Is er een alternatief voor de huidige data-gedreven samenleving? Jaron Lanier geeft er in zijn nieuwe boek Who Owns The Future een interessante visie op. Eind jaren '80, begin jaren '90 stond de naam van Jaron Lanier gelijk aan virtual reality. Lanier was een pionier op dit gebied, wat door hype en hoop werd omgeven. De beloften van de nieuwe digitale wereld lonkten en Lanier maakte de eerste stappen. Een jaar of 20-30 later is Lanier stukken veel minder optimistisch ove'r de mogelijkheden die de digitale netwerksamenleving heeft gebracht. Dat bleek al uit zijn kritiek op user-generated content in You are not a Gadget (2010) en nu ook in zijn nieuwste boek Who owns the Future. "Who owns the future" bouwt hier en daar voor op het vorige boek, maar gaat nog een flinke stap verder. Lanier doet een ideologisch relaas over hoe, door de architectuur van hedendaagse digitale netwerken, onze economie in grote problemen komt. Door het digitale-efficiëntiedenken verdwijnen de banen en zekerheden van de economische middenklasse, en concentreren data, geld en macht zich bij centrale servers van de mensen met de beste computers en de slimste programmeurs. Siren servers, zoals Lanier ze noemt.
Een Franse journalist moet 3000 euro boete betalen omdat hij vertrouwelijke overheidsdocumenten had gedownload. Maar die vond hij gewoon via Google.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
ACHTERGROND - Op 6 juli 2013 publiceerde de Britse krant The Guardian het eerste interview met Edward Snowden, tot dat moment systeembeheerder voor het Amerikaanse National Security Agency. Snowden kreeg door zijn werkzaamheden een gedetailleerd beeld van de mate waarin de NSA een wereldwijde Big Brother-staat in het inrichten was. Vrijwel alle elektronische communicatie wereldwijd werd realtime getapt, telefoons, laptops en servers werden gekraakt en softwarebedrijven werden gedwongen hun systemen met lekken op te leveren om dit mogelijk te maken.
Vermoedens van dergelijke activiteiten door onder meer Amerikaanse veiligheidsdiensten bestonden al decennia (zie dit artikel uit 1999) maar de schaal van de onthullingen die Snowden naar buiten brengt doet zelfs de meest paranoia-experts de rillingen over de rug lopen. Een korte opsomming en wat je er als burger aan kan doen.
Belgacom en Brazilië
De NSA en haar partners (onder andere het Britse GCHQ) tappen telefooncentrales en onderzeese glasvezelkabels af, ook in andere landen. Recentelijk is gebleken dat de telefooncentrales van Belgacom (de Belgische KPN) volledig gekraakt waren door experts van GCHQ (mogelijk met Amerikaanse hulp). Dit stelde GCHQ in staat al het telefonie- en dataverkeer te volgen en gericht af te luisteren. In Brazilië werden deze technieken ingezet tegen de nationale oliemaatschappij, het Braziliaanse Parlement en zelfs de persoonlijke communicatie van de Braziliaanse presidente. Die zegde meteen een staatsdiner met Obama af uit woede over deze schending van diplomatieke normen. Voorlopig moeten wij als eindgebruikers alle grote infrastructuren als onveilig beschouwen. Onversleutelde e-mails en telefoongesprekken kunnen worden afgeluisterd en dat wordt geautomatiseerd gedaan op onvoorstelbare schaal.
OPINIE - In de week dat Google ronduit zei dat Gmail-gebruikers geen privacy moesten verwachten, in het jaar van Snowden en de NSA, in het tijdperk van Google Glass, kochten wij een nieuwe fotocamera. Met ingebouwde zoomlens die optisch tot vijftig keer en digitaal tot honderd keer vergroot. U kunt op Flickr zien wat 50x zoom betekent voor een dorpje op vier kilometer afstand (gemeten in Google Maps). Dat is geweldig leuk natuurlijk, als je zoals ik een beetje een uitzicht hebt om te verkennen.
Maar je hoeft het niet op vier kilometer afstand te zoeken. Dit is een auto op 250 meter afstand van mijn badkamerraam (een uitsnede; opklikken voor origineel formaat); deze man weet niet eens dat ik besta, laat staan dat hij mijn camera gezien heeft – zo’n telelenskanon heeft het ding niet. Ik zal u de blik in de keuken van de buren op 50 meter afstand besparen.
Het punt is dat we kunnen piepen over Google Glass, bezwaar kunnen maken tegen Gmail en kunnen protesteren tegen PRISM totdat we een ons wegen (of totdat de Amerikanen “ineens” met een terror alertkomen natuurlijk), maar dat iedereen inmiddels met een cameraatje van zo’n vijfhonderd euro de houdbaarheidsdatum van het biertje van de overbuurman kan lezen. Bij wijze van spreken – maar dat is nog maar een kwestie van tijd want vijf jaar terug was mijn “oude” cameraatje met 10 keer zoom nog da bomb.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
… zouden zoekvragen behoorlijk imbeciel klinken.
COLUMN - Er was afgelopen week echt Geen.Bal.Op.Tv. Behalve Shownieuws, maar kijken mensen daar echt bewust naar?
Een tijdje geleden hoorde ik op de radio dat een of andere topman van Google een kritisch boek had geschreven over China. Hij zou harde noten hebben gekraakt over de manier waarop de Chinese overheid de internetvrijheid van haar burgers beperkte.
Ik stelde me zo voor dat China zich nog eens omdraaide en verder snurkte. Maar het zette me wel aan denken. Er was immers nogal wat kritiek toen Google haar diensten aan de Chinezen ging aanbieden. Om deze diensten aan te mogen bieden in het enorme land moesten ze immers tegemoet komen aan de eisen van de Chinese overheid. Ze moesten concessies doen die ze gezworen hadden nooit te doen. ‘Don’t do evil,’ was immers hun motto. Als argument om toch de Chinese markt te verkennen, zei Google dat een beetje vrijheid beter is dan helemaal geen vrijheid.
Maar nu het boek van de Google-topman was verschenen, werd me duidelijk dat er nog een argument was om het te doen. Immers, door concessies te doen aan de Chinese overheid, mag je de Chinese markt verkennen, waardoor je een uniek kijkje achter de schermen krijgt. Waarna je er harde noten over kan kraken. Wellicht zou Google dat nu bij de CIA kunnen doen. Ons precies vertellen op wat voor manieren de CIA mijn gegevens gebruikt. Zou ik wel sympathiek vinden. Is het minste wat een bedrijf dat ‘don’t do evil’ als motto heeft voor ons kan doen.
ELDERS - Een Duitse radiopresentator ontdekte tot zijn verbijstering dat Facebook kritische opmerkingen over de nieuwe paus en over een conservatieve katholieke televisiechef van zijn persoonlijke pagina had verwijderd. Facebook verontschuldigde zich na alle ophef. Maar er is meer.
Jürgen Domian heeft een radio-talkshow voor jongeren bij de WDR. Op zijn Facebookpagina maakte hij een kritische opmerking over de conservatieve chef van een katholieke tv-zender Markus Lohman. Die had zich in een televisiedebat tegen abortus gekeerd, ‘zelfs na een verkrachting.’ Domian’s uithaal naar Lohman ging Facebook te ver. En passant werd ook nog een kritische opmerking over de nieuwe paus verwijderd. Laat Facebook zich in Duitsland zo makkelijk leiden door de censor van de katholieke reactie?
Duitse voorvechters voor een vrij en veilig internet melden in dezelfde week meer verontrustende berichten. Eerst ging het parlement op 20 maart akkoord met een plan voor een soort DigiD dat door deskundigen als hoogst onveilig wordt gezien. De dag erna werd een wijziging in de telecommunicatiewet aangenomen die het opsporingsautoriteiten gemakkelijker maakt toegang te krijgen tot persoonsgegevens zoals een IP adres, paswoorden en pincodes. Het meest verontrustende aan deze wetswijziging is dat een lijst ontbreekt van vergrijpen die zwaar genoeg zijn om paswoorden en pincodes op te mogen vragen. Dat biedt de politie oneindige mogelijkheden om in te breken bij verdachten van alle soorten overtredingen.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Nou ja, dat is in ieder geval duidelijk.
INTERVIEW - Mediagoeroe Jeff Jarvis was kort in Nederland en sprak met Sargasso over de toekomst van de journalistiek, privacy en hoe Google hem bedankt heeft voor de gratis publiciteit.
Elke journalist moet Twitter gebruiken. En bloggen. En zijn of haar werk delen met zoveel mogelijk mensen. En vooral linken naar andere artikelen. Het zijn slechts een paar van de credo’s die mediagoeroe Jeff Jarvis predikt over de toekomst van de journalistiek.
Hij is docent aan en directeur van het Tow Knight Centre for Entrepeneurial Journalism aan de City University of New York. Maar hij is vooral bekend van zijn blog Buzzmachine en het boek Wat zou Google doen?, dat in 2009 verscheen, waarin hij het succes van Google beschrijft en lessen trekt voor innovatie op internet. ‘Ik was gefascineerd door hoe het internet alle geïnstitutionaliseerde processen verstoorde en het leek me zinnig te kijken naar een bedrijf dat succesvol opereerde op dat internet. Daarom heb ik de werkwijze van Google ontleed. Het is geen verslag geworden, maar een analyse. En ben ik een Google fanboy? Tuurlijk. Maar het ging me erom te laten zien waarom ze geslaagd zijn in wat ze doen.’
Jarvis is twee dagen in Nederland voor interviews en een lezing, georganiseerd door de KRO en het KIM (Katholiek Instituut voor Massamedia). Als ik aankom, ondervraagt hij me gelijk over Sargasso. ‘Jullie hebben een subsidie gekregen, begrijp ik? Gefeliciteerd. En jullie bestaan al meer dan tien jaar? Dat is een ontzettend knappe prestatie!’ Het zijn mooie complimenten, zeker van iemand die de site alleen met Google Translate kan lezen. Maar het is tekenend voor zijn geloof in online journalistiek, blogs en de durf om nieuwe dingen uit te proberen.
Larry Page ziet graag een speelveld ontstaan waarin it-bedrijven met medische gegevens aan de slag kunnen. Wet- en regelgeving beschouwt hij als restrictief.
De toekomst van zoeken op internet ziet er heel anders uit dan nu. Een leuk filmpje.
Onderzoeker Tom Henderson leeft nu precies een jaar zonder gebruik te maken van Googleproducten, omdat hij de service- en privacystatement van het bedrijf niet onderschreef. Een verslag van zijn overlevingstocht.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.