden van zijn ondergeschikten.

Vanuit Argentinië een AP stuk over straatkunst, met uitleg waarom Buenos Aires zo’n bloeiende scene kent met veel indrukwekkende, enorme schilderingen – soms op publieke gebouwen. Hoewel het stuk de nadruk legt op creatieve graffiti en de toeristische tochten die je kunt maken langs de hoogstandjes, is er minstens evenveel politieke schilderkunst te vinden in de Argentijnse hoofdstad, hoewel het epitheton ‘kunst’ misschien niet altijd van toepassing is. Slim is verder nog deze kaart waarop te zien is welke categorie graffiti op welke plek te vinden is, inclusief foto’s.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: flickr cc Akbar Simonse

Fotos am Freitag | Herover de straat

Ik rij geregeld langs het plukje tentjes van Occupy Den Haag op het Malieveld. Het ziet er treurig uit. Weggestopt in de oksel van de Utrechtsebaan en de Zuid-Hollandlaan staat een aantal iglotentjes en een dixie-toilethok weinig indrukwekkend te wezen. De macht siddert. Toch vind ik het wel wat hebben. Wat de Occupiers namelijk ook doen is de publieke ruimte terug veroveren. Ze mogen er zijn en laten zich niet wegjagen. Dat lijkt voor de hand liggend, maar is het niet.

Steeds meer openbare ruimte verdwijnt en in ieder geval steeds meer openbare ruimte wordt onder toezicht geplaatst. Complete binnensteden zijn ‘veiligheidsrisicogebieden’ waar alles wat afwijkt kan worden weggebonjourd. Camera’s houden ieder hoekje in de gaten. APV’s zijn aangescherpt, dronkenlappen verwijderd, smetten weggespoten.

Nu kun je een tentje neerzetten daar waar het niet mag, maar een stuk sympathieker vind ik nog straatkunst. Zeker als het geëngageerde kunst betreft, die stelt en terechtwijst. Vaak is het aanbrengen van de kunst zelf al een daad op zich: en in toenemende mate een verzetsdaad. Daarom vandaag, in de aanloop naar een hete lente die weer veel ontevredenen de straat op duwt, een inspiratie voor degene die poster, spuitbus, verfpot of gewone simpele edding wil hanteren, een serie over straatkunst, uit de creative commons van Flickr.

KOZ | De linkse hobby van banken

De nieuwe Griekse premier Papademos moet zijn land er weer bovenop helpen. Dat zal nog een hele kunst worden. Als voormalig bankier en getrouwd met een kunstenares, verstaat hij in ieder geval de taal van bankenkunst. Dat belooft niet veel goeds. Banken zijn meesters der verdwijnkunst. Niet alleen zijn ze  goed in het verdampen van geld, ze drukken ook heel wat kunst achterover.

De DNB heeft vorig jaar werk van Shanna Ingram Papademos geëxposeerd. Geschilderde gedichten, heette dat.  Alleen op afspraak te bezichtigen, legitimatie verplicht. U zou er eens met de buit vandoor gaan, nietwaar?
De DNB was medeoprichter van de VBCN (Vereniging Bedrijfscollecties Nederland), waarvan 13 banken lid zijn. Allemaal hebben ze kunstcollecties van waarde. Niet dat de banken erg transparant zijn over de waarde. Dat komt alleen naar buiten als de handel wordt verkocht of geveild. In oktober werd een schilderij geveild, uit de failliete boedel van Dick Scheringa. Opbrengst 4,2 miljoen euro. Doel: schuld afbetalen aan de Deutsche Bank.

Al roffelen de banken zich op de borst welk een waardevolle betekenis hun linkse hobby voor de samenleving heeft, ze springen met het materiaal ook niet zo transparant om.  Ze hangen het op in hun kantoren, verkopen eens wat aan een museum, houden af en toe een insiderstentoonstelling, maar verder ziet het grote publiek er weinig van.
De Rabobank lijkt de enige te zijn, die de boel opengooit. Deze maand opende de bank in Utrecht een tentoonstellingsruimte die ook vrij toegankelijk is voor niet-bankklanten.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: Joan (cc)

Kunst op Zondag | Verdwenen kunst

Ook niet gesubsidieerde kunst verdwijnt wel eens. Het werk van graffiti- en sjabloonartiest Banksy is per ongeluk overgeschilderd. De amateurschilder die er overheen is gegaan heeft spijt en is bereid mee te werken aan de restauratie van het origineel.

Het is op zijn minst de vijftiende keer dat Banksys werk te grazen is genomen. Per ongeluk overgeschilderd omdat men het niet als werk van een beroemde kunstenaar herkende. Overgeschilderd of verwijderd omdat de autoriteiten het als vervuiling van de leefomgeving zagen en de graffitischoonmakers er op af stuurde. Of gestolen omdat men het juist wel de waarde ervan inzag. Eén keer is een diefstal verijdeld door schoonmakers.

Banksy zelf heeft zijn mening over kunstvandalisme al eens op de muur gezet. Herkent u Halbe Zijlstra?

Meer Bansky op zijn website en Sargief: augustus 2005, januari 2008, juli 2008, maart 2001.

Meer van P.J. Cokema.