Recensie | De burgers en de koers van Europa

Edward Snowden kreeg geen toestemming om zelf te komen getuigen in het Europees Parlement. Daarom beantwoordde hij schriftelijk vragen van de commissie die onderzoek deed naar de betrokkenheid van Europa bij de NSA-spionageaffaire.

Snowden schrijft in zijn brief aan het Europees Parlement allereerst dat de mass surveillance door de NSA en de bevriende inlichtingendiensten de wereld niet veiliger maakt. Integendeel. We lopen grotere risico’s omdat tijd en geld opgaan aan ineffectieve programma’s waarmee iedereen in de gaten wordt gehouden terwijl gerichte opsporing wordt verwaarloosd. De NSA kan geen enkel succes claimen met deze programma’s buiten de illegale overboeking  van een bedrag van 8500 dollar naar Somalië in 2007. De Afrikaanse terrorist die in 2009 met een bom in zijn onderbroek een vliegtuig wilde opblazen, maar gelukkig faalde,  werd ondanks waarschuwingen van zijn vader niet gespot. Datzelfde geldt voor de terroristen die een aanslag pleegden op de marathon vanBoston waarvoor ook gewaarschuwd was vanuit Rusland.

Een vraag van de voorzitter van de onderzoekscommisie, de Britse sociaaldemocraat Moraes, ging over de samenwerking tussen de NSA en de lidstaten van de Europese Unie.  Snowden’s antwoord is interessant gezien de aanbevelingen van de Nederlandse Commissie Dessens waarover de regering deze week haar oordeel zal geven. Volgens Snowden hebben de Amerikanen hun best gedaan voor de bevriende inlichtingendiensten uit te zoeken hoe zij, door gebruik te maken van mazen in de wet, zoveel mogelijk zouden kunnen bijdragen aan de massale verzameling van data. Daarvoor heeft de NSA een aparte afdeling, de Foreign Affairs Division (FAD), die legal guidance gaf aan landen als Zweden, Nederland en Nieuw-Zeeland, schrijft Snowden. Speciale aandacht was er daarbij voor het vermijden van “mogelijk schadelijke publieke debatten” over de reikwijdte van de operaties van de inlichtingendiensten. Die opzet is dan in elk geval niet gelukt, weten we nu.