het Saillant | Bijltjesdag voor Balkenende

SaillantLOGO De commissie Davids presenteert vandaag haar rapport. Als de commissie goed en integer onderzoek heeft gedaan, dan is vandaag het begin van het einde voor Balkenende.

Ik schrijf dit tweede opeenvolgende Saillant met onze premier in de hoofdrol voordat de conclusies van de commissie Davids naar buiten zijn gekomen. Afgelopen weekend bleek nog dat de premier het normaal vindt in zijn eentje namens de regering brieven te schrijven aan Barroso en vandaag wordt het potentieel explosieve rapport van de commissie Davids gepresenteerd. Balkenende staat dus volop negatief in het middelpunt van het nieuws de komende dagen en wellicht weken. Davids heeft bij het aantreden van de commissie al aangegeven geen politieke oordelen te zullen vellen, maar de Tweede Kamer zal dit wel moeten doen. Als de PvdA nog enig fatsoen in haar donder heeft en sporen van een ruggegraat dan zullen de conclusies hard zijn. Die van de gehele oppositie zullen dat in ieder geval zijn.

Want waarom gingen we ook alweer naar Irak?

Later heette het te zijn omdat Saddam twaalf jaar lang diverse resoluties aan zijn laars had gelapt en na het niet naleven van resolutie 1441 was de maat vol. Nadat de Veiligheidsraad niet uit een impasse over de vervolgstappen kwam, vond de regering dat eerdere resoluties een voldoende basis boden om de oorlog politiek te steunen. De steun voor de inval had dus niets met massavernietigingswapens te maken en was Volkenrechtelijk allemaal prima de luxe in orde.

En wat zei de regering eerder?

In een debat met de Tweede Kamer op 5 september 2002 zegt toenmalig minister van Buitenlandse Zaken De Hoop Scheffer: ,,De legitimatie voor optreden van de internationale gemeenschap ligt voor mij nagelvast in de kwestie van de massavernietigingswapens.” Henk Kamp de minister van Defensie, een half jaar later, op 12 februari 2003, over de massavernietigingswapens: ,,Als die verdwijnen, hoeft daar niets te gebeuren. Er wordt dan niets aangevallen. De vlag kan dan in top.” Na de tenenkrommende presentatie van Powell voor de Veiligheidsraad op 5 maart 2003 zei Balkenende: Dit is bewijsmateriaal, dat valt niet te ontkennen.” Massavernietigingswapens speelden wel een belangrijke rol in de afweging. Deze uitspraken zijn bewijsmateriaal, dat valt niet te ontkennen.

De juridische grondslag?

De directe aanleiding voor de commissie Davids lag in een geheim memo dat de NRC publiceerde, waaruit bleek dat de Dienst Juridische Zaken geïnstrueerd was om een rechtsgrond te fabriceren en dat de dienst daar allerminst gelukkig mee was. In het Verenigd Koninkrijk was al eerder gebleken dat Lord Goldsmith hetzelfde was overkomen. Bovendien waren internationale experts en de VN het er over eens dat die grondslag er niet was.

12 januari 10.00 uur

Het onderzoek van de commissie Davids kan maar tot één conclusie leiden en die is dat de regering ons willens en wetens deze oorlog in gerommeld heeft. Daarbij is de Kamer bewust onjuist en onvolledig voorgelicht. Wat mij betreft kan Balkenende maar op één manier blijven zitten en dat is als hij duidelijk kan maken waarom ik, als leek zonder contacten, wél wist dat er geen rechtsgrond was én dat er geen WMD’s meer waren in Irak en hij als premier niet. En dát kan hij niet.

  1. 2

    Balkenende heeft al vele keren dat hij had moeten opstappen overleefd. Deze zal hij ook nog wel overleven. Zoniet, dan is er over een half jaar Balkenende V.

  2. 4

    Viel het nog iemand op de de MP zei: “dit is een rapport dat ALLEMAAL NIEUWE DINGEN BEVAT”.

    Dat zou pas een reden zijn om op te stappen: als de minister-president geen idee zou hebben gehad hoe de besluitvorming is verlopen.

  3. 5

    @1 Een kabinet valt hier niet over; bewindspersonen die erbij betrokken waren, vallen hierover.

    Maar inderdaad: met een sterk staaltje power play kan JP wel blijven zitten, maar in combinatie met het missen van het Europese Presidentschap, de Hedwigepolder en de VK-onthulling van gisteren, houdt hij het misschien zelf wel voor gezien. Het woord lame duck is in ieder geval al gevallen…

    @4 hij heeft wel meer dingen gezegd waar je je wenkbrauwen bij op kan trekken, zoals: “ik ben heel consistent geweest”. Dat is ook zo’n uitspraak waar je makkelijk overheen kunt stappen, maar waar je ook even bij stil kan staan en dan hard het hoofd bij begint te schudden.

  4. 6

    quote
    Het onderzoek van de commissie Davids kan maar tot één conclusie leiden en die is dat de regering ons willens en wetens deze oorlog in gerommeld. Daarbij is de Kamer bewust onjuist en onvolledig voorgelicht. Wat mij betreft kan Balkenende maar op één manier blijven zitten en dat is als hij duidelijk kan maken waarom ik, als leek zonder contacten, wél wist dat er geen rechtsgrond was én dat er geen WMD’s meer waren in Irak en hij als premier niet. En dát kan hij niet.
    unquote

    inderdaad,75.000 demonstranten toen in Amsterdam, tegen de Oorlog in Irak.

    maar Balkenende is schaamteloos.
    liegen en bedriegen mag.

    die draait zich er weer uit. want er moet “gewerkt” worden.

  5. 8

    Ik moet alle conclusies nog een keer lezen (staat al open), maar komop zeg, de dingen die ik hier lees zijn toch geen nieuws? Al vanaf het eerste begin wisten we dat er gerommel was en absoluut geen basis (WMDs), die Powell-Point presentatie was -zo- tenenkrommend dat ik niet anders kon denken dan “ok, dat was het dan, hier trapt nog geen blinde in”, om vervolgens Balkenende te horen “Dit is bewijs!”…

    Pfft.

    En zo ging het van kwaad naar erger…

  6. 11

    Over die eigen inlichtingen, Hans Blickx was daar toch al een tijd bezig?! En volgens hem waren er absoluut geen WMDs… Die man zat daar notabene in opdracht van de VN, is hij even onbeschoft onderuitgeschoffeld zeg, “ja, leuk zo’n opdracht maarre, we geloven je niet”.

    Pfft.

    En zo ging het van kwaad naar erger…

  7. 12

    @5

    Een kabinet kan hier zeker over vallen. Als bv CDA bewindslieden JP proberen te redden door te dreigen met het laten vallen van het kabinet.

  8. 15

    @12 Accoord, maar als de MP gaat, dan gaat het kabinet (bijna altijd) sowieso.

    @9 inderdaad: het nieuws uit dit rapport is dat er wel een verzoek uit Washington was, dat Nederland maar minimaal bij de inval zelf betrokken geweest is en dat de kamer onvolledig is ingelicht.
    Niets hiervan zou hoe dan ook nieuws voor JPB moeten zijn. Dus kun je die quote @4 alleen maar op vatten als: “ja-ja, mensen: daar staan uw oren van te klapperen, hè?” Maar het kan ook zijn verdediging zijn: zoals JPB keer op keer herhaalde, heeft het kabinet altijd een ‘eigen afweging gemaakt’ en is de kamer daar tot nu toe altijd in meegegaan. Die redenatie is eenvoudig vol te houden; wat de commissie ook op zou graven.

    Ik zeg: dubbele verkiezingen in maart, maar JPB is van de ‘lachende derde’ eerder de ‘come-back kid’ geworden de laatste jaren, dus mij zal het niet verbazen als hij en weer een mooie Jack-de-Vrieziaanse draai aan geeft en lekker blijft zitten.

  9. 16

    @9, ja, Balkenende, die eerst dit onderzoek heeft tegengehouden omdat het niet nodig was, en nu met het verhaal komt dat het nieuws is, wat een misselijke draaikont is het toch… Jammer dat-ie niet naar Europa is gegaan, daar komt hij vast beter tot z’n recht.

    @14, die werd weggewuifd toch? Ronduit belachelijk. En dan hebben we het nog niet eens over de stagiaire teksten in het rapport van GB.

    In land na land stappen er onderzoekers en adviseurs op na dit debacle, maar in NL was zo’n onderzoek niet nodig… Zum kotsen, werkelijk!

  10. 17

    Eerlijk gezegd is dit een kans voor de PvdA om het dreigende verlies van de komende verkiezingen terug te dringen.

    PvdA kan nu namelijk een deel van de regie in handen krijgen. Ga met dit onderzoek aan de haal en dat het niet te verkopen is als Balkenende blijft zitten. Stap er desnoods zelf uit.

    Al is het wel een long-shot voor de PvdA ;)

  11. 18

    Zojuist op de BBC dat dit rapport van Davids het eerste overheidsrapport is dat onomwonden stelt dat er geen juridische basis was voor de inval in Irak

  12. 19

    Ik kom even op mijn postje van eerder terug; JP kan dit makkelijk winnen – simpelweg ‘stonewallen’ moet genoeg zijn – de peilingen van de regeringspartijen bieden geen enkele hoop en van de oppositie schrikt minstens de helft op een dodelijke manier terug voor de peilingen van de PVV. Er is dus niet genoeg voor een motie van wantrouwen. En dat is waar het in ultimo op aan komt.

  13. 25

    Info zegt het hierboven al: Het onderzoek van de commissie Davids kan maar tot één conclusie leiden en die is dat de regering ons willens en wetens deze oorlog in gerommeld.

    BEWUST de oorlog in gerommeld.
    BEWUST alle democratische instanties aan de laars gelapt.
    BEWUST de hielen gelikt van de VS en het VK.
    BEWUST iedereen belazerd.

    Wat moeten we verder nog als het werkelijk zitten blijven wordt?

    Maar een vraag moet nog worden beantwoord: hoe is het mogelijk dat het heeft kunnen gebeuren?

  14. 26

    @25, ook dat snijdt het rapport even aan: wegens veel nationale strubbelingen, waardoor er weinig debat was over buitenlandse kwesties.

    Al hoewel ik me nog wel kan herinneren dat er nogal wat vraagtekens gezet werden bij van alles, blijkbaar heeft het kabinet/de oppositie daar te weinig van meegekregen.

  15. 27

    Ik mis het antwoord op de belangrijkste vraag: Wat is de achterliggende motivatie voor de regering om, gedekt door een palet aan smoesjes en rookgordijnen, de bezetting van Irak (en Afghanistan) te steunen.

    Wat voor smoesjes er precies gebruikt werden en welke truukjes er verzonnen werden om buiten het democratisch proces deze besluiten te nemen, dat interesseert me minder dan de blijkbaar prangende achterliggende redenen voor de nog steeds voortdurende bezetting van Irak en Afghanistan.

    Prachtig rapport hoor, maar ondertussen zijn Irak en Afghanistan bezet gebied en weten we nog steeds niet waarom precies.

  16. 29

    Mmmhhh; uit de persconferentie: “de kabinetsreactie moet nog komen”, maar vervolgens begint hij zich in te dekken.

    Instant update: Wow! hij spreekt gewoon keihard de conclusies van de commissie over de volkenrechtelijke onderbouwing en de informering van de Kamer tegen! Hij zegt dat hij hier in de kabinetsreactie op terug gaat komen; dat betekent dat de PvdA zich bij de verdediging van Balkenende moet gaan voegen!!! Of niet, natuurlijk…

  17. 30

    Balkenende’s eerste reactie:

    * Saddam moest bewijzen dat er geen WMD’s waren.

    Dat de VN-inspecteurs zeiden dat er niets te vinden was, doet er kennelijk niets toe.

    * Juridisch kader toch onduidelijk. Ingrijpen kon op basis van 1441 en eerdere resoluties.

    1441 spreekt van ’serious consequences’ en niet zoals GB en VS wilden de formulering ‘all necessary means’. Dat is een essentieel verschil. En wel hierom:

    “While some politicians have argued that the resolution could authorize war under certain circumstances, the representatives in the meeting were clear that this was not the case. The ambassador for the United States (at the UN), John Negroponte, said:

    “ [T]his resolution contains no “hidden triggers” and no “automaticity” with respect to the use of force. If there is a further Iraqi breach, reported to the Council by UNMOVIC, the IAEA or a Member State, the matter will return to the Council for discussions as required in paragraph 12. . .If the Security Council fails to act decisively in the event of a further Iraqi violation, this resolution does not constrain any member state from acting to defend itself against the threat posed by Iraq, or to enforce relevant UN resolutions and protect world peace and security.[2] ”

    The ambassador for the United Kingdom, the co-sponsor of the resolution, said:

    “ We heard loud and clear during the negotiations the concerns about “automaticity” and “hidden triggers” — the concern that on a decision so crucial we should not rush into military action; that on a decision so crucial any Iraqi violations should be discussed by the Council. Let me be equally clear in response… There is no “automaticity” in this resolution. If there is a further Iraqi breach of its disarmament obligations, the matter will return to the Council for discussion as required in paragraph 12. We would expect the Security Council then to meet its responsibilities.[3]”

    http://en.wikipedia.org/wiki/United_Nations_Security_Council_Resolution_1441

    * Wij hebben een ander beeld van de informatievoorziening. Ergo de Kamer is niet verkeerd voorgelicht.

    ….. (Hier past alleen plechtig zwijgen…)

  18. 31

    @28:
    We houden de spanning er in!

    In afwachting op het eerlijke antwoord op die grote en belangrijke vraag, hebben ‘we’ Irak veranderd in een smeulende puinhoop waar tienduizenden mensen zijn omgekomen en sneuvelden er 21 Nederlandse militairen in Afghanistan.

    Ik blijf wachten.

  19. 32

    @30, “Saddam moest bewijzen dat er geen WMD’s waren.”

    Heeft-ie toch ook gedaan, hij heeft (zie de VN inspecteurs) alle beschikbare WMDs laten zien (= geen), de vernietigingsdocumentatie laten zien, ze locaties laten bezoeken en wat al niet meer…

    Wat WIL Balkenende nou?! Laat-ie zelf maar eens bewijzen dat-ie, wat zullen we pakken, geen papieren zakdoek met daarop de letters “L.U.L” in huis heeft…

    Dat over 1441 lijkt me ook duidelijk… Laat staan de rest.

  20. 33

    Reacties PvdA en CDA:

    Hamer onverwacht scherp en helder (maar wel weer afwachtend, helaas)

    van Geel slachtoffert de Hoop Scheffer

  21. 36

    De reactie van Balkenende is niet eens meer bedroevend te noemen. Het is kleuterschool-niveau. Het recept van Balkenende: Zaken die tegen je pleiten ontken je gewoon en wat niet expliciet fout is noem je goed.

    Over het niet/onvoldoende/onjuist informeren van de kamer en het ontbreken van een mandaat zegt hij gewoon dat het rapport niet klopt. Blijkbaar zijn daar geen argumenten voor nodig.
    En over de niet glashard aangetoonde een Nederlandse militaire inzet in Irak roep je opgelucht dat: “de ‘geruchten’ over een Nederlandse militaire inzet in Irak zijn ontzenuwd”.
    Ik vind het lef hebben.

  22. 37

    Als ik hem goed begrepen heb beweert Balkenende ook dat ‘de politieke realiteit’ consequenties kunnen hebben voor het internationale recht. Dit lijkt me niet. Het internationale recht zou juist moeten bestaan onafhankelijk van welke politieke realiteit dan ook.

  23. 38

    @35 Nee, hij zegt: ik heb het geweten, maar er waren genoeg mensen die het OK vonden.

    @36 Ik denk dat hij erop gokt dat de PvdA inbindt, omdat als ze het laten knallen hij het nu kan verkopen als ‘hun schuld’. Dat heeft hij al eerder meegemaakt met D’66 in de zaak Verdonk vs Hirsi Ali. /sarcasme

    @37 Dat zegt Balkie niet alleen; dat zegt het commissielid van Walsum ook (pag.270, en hier op 3min), b.v. het voorkomen van nucleaire proliferatie. Maar, voegt de commissie eraan toe: dat was niet de lijn van het kabinet! Dat beriep zich op 1441. Tenminste: als ik de persconferentie van Davids goed begreep.

    Ik snap trouwens niet dat in de media nog niemand is ingegaan op dat ‘van Walsum-voorbehoud’.

  24. 39

    Reactie van de PvdA op de persconferentie van de Premier: hij haalde het huidige en het toenmalige kabinet door elkaar…

    Zegt dit wat over Balkenende’s mindstate? ‘I am the decider – in the past and present’?

  25. 40

    Zonder enige ironie: heeft Balkenende soms een ernstige persoonlijkheidsstoornis? Daar begint het wel op te lijken. Het zou veel verklaren. Een soort narcistische pseudologica fantastica. Een volledig onvermogen kritiek op zijn eigen functioneren serieus te nemen. Een letterlijk onaantastbaar vertrouwen in zijn eigen gelijk. Dat is niet flink, of consequent, of karaktervol, maar pathologisch, lijkt mij.

  26. 42

    Een Nawijntje van Balkenende. Nawijn vond destijds als mens de doodstraf helemaal fijn en als politicus en minister niet. Balkenende doet nu precies hetzelfde – achteraf doen alsof er twee premiers met twee opvattingen zijn. En inderdaad, zoals prometeus al concludeert, lijkt Balkenende te vinden dat zijn mening per definitie de mening van het kabinet is.

    Hoe dan ook blijft het een flater van jewelste, want hij dwingt de PvdA nu tot een stevige reactie.

  27. 43

    Ik wil Balkie net zo hard als volgens mij zo langzamerhand iedere Nederlander zien gaan, maar dit is uitermate broos materiaal om dat te veroorzaken. Ten eerste was iedereen erbij betrokken, en ten tweede; zolang er geen *echte* schendigen van zijn eigen woorden zijn (fuck internationaal recht) maakt het allemaal niet uit. Tot op het moment dat iemand met een kaartje van een marinier komt, uit 2002, waarop staat: ‘Groeten uit Irak’, stelt het allemaal geen ruk voor. Ja, we worden slecht geregeerd, en ja – er wordt af en toe selectief voorgelicht, maar aan dat alles zijn we al lang gewend geraakt. Helaas.

  28. 44

    Er gaat helemaal niets gebeuren. De PvdA staat dramatisch laag in de peilingen, als ze nu het kabinet laten klappen kunnen ze wel opdoeken. Bovendien is er nu geen zinnige coalitie te vormen, niemand zit op de PVV te wachten, en met de rest valt ook niets zinnigs te maken. Het CDA zal zonder Balkenende ook vleugellam de verkiezingen ingaan, zodat er alleen een rare mengelmoes coalitie overblijft, waar de overige partijen zelf ook niet op zitten te wachten.

  29. 46

    Wat hiram (#40) zegt. Door selectief te winkelen in de conclusies van Davids bevestigd hij impliciet de kritiek van Davids dat de regering selectief winkelde in de rapporten van de veiligheidsdiensten. terwijl hij er expliciet afstand van neemt.

    Schizofrene cognitieve resonantie.

  30. 48

    Overigens heb ik van regeringszijde vernomen dat alles de schuld van de LPF was. Als Bomhoff en Heinsbroek zich als volwassen zouden hebben gedragen, dan had Balkenende geen kleuterjuf hoeven spelen, en had hij ook wat aandacht aan de nakende oorlog kunnen schenken.

    Zelden heb ik zo gelachen.

  31. 50

    @45

    Het levert de PvdA stemmen op als ze ballen tonen op een gebied waar de achterban belang aan stelt, zoals de AOW, sociale zekerheid etc. De PvdA Rotterdam wil nu notabene alle werkelozen verplicht tewerk stellen, voor mij het bewijs dat ze het padje een beetje kwijt zijn.

    Irak is een beetje principieel achtergrond geneuzel, het doet er eigenlijk geen flikker toe wat wij toen dachten, de oorlog was er zonder onze instemming er ook wel gekomen. Interessant detail is dat de oorlog grotendeels is veroorzaakt is door de Britse zuster partij van de PvdA, die nu ook in het nauw komt. Zowiezo geeft het grote publiek altijd de huidige coalitie de schuld van de actuele problemen, dus dat maakt voor de stemming ook niet zoveel uit. De peilingen voor de PvdA zijn dramatisch, ook al wordt die een stuk beter dan voorspeld, dan wordt het een klap die ze voorlopig, als ooit nooit meer te boven komen.

    Op zich voor mij niet zo’n probleem, ik ben niet zo’n PvdA fan, ware het niet dat meer extreme partijen als SP en PVV hiervan profiteren en dat heb ik dan weer liever niet. Ik ben meer van het midden, dan kan ik met iedereen gezellig om tafel.

  32. 53

    Klein struikelpuntje voor JP: rehabilitatie van Ben Bot is nu wel op z’n plaats. Als ik Ben was, ging ik nu “on air”…

    Verkiezingstechnisch: PvdA heeft erom gevraagd en kan nu niet terug, nu afhaken is politieke zelfmoord. Dus: kabinetscrisis en verkiezingen met Wilders als grote winnaar.

    Wie schiet hier nu wat mee op?

  33. 55

    Joris Voorhoeve wond er geen partijpolitieke doekjes om, dat mag ik wel.
    Peter Kooijmans zou ik ook nog wel willen horen.
    Beetje volkenrechtelijke kennis kan geen kwaad in dezen.

  34. 56

    #25. HansR.

    ik verbaas mij nog steeds over de “verbaasde mensen” NU.

    dus ook over de regering en de vragen die er komen.

    alles was voor minder dan een idioot allang bekend.

    het gaat gewoon door.

    en wat doe je eraan? nix dus. het kan.

    het enige wat ik mij uit die tijd herinner is dat de SP moridicus tegen was en niet mee sjoemelde.

    maar reeds laat. weltrusten.

  35. 57

    @ Hiram, #40:

    Ja. En dus vooral die “zonder enige ironie”. Jan Peter Balkenende moet een sociaal-emotionele stoornis hebben die zich in dit totale onvermogen tot zelfreflectie uit.

    Was het eerder misschien nog voldoende om de man gewoon “religieus” te noemen in z’n onvermogen zichzelf als anders dan ultiem correct te definiëren, momenteel zitten we echt in de psychiatrie. We observeren hier geen politiek maar een ziektebeeld.

  36. 58

    Vraagt iemand zich nog af hoe het gaat met de burgers in Irak? Inmiddels hebben de “bevrijders” (Nederland dus ook) meer Iraakse burgers vermoord dan Saddam Hussein in zijn dromen. Ook nu weer blijkt dat politiek belangrijker is dan mensenlevens.

  37. 60

    Het wordt hoog tijd dat we een andere premier krijgen. Acht jaar Balkenende is echt genoeg. Weg met die man!!!

    De EU bleek niet mogelijk dan maar terug naar het niveau waar hij echt tot zijn recht komt: De gemeentepolitiek. De oproep om het stoepje voor de deur sneeuwvrij te maken was al een eerste stap in de realisatie van deze ambitie.

    Nieuwe verkiezingen zijn nodig en ook opportuun. Er zijn te veel onderwerpen van gewicht die echt eerst aan de kiezer moeten worden voorgelegd. Denk aan de AOW-leeftijd, de hypotheekrenteaftrek en de verlenging van de missie in Afghanisatn

  38. 61

    Met zijn roep voor “normen en waarden” geeft Balkenende op dit moment wel een hele nieuwe betekenis aan “Balkenendenorm”.

  39. 62

    Spoeddebat over deze kwestie nu verwacht om half acht vanavond.
    Timmermans (toen ook staatssecretaris) terug uit EU vergadering gekomen.
    PvdA zet er (nu even) druk op. Is het ze een crisis waard?

  40. 63

    20:45 Het kabinet vergadert nog steeds. Kamer net weer bijeen geweest voor de regeling van werkzaamheden, doch geen brief van het kabinet.
    Coalitie wil uitstel tot morgenochtend.

    Nu besloten we wachten tot half 10 en kunnen dan eventueel om 22:00 uur nog debateren.

    Opositie ruikt bloed.