Koerden ingezet voor meer chaos in het Midden-Oosten

In de VS is de steun voor de oorlog in het Midden-Oosten van meet af aan beperkt geweest. Uit een peiling van de Washington Post van 1 maart bleek dat 52% van de Amerikanen tegen de luchtaanvallen op Iran was die president Donald Trump dat weekend had bevolen, terwijl 39% ze steunde en 9% het niet wist. Trump zou aan alle oorlogen een einde maken beweerde hij bij zijn aantreden. Maar zoals veel van zijn voorgangers zal ook hij de geschiedenis in gaan als president die een oorlog begon. Met één verschil: geen 'boots on the ground'. Vorige week werd duidelijk dat er op voorhand al aan andere oplossingen is gewerkt. De CIA was al maanden bezig om Koerdische strijders te bewapenen en klaar te stomen voor een grondoffensief in het westen van Iran. De Amerikaanse geheime dienst hoopt hiermee Iraanse veiligheidstroepen verder onder druk te zetten en ongewapende burgers in Iraanse steden meer kans te geven om in opstand te komen tegen het bewind. Israëlische bombardementen op militaire instellingen in het westen van Iran, waar een groot deel van de Iraans-Koerdisch minderheidsgroep woont, zouden de weg vrij moeten maken voor Koerdische strijders. Het is een door Israël ook in Libanon en Syrië toegepaste strategie: chaos scheppen via het uit elkaar drijven van etnische en religieuze groepen. Als waarschuwing voor de aangekondigde infiltratie bombardeerde Iran het hoofdkwartier van Koerdische strijdkrachten in de autonome regio Koerdistan in Irak. Het is onduidelijk of de Koerden intussen daadwerkelijk operaties uitvoeren in Iran. Dat zij in staat zullen zijn het regime omver te werpen gelooft niemand. Het lijkt er op dat de Koerdische strijders hoogstens kunnen dienen als 'Amerikaans kanonnenvlees'. Het zal leiden tot een verlenging van de oorlog. Meer bloed en chaos in de regio zonder dat een oplossing dichterbij komt, noch voor de onderdrukte Iraanse bevolking, noch voor de nucleaire dreiging van de ayatollahs. En al helemaal niet voor de Koerden zelf die bij een gegarandeerde mislukking van acties op Iraans grondgebied geconfronteerd zullen worden met een keiharde tegenreactie van het Iraanse regime tegen de Koerdische bevolking. Het Amerikaanse verzoek aan de Koerden om zich te mengen in de oorlog met Iran roept herinnering op aan een soortgelijk verzoek van president Bush in 1991 tijdens de oorlog van Irak tegen Koeweit. Toen kwamen Iraakse Koerden in opstand tegen Saddam Hussein, aangemoedigd door Washington. Toen Koeweit bevrijd was, trokken de Amerikanen zich terug en lieten de Koerden aan hun lot over. In 1975 flikte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger ook al zoiets. Nadat de VS de Iraakse Koerden jarenlang hadden aangemoedigd om te rebelleren tegen Bagdad, trokken zij de stekker uit de steunoperatie zodra de sjah van Iran een territoriaal akkoord bereikte met Irak. Kissinger verklaarde destijds koeltjes dat "geheime acties niet verward moeten worden met missionariswerk". De Koerden werden aan hun lot overgelaten. Meer recent hebben Koerdische strijders met Amerikaanse steun een groot aandeel gehad in het uitschakelen van IS in Syrië. Tot de bevrijding van dat land in 2024 bewaakten ze gevangen genomen IS-strijders in kampementen in Koerdisch gebied. Het nieuwe Syrische regime toont in Koerdische ogen te weinig respect voor hun autonomie-wensen. En ook nu geven de Amerikanen niet thuis. 'Voor de Koerden is de belofte van VS-steun een geschenk dat steevast in een tragedie eindigt,' schrijft Marc Vandepitte op De Wereld Morgen. Het is daarom te hopen dat de Koerdische leiders nog even nadenken over de Amerikaans-Israëlische strategie. Want hun betrokkenheid bij de oorlog heeft nog een ander groot risico. Turkije, dat sinds kort een vredesoffensief is gestart met de Koerdische bevolking in dat land, zal met argusogen kijken naar de nieuwe bewapening van Koerdische strijders. Het is niet onmogelijk dat Erdogan Teheran gaat steunen om de Koerdische operatie in de kiem te smoren. Met alle gevolgen van dien voor de Turkse Koerden die nu eindelijk zicht hadden op een einde van de repressie door het Turkse regime en de vrijlating van gevangenen. En mogelijk een verder uitbreiding van de oorlog in het Midden-Oosten met deelname van een NAVO-lid. Trump zal daar thuis waarschijnlijk ook geen applaus voor krijgen. Misschien is dat een lichtpuntje voor degenen die hem graag zien vallen, maar voor de bevolking in het Midden-Oosten betekent de uitbreiding van het aantal oorlogvoerende partijen alleen maar ellende, meer slachtoffers, bloed en chaos. [foto: Azadi-toren (Vrijheidstoren) in Teheran]

Foto: Javier Miranda on Unsplash

De VS, kernwapens en armageddon

Decennialang gold in geopolitieke discussies een vrij simpele intuïtie. Een streng religieus regime met kernwapens vormt een risico. Het argument verscheen steeds weer in analyses over Iran. Een theocratie die zichzelf ziet als uitvoerder van een goddelijke opdracht, gecombineerd met nucleaire ambities, roept begrijpelijke nervositeit op.

De blik richtte zich daarbij vrijwel altijd op Teheran. Washington bleef meestal buiten beeld. Toch schuift daar iets. Volgens meldingen van Amerikaanse militairen hebben commandanten de recente spanningen rond Iran beschreven in religieuze termen. De oorlog zou passen binnen “Gods plan” en verwijzingen naar Bijbelse profetieën en Armageddon doken op in briefings en toespraken.

Een incident op zichzelf vormt gelukkig nog geen trend, maar de bredere context maakt dit verhaal wel relevant.

De theologie van de eindtijd
Binnen delen van het Amerikaanse evangelisme leeft namelijk een specifieke interpretatie van de Bijbel. In dat wereldbeeld speelt Israël een centrale rol in de eindtijd. De stichting van de staat Israël markeert volgens deze lezing het begin van een profetische keten die uiteindelijk leidt tot een apocalyptische oorlog in het Midden‑Oosten en daarna de wederkomst van Christus.

Deze interpretatie, vaak dispensationalisme genoemd, vormt al decennia een belangrijk element binnen evangelische politiek in de Verenigde Staten. Grote megakerken, lobbyorganisaties en mediakanalen bouwen hun politieke agenda gedeeltelijk rond dat idee.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Mehrshad Rajabi on Unsplash

Escalatie, volgens wie?

Iran escaleert. Dat is momenteel geloof ik de favoriete diagnose van westerse regeringen en de Golfstaten. Diplomaten spreken over roekeloosheid en destabilisatie nu Iran raketten afvuurt op landen in de regio waar Amerikaanse bases staan. Dat oordeel krijgt een merkwaardige kleur zodra men het begin van het huidige conflict bekijkt. De eerste aanvallen kwamen immers van de Verenigde Staten en Israël, die Iraanse doelen bombardeerden. Pas daarna volgden Iraanse raketten.

De meeste daarvan richten zich op Amerikaanse militaire infrastructuur in de regio. Alleen staat die infrastructuur niet op Amerikaans grondgebied, en lang niet altijd ver uit de buurt van burgers. De bases liggen in Qatar, Bahrein, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. Staten die zich nu geschokt tonen dat hun grondgebied doelwit wordt. Dat roept een eenvoudige vraag op. Wat verwacht men daar precies wanneer een oorlog wordt gestart tegen een land dat wordt omringd door Amerikaanse bases die op jouw grondgebied staan? Dat dat geen consequenties heeft?

Westerse commentatoren wijzen ondertussen graag op burgerdoden door Iraanse raketten. Dat verwijt klinkt principieel, totdat men naar de onderliggende asymmetrie kijkt. Iran beschikt over aanzienlijk minder geavanceerde precisiewapens dan de landen die het aanvallen. De technologie voor nauwkeurige raketten en geavanceerde targeting behoort juist tot de technologie die Iran jarenlang via sancties en exportrestricties is ontzegd.

Foto: Palestinian News & Information Agency (Wafa) in contract with APAimages, CC BY-SA 3.0 , via Wikimedia Commons

De genocidale ‘Vredesraad’

De ‘Vredesraad’ gaat doorpakken. Vijf miljard dollar voor de wederopbouw van Gaza. Het bedrag klinkt indrukwekkend, maar de geschatte schade ligt volgens de VN rond de 70 miljard, een druppel op een gloeiende plaat.

Wederopbouw als ritueel
Wederopbouw in Gaza is een terugkerend ritueel, alleen was de schaal van vernietiging dit keer anders. Er wordt gebombardeerd, verwoest, ontheemd. Daarna volgt een donorconferentie, beloftes, miljarden. Er wordt gebouwd, maar als het (bijna) af is begint de cyclus opnieuw en bombardeert Israël het plat. En de internationale gemeenschap roept foei, doet een plas en verder blijft alles zoals het was. En organiseert een nieuwe donorconferentie.

Ook nu zal er niets veranderen. Wie serieus gelooft in duurzame wederopbouw, moet ook de politieke condities veranderen die die verwoesting mogelijk maken. Zonder opheffing van blokkades, zonder bewegingsvrijheid, zonder soevereine zeggenschap over grenzen, luchtruim en zee, blijft wederopbouw een tijdelijke lapmiddel. Je kunt een stad ‘herbouwen’, terwijl de voorwaarden voor de volgende vernietiging intact blijven.

Vastgoedfantasieën op puin
Alsof het geheel nog cynischer moest worden, circuleren inmiddels plannen om Gaza te herontwikkelen als grootschalig vastgoedproject. Ideeën over luxe kuststroken, investeringszones en een hertekende skyline worden gepresenteerd als pragmatische toekomstvisie. In die logica verandert verwoesting in een kans, onteigening in herbestemming. De oorspronkelijke bewoners verdwijnen uit het beeld, gereduceerd tot demografische variabele. Ze mogen in ieder geval niet meepraten over hun eigen toekomst.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Catholic Church England and Wales (cc)

Gaza zit nog steeds op slot

Israël laat nog steeds geen journalisten toe tot de Gazastrook. De Foreign Press Association (FPA) heeft een proces aangespannen om internationale media weer toegang tot Gaza te laten verkrijgen. Sinds het begin van de oorlog met Hamas in oktober 2023 is er geen buitenlandse journalist meer in Gaza geweest. Voor informatie over de situatie daar zijn we afhankelijk van steeds minder lokale verslaggevers. Volgens het Committee tot Protect Journalists (CPJ) zijn er in de oorlog tot nu toe meer dan tweehonderd journalisten gedood in Gaza.

Israël gaat intussen gewoon door met het bombarderen van zowel Gaza als Libanon. Sinds het begin van ‘het staakt-het-vuren’ in Gaza zijn er volgens de lokale zorgautoriteiten 422 Palestijnen door Israël gedood, zowel bij bombardementen en drone-aanvallen als beschietingen door Israëlische militairen die nog in Gaza zijn gelegerd. Israël weigert hulporganisaties de toegang tot het gebied waar duizenden mensen noodgedwongen in tenten verblijven en nog steeds voedsel en medicijnen moeten ontberen. De nieuwe registratieplicht voor hulporganisaties als Artsen Zonder Grenzen en Oxfam is volgens hen een ‘bewuste ondermijning van de hulp met voorzienbare gevolgen’ en volledig in strijd met het internationaal recht.

Duizenden Palestijnen leven nog steeds in een staat van gedwongen ontheemding. Ze kunnen niet terugkeren naar hun huizen of land, dat nu buiten de zogenaamde “Gele Lijn” ligt. Deze lijn splitst de Gazastrook van noord naar zuid in tweeën. Het Israëlische leger is nog steeds actief in het oostelijke gedeelte en bedreigt iedereen die vlak bij de grens woont. De ‘Gele lijn’ luidt een nieuwe fase van oorlog in, een fase die zich in stilte voortzet, buiten het zicht van de camera’s. Een vluchteling uit het oostelijk deel: “We hebben niet het gevoel dat de oorlog voorbij is. Ze hebben ons niet toegestaan ​​terug te keren naar onze woongebieden of zelfs maar onze huizen te controleren. We leven nog steeds in een andere oorlog, de oorlog van ontheemding en lijden, vooral nu de winter eraan komt.”

Foto: still - clip Nemo Mettler - THe Code - YouTube

Eat that EBU. And Donald!

COLUMN - Nemo, de Zwitserse winnaar van het Eurovisie Songfestival 2024, heeft zijn trofee teruggegeven. Geweldig! Eat that EBU! Er staat niet bij wat de Zwitserse omroep daar zelf van vindt, maar vooralsnog zijn er geen geluiden dat die het goede voorbeeld van Nederland, Spanje, Ierland, Slovenië en IJsland gaat volgen.

Het zou wat zijn als – vooral – de eerdere Oostenrijkse en Duitse winnaars ook een statement zouden maken. Dát zou nog eens een indringende boodschap zijn! Begrijp me niet verkeerd, ik vind niet dat Israëlische artiesten per definitie geboycot moeten worden, integendeel. Cultuur en muziek moeten verbindend zijn, maar het hangt er wel vanaf met welke boodschap ze optreden. En de EBU is helaas verzeild geraakt in een smerig geopolitiek spel.

Ik had trouwens helemaal geen herinnering aan die act van Nemo, maar die is best goed. En heerlijk queer, ik hoop zo dat ook dit jaar, ondanks alle perikelen, er weer veel van zulke acts zullen optreden. Gewoon om de VS van Donald Trump in het gezicht te pissen. In your face Donald, met je veiligheidsstrategie. Sodemieter op.

Bizar toch eigenlijk, dat mijn gedachtegang via het Eurovisie Songfestival, via de queer gemeenschap en de genocide in Israël in Amerika terecht komt…de wereld is gek geworden! Aan de andere kant…alles is verbonden… En laten we hopen dat de fascistische krachten die nu over de wereld glibberen gesmoord kunnen worden in glitter en glamour, en dat de zalige diversiteit van de mensheid zal zegevieren. Let’s break the code!

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Ash Hayes on Unsplash

Israëls geheime wapen: taal

De genocide in Gaza gaat gewoon door, ondanks dat er een ‘wapenstilstand’ is. Israël blijft aanvallen, maar met een verschil: de aanvallen heten nu volgens Israël ‘antiterreuroperaties’. Een manier van praten die maar al te gemakkelijk wordt overgenomen door westerse media.  Zo wordt maar weer eens pijnlijk duidelijk hoe ook taal een wapen is in het conflict, en dat dat wapen vaak in één richting schiet. Want als Palestijnen weerstand bieden tegen zo’n operatie heet dat ‘een inbreuk op het bestand’ en gebruikt Israël het als excuus om te reageren met bombardementen, sorry, nieuwe ‘antiterreuroperaties’ op totaal ongerelateerde doelen waarbij honderden mensen omkomen, en waarschuwt dat ‘verdere inbreuken niet worden getolereerd’.

Dit is niet nieuw, wie het nieuws volgt, ziet het al langer. Bijvoorbeeld bij een kop als: “Israëlische gijzelaars vrijgelaten, Palestijnse gevangenen uitgewisseld.” Dat lijkt neutraal, maar dat is het niet.

Een gijzelaar is iemand die onschuldig vastzit, iemand die onterecht wordt vastgehouden door barbaren. Een gevangene daarentegen, dat is iemand die  ‘iets’ heeft gedaan. Een verdachte, een misdadiger, of minstens iemand die door een rechter is veroordeeld. Maar de Palestijnse gevangenen waar hier over gesproken wordt, zijn in veel gevallen nooit aangeklaagd, laat staan berecht. Kinderen van dertien, jongeren die een spandoek vasthielden, vrouwen die bij een checkpoint werden opgepakt omdat ze de verkeerde achternaam hadden. Toch noemt het journaal hen gevangenen, alsof het allemaal keurig volgens het recht is verlopen.

Foto: Aswin Mahesh on Unsplash

Brits parlement blokkeert kritische pers

Journalisten van het onderzoekscollectief Declassified UK krijgen geen perskaart meer voor het Britse Lagerhuis. Aanleiding is een publicatie over pro-Israëlische politici in juni. Parlementair commissaris voor normen Daniel Greenberg werd hierin beschuldigd van partijdigheid na het afwijzen van klachten tegen tientallen pro-Israëlische parlementsleden van de groep Labour Friends of Israel (LFI). Bij deze lobbygroep, die weigert informatie te verstrekken over zijn sponsors, zijn 73 van Labours 197 parlementsleden aangesloten. Inmiddels hebben meer dan 100 politici, journalisten en campagnevoerders de “flagrante en partijdige poging van het parlement om onderzoeksjournalistiek te onderdrukken” veroordeeld

Declassified UK werd eind september zonder opgave van reden ook geweigerd bij het congres van Labour in Liverpool. Terwijl journalisten werden tegengehouden, stond de Labour-partij wel toe dat grote wapenbedrijven en lobbygroepen de conferentie bijwoonden en daar evenementen sponsorden. Ook LFI was welkom en organiseerde een discussie over vrede in het Midden-Oosten. Labour parlementslid Richard Burgon is het niet eens is met de uitsluiting van de journalisten. Hij wijst er op dat Declassified ‘essentiële berichtgeving heeft geleverd over de Israëlische oorlog in Gaza en de betrokkenheid van onze regering’. En verder zei hij: ‘In een tijd waarin Donald Trump de persvrijheid aan banden legt, is het belangrijker dan ooit om het recht van journalisten te handhaven om hun werk te doen – regeringen controleren en machthebbers ter verantwoording roepen.’ 

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Trump White House Archived (cc)

Gaza: Op naar een genocide in slow motion

Het zogenaamde vredesplan voor Gaza wordt door velen gepresenteerd als een “kans op rust” of “het begin van een nieuw tijdperk van stabiliteit”. In werkelijkheid is het niets anders dan een dictaat, een document opgesteld door de bezetter en zijn bondgenoten, zonder de stem van de Palestijnen zelf. Achter de diplomatieke taal van “veiligheid”, “heropbouw” en “staakt-het-vuren” schuilt een harde realiteit: dit plan legt  het fundament voor een nóg grotere onderwerping van het Palestijnse volk.

Onder het mom van vrede wordt Gaza omgevormd tot een gecontroleerde openluchtgevangenis. Dat was het al, maar hiermee wordt het ook officieel: Israël behoudt feitelijke controle over grenzen, veiligheid, hulp en nu ook bestuur. Palestijnse soevereiniteit, ooit een kernbelofte van het vredesproces, verdwijnt volledig uit zicht. De Palestijnen krijgen geen staat, geen recht op zelfbeschikking, geen vrijheid. Wat ze krijgen, is een leven onder toezicht, afhankelijk van de willekeur van hun onderdrukker.

Ondertussen blijven Israëlische oorlogsmisdaden onbestraft. De verwoesting van ziekenhuizen, scholen en vluchtelingenkampen wordt weggemoffeld onder de noemer van “zelfverdediging”. Geen enkele Israëlische leider hoeft rekenschap af te leggen voor het doden van tienduizenden burgers of het gebruik van uithongeringsstrategieën als oorlogswapen. Straffeloosheid wordt opnieuw de norm, en dat is precies wat dit plan bevestigt: er is vrede voor de daders, maar geen recht voor de slachtoffers.

Foto: "Anti-Semitism" by quinn.anya is licensed under CC BY-SA 2.0

De IHRA-definitie van antisemitisme, de last van herinnering en de definitie van kritiek

Er is een soort historische ballast die in Europa generatieslang is meegegeven. Wie hier opgroeit, krijgt de Holocaust niet als een hoofdstuk in een geschiedenisboek, maar als een erfenis die in je vezels kruipt. Het besef dat wij medeverantwoordelijk zijn voor een van de grootste georganiseerde genocides in de moderne tijd, laat zich niet van je afschudden. En terecht. Tegelijkertijd is Israël sinds de oprichting in 1948 aan ons verkocht als de uitzondering in de regio, de enige plek in het Midden-Oosten waar parlementen functioneren, kranten tegenspraak bieden en waar verkiezingen tenminste nog iets betekenen. Het is een frame dat blijft hangen, ook bij wie beter weet.

De IHRA-definitie van antisemitisme speelt hier handig op in. Whataboutism is een van de basisbeginselen: als je kritiek hebt op Israël, maar niet of minder op andere vergelijkbare landen die dingen doen, ben je een antisemiet. Ze schuift kritiek op Israël en haar beleid by design gevaarlijk dicht richting antisemitisme, alsof wie vraagtekens zet bij bezetting, apartheid of etnische hiërarchie automatisch het oude continentale gif van Jodenhaat in zich draagt, als men tegelijk niet even hard ageert tegen vergelijkbare zaken elders. Dat is een vals frame. Juist omdat wij Europeanen weten waartoe antisemitisme kan leiden, juist omdat we de Holocaust in onze morele rugzak meedragen, moeten we scherp kunnen onderscheiden: antisemitisme is een haat tegen Joden als mensen, Israël-kritiek is een oordeel over een staat die macht uitoefent. En juist omdat we weten hoe een rechtsstatelijke democratie behoort te werken en Israël die twee woorden claimt mogen we daar kritiek op hebben. En juist ook omdat we die staat mede mogelijk hebben gemaakt.

Volgende