Hoe erg is die staatsschuld eigenlijk?

Maandag leek het er even op dat Geert Wilders met zijn gedoogbreuk iets heel concreets ging regelen voor de pensionado's van Nederland. De rente op staatspapier steeg, wat goed nieuws is voor pensioenfondsen die daar veel van hebben. Hun dekkingsgraad stijgt en de kans dat ze volgend jaar moeten afstempelen neemt af. Maar gisteren was het alweer business as usual. De financiële markten zijn niet onder de indruk van de politieke crisis in Nederland. Dat heeft een simpele reden: Nederland is zo solide als wat. De staatsschuld is zo laag dat zelfs een iets hoger begrotingstekort dan drie procent daar niks aan verandert. GroenLinks voorvrouwe Jolande Sap wees naar het structurele overschot op de betalingsbalans, maar dat is niet helemaal correct. Als dat overschot helemaal in private handen is, schieten de overheidsfinanciën daar immers niet zoveel mee op. Multinationals en brievenbusfirma's hevelen hun gelden net zo makkelijk over naar elders. De vraag is dus of er geld is dat je tot publiek bezit zou kunnen rekenen. Het antwoord is ja.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Help, het begrotingstekort smelt

De kamer komt vandaag van reces terug om te debatteren over de Griekse noodsteun. Dat levert extra druk op de Nederlandse begroting, dus zal er extra hard bezuinigd moeten worden. Die druk is handig voor ministers die impopulaire maatregelen willen doordrukken, zoals de ontmanteling van het ov in de Randstad.

De ministers moeten wel opschieten, want tegen het eind van het jaar zou wel eens duidelijk kunnen worden dat er geen economische noodzaak is voor draconische bezuinigingen. De Nederlandse economie draait namelijk als een tierelier en het begrotingstekort smelt als sneeuw voor de zon. Kijkt u even mee naar de hoofdlijnen van de begroting voor 2011. In de eerste tabel staan de belangrijkste macro-economische aannames. Leg die voorspellingen naast de jongste cijfers van het cpb.

Er zijn eigenlijk alleen maar meevallers. Economische groei 2 procent in plaats van 1,5. Lange rente op staatsschuld een kwart procent lager, omdat Nederlandse staatsobligaties gewilder zijn door de crisis elders in Europa. Oliekoers meer dan vijftig procent hoger en dollarkoers fors lager, met een knoepert van een meevaller in de aardgasbaten als gevolg. Werkloosheid komt uit op 4 procent in plaats van 5,5, wat leidt tot een meevaller bij de sociale dienst (minder uitkeringen) en de belastingdienst (meer inkomsten). Inflatie is hoger, maar blijft binnen de perken – dat is goed voor de groei zonder dat consumenten gaan morren.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De groeiende EU begroting

De EU begroting voor 2012 ligt op tafel, 132,7 miljard euro. En men is not amused om het zo maar te zeggen. Veel te hoog! Veel te veel stijging!

Nu kwam ik laatst een linkje tegen naar een spreadsheet met de begrotingen van 2000 tot en met 2009. En die heb ik, met wat duw- en trekwerk vanwege hernoemen posten, aangevuld met die van 2010 tot en met 2012. En dan ziet het er zo uit:

Ja, duidelijke zaak toch? De EU blijft maar meer geld vragen. Einde discussie. Toch?

Nou, nee, niet helemaal. Want je moet die begroting natuurlijk wel zien in de context van de totale omvang van de EU. Net als dat we staatsschuld in percentage van het BBP uitdrukken, zo kunnen we de begroting als percentage van het GNI (Gross National Income) uitdrukken. En dan ziet het plaatje er ineens anders uit:

Minder schokkend, toch? De begroting schommelt ronde de 1% van het GNI. Op zich nog steeds veel. En er zit natuurlijk nog steeds die krankzinnig grote pot met geld voor landbouw in. Maar goed, dat is een andere discussie.
Verder moet nog aangetekend worden dat er twee verschuivingen in de getallen kunnen optreden. De cijfers tot en met 2009 zijn de gerealiseerde begrotingen (vast). De cijfers van 2010 en 2011 zijn die van de goedgekeurde begrotingen (lager dan de oorspronkelijke aanvraag en realisatie nog niet bekend) en die van 2012 zijn die van het eerste voorstel (kunnen dus nog naar beneden worden bijgesteld).

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Eurocrisis

[qvdd]

We staan voor een existentiële crisis. Iedereen moet nu samenwerken om de eurozone te redden. Want als de eurozone niet overleeft, dan de Europese Unie ook niet.

De Europese president Herman Van Rompuy waarschuwt dat de eurozone in een ‘overlevingscrisis’ zit. Portugal maakte afgelopen weekend bekend dat het misschien de euro verlaat, terwijl ook de situatie in Ierland problematisch blijft. Ierland heeft een ultimatum gekregen van de Europese Unie om een reddingsplan van de EU of het IMF te aanvaarden, volgens de Britse krant The Guardian.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Tineke Huizinga is haar privéjet waard

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag is dat Chris Aalberts over de dure vlucht van Huizinga. Chris Aalbers is docent en onderzoeker politieke communicatie.

Tineke Huizinga (Wikicommons/Rijksvoorlichtingsdienst)

Grote beroering in Den Haag. Demissionair minister Tineke Huizinga van VROM was met haar gezin op vakantie in Italië. Na haar vakantie zou de begroting van haar ministerie worden behandeld. Die werd echter door de kabinetsformatie verplaatst, precies op het moment dat Huizinga in Italië zat. Huizinga huurde een privévliegtuig om zich naar Den Haag te laten brengen, en weer terug. Velen spraken schande van de verspilling van 11.800 euro belastinggeld. Diederik Samson twitterde meteen dat het vertrouwen in de politiek op deze manier vervliegt.

Het is eind augustus en nog steeds komkommertijd: er is geen nieuws, maar de journaals, kranten en websites moeten vol. En Kamerleden hebben niets te twitteren. En dus wordt er gezocht naar nieuwtjes en schandaaltjes om de zendtijd, kolommen en tweets te vullen. Het ?schandaal? over Huizinga komt dan als geroepen.

[b]Terug naar de realiteit[/b] Het valt op dat alle mensen die zo verontwaardigd zijn over het privévliegtuig nooit zelf minister zijn geweest. Dat is logisch, want anders zouden ze weten dat ministers honderd uur per week werken en nauwelijks vrij hebben of aan hun gezinsleven toekomen. Het is dan ook redelijk te veronderstellen dat een minister eens per jaar op vakantie mag, zoals Huizinga deed.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Stop met aflossen van de staatschuld!

Hieronder volgt een gastbijdrage van een docent economie en wiskunde en blogger op economische onderwerpen. Dit maal geplaatst op verzoek van de redactie.

Je bent geneigd om gelijk te zeggen dat aflossen van de staatsschuld verstandig is. Maar dat aflossen gebeurt wel van belastinggeld. En is het wel jouw schuld om af te betalen. Wie is hier de schuldenaar?

Een lagere staatsschuld heeft positieve effecten op de financiële markten. Er is minder aanbod van obligaties waardoor de rente daalt. En dat is een echte gezonde rentedaling. Er is minder onzekerheid onder beleggers over kredietwaardigheid van overheden. En niet onbelangrijk en er wordt minder rente betaald.

Vervelend is alleen dat de aflossing van de schulden betekent dat we belasting moeten betalen. Een hogere aflossing gaat dan gelijk ten koste van de koopkracht van mensen. Net als dat de overheid Sinterklaas kon spelen door schulden te maken op naam van toekomstige generaties zien we nu het omgekeerde. De overheid laat je wel betalen maar geeft er niets voor terug. De hogere belastingen zijn voor uitgaven uit het verleden.

Nu kun je natuurlijk opperen dat de aflossing niet betaald moet worden met hogere belastingen. We moeten bezuinigingen en zo geld vrij maken voor aflossingen. Maar dan ga je er aan voorbij wat er zonder aflossingen mogelijk was geweest. Dan hadden we de bezuinigingen kunnen gebruiken om de belastingen te verlagen. Daarmee kun je bijvoorbeeld de armoede oplossen of andere mooie dingen doen.

Quote du Jour | Spanje in dodelijke spiraal

There is one solution: the exit of Germany from the eurozone or the division of the eurozone into two subregions. (Sunday Telegraph)

Aan het woord is Joseph Stiglitz, voormalig Wereldbank econoom en Nobelprijswinnaar die afgelopen zondag een update van zijn boek Freefall presenteerde. In een interview met de Sunday Telegraph waarschuwt hij dat Spanje in een ´dodelijke spiraal´ terecht kan komen als het moet vasthouden aan de (dure) euro en zodoende haar export niet kan vergroten. Spanje zou een vergelijkbare crisis kunnen beleven als Argentinië in 2001. Pas toen daar de peso werd losgekoppeld van de dollar krabbelde het land weer overeind. Om dit te voorkomen moet de euro drastisch hervormd worden, beter nu de mislukking erkennen dan later opgezadeld met nog meer werkloosheid en ellende zo stelt Stiglitz. Ook het IMF liet in haar derde World Economic Outlook van 2010 doorschemeren dat Europa niet hoeft te rekenen op herstel. Bezuinigingen om begrotingstekorten terug te dringen zullen de Zuid Europese landen langzaam verstikken, juist het opgeven van de euro-discipline geeft deze landen lucht om beweegruimte om zich weer te herstellen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Sargasso café | Bezuinigingsvoorstellen

sargassocafé2Zo, ze moesten er stevig op broeden. Maar dan hebben de ambtenaren ook de nodige virtuele meters papier kunnen vullen.
De bezuiningsvoorstellen zijn bekend (ook wel eufemistisch “brede heroverwegingen” genoemd). Neem een kop koffie of iets sterkers en vertel ons wat u opvalt en wat u er van vindt.

Update (12:55): Handig lijstje bij de nos.
Update (13:00): Nationale politie, hogere boetes en justitie en binnenlandse zaken samen. Plus korten op WW (900 miljoen)
Update (13:10): 6,35 miljard in de zorg

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zomerquote | The decline and fall of the US of A

zomerquotes3 “If the wars are not immediately stopped and the jobs brought back to America, the US is relegated to the trash bin of history. ’”
(Infowars)

Het immer betrouwbare Infowars (!) haalt nogmaals de Reagonomics expert Paul Craig Robert van stal. Hel ende verdoemenis wacht Amerika als ze niet snel hun huishoudboekje op orde krijgen. Heeft hij een punt?

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende