De mythes van het populisme

Populisme is eigenlijk niets anders dan een politieke analyse van wat er mis is in de samenleving. Over de juistheid van die analyse valt te twisten, maar op dit moment slaan veel analytici veel te ver door in het diskwalificeren van populisme. Een groot gedeelte van het negatieve imago van populisme is gebaseerd op mythes, meent Matthijs Rooduijn. Het gaat goed met de populisten in West-Europa. In ons eigen land gaat Geert Wilders aan leiding in de opiniepeilingen. In Frankrijk raakt men maar niet uitgepraat over het succes van het Front National (FN) van Marine Le Pen. In het Verenigd Koningrijk gaat het in het publieke debat al maanden vooral over Nigel Farage en zijn United Kingdom Independence Party (UKIP). In Griekenland is Syriza van Alexis Tsipras onlangs aan de macht gekomen. En in Spanje lijken Pablo Iglesias en zijn Podemos weleens voor een aardverschuiving te kunnen gaan zorgen. Maar wat is het eigenlijk dat deze uiteenlopende partijen populistisch maakt? Populisme is een verwarrend etiket dat op zeer uiteenlopende fenomenen wordt geplakt: West-Europese rechts-radicale partijen, Latijns-Amerikaanse dictatoren, Oost-Europese socialisten, Noord-Amerikaanse politieke entrepreneurs en Russische boerenbewegingen. Geen wonder dat het voor veel mensen volstrekt onduidelijk is wat populisme nu eigenlijk precies is. De enige manier om enige duidelijkheid te creëren is het begrip populisme eenduidig te definiëren. We moeten, in andere woorden, zien uit te vinden wat populisten populistisch maakt. De beste manier om dat te doen is eens goed te kijken naar alle politici en partijen waarover men het eens is dat ze populistisch zijn, en de vraag te beantwoorden wat zij met elkaar gemeenschappelijk hebben. Stel je zou willen definiëren wat een zoogdier precies is. Dat kun je doen door te onderzoeken wat alle zoogdieren met elkaar gemeenschappelijk hebben. Deze gedeelde kenmerken vormen de kern van wat een zoogdier een zoogdier maakt.

Twee op drie docenten ziet moslimdiscriminatie in de klas

Trouw:

Meer dan de helft van de docenten (61 procent) is het afgelopen jaar getuige geweest van ‘grievende opmerkingen’ of leerlingen die zich ‘fysiek uitten’ tegen moslims, zo blijkt uit het rapport. Daarmee komt moslimdiscriminatie vaker voor dan antisemitisme of discriminatie van christenen, maar minder vaak dan discriminatie van homo’s.

‘Benoemen’ heet dat, geloof ik.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Jer Thorp (cc)

Activistische politiek voor een glokale toekomst

BRIEF - Uitgekeken op de traditionele partijen? De Groenen en de Piratenpartij trekken samen op voor de verkiezingen van 18 maart.

De Piratenpartij doet mee aan de Provinciale Statenverkiezingen Noord-Holland, met Ronald Schönberger van De Groenen als lijstduwer. De Groenen doen mee aan de Waterschapsverkiezingen Amstel, Gooi en Vecht met Matthijs Pontier en Jelle de Graaf van de Piratenpartij op hun kandidatenlijst.

Gezamenlijk willen ze zich inzetten voor een nieuwe idealistische en activistische politiek.

Dit is hun manifest.

De opwarming van de aarde, technologische ontwikkelingen en geopolitieke spanningen veranderen de wereld in hoog tempo. Contact met mensen over de hele wereld is een muisklik weg, maar invloed op je directe omgeving lijkt steeds beperkter te worden. Onze geglobaliseerde wereld kent grote uitdagingen die vragen om grote oplossingen, die de gevestigde politiek niet biedt.

Hier tegenover staan tal van creatieve en duurzame lokale initiatieven die door de overheid vaak eerder worden tegengewerkt dan aangemoedigd. Wantrouwen in de politiek groeit en apathie voor de wereld om ons heen ligt op de loer. Dit hoeft niet zo te zijn. Door de hele verenigen mensen zich om globale problemen lokaal aan te pakken. Wij omarmen deze glokale beweging.

Wij geloven dat idealisme geen fenomeen uit de vorige eeuw is, maar dat er een idealistische glokale gemeenschap ontstaat die dringend behoefte heeft aan een activistische politiek.

Foto: Vonns (cc)

OV

(1)

De man tegenover me in de trein probeert te slapen. Dat zal hem niet lukken, want de man naast hem – schuin tegenover mij dus – probeert een telefoongesprek te voeren. Ikzelf probeer te werken, wat niet lukt omdat de man tegenover mij zijn benen heeft uitgestrekt, zodat ik me in een onmogelijke hoek moet draaien om mijn benen kwijt te kunnen. Welkom in de trein van Amsterdam naar Hilversum, Amersfoort, Apeldoorn en uiteindelijk Berlijn. Die dus duidelijk te klein is.

(2)

De conducteur probeert in deze te volle trein een lichtpuntje te zijn. Hij komt bij ons langs met de geruststellende woorden dat hij onze kaartjes (“vervoersbewijzen” in conducteursjargon) niet hoeft te zien, maar alleen wil vertellen dat de verwarming het niet doet. We hadden dat al gemerkt. De verlichting doet het ook niet, trouwens.

(3)

Een vriendelijke mevrouw stapt in Amersfoort de coupé binnen. Hebben we zin om mee te werken aan een reizigersonderzoek? Ik ben de beroerdste niet en vul het kaartje in. Eén van de vragen is of ik reis met de ICE of de IC Berlijn. Ik heb geen idee. Het is zo’n vraag die misschien zin heeft voor de vervoersbedrijven, maar niet aansluit op de beleving van de reiziger, die alleen wil weten of zijn trein op tijd rijdt.

(4)

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Oekraïense separatisten: ‘Geen wapenstilstand bij Debaltseve’

Nu.nl:

Een vertegenwoordiger van de separatisten, Denis Poesjilin, maakte dinsdag duidelijk dat de opstandelingen bij de stad Debaltseve niet zullen toegeven. Hij zei dat de separatisten de ”morele” plicht hebben de strijd daar voor te zetten omdat het om eigen grondgebied van de rebellen gaat.

Hoewel er sinds de nacht van zaterdag op zondag een staakt-het-vuren in Oost-Oekraïne geldt, wordt er rond Debaltseve nog hevig gevochten. De stad is een belangrijk spoorknooppunt en de separatisten hebben de regeringsmilitairen daar omsingeld.

Foto: Post-Atheïst

Post-atheïst | Wetenschap en journalistiek

COLUMN - Twee weken geleden schreef ik op Sargasso over een curieus interview in Trouw met dominee Edward van der Kaaij, die in De ongemakkelijke waarheid van het christendom. De echte Jezus onthuld betoogt dat Jezus niet heeft bestaan. Ik wees erop dat het boek vol feitelijke onjuistheden stond en methodisch zwak was. Verder schreef ik dat de universitaire voorlichting over de Oudheid niet met haar tijd was meegegaan en dat dit als verzachtende omstandigheid mocht gelden. (Historicus Jan Dirk Snel was scherper, anderen zegden hun abonnement op.)

So far, so good. Een bevriende wetenschapsjournalist suggereerde me het stukje naar Trouw te sturen met het aanbod een artikel te schrijven waarin ik de feitelijke en methodische onjuistheden van Van der Kaaij uitlegde. Zo gezegd, zo gedaan, al voelde ik me er wat ongemakkelijk bij: ik heb namelijk onlangs een boek gepubliceerd over het antieke jodendom en het kon lijken alsof ik naar publiciteit aan het hengelen was. Gelukkig kreeg ik bijval van Bert van der Spek, de onlangs met emeritaat gegane hoogleraar oude geschiedenis van de Vrije Universiteit, die Trouw eveneens schreef.

Dat was dinsdag 3 februari. Ik kreeg geen antwoord, wat me niet verontrustte omdat ik aannam dat de krant, om mijn belangenverstrengeling te omzeilen, zich richtte tot Van der Spek. Ik werd uit de droom geholpen toen Trouw op vrijdag 6 februari een hoofdredactioneel commentaar wijdde aan de kwestie, waarin ‘leden van de hoofdredactie en senior redacteuren’ als mening van de krant gaven dat de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Van der Kaaij binnenboord moest houden. Hij was immers integer en bovendien zou ‘de wetenschappelijke discussie over de vraag of Jezus al dan niet ooit werkelijk heeft rondgelopen in het oude Israël’ in de negentiende eeuw onbeslist zijn geëindigd.

Foto: Svala Jonsdottir (cc)

Het CIDI vliegt weer eens uit de bocht; CU en SGP vliegen mee

ACHTERGROND - Het blijft lachen met onze eigen Joodse polderlobby, het CIDI. En met de vertegenwoordigers van het christelijke deel van de Nederlandse samenleving in de Tweede Kamer, die altijd blindelings het woord van het CIDI laten inzinken als waren zij een ouderling en ging het om Gods woord.

Want de heren Kees van der Staaij (SGP) en Joël voordewind (CU) hebben inmiddels al weer Kamervragen aan de minister van Buitenlandse Zaken gesteld. Daarover straks meer. Eerst: wat schrijft het CIDI?

Dit:

De Europese Unie heeft voor tientallen miljoenen euro’s de illegale bouw gefinancierd van meer dan 400 Palestijnse huizen zonder bouwvergunning op de Westoever. Dat stelt een rapport waar de rechtse Israëlische NGO, Regavim, afgelopen vrijdag mee naar buiten kwam. De bouw in gebied C is in strijd met de Oslo-akkoorden, waarin staat dat geen van de partijen acties mag ondernemen die de status quo veranderen. Bovendien mag men in het door Israël beheerde gebied niet bouwen zonder bouwvergunning. Verschillende internationale rechters en leden van het Europees parlement hebben de bevindingen van Regavim in het gelijk gesteld. Diverse Israëlische media wisten ondertussen te melden dat de Israëlische premier Netanyahu al heeft besloten de huizen, waarvoor geen bouwvergunning is te laten afbreken.

Het rapport van Regavim spreekt over ‘EU-nederzettingen’ op ongeveer 17 locaties op de Westoever. De meeste daarvan zijn te vinden rond Ma’aleh Adumim en het omstreden E1-gebied. Op de meeste gebouwen zwaaien prominent de vlaggen van de EU, maar er zijn ook logo’s te vinden van NGO’s als Oxfam, die meegeholpen hebben met het uitvoeren van de projecten.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Quote du jour | Correction

Correction

Boyd Thomas’ letter Saturday contained an error in the headline. He does not believe President Obama is the Antichrist, who will come after seven kings, according to Revelation. He thinks Obama could be the seventh king.

Aldus een correctie in The Lexington Dispatch uit Lexington, North Carolina.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Laagste aantal personenautodiefstallen sinds 1995

DATA - Volgens de meest recente cijfers van Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit zijn er sinds 1995 niet zo weinig personenauto’s gestolen als in 2014 te weten 10.712.
Dat geldt dan zowel in absolute zin (aantal) als in relatieve zin (aandeel van het aantal personenauto’s in NL). De kans is tot 0,14% gedaald (zeg maar 1 op 700).
Hier het jaarlijkse overzicht bijgewerkt.
autodiefstal2014_475

Onderhandelingen eurogroep en Griekenland mislukt

De positie van de eurogroep:

The Guardian meldt er verder het volgende over:

Rarely have European finance ministers given such a clear statement. To the request from Greece to scrap its toxic austerity programme, the answer was no. […]

The eurogroup said the troika programme must continue. As a concession it agreed the programme could be extended, and it would also allow for some elements to be up for discussion.

But an extension must bring with it a commitment to carry through the majority of the reforms attached to the programme. And any dropping of certain measures – such as a squeeze on public sector employment – must be matched by an agreement to add other elements of austerity. In other words, the abandonment of one public sector cut simply brings with it an equally tough one in a different guise.

Dijsselbloem gave Greek prime minister Alexis Tsipras until Thursday to buckle, with a view to holding an emergency eurogroup meeting on Friday to discuss surrender terms.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende