De keerzijde van ‘kaizen’ of: de last van ‘lean’

Recent suggereerde Peter de Waard in De Volkskrant (´Was Toyoda het grootste autogenie?` d.d. 24-9-2013) dat het succes van de Japanse autofabrikant Toyota niet zozeer aan het collectief en kaderdiscipline toe te schrijven zou zijn, maar veel meer aan het genie van de leider Eiji Toyada en de door hem geïntroduceerde en toegepaste managementfilosofie, de zogenaamde ‘kaizen’. Dit staat ook wel bekend als het Toyota Production System (TPS). In de TPS-leer zijn alleen die productiehandelingen waardevol die ‘waarde toevoegen voor de klant’, dat wil zeggen waarvoor deze bereid is te betalen: "de klantvraag staat centraal," heet het dan. Alle overige handelingen ("uit het raam kijken," etcetera) zijn verspilling en dienen door tegenmaatregelen ("kranten voor de ramen, oogkleppen?") te worden geëlimineerd. Vandaar dat de TPS-leer ook wel bekend staat onder de naam ‘Lean’. Andere essentiële elementen in het TPS zouden bestaan in het zoveel mogelijk medewerkers zelf laten nadenken over de manier waarop ze werken en het daarbij voortdurend stimuleren van innovatieve ideeën, bij voorkeur van de werkvloer, om zodoende een zichzelf versterkende cultuur van ‘continu verbeteren’ te bewerkstelligen. Wie kan daar nou tegen zijn? En dan hebben we er ook nog de Toyota Corolla aan te danken!

Foto: foto van de auteur

Nieuwssite beboet voor reacties van lezers

ELDERS - Een uitspraak van het Europese Hof in Straatsburg roept nieuwe vragen op over de aansprakelijkheid van media voor de reacties van hun lezers.

Delfi is een veelgelezen nieuwsportal in de Baltische staten en de Oekraïne. In januari 2006 verscheen op Delfi een artikel over veranderingen in het vaartraject van de veerboten in Estland van het bedrijf Leedo. Daarop kwamen 185 reacties waarvan 20 met beledigingen en bedreiging van Leedo.  Het bedrijf stelde Delfi aansprakelijk en kreeg van de Estse rechter gelijk. Tot en met het Hooggerechtshof.  De rechters vonden dat de uitlatingen van de lezers niet beschermd konden worden door de vrijheid van meningsuiting. Delfi, aldus de rechters, had als uitgever controle over de opiniepagina’s en moest daarvoor dus aansprakelijk gesteld worden. Een nieuwsportal is niet louter een technisch doorgeefluik. Een automatisch filter voor onwelgevallig taalgebruik is niet voldoende. Het bedrijf verwerft bovendien inkomsten uit de berichten, inclusief de ophef die er door de lezers over wordt gemaakt.  Delfi moest Leedo een schadevergoeding betalen van omgerekend 320 euro.

Delfi kaartte de zaak aan bij het Europese Hof in Straatsburg met de vraag of hier geen sprake was van schending van artikel 10 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het Hof oordeelde dat dit in deze kwestie niet het geval was.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Mark (cc)

Meeste verjaardagen nieuwe generatie in september

DATA - In Nederland komen verhoudingsgewijs de meeste kinderen in september ter wereld. Ze worden dus verwekt in de donkere decembermaand. 24 september is de meest voorkomende dag en 29 februari uiteraard de minst voorkomende.

geboortedatum_475

Als je alle geboortes van de periode 1995 tot 2011 neemt, wat leert ons dat dan?

Dat op 24 september de meeste kinderfeestjes plaatsvinden (9903). En dat er dus heel veel grote mensen seks hadden rond 18 december 1 januari. Op de tweede plaats staat 29 september met 9899 geboortes. Die moeten dan op kerstavond verwekt zijn Dat waren goede voornemens.
De minst voorkomende geboortedag is uiteraard 29 februari met slechts 1926. Maar als we die buiten beschouwing laten vanwege zijn bijzondere karakter, is 1 januari de laagste met 6565 geboortes. Op 18 oktober, de datum vandaag, werden sinds 1995 8867 kinderen geboren.

Het gemiddelde per dag is ongeveer 8925. Dat is over zeventien jaar genomen. Per dag per jaar is het dan 525 geboortes.

Het valt sowieso op dat vaste feestdagen allemaal laag scoren. Koninginnedag met 7953, 5 december met 7639, 25 december met 6806 en 26 december met 6709. Ongeveer drie dagen later is er dan weer een klein geboortegolfje. Oftewel, het uitstellen van een geboorte lijkt mogelijk te zijn.

Foto: Foto Wikimedia. copyright ok. Gecheckt 25-10-2022

Gevraagd: economen zoals Jan Pen (m/v)

COLUMN - Onlangs verscheen Vandaag staat niet alleen, een bloemlezing uit de meer dan 160 essays en memoires die de bekende econoom Jan Pen (1921-2010) vanaf de jaren ’60 schreef voor Hollands Maandblad. Pen vond dat veel van zijn werk geen eeuwigheidswaarde bevat, maar wie zijn essays, columns en boeken leest moet toegeven dat Pen relevant blijft. Aan economen zoals Pen is zelfs steeds meer behoefte.

Jan Pen was Neerlands beste ‘uitlegger’ van de economie. Denk aan Moderne Economie uit 1958, Het aardige van economie (1966) of Kijk, economie (1979). Het was ook zijn ambitie: ‘orator didacticus’ zijn. Maar op de een of andere manier stond de rol van ‘uitlegger’ bij hem zelf niet in hoog aanzien. Pen afficheerde zichzelf ook wel eens als ‘economisch journalist’, waarmee hij zichzelf toch echt tekort deed. Pen was een orator didacticus, is mijn stelling, juist omdat hij wetenschappelijk gevormd was. Pen had daardoor een glasheldere stijl van redeneren, maar ook de kundigheid die hem autoriteit verschafte.

Er is veel behoefte aan economen die met toegankelijke economische concepten de wereld begrijpelijker maken. Neem de financiële crisis of de onlangs opgelaaide Nederlandse pensioendiscussie. Mijn inschatting is dat de meerderheid van de Nederlanders eigenlijk in het duister tast en graag te raden zou gaan bij een publiekseconoom die de complexiteit behapbaar kan maken met heldere taal en treffende beelden.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Schimmig gevecht rond coffeeshop Carpe Diem in Helmond

NIEUWS - Hoe doe je dat, aantonen dat een document dat je niet mag zien onjuistheden bevat? Het is een lastige opgave waarvoor John Vosmeer, voormalig uitbater van coffeeshop Carpe Diem in Helmond zich gesteld ziet.

Dat bleek vandaag bij de Raad van State, waar Vosmeer de sluiting van zijn coffeeshop probeerde aan te vechten. Het document waar het allemaal om draait: de ‘dreigingsanalyse’, de set informatie waaruit zou blijken dat Vosmeer, de coffeeshop én burgemeester Fons Jacobs werden bedreigd. Die dreigingsanalyse was voor burgemeester Jacobs de reden om Carpe Diem te sluiten, wegens gevaar voor de openbare orde. Maar wie werd er precies bedreigd? Door wie? En om welke reden? De enige partij die daar antwoord op kan geven is het Openbaar Ministerie in Den Bosch. En die wil niks vertellen.

Dreigingsanalyse van de politie

Voor een goed begrip van deze kwestie, waar Sargasso in ‘dossier Fons Jacobs’ al veel over heeft gepubliceerd, even terug in de tijd. Medio 2010 opent Carpe Diem de deuren, als tweede coffeeshop in Helmond. Vlak vóór de opening rijdt een terreinwagen de zaak binnen, en ná de opening worden er twee granaten naar binnen gegooid. Toenmalig burgemeester Jacobs laat Carpe Diem sluiten, eerst voor enkele maanden, uiteindelijk definitief: begin 2011 trekt hij de door hem verleende vergunning weer in.

#Dezeweek | Andrei

COLUMN - De laatste week zat ik in gedachte vaak weer op een dakterras in een Chinees vissersdorp. Daar waar de Li en de Yulong rivier samenkomen dronken mijn twee vrienden en ik ’s avonds nog een laatste biertje. Verder was dat terras door niemand anders in gebruik. Tot op een avond ineens een vierde persoon de trap op kwam: Andrei.

Net als wij, was Andrei op vakantie in het vissersdorp. Natuurlijk waren de bergen net zo mooi als in de folders en de steden net zo imposant als op tv, maar, zo verzekerde hij ons, het was er vooral zo lekker goedkoop. Hij was samen met een vriend, ze hadden beiden hun vrouw meegenomen. Zijn vriend was echter al snel met ziekte naar huis, waardoor Andrei nu als enige man met twee vrouwen in China zat. De eenzaamheid bracht hem naar het dak, daar dronken wij met hem.

Het kostte aardig wat moeite, maar ook met gebrekkig Engels lukte het Andrei om uit te leggen dat hij een leraar handenarbeid was. Dat kwam niet als een verrassing. Andrei was een grote knoestige man, met handen als kolenscheppen en een geur van zaagsel. Hij had de uitstraling van een teddybeer, kleine kraaloogjes. Ik kon me niet anders voorstellen dan dat hij een fantastische leraar was.

Ingenieuze woningen op onverwachte plaatsen

VERSLAG - In het centrum van Caracas, Venezuela, staat de 45 verdiepingen tellende “Torre David”, een onvoltooide en verlaten wolkenkrabber. Ongeveer acht jaar geleden begonnen mensen zich echter in dit gebouw te vestigen.

Fotograaf Iwan Baan laat zien hoe mensen op onverwachte plaatsen woningen bouwen/maken. Hij leidt ons rond door de appartementen en gemeenschap van de Torre David, een stad op het water in Nigeria, een afvalwijk in Cairo en een dorp met ondergrondse huizen in China. Zijn fotoreportages zijn hiermee een ode aan de menselijke overlevingsdrang en laat hij zien dat mensen, hoe arm ook, overal proberen een eigen thuis te creëren.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Tweespalt | Facebook en privacy

Business Insider, 11 oktober Techcrunch, 10 oktober Mark Zuckerberg koopt 4 aangrenzende huizen om z’n privacy te waarborgen. Hij begon met het opkopen van de huizen nadat hij had vernomen dat iemand één van de aangrenzende huizen wilde kopen en het buurmanschap met Zuck commercieel wilde uitbuiten. De mogelijkheid om aan te geven dat je niet gevonden wil worden met Graph Search wordt door Facebook verwijderd. Vanaf nu kan iedereen je vinden, ook potentiële stalkers dus. Voor Facebook is het een continue zoeken naar privacy voor gebruikers en het genereren van inkomsten.

Zou Mark Zuckerberg zich bovenstaande slide nog kunnen herinneren? En zou het dan niet op z’n minst een beetje eerlijk zijn als hij gebruikers van Facebook vergelijkbare privacymogelijkheden biedt als de mogelijkheden die hij voor zichzelf regelt?

Op zich is dat helemaal niet zo’n gekke gedachte, er is namelijk prima een businessmodel bij te bedenken. Wil je meer privacy? Prima, maar dan moet je ook dokken. Voor bijvoorbeeld twintig dollar per jaar krijg je volledige controle over wat anderen van je kunnen zien. De andere gebruikers worden, net als nu, geëxploiteerd met behulp van advertenties. Aangezien Facebook in 2012 per gebruiker een omzet had van ongeveer vijf dollar, lijken die twintig dollar me ruim voldoende om het verlies aan advertentie-inkomsten te compenseren.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende