Dossier Cito: de lange tentakels van een toetsfabriek

REPORTAGE - Het tijdschrift Didactief deed met behulp van een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur onderzoek naar de innige relatie tussen het ministerie van OCW en het Cito.

Didactief ontdekte dat de Nederlandse overheid het Cito wel erg gemakkelijk heeft gemaakt om geld te verdienen. En terwijl heel Nederland denkt dat Cito ´van de overheid´ is, strekt de toetsontwikkelaar zijn tentakels uit tot in belastingparadijzen als Delaware en de Bahama’s. Verliezen van de commerciële poot Cito BV worden gedekt met subsidiegelden van Stichting Cito.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

De Cito-illusie van staatssecretaris Sander Dekker

OPINIE - Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker wil scholen gaan beoordelen op hun scores voor de Cito-toets. Hij hoopt hiermee scholen aan te zetten om hun onderwijs te verbeteren zodat ze beter scoren op de Cito-toets. Een onzalig idee.

Vorige week maandag verkondigde de staatssecretaris nog eens in een interview met het TV-programma Radar de boodschap dat hij scholen wil gaan vergelijken op basis van de scores op de Cito-toets. Maar het afrekenen van scholen op basis van leerlingprestaties is net zoiets als een dokter afrekenen op de gezondheid van zijn patiënten. Het doet de realiteit ernstig tekort. Het risico op een averechts effect is levensgroot, omdat Dekker een aantal zaken over het hoofd ziet.

Eenzijdige toetsvorm

De Cito-toets is op meerdere manieren eenzijdig. Zo bepaalt de vorm van een toets wat er met de toets gemeten wordt. Meerkeuzevragen zijn meer gericht op feiten dan op kennis. Verder kan slechts een beperkte set aan vaardigheden en kennis worden gemeten. Een blik op de kerndoelen van het basisonderwijs leert al snel dat lang niet alle leerdoelen met meerkeuzevragen kunnen worden getoetst. Schrijfvaardigheid is bijvoorbeeld beter te toetsen door leerlingen een opstel te laten schrijven dan door door ze een paar meerkeuzevragen voor te leggen. Hetzelfde is van toepassing op spelling (pdf).

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Slachtoffer van de Cito-toets

Afgelopen week zijn de resultaten van de Cito toets bekend gemaakt. Zoals elk jaar heeft ook nu deze toets weer zijn slachtoffers gemaakt. Deze week kwam ik in gesprek met een ouder die in paniek was als gevolg van de uitslag van de Cito-toets. Haar zoon had veel lager gescoord dan verwacht mocht worden. Op basis van de behaalde score in combinatie met het toelatingsbeleid van de scholen kan de jongen naar de HAVO. Ik hoor menigeen al denken: Prima toch?

Nee. Er zijn namelijk goede redenen om aan te nemen dat deze jongen prima in het VWO kan functioneren. In dit geval zijn die aanwijzingen er ook in de vorm van een IQ test en zijn prestaties op school. Deze jongen behoort tot de beste leerlingen van zijn klas en dat in een klas waarvan relatief veel leerlingen naar de HAVO of het VWO gaan. Zijn de ouders misschien overambitieus? Ook niet. Het betreft ouders die het beste voor het kind willen, maar daarin het kind niet koste wat kost pushen naar een hoger niveau. Is de Cito-toets slecht? Ook niet, het Cito is een gerenommeerd instituut voor toetsontwikkeling en de Cito-toets is in zijn soort een goede toets. Is er meer aan de hand? Ja.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Cito-toets te koop op Marktplaats

NIEUWS - Opgaven van de Cito-toets van dit jaar, die volgende week dinsdag begint, zijn uitgelekt en worden te koop aangeboden via Marktplaats. NRC heeft een aantal vragen ingezien en voorgelegd aan het Cito. Een woordvoerder van Cito bevestigt dat het gaat om opgaven uit de test van dit jaar.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.