Google en het recht om vergeten te worden

ACHTERGROND - Er bestaan veel misverstanden over wat ‘het recht om vergeten te worden’ in de praktijk inhoudt.

Afgelopen mei oordeelde het Europees Hof van Justitie dat dataverwerkers, zoals Google en andere zoekmachines, onjuiste, irrelevante of achterhaalde informatie over privépersonen niet langer in hun zoekresultaten mogen opnemen indien de betreffende persoon daar om verzoekt.

Naar aanleiding van deze beslissing ontving Google tienduizenden verzoeken om zoekresultaten op te schonen. Afgelopen week werden de eerste gevolgen daarvan merkbaar.

BBC-redacteur Robert Peston schreef in een veel ophef veroorzakende blogpost dat een eerder artikel van hem over Merrill Lynch-topman Stan O’Neal daardoor effectief uit het collectieve geheugen was gewist:

[…] a blog I wrote in 2007 will no longer be findable when searching on Google in Europe.

Which means that to all intents and purposes the article has been removed from the public record, given that Google is the route to information and stories for most people.

So why has Google killed this example of my journalism?

De reacties op dit nieuws waren voorspelbaar: er werd moord en brand geschreeuwd dat een publiek figuur – Stan O’Neal – er klaarblijkelijk in was geslaagd achteraf zijn online reputatie wit te wassen.

De reuring was echter prematuur – en bovendien gebaseerd op een verkeerd begrip van de uitspraak van het Europees Hof.

Het Hof had immers niet besloten dat bepaalde nieuwsberichten niet langer vindbaar mochten zijn.

Wel had het Hof bepaald dat het mogelijk moet worden gemaakt om zoekopdrachten, wanneer deze gebruik maken van de eigennamen van niet-publieke personen, niet langer naar onjuiste of achterhaalde berichten te laten verwijzen.

Indien echter gebruik wordt gemaakt van andere zoektermen, mogen deze artikelen gewoon vindbaar blijven.

Al snel bleek dan ook dat het artikel over de voormalig Merrill Lynch-topman gewoon vindbaar bleef via Google – zelfs indien op de naam ‘Stan O’Neal’ werd gezocht.

Naar alle waarschijnlijkheid had een reageerder op het betreffende artikel Google verzocht dat zoekopdrachten naar zijn of haar naam niet langer naar het betreffende artikel zouden leiden. Informatie over de publieke persoon Stan O’Neal werd dan ook op geen enkele manier uit het collectieve geheugen gewist.

Zorgelijker was het dat echter ook artikelen over een liegende scheidsrechter uit de Schotse premier league niet meer konden worden gevonden via een zoekopdracht naar diens naam. Maar deze beslissing werd nog dezelfde dag teruggedraaid.

Zodoende rijst toch de vraag in hoeverre het een privaat bedrijf als Google kan worden toevertrouwd om te beslissen over hoe wij met ons allen toegang hebben tot het collectieve, online geheugen.

Aan de ene kant is het volstrekt logisch dat van een uitermate winstgevende dataverwerker wordt verwacht dat deze organisatie zorgvuldig en naar redelijkheid omgaat met de data die ten grondslag liggen aan de tientallen miljarden dollars omzet die het bedrijf ieder jaar behaalt.

Dat lijkt het Europees Hof van Justitie alleszins correct te hebben besloten.

Maar wie controleert dat een bedrijf als Google daarbij niet toegeeft aan de druk van onterechte verzoeken? Waar ligt bijvoorbeeld de grens tussen een publiek en een niet-publiek persoon?

Hoewel het risico van onterechte censuur dus wel degelijk op de loer ligt, is dit – zo moeten we niet vergeten – niets nieuws, vindt Jo Best:

You’d be forgiven for feeling queasy at the thought of results for 70,000 searches potentially being altered might, but remember that Google’s algorithms are constantly reviewed and altered — what we see today for a particular search is not necessarily what we will see tomorrow.

As the whole discussion over right to be forgotten removals have shown, we think of Google as a utility. It’s our gatekeeper to the web — when it buries links, that content might as well disappear altogether. If the ECJ ruling is tantamount to censorship, so are Google’s own practices.

The only difference between Google’s everyday algorithm reshuffling and ECJ removals is that in the latter case decision-taking will mostly be done by humans and the public will likely be made aware of the consequences by journalists revealing when the rich and famous are trying to bury their pasts. That, to me, would seem a step forward.

Het eigenlijke probleem is dus niet de beslissing van het Europees Hof, maar dat we – praktisch gesproken – de toegang tot ons collectieve online geheugen in handen hebben gelegd van een amorele, oncontroleerbare, op winst uit zijnde organisatie.

Maar dat soort praktijken is tegenwoordig business as usual.

  1. 1

    Zodoende rijst toch de vraag in hoeverre het een privaat bedrijf als Google kan worden toevertrouwd om te beslissen over hoe wij met ons allen toegang hebben tot het collectieve, online geheugen.

    […]

    Het eigenlijke probleem is dus niet de beslissing van het Europees Hof, maar dat we – praktisch gesproken – de toegang tot ons collectieve online geheugen in handen hebben gelegd van een amorele, oncontroleerbare, op winst uit zijnde organisatie.

    Wat een ongelofelijke idiote mening hou jij er op na.

    Het zijn nog altijd de mensen die publiceren. Google heeft alleen een zoekmachine. De toegang tot collectieve online geheugen ligt niet bij Google. Die toegang is er altijd. De vraag is hoe je het kunt vinden. En daar gaat het hier om. De publicatie bestaat nog, is legaal blijkbaar, en Google krijgt de schuld als je het vindt.

    Wat een baarlijke onzin.
    En je gaat er nog in mee ook.

    Google is niet de schuld, het is de publicist. En die moet je aanpakken als je wilt dat het verdwijnt. Als ik informatie off-line haal is die na een – niet al te lange – tijd echt wel verdwenen (pas wel op het internet archive).

    Maar geef de schuld maar aan Google.
    Idioten.

    Als Google er mee kapt vindt je helemaal niets meer. Is dat wat je wilt? Oh, dan komen er zeker andere mogelijkheden hoor ik je zeggen. Is dat goed voor de economie? Google is goed maar wordt gedwongen slecht te worden.

    Dom, dommer, domst.

  2. 2

    @1 Het gaat er ook niet om de publicatie offline te halen, maar om een artikel niet als resultaat te krijgen van een zoekopdracht op naam. Het is Google die daar iets toevoegt. Het probleem is niet de publicatie zelf.

  3. 3

    Als het politbureau in Brussel de zoekresultaten wil beinvloeden dan moet ze maar een eigen zoekmachine starten, google de schuld geven van bepaalde zoekresultaten is het zelfde als de muur waar je tegen aan gelopen bent de schuld geven van je blauwe plek.

  4. 4

    Qwerty, die opmerking van Jeroen is helemaal geen onzin. Al sinds eeuwen (letterlijk) is niet alleen de publicatie maar ook de toegankelijkheid daarvan een belangrijk deel van het verhaal. Denk alleen al aan wetenschappelijke tijdschriften: publicatie daarin is belangrijk omdat het een bepaalde selectie vertegenwoordigt en omdat het betekent dat relevante informatie eenvoudig bekend is bij de doelgroep, je hoeft je immers maar op zo’n tijdschrift te abonneren.

    Maar nu is daar Google. Je ranking in Google kan iemand (zowel een site als een persoon) maken of breken – een site die niet gevonden kan worden redt het niet (en al helemaal niet omdat Google ook nog eens de grootste inkomstenbron voor veel websites in handen heeft, dus als Google wat tegen je heeft, heb je een gigantische marktachterstand.) En de informatie die je via Google krijgt beinvloedt je mening (vandaar het risico van search bubbles.) Dat gaat echt niet alleen om de artikelen die erachter zitten – maar ook om het simpelweg beschikbaar zijn en getoond worden op de resultaatpagina.

    Google heeft dus gigantische macht, maar het ontbreekt grotendeels aan feedbackmechanismen die daarbij horen, want je hebt als individu verdomd weinig invloed.
    Als Google je niet wil, heb je een probleem. Als Google de zoekresultaten (bv over klimaat, criminaliteit, internationale conflicten) zo kleurt dat je alleen een zijde van het verhaal hoort, dan beinvloedt dat de opinievorming behoorlijk. En als Google negatieve informatie over jou blijft geven, terwijl dat allang niet meer relevant is, dan is dat ook een probleem.

    Dat zijn risico’s waar we nog helemaal niet goed mee om weten te gaan… Ik ben het dan ook helemaal eens met Jeroen.

  5. 5

    @4

    Je ranking in Google kan iemand (zowel een site als een persoon) maken of breken – een site die niet gevonden kan worden redt het niet (en al helemaal niet omdat Google ook nog eens de grootste inkomstenbron voor veel websites in handen heeft, dus als Google wat tegen je heeft, heb je een gigantische marktachterstand.)

    Google heeft meermalen aangegeven schijt te hebben. Ze zoeken, volgens eigen zeggen, willens en wetens de randen van de wet op, en gaan daar met enige regelmaat overheen. Wanneer dit bedrijf vervolgens door een rechter op de vingers wordt getikt, is een schikking wat volgt. Easy way out, zeg maar.

    Google is evil.

  6. 6

    @3: Ik krijg een beetje de indruk dat je aan het radicaliseren bent, gezien een zinsnede als “het politbureau in Brussel”.

  7. 7

    “Maar wie controleert dat een bedrijf als Google daarbij niet toegeeft aan de druk van onterechte verzoeken?”

    Vroeger was die rol toebedeeld aan de journalistiek.

    Tegenwoordig is die controlerende rol er een voor iedereen die het internet gebruikt. Blogs spelen daarbij een voorname rol. De tijd dat we de verantwoordelijkheid voor belangrijke zaken in handen konden leggen van overheid of beroepsgroepen is voorbij.

    Welkom in de particcipatiesamenleving! :D

  8. 8

    @2: Ja, ik snap het probleem echt wel. En ik vind het dus idioot dat we een probleem bij Google leggen wat feitelijk niet het probleem van Google is.

    En iig geven de door mij aangehaalde quotes in #1 vrij duidelijk aan wat ik onjuist vind. Je kunt de indexering niet de schuld geven van foute informatie. Brussel zoekt de verkeerde oplossing. En mijn probleem met dit stukje is dat de auteur mee gaat in die totale nonsens.

    Maar ga gewoon door met minnetjes geven ipv nadenken. Kloothommels en violen.

  9. 9

    @8 Het indexeren is toch wat Google doet? Het probleem is niet die publicatie, het probleem is dat een bepaald stuk informatie bij Google staat geïndexeerd onder iemands naam!

    Je kunt de indexering niet de schuld geven van foute informatie.

    Het gaat niet om foute informatie. Het gaat erom dat Google je naar resultaten wijst die niet relevant zijn voor die zoekopdracht. Het gáát juist om de index die Google eraan hangt. Hoe is dat niet Google’s probleem?

    PS zeiken over minnetjes: -1

  10. 11

    Ik ga niet specifiek op reactie nummer 1 in, omdat ik de toon daarvan nogal dom en zelfingenomen vind, terwijl het overduidelijk is geschreven door iemand die totaal niets van zoekmachines af weet.
    Het probleem dat nu zichtbaar wordt – een privé-bedrijf dat beslist over het wel of niet tonen van een zoekresultaat – is helemaal niet nieuw. Het speelt ook niet alleen in Google, maar ook in Bing, Yahoo!, enz.
    Al deze zoekmachines hebben hun eigen algoritmes, die bepalen of iets wordt getoond of niet, en hoe hoog het in de zoekindex komt te staan. Dat gebeurt grotendeels automatisch, maar ook deels handmatig (bij gebruik van ‘oneerlijke’ technieken om hoger in de zoekindex te komen, bijvoorbeeld.) Op deze algoritmes(en op handmatig ingrijpen door Google c.s.) is ook geen enkel toezicht, terwijl het probleem daarvan exact hetzelfde is, als van wat nu zichtbaar wordt.
    Het forum voor webmasters van Google (Bing en Yahoo! hebben geen (Nederlandstalig) forum) staat vol met noodkreten van mensen, van wie de site om wat voor reden dan ook helemaal niet of nauwelijks nog is te vinden. Voor een klein bedrijfje kan dat zelfs tot een faillissement leiden. Google is hierbij het belangrijkste, omdat deze in Nederland verreweg de meest gebruikte zoekmachine is.
    Op deze algoritmes is ook geen enkel toezicht van onafhankelijke commissies of zoiets.
    Vergelijkingen zijn altijd riskant, maar ik ga het toch proberen. Je zou Google e.d. kunnen vergelijken met de catalogus van een enorme bibliotheek. Ook zonder die catalogus kun je een bepaald boek vinden, maar vraag niet hoe. Feitelijk bepaalt die catalogus, behalve voor zéér gemotiveerde zoekers, of ze ’n bepaald boek kunnen vinden of niet. Daarbij staan in de internetbibliotheek ook nog ‘ns alle boeken door elkaar, terwijl in een gewone bibliotheek enige ordening is aangebracht, bijvoorbeeld op achternaam van de schrijver.
    In de praktijk bepalen zoekmachines daardoor of je iets kunt vinden of niet. En of je dus bij bijvoorbeeld verkiezingen wel voldoende bent geïnformeerd. Je hebt natuurlijk ook de gewone pers, tv, e.d., maar daarin kun je niet zoeken naar gespecialiseerde informatie e.d. Of reageren op andere mensen, zoals in forums wel kan.
    Helemaal los van die uitspraak over het verwijderen uit zoekresultaten, die nu zoveel ophef veroorzaakt, vind ik daarom dat er toezicht zou moeten zijn op zoekmachines. Zodat er enige controle is of bij het toegankelijk maken van informatie niet stiekem financiële, bedrijfsmatige, politieke, of wat dan ook doelstellingen meespelen.

  11. 12

    @11: En of je dus bij bijvoorbeeld verkiezingen wel voldoende bent geïnformeerd.

    Ha, we hebben duidelijkheid, het is gepolitiseerd!

    Je hebt natuurlijk ook de gewone pers, tv, e.d., maar daarin kun je niet zoeken naar gespecialiseerde informatie e.d. Of reageren op andere mensen, zoals in forums wel kan.
    Helemaal los van die uitspraak over het verwijderen uit zoekresultaten, die nu zoveel ophef veroorzaakt, vind ik daarom dat er toezicht zou moeten zijn op zoekmachines. Zodat er enige controle is of bij het toegankelijk maken van informatie niet stiekem financiële, bedrijfsmatige, politieke, of wat dan ook doelstellingen meespelen.

    En jij beschuldigt mij niets te weten van zoekmachines?
    Gewetenloze controlfreakende idioot.

    Het gaat je helemaal niet om informatie, juist, onjuist of wat dan ook. Je wil controle. Daar gaat het om.

    Laat me raden: je bent Groen, Links en je zit in Brussel.

    …omdat ik de toon daarvan nogal dom en zelfingenomen vind, terwijl het overduidelijk is geschreven door iemand die totaal niets van zoekmachines af weet.

    Eerst de man en dan de bal blijkbaar.

  12. 13

    Het gaat je helemaal niet om informatie, juist, onjuist of wat dan ook. Je wil controle. Daar gaat het om.

    Laat me raden: je bent Groen, Links en je zit in Brussel.

    Dit is echt obsessief.

  13. 14

    @12: Ik ben eerlijk waar hardop in de lach geschoten. Ik weet dat kalmerende middelen nog maar tijdelijk worden vergoed, maar zou je niet toch ‘ns bij de huisarts…
    Maar ik moet bekennen dat je op twee van de drie punten gelijk hebt: ik ben groen (althans, probeer dat te zijn) en ik ben links (ongeneeslijk, vrees ik). Gelukkig zit ik niet in Brussel, vreselijke stad.
    Overigens weinig te raden aan groen en links, ik maak daar bepaald geen geheim van.
    (Omdat ik niet geassocieerd wil worden met GroenLinks, dat in mijn optiek inmiddels eigenlijk GroenRechts zou moeten heten: ik ben wel groen en links, maar dan als twee losse woorden.)
    Verder ga ik trouwens niet op jou reageren, maar ik kon het nu even niet laten, omdat je zo heerlijk hapt.