"De markt is overtuigder dan ooit dat de overheid zal ingrijpen als belangrijke banken moeten worden gered." Het Troubled Asset Relief Program (TARP) stelt in een rapport voor het Amerikaanse Congres dat de doelstellingen van de noodkredieten voor de banken niet gehaald zijn. Banken zijn niet meer gaan uitlenen, en ook zijn er niet minder mensen gedwongen uit hun huis gezet. Sterker nog, de regeling heeft zelfs een averechts effect gehad, want bankiers denken nu nog veiliger te zitten met hun risicovolle investeringen.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Dit verhaal gaat eigenlijk alleen maar over getallen, grote getallen. Over beter gezegd, geld, veel geld.
Een voorstelling maken van veel geld is lastig boven een bepaalde grens. Mij lukt het nog wel tot enige miljoenen om er een gevoel bij te hebben. Maar boven de 100 miljoen ben ik kwijt. Maar om zaken in de (economische) wereld een beetje in context te kunnen plaatsen, is het wel handig om de grote getallen in ieder geval in verhouding tot elkaar te vatten.
Deze week ging dat helemaal mis. Ik kreeg het volgende artikel onder ogen en ergens halverwege moest ik afhaken. Hier even mijn samenvatting vanuit Nederlands perspectief met wat aanvullingen en updates:
Eerst gingen we van goederen naar goud of andere dure metalen. Toen van goud naar papiertjes (iou’s). Toen van papiertjes naar elektronisch geld. En nu uiteindelijk naar wiskundig geld. Anders kan ik het niet uitdrukken. Derivaten zijn slechts een complexe formule, ver af staand van de werkelijke waarde in de werkelijke wereld. “Werkelijkheid” is dan ook een abstract begrip geworden in de economie, net als waarde.
Geen regering moet zich laten leiden door de grillen van de massa.
Groot-Brittannië komt dit jaar met een extra belasting op de bonussen van bankiers terwijl President Barack Obama vorige week de Financial Crisis Responsibility Fee aankondigde. In beide landen hield al maandenlang volkswoede jegens bankiers huis. Soortgelijke kreten als “Laat de rijken de crisis betalen!” worden aan onze kant van de oceaan gehoord. Overheden wereldwijd laten zich door dit sentiment leiden en komen met nieuwe wetgeving om banken en bankiers in te tomen.
“We willen ons geld terug,” verklaarde Obama tijdens de aankondiging van zijn nieuwe belasting, “en we gaan het halen ook.” Het Witte Huis pochte dat de regeling slechts “grote” banken treft. Hebben zij minder dan $50 miljard in huis dan hoeven banken niet bij te dragen. Op deze manier zal maar liefst 60% van de opbrengst van ’s lands tien grootste banken komen—ook al hebben zij het merendeel van de befaamde kapitaalinjecties reeds terugbetaald. Dat is volgens de president niet genoeg. “Als deze bedrijven gezond genoeg zijn om gigantische bonussen te kunnen betalen dan zijn zij zeker gezond genoeg om elke cent aan de belastingbetaler terug te betalen.”
In feite krijgt de belastingbetaler natuurlijk geen cent van het geld te zien. De overheid heeft immers miljarden moeten lenen om de banken uit de brand te helpen en moet nu het eigen huishoudboekje op orde zien te krijgen.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
“Een stoomcursus financiële markten voor een handvol Kamerleden. Met heel interessante leraren en leuk om te volgen, maar het nut was nagenoeg nihil.”
De commissie De Wit is klaar met het verhoren van de Nederlandse hoofdrolspelers in de kredietcrisis. Mensen die er wel verstand van hebben vonden het een waardeloze vertoning.
Als de Griekse overheid niet zelf orde op zaken stelt moet het verregaande Europese inmenging accepteren om nog binnen de eurozone te blijven. Europese boekhouders gaan dan orde scheppen op de Griekse ministeries. Deze onorthodoxe maatregelen zijn nodig om zorg te dragen dat Griekenland Ons Europa niet ontvalt.
Het gaat niet goed met de overheidsfinanciën van Griekenland: een torenhoge staatsschuld en een tekort van meer dan 12,3 procent op de begroting (Volkskrant). Over een jaar zal de Europese Centrale Bank niet langer Griekse staatsobligaties met een inferieure BBB-rating als onderpand aanvaarden en dat impliceert dat de Griekse banken geen euro’s meer kunnen krijgen en het land zo goed als bankroet is. In Athene is het IMF ook al op bezoek om te bekijken of hulp aan Griekenland mogelijk is (Standaard). Maar premier Papandreou verklaart dat zijn land geen financiële steun aan het IMF vraagt en dat het binnen de eurozone blijft. In de financiële markten worden de plannen, waarmee Griekenland wil gaan voldoen aan de Europese begrotingsregels, echter onvoldoende concreet bevonden (FD). En vandaag valt in de pampieren nrcnext te lezen dat de schulden van de Griekse ziekenhuizen de ene dag 5,2 miljard bedragen en de volgende dag weer 2,2 miljard? De militaire uitgaven zijn ook niet transparant, want: staatsgeheim…
Hieronder volgt een gastbijdrage van Jaap de Goede, dit artikel verscheen ook op zijn eigen blog.
Stel je voor. Twee heel grote mijnheren intimideren een klein meisje. Ze willen namelijk dat zij tien euro terug betaalt. De tien euro die de heren ergens in haar jasje hadden verstopt. Nu is het kwijt – uit haar jasje gevallen. Zij wil en kan het tientje niet terug geven. Maar de heren willen niet buigen. Ze staan dapper op hun stuk.
Grof? Blijkbaar denken we er niet zo over als de IJslandse president toch ook niet terug wil betalen. Terug betalen wat niet hij, of zijn kiezers, maar enkele op zijn gebied opererende bankiers hebben kwijt gemaakt. Bij elkaar 3,8 miljard euro. Waarvan twee derde van Groot Brittanië, en de rest van Nederland. Beide laatste landen staan nu dapper op hun stuk, en willen het geld echt terug.
Maar IJsland heeft maar driehonderdtwintigduizend inwoners. Als zij elk moeten betalen, kost hen dat 11857 euro per persoon, plus rente. Dat is per gezin al snel meer dan 50.000 euro, te betalen over vijftien jaar. Ik snap wel dat meer dan zestigduizend IJslanders een petitie tekenen dat ze dát heel oneerlijk vinden.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
De markt gedraagt zich soms als Bokito. Je kunt heel lang denken dat je hem onder controle hebt maar op een dag doet hij toch wat zijn reflexen hem ingeven. Uiteindelijk geeft een hele brede diepe greppel meer zekerheid dan een goede dompteur.
Een onvermijdelijke quote uit de 21e Joop Den Uyl lezing: De Derde Weg Voorbij [.pdf] van PvdA-leider en minister van Financiën Wouter Bos waarin hij kritiek uit op de ontwrichtende werking van het moderne kapitalisme (NRC). Leuk gevonden die Bokito beeldspraak. Daar kan je nog wel even op voort associëren. De vrouw die dagelijks naar Bokito stond te lonken zijn ‘wijzelf’ uiteraard: zowel slachtoffer als aanstichter. Bos refereerde hier al eens aan in een DWDD uitzending: de zucht naar een paar tienden procent extra spaarrente en tophypotheken heeft de banken alias Bokito opgejut. Vervolgens heeft dompteur Bos, om nog meer schade te voorkomen, Bokito met een grote trossen bananen terug in zijn hok gelokt. Maar de deur van het hok staat nog steeds wagenwijd open. Daarom steunt Bos nu zijn Amerikaanse ambtsgenoot Tim Geithner om banken te verkleinen (Joop). Kleine Bokitootjes zouden immers minder schade aanrichten. Maar is hij soms die kleine Bokito uit Wognum vergeten?
Gleðilegt nýtt ár! Happy New Year! De IJslandse president Olafur Ragnar Grimsson weigert een wet te ondertekenen die regelt dat IJsland een voorschot van in totaal 3,8 miljard euro terugbetaalt aan Nederland en Groot-Brittannië vanwege het faillissement van internetspaarbank Icesave (NRC). Geheel terecht natuurlijk want zoals de terugbetaling nu gefrommuleerd is zouden alle 306.694 IJslanders aan de bedelstaf raken. En dat enkel om de spaarcenten (=geld dat je niet direct nodig hebt) van wat Hollandse en Britse rente-avonturiers z.s.m. te vergoeden? Toen de IJslandse banken omvielen als domino-stenen en het land in shock verkeerde werd de toenmalige (rechtse) IJslandse regering zwaar onder druk gezet door Wouter Bos en zijn Britse collega. De manier waarop de afspraak toen tot stand kwam doet mij denken aan de truc die in Argentinië wordt gebruikt om mensen die doodziek op de Eerste Hulp worden binnengebracht eerst nog formulieren te laten ondertekenen die hen verplicht tot het volledig vergoeden van de behandelkosten. Wouter Bos zegt zeer teleurgesteld te zijn in de nieuwe opstelling van IJsland. Maar ik zie er juist een herstel van de IJslandse eigenwaarde, zelfvertrouwen en kracht in. Eigenschappen van een toekomstig EU-lid waar we verheugd om zouden moeten zijn! Enwel daarom een filmpje van de Sterkste Man Aller Tijden: de IJslander Jón Páll Sigmarsson.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
