Nieuwe strategie PVV: formatie of oppositie?

Potentiële bondgenoten van de PVV (foto:flickr/NewsPhoto!)

Gisteren liet PVV-fractievoorzitter Wilders weten dat hij bereid is tot compromissen. Om deel te kunnen nemen aan de regering wil hij water bij de wijn doen rond de thema’s immigratie en Islam. Tegelijkertijd stelt hij dat de AOW-leeftijd onbespreekbaar is. De logische vraag is: waarom zegt hij dit juist nu? Het klinkt als bereidheid om te regeren, maar is het dat ook echt?

Iedereen weet dat compromissen horen bij regeren. Maar zijn strategie was tot nu toe om geen millimeter toe te geven, wat een oorzaak is van zijn populariteit. Je kunt je afvragen of hij nu niet aan populariteit zal inboeten. Wellicht gokt Wilders erop dat het verlies aan stemmen bij het rechtlijnige deel van zijn achterban zal worden goedgemaakt door stemmen uit het VVD- en CDA-kamp. Zij wilden in deze interpretatie tot nu toe niet op hem stemmen, omdat hij toch de oppositie in zou gaan. Nu Wilders laat zien dat hij ook in praktijk bereid is tot regeren kan hij wellicht daar nieuwe stemmen aanboren.

Een andere motivatie, die de eerdere niet uitsluit, is dat het hem een mogelijkheid geeft om als “winnaar” de oppositie in te gaan. Wilders wilde immers wel, maar de andere partijen wilden niet. Dat genereert genoeg wrok bij de aanhang om het nog vier jaar uit te zingen. In BNN-today werd er gisteren op gewezen dat Wilders helemaal niet klaar is om te regeren. Hij heeft zijn schaarse goede kandidaten moeten opofferen aan de gemeenteraadsverkiezingen, en dankzij de mol van HP/De Tijd is bekend dat het talentenklasje een lachertje is. Na drie maanden training wisten zij nog niet wie de burgemeester van Almere is. Daarom zou Wilders eigenlijk nu al op de oppositie willen aansturen, en zijn partij de tijd geven zich te ontwikkelen.

Vreemd is ook waarom hij over zijn kernpunten wil onderhandelen, maar de AOW-leeftijd als breekpunt stelt. Terwijl het voor zijn achterban juist omgekeerd ligt, en het CDA juist nadrukkelijk de kant van Wilders opschuift (zowel qua inhoud als taalgebruik is Van Haersma Buma niet te onderscheiden van een PVV-er).

Zoals Femke Halsema gister terecht stelde in DWDD (10:15): als Wilders zich echt hard maakt voor de AOW, dan kan hij alleen met de SP regeren. En dat lijkt toch niet het signaal dat hij wil afgeven. Rest nog één mogelijkheid: dit is een strategie om het offerstuk AOW-leeftijd op te waarderen.

  1. 1

    Is er een goede reden om zonder druk van de verkiezingen een millimeter toe te geven?

    Wat een leuke google add Chantal Hakbijl haha mijn stem heb je!

  2. 2

    Nee, de vraag moet luiden: Is er reden om MET de druk van de verkiezingen toe te geven. En zeker al zover van te voren. Meestal wordt de koehandel in de formatie gedaan.

  3. 3

    2 Mark. Blijkbaar een goede zet om het als eerste te doen. Dat zal hem geen windeiren leggen. Ook een ‘lijstverbinding’ GL/PvdA/D66/ Zou welleens succesvol kunnen zijn. PVV zet trouwens de deur wel open maar voor wie eigenlijk met dat socialistische economische programma.

  4. 4

    Mooie analyse. twee opmerkingen:
    1. Ik denk dat Wilders niet zo’n probleem heeft met z’n ‘talenten’. Hij heeft nu wel een paar goede, zoals van Roon en Bosma. De rest hoeft alleen maar backbencher te spelen. En die twee of drie ministerposten krijgt hij ook wel gevuld. Zeker als hij zelf als Grote Leider aan het roer blijft.
    2. Ik denk dat je moeilijk kunt spreken over dé PVV achterban. Veel mensen stemmen op hem omdat hij ‘zegt waar het op staat’ en zogenaamde on-Haags is. Een ander deel zal wel het type rechts-radicaal zijn, in de zin dat ze voor tucht en orde en nationalistisch zijn. En er zal ook een deel zijn wat gewoon graag overal ‘NEE!’ tegen roept. Dat laatste deel hangt wel weer tegen de SP aan…

    Maar het is zeker opmerkelijk dat Geert juist *hier* zijn breekpunt van maakt. Dat ruikt inderdaad naar leverage creeren. Juist omdat het wellicht het enige punt is, wat zijn potentiele coalitiepartners niet voor lief zullen nemen. En zoals je zelf al opmerkt worden CDA en VVD ook al behoorlijk PVV-erig op sociale punten. Dus op deze manier kan hij zich *voor* de verkiezingen ook van de andere conservatieven af zetten.

  5. 5

    Ja, de backbench-strategie! Paar voormannen, de rest is stemvee. Maar er moet ook beleid gemaakt worden. Tot nu toe hebben we de PVV niet kunnen betrappen op wetsvoorstellen of financiele onderbouwing van de plannen. Die strategie is dus niet voldoende.

    Op BNN-today werd al uitgesloten dat Wilders premier wordt. Zullen andere partijen nooit accepteren, omdat hij te controversiele uitspraken doet.

    Er is idd niet 1 achterban, maar ik kaart juist aan dat een deel van de achterban niet positief zal reageren op zijn nieuwe richting, en andere delen wel.

    Je punt over afzetten snap ik niet helemaal. Zich onderscheiden zodat hij interessant wordt voor het conservatieve electoraat? Dat doe je niet met de AOW-leeftijd lijkt me.

  6. 6

    ”Je punt over afzetten snap ik niet helemaal. Zich onderscheiden zodat hij interessant wordt voor het conservatieve electoraat? Dat doe je niet met de AOW-leeftijd lijkt me.”
    Ik denk het wel! Conservatisme = alles houden zoals het is. Vadertje Drees heeft het bedacht; dat gooien we niet te grabbel. Dat soort teksten. Zeker nu al die baby-boomers de 65 naderen kan hij zich zo makkelijk afzetten tegen de VVD die niet zno moeilijk doet over het ontmantelen van de sociale zekerheid en het CDA die vanuit het oogpunt van ‘goed rentmeesterschap’ die stijgende kostenpost wel willen aanpakke.

    Het is in dit geval dus niet zo dat Geert extra conservatief is, maar dat de partijen waar hij nu ideologisch dicht tegenaan kruipt, juist wél willen schuiven op het gebied van de AOW. Geert weet heel goed, dat als de scherpe kantjes er vanaf gaan en als hij aangeeft wel op het pluche te willen stappen, heel veel mensen die nu bereid zijn zijn rare standpunten voor lief te nemen omdat ze de knuppel een keer in het hoenderhok willen gooien, dan wel CDA, CU of desnoods VVD zullen stemmen (want de SP is links=eng).

    Zie trouwens ook F&S van gisteren:

    [img]http://www.foksuk.nl/content/formfield_files/formcartoon_6748_1ce58c32e3b40b19078232baabe213ff556e7864.gif[/img]

  7. 7

    Een socialistisch economisch programma? Daar zou ik wel eens wat onderbouwing van willen zien, want het handhaven van uitkeringen, minimumlonen en AOW leeftijd kan wellicht nog wel als socialistisch betiteld worden, maar op het gebied van immigratie, wijken, ontwikkelingshulp en klimaat is er wat dat betreft weinig overeenkomst te vinden.

    De teneur van het programma (ook economisch) is imnsvho vooral nationalistisch.

  8. 8

    Het kan ook zijn dat hij zichzelf gewoon van een coalitie wil uitsluiten op “positieve” gronden. Er is idd. geen andere partij (SP uitgezonderd) die koste wat kost vasthoudt aan 65 en SP en PVV gaan samen geen meerderheid halen. Bij gevolg kan Geert dus straks na een mislukte formatie verzuchten dat de anderen niet wilden toegeven op zijn edelmoedige breekpunt om geen bejaarden door te laten werken. Zo kan hij op sympathieke wijze onconstructief blijven.

  9. 9

    Als de PVV nu gaat regeren, dan is dat het einde van de PVV. Dat zie je bij iedere partij met extreme standpunten. Wilders is een beetje geschrokken van zijn eigen succes.

  10. 10

    @Teun: je zegt in feite dat het CDA en de VVD niet conservatief zijn door de AOW te willen schuiven. (interessant punt)

    scherpe kantjes ervanaf moet dan toch juist op zijn islam-ideeen zijn, niet op AOW?

  11. 11

    @10 Nee: ik zeg dat zelfs de conservatieve partijen als de VVD en het CDA inzien dat er iets met de AOW moet gebeuren, maar dat ze daarmee Wilders een stok geven om de hond (henzelf) mee te slaan.

    En bij Wilders kunnen de scherpe kantjes wat de islam betreft vanaf omdat hij zich nog maar moeilijk kan onderscheiden tov die twee partijen (en ook de CU) op dat punt. Of hij moet steeds extremer worden, maar de mislukking van de kopvoddentax-actie was wat dat betreft wel een wake-up call, denk ik; zie ook die HP-onthullingen.

  12. 12

    “Een andere motivatie, die de eerdere niet uitsluit, is dat het hem een mogelijkheid geeft om als “winnaar” de oppositie in te gaan. Wilders wilde immers wel, maar de andere partijen wilden niet. Dat genereert genoeg wrok bij de aanhang om het nog vier jaar uit te zingen.”

    Dat laatste lijkt me gezien de huidige leegloop bij de SP een wat voorbarige aanname.

  13. 13

    @Anselm: die leegloop schrijf ik meer op het conto van het vertrek van Marijnissen en zijn zwakke vervangster Kant. Maar het is inderdaad een slag in de lucht. Evenwel kan Wilders het wel gebruiken om sterker de oppositie in te gaan.

  14. 14

    Mag ik een andere optie voorstellen: Wilders doet maar wat.

    De PVV elk standpunt van de Telegraaf.nl reageerder omarmd, ongeacht of ze een samenhangend geheel vormen. Zo is de PVV langzamerhand de partij geworden die door elk Nederlands natuurgebied wel een snelweg wil aanleggen, maar die keihard strijdt voor de walvissen. De partij die staat voor de Nederlandse cultuur, maar niet als de plaatselijke harmonie en toneelvereniging subsidie nodig hebben. De partij die altijd fulmineert tegen islamitische dictaturen en tegen accijnzen op olieproducten die de inkomstenbron van die dictaturen vormen. Etc. Financiële doorrekening van de plannen doen ze ook niet aan.

    Ik denk kortom dat er niet een groot masterplan achter zit, maar gewoon wordt gekeken wat populaire ideeën zijn onder de potentiële achterban. Of zelfs nog erger: dat mensen als Dion Graus en Richard de Mos gewoon hun eigen stokpaardjes berijden, zonder uit te gaan van een centrale ideologie of een programma.

  15. 16

    @14: dat is dan niet zomaar wat doen, maar goed je achterban kennen. Hoe je het ook draait, hij is wel een van de meest succesvolle politici van het afgelopen decennium. Dat zet je nu iets te gemakkelijk weg, al ben ik het zeer met je eens dat een consistente ideologie ontbreekt.

  16. 20

    @16: Het is wel succesvol, maar ik denk niet dat er een doordachte strategie achter zit. Het is meer een soort intuïtief werken vanuit de eigen onderbuik.

    En een succesvol politicus is voor mij toch de politicus die de beste wetten en het beste beleid weet te realiseren.

  17. 21

    @13: De SP ziet veel proteststemmers weglopen die vinden dat je weinig of niets aan een oppositiepartij hebt. Dat zul je ook zien met een PVV in de oppositie op het moment dat de verkiezingswinst verzilverd hád kunnen worden (denk ik). Terzijde: Kant heeft natuurlijk niet het charisma van Marijnissen, maar ik denk dat het met name te maken heeft met de keuze van de SP om niet mee te doen met het voor-Wilders-of-tegen-Wilders-getoeter dat het zo aardig doet in de media.

  18. 22

    En een succesvol politicus is voor mij toch de politicus die de beste wetten en het beste beleid weet te realiseren

    Inderdaad. De anderen zijn hooguit succesvolle deelnemers aan verkiezingen (SP, Wilders, Hadjememaar), of succesvol in het verzilveren daarvan door voor zichzelf een plekje op het pluche bemachtigen.