Crisis is nog een reden voor uitstel aanschaf JSF

jsf“De aanschaf van twee testtoestellen van de Joint Strike Fighter (JSF) mag niet worden uitgesteld vanwege de economische crisis. Dat heeft staatssecretaris van Defensie Jack de Vries (CDA) woensdag gezegd in de Tweede Kamer, aldus Trouw. Dit was de reactie van De Vries op een suggestie van PvdA-Kamerlid Eijsink. De Vries zei ‘erg geschrokken’ te zijn van deze suggestie. “U zegt nu publiekelijk honderden miljoenen te willen bezuinigen op Defensie.”

Duidelijk is dat De Vries met de aanschaf van deze testtoestellen vooral een voldongen feit wil creëren. Op het standpunt van De Vries – ik doel op de voorgenomen vervanging van de F-16 door de JSF, en de argumentatie die erbij gesleept wordt – valt namelijk nogal het nodige af te dingen.

Ten eerste, uitstel en afzien van aanschaf van twee testtoestellen, is wat anders dan een bezuiniging. Maar zou het natuurlijk wel kunnen worden. De Vries zijn opmerking dat hierdoor verwarring wordt gezaaid bij de krijgsmacht, valt – denkt hij – misschien ‘goed’ bij zijn achterban, maar zo snel laat de krijgsmacht zich nu ook weer niet in verwarring brengen. Dat nog los van de vraag, of het draagvlak bij de krijgsmacht voor deze mega-investering nu wel zo groot is. Deze mega-investering sluit namelijk andere investeringen uit, of resulteert in uitstel daarvan. Is dat gewenst? Wie weet dat eigenlijk? Is (ook) politiek eigenlijk wel duidelijk welke trade-offs besloten liggen in de aanschaf van de JSF? Volgens mij niet.

Ten tweede, – belangrijker nog – is aanschaf van de JSF nu wel zo nodig en verstandig, bezien vanuit een strategisch en operationeel oogpunt? Daar bestaan de nodige twijfels over. Om die vraag te kunnen beantwoorden is overigens een integrale en gedegen dreigingsanalyse nodig en een ‘vertaalslag’ daarvan naar benodigde capaciteiten voor Defensie, en dat alles getoetst aan ons Buitenlandbeleid en ambities. Een dergelijke integrale analyse ontbreekt. Waarom wordt niet overgeschakeld op Unmanned Aerial Vehicles (UAV’s), zoals de Predator, die met groot succes worden ingezet? Is het probleem van de voorziene geluidsoverlast, te zijner tijd in de omgeving van Nederlandse Luchtmacht bases, waar deze vliegtuigen worden gestationeerd, ook meteen opgelost.

Ten derde is niet duidelijk wat de kosten van de JSF zullen zijn; vooralsnog is het vliegtuig steeds duurder geworden. Zoals gebruikelijk is bij dergelijke projecten. Daarbij is ook relevant hoeveel vliegtuigen de VS zullen gaan aanschaffen. Er is een verband tussen het aantal JSF’s dat de VS aanschaffen en de prijs die wij gaan betalen. Misschien dat Nederland niet bezuinigt op Defensie, de VS zullen dat zeker doen, en daarbij niet schromen keuzes te maken.

Vervelend is dat nogal wat politiek kapitaal en geloofwaardigheid in dit project is geïnvesteerd; ook in dit geval te veel. Dat is jammer, er staat niet alleen veel geld op het spel, maar ook de effectiviteit van onze krijgsmacht.

  1. 2

    Bestrijd den Krisisch !! Koopt Europeesche Waar!!
    Bovendien is aanschaf van een Europees gevechtsvliegtuig een stuk CO2-neutraler dan die dingen over de Grote Plas te laten produceren, de CO2 miles van de JSF zijn flink wat hoger dan die van Saab (what ever happened to the Eurofighter? goeie naam..)

  2. 4

    “Dat nog los van de vraag, of het draagvlak bij de krijgsmacht voor deze mega-investering nu wel zo groot is. Deze mega-investering sluit namelijk andere investeringen uit”

    Niet waar, bij de aanschaf van de F16 is men al begonnen met sparen voor de vervanger van de F16 en als (ik zeg als) men de JSF aanschaft zal vanaf dat moment gespaard gaan worden voor de opvolger van dat toestel.

  3. 6

    Uitstel? Wel, nee. De dreiging neemt door de crisis juist toe: de JSF moet nu versneld worden.

    Maar ik heb nog een aanbieding die de regering niet kan afslaan…

    # duwt een Fokker Spin uit het schuurtje#

  4. 9

    “Alle mogeljke opties worden besproken”, hebben zowel Wouter Bos als Jan-Peter Balkenende gezegd over de bestrijding van de gevolgen van de economische krimp.

    Dan mag een suf staatssecretarisje dus ook niet gaan verkondigen dat zijn lovebaby hoe dan ook wél door moet gaan.

    Verder, over aanschaf Predator: welke kist het ook wordt, hij moet ook wel luchtgevechten kunnen voeren… Dat wordt lastig met een UAV.

    Overigens heeft de Nederlandse overheid zich als een zeer slechte onderhandelaar gedragen. Vanaf het eerste moment liet de regering een duidelijke voorkeur voor de JSF merken, dat is niet echt handig als je nog over de prijs moet onderhandelen…

    Concurrenten voor de JSF hadden veel meer op de voorgrond moeten staan.

  5. 10

    Ze kunnen er toch wel foto’s mee maken hoop ik?
    Veel meer hebben ze met de F16 ’s n.l. niet gedaan.
    O ja er op poetsen zodat straks weer een apenland een mooi net ingelopen F16 tje kan kopen om zijn onwillige bevolking of buur onder controle te houden.
    O, J.d. Vries doet aan ontwikkeling hulp? Dan mag het wat kosten….

  6. 11

    Dit is net zoiets als de WMD-redenen van Irak; Blairs en JPs en Bushes en Colin Powells duikelen over elkaar heen om iedereen – elkaar, ons – ervan te overtuigen dat het allemaal nog geen done deal is, dat Irak, dat Saddam alleen nog maar moet meewerken en dat er een wapenprogramma is, en kijk, daar heb je de mobiele eenheden waarin gifgas geproduceerd wordt. Maar iedereen met meer dan twee hersencellen vraagt zich intussen af wie ze voor de gek proberen te houden.

    De volksvertegenwoordiging heeft maar 1 middel om de uitvoerende macht ervan te weerhouden om de F-35 te kopen en dat is een wet aan te nemen waarin staat dat het de Saab moet wezen. Tot die tijd is het een boel gekrakeel en een boel gesus van de regering naar de wetgevende macht toe, maar uiteindelijk laat het kabinet zich leiden door MinDef, en laat MinDef zich leiden door wat een paar luchtmacht generaals allang hebben besloten. Discussie zinloos.

  7. 12

    @KJ, #11:

    Mnou… Je kunt de Tweede Kamer ook zodanig en langdurig tergen dat men bokkig wordt. Daar zijn eerdere voorbeelden dan.

    De Vries moet wat dat betreft gaan uitkijken. De PvdA kan zijn bloed sowieso al drinken in verband met alle stunts die De Vries als spindoctor uithaalde om de PvdA te beschadigen. Ook bij de SP staat De Vries in een kwaad daglicht.

    Bij zijn eigen CDA is men ook ambivalent. Nog geen anderhalf jaar geleden wilde men hem eigenlijk dumpen, maar met de keiharde aanvallen op Bos — onder regie van De Vries — wist het CDA het electorale tij te keren. Daardoor kan hij nog een potje breken bij het CDA, maar het is wel maar één potje.

    Al wat de PvdA nu hoeft te doen is van Balkenende eisen dat hij De Vries kapittelt en ook De Vries toe laat geven dat alles nu bespreekbaar is ivm de slechte economie.

  8. 13

    Luchtgevechten? Welke luchtgevechten?

    Strijden we in Noord-West Europa geregeld om suprematie van het luchtruim? Is er een internationale ontwikkeling geweest die onze strategie om de landsgrenzen te verdedigen doet veranderen?

    Wat mij betreft blijft die JSF spielerij, tenzij we denken dat de Russen weer gaan komen. Maar als die komen, komen ze ballistisch.

  9. 15

    @parallax, #13:

    Je moet te allen tijde voorbereid zijn op luchtgevechten. Ik roep in herinnering de Servische luchtmacht, die in 1999 wel degelijk in actie kwam tegen de Nederlandse F-16’s.

    Jagers zullen altijd combat-capable moeten zijn.

  10. 17

    Juist. En ik zie niet in wat de Serven met onze landsverdediging te maken hebben.

    De JSF is dus een speeltje om elders verouderde Migs uit de lucht te kunnen knallen.

    Zinnig.

  11. 19

    En daarbij, wat is een moderne jager meer dan een mobiele platform voor het lanceren van ombemande luchtdoelraketten? Waarom zou een onbemand platform dat taak niet uit kunnen voeren? Het idee dat jagers met sierlijke loopings elkaar te lijf gaan met boordkannonen is echt niet meer van deze tijd.

  12. 22

    Kangal verwacht dat de Zweden hun Grifen gaan optuigen met een one-euro-ninety-nine-years lease van genoeg produktiebossen om alle vogelwijken van stroom te voorzien. Zoveel bos zelfs dat die horizon vervuilers niet gebouwd hoeven worden. De bouw van die lawaaiige vogelverschrikkers levert verder geen ruk op want 80% van de investering lekt weg naar de Deense cartoonisten : de krengen zijn behangen met hun patenten !

  13. 23

    “U zegt nu publiekelijk honderden miljoenen te willen bezuinigen op Defensie.”

    Wat slap van Eijsink! Een beetje serieus kamerlid zegt publiekelijk dat er miljarden op Defensie bezuinigd moet worden. Als er één post is waarop zonder meer bezuinigd kan worden, dan is dat wel Defensie.

  14. 25

    @10 , een deel van onze eerste F1-16 staan nu in Polen wat EU land is geworden en moest voldoen aan bepaalde NAVO normen.
    Die vliegtuigen zijn betaald met Europees geld
    wat polen beetje bij beetje aflost.
    De resterende jets die we hier nog over hebben zijn reeds gereserveerd , there is no way back.

    De JSF is een uitstekend noodzakelijk afschrikwekkend middel wat de vijand wel tweemaal doet nadenken voordat hij ten aanval gaat, men dient superieur te zijn aan je evt vijanden.
    Zo werkt het spelletje der macht.
    Je moet die Polen niet té veel vertrouwen natuurlijk.

  15. 26

    @Parallax, #17:

    Okay, ik snap ‘m al. Dan ga ik natuurlijk zeggen: “Hoezo, wat hebben de Serven met ‘landsverdediging’ te maken? Het gaat hier om internationale humanitaire missies en daar moet luchtverdediging bij”, waarop jij dan natuurlijk DIRECT zou reageren met “internationale humanitaire missies – als we daar nou gewoon niet meer aan meedoen, heb je die luchtverdediging ook niet meer nodig”.

    Waarop ik zeg: ga jij dan maar lekker met je reet en ‘Fuck Allah!’ op je rug getattoeëerd in een Talibandorp in Afghanistan zitten. Binnen minuten schrééuw je om een humanitaire missie.

    Troepen op de grond hebben altijd luchtverdediging nodig, in de lucht. Punt.

  16. 27

    En dat mag wat mij betreft dus best een Gripen zijn die daar dan boven jou rondvliegt. Sterker, dat heb ik eigenlijk liever dan een JSF, eurocentristisch als ik ben.

  17. 28

    @Kaj
    …ga jij dan maar lekker met je reet en ‘Fuck Allah!’ op je rug getattoeëerd in een Talibandorp in Afghanistan zitten.

    OK, laten we een Afghaan hier de dijken doorsteken. Eens kijken hoe de Hollanders daarop reageren en hoe humanitair hun missies eigenlijk zijn?

    Je voorbeeld is zo godverlaten beledigend, uitdagend en haatdragend dat je misschien wel schreeuwt om een humanitaire missie maar die in elk geval niet verdient.

    De JSF is alleen nodig omdat NL meedoet aan de wereldheerschappij van de VS. En die is toch bijna afgelopen. Dus schaf nu m aar af dat leger en ga wat nuttigs doen met de EU en laat de wereldheerschappij voor wat het is.

  18. 29

    @26: Wat een onzin. Waarom zou je met een tatoeage op je rug in Afghanistan willen zitten? Als jij dat zo nodig wil, dan moet je zelf maar regelen dat je beveiligd wordt, maar de Nederlandse staat (en dus ook defensie) moet daar niets mee te maken hebben.

  19. 30

    @ Kaj

    het woord ‘onze’ was redelijk relevant in de context van landsverdediging.

    Maar verder bedankt dat je mijn punt voor me hebt gemaakt.

  20. 31

    @HansR

    ‘godvergeten beledigend’, ‘uitdagend’, ‘haatdragend’… Nou nou. Volgens mij ben jij aan vakantie èn een doosje Prozac toe.

    @Bismarck: wat een onzin wat jij daar spuwt.

    Ik had het in overdrachtelijke zin uiteraard over onze militairen, die daar zitten.

    Het is heel goed mogelijk dat Nederland, wegens het lidmaatschap van de NAVO, in de (nabije) toekomst betrokken wordt bij een conflict waarbij een vijandelijke luchtmacht een rol speelt.

    Dan kun je maar beter zelf ook jagers hebben die ook hun mannetje staan qua luchtstrijd. Dat is de JSF trouwens niet, en daarom kies ik voor Saab’s Gripen, als er dan toch een vliegtuig moet komen.

    Er is trouwens een belangrijke reden waarom Nederland steeds weer voor Yankeespul kiest: de band met de VS. De ‘Atlantici’ in het ministerie van Buitenlandse Zaken vinden het heel belangrijk om de relatie met de VS (en ’t VK) heel sterk te houden, als een soort van ‘diplomatieke koevoet’ in Europa.

    Nederland gebruikt dus de relatie met Grote Broer Amerika als een drukmiddel én als smeermiddel om een grotere stem te hebben binnen de EU dan je van zo’n klein land misschien zou verwachten. Nederland als scharnierfunctie-land, zeg maar.

    Vandaar steeds de neiging om Amerikaanse waren te kopen. Belachelijk eigenlijk, zelfs de Britse schoothondjes ontwikkelen vliegtuigen e.d. liever zelf, of doen dat met Europese partners (Eurofighter).

    Nee, zoniet het hijgerige Nederland!

  21. 33

    Kaj (en ook een beetje hemaworst): denk eens na, onzin natuurlijk: “Troepen op de grond hebben altijd luchtverdediging nodig, in de lucht. Punt.” in relatie tot het aan te schaffen type straaljager i.c. JSF: Wie zijn de huidige vijanden?, maakt het uit dan of je de Taliban met een Saab, JSF of ouwe aftandse F- 16 te lijf gaat. Of met welke type de Israëli’s Hamas uitroken met raketten ondedr de vleugels van om-het-een welke straaljager…die hooguit met een bazooka o.i.d. um sonst kunnen terugschieten? “NAVO/ EU taken”?..om Rusland (kan zo gauw even geen andere potentiële vijand vinden) van een e.v.t. aanval op de EU af te houden?, alsof het ooit nog een optie is dat kernmachten elkaar te lijf gáán (ja, in TOTALE chaos, half europa overstroomd, honger e.d.) …

    Ooo…wapenwedloop, dát willen jullie zeg dat dan.

  22. 34

    @31: Wat een onzin die je daar spuwt. Ik kan me geen NAVO-conflict herinneren waarbij van alle NAVO-partners geëist werd dat ze gevechtsvliegtuigen leverden (of waarbij dat nodig was, gezien het feit dat de VS, als hoofdpartner van de NAVO de grootste gevechtsvliegtuigvloot ter wereld bezit). Gevechtsvliegtuigen hebben is ook geen vereiste om NAVO-partner te zijn (er zijn ook NAVO-landen die geen gevevechtsvliegtuigen hebben). Tenslotte zou je eens kunnen nadenken over je NAVO-lidmaatschap. Wat mij betreft mag Nederland dat inleveren, gezien de veranderde (offensieve) rol van de NAVO.

    Het is wel erg jammer dat Nederland, net als de rest van de Europese NAVO-landen, zich door de VS met het middel NAVO laat chanteren tot het onderhouden van een buitensporig groot defensiebudget (het defensiebudget van de NAVO vormt meer dan 70% van de defensie-uitgaven in de hele wereld) .

  23. 36

    Wapenwedloop? *LOL*

    Ik denk niet dat ook maar één Rus in Moskou wakker zal liggen van die 85 JSF- of Gripen-jagers die boven dat miezerige moddervlekje links van Duitsland rondbuzzen.

    Nee hoor, die gaan gewoon hun eigen gang, met hun gloednieuwe Su-37’s en MiG-35’s.

    Verder noopt de economische situatie de Russen er alweer toe om de defensieuitgaven te verlagen.

    Als er al een wedloop is tussen de VS, Rusland en/of China, dan vooral op strategische onderdelen, zoals raketten, kernkoppen en (strategische) onderzeeërs.

    Maar je staat toch behoorlijk met je broek op je enkels als je als land gevraagd wordt om (bijvoorbeeld) mee te knokken tegen Iran, dat beschikt over nieuwe Sukhoi’s, maar je moet “nee” zeggen omdat je F-16 daar niet tegenop kan boksen…

    En ik gok trouwens dat deze planeet de komende decennia nog het één en ander aan gedonder te wachten staat, met al die opdrogende natuurlijke bronnen terwijl de bevolkingsaantallen almaar blijven stijgen…

    Oh, en @Biscmarck, #34:
    Ja, dat is wel een héél gemakkelijke statistiek, hé? Zo’n beetje driekwart van de geïndustrialiseerde wereld is lid van de NAVO, dan is het dus ook niet gek dat de NAVO zo’n driekwart van de defensieuitgaven op deze planeet voor z’n rekening neemt.

    En maak dan ook ff onderscheid tussen grote spelers als de VS, Duitsland, VK, Frankrijk, Italië etc die toevallig ook lid zijn van de NAVO…

  24. 37

    Ja hèhè Kaj: niet wakker van dat “miezerige moddervlekje: een wapenwedloop met de EU natuurlijk. Alsof Nederland in Irak of Afghanistan (of in Srebrenica) zware offensieve taken had/heeft met straaljagers (alleen ondersteunend toch)…om-het-een welke straaljager is voor die taken ruim voldoende…en het is crisis we moeten bezuinigen ja. En sta over het algemeen bovendien liever vooraf met de broek op de enkels nee te schudden dan achteraf met de vellen van de verbrande billen bloot…

  25. 39

    @36: Los van het feit dat Frankrijk (de één na grootste defensie-uitgever op de wereld) geen lid is van de NAVO en dat bij mijn weten het hebben van een defensie-budget niet gebonden is aan de vraag of je deel bent van de geïndustrialiseerde wereld (wie zijn daar volgens jou precies lid van, dat je die bewering van driekwart kan doen trouwens?), is me niet duidelijk wat je precies wil zeggen.

    De NAVO als alliantie neemt bijna driekwart van het wereld defensiebudget in beslag. Bedenk daarbij dat de NAVO dan ook nog een aantal zij-bondgenootschappen heeft, die ook nog hun aandeel in defensie-uitgaven heeft. Dan hou je wel heel weinig geld voor militair tuig over voor andere landen (waarvan je bovendien niet kan verwachten dat ze met zijn allen zich tegelijk tegen de NAVO zullen keren). Waarom zouden die defensie-uitgaven van de NAVO dan zo hoog moeten zijn? Als de NAVO, samen met bondgenoten, al op 51% zitten, hebben ze al een overwicht.

    Als we dan eens naar de individuele landen kijken, dan zien we dat Nederland wereldwijd bij de top 20 staat als het om uitgaven gaat en bijvoorbeeld meer uitgeeft dan NAVO-partners als Spanje, Polen en Turkije, die 2,5-4,5 keer zoveel inwoners hebben. Zelfs “grote speler” Italië geeft maar net iets meer uit dan Nederland. Als je ons vergelijkt met de landen met min of meer vergelijkbare inwonertallen (België, Roemenië, Tsjechië, Portugal), dan zit ons budget ook telkens 3-4 keer zo hoog.

    Moge wel duidelijk zijn dat ons leger een paar maten oversized is vergeleken met ons inwonertal en al helemaal met onze veiligheidssituatie (de enige echte reden tot het hebben van een defensie ligt in het feit dat de Antillen, die verbaal bedreigd worden, deel van het Koninkrijk uitmaken).

  26. 40

    Nee het is geen wapenwedloop , het is een kwestie van gunnen.
    Bepaalde wapens mag je ondanks bakken geld niet kopen, je hebt geen licensie.

    De Iraeli’s bijvoorbeeld staan al jaren te trappelen om de stealth vliegtuigen maar krijgen ze niet.

    JSF ? la même chose, en dat bevalt ze voor geen meter..
    Hun f-16’s zijn door hun eigen defensie zo aangepast dat bij iedere oefening de standaard F16 en de rus het onderspit delft.
    Kan ook zo maar scheveningen zijn..

  27. 42

    Daarom zeg ik ga anders toch maar voor de Saab, heb namelijk ooit zelf een Saab- auto gehad, machtige massieve wagen de Saab 1 brok macht net een tank je kon er tegen schoppen tegen slaan wat je wou nog geen deukje niks…uit Zweden ook nog es. Mooi land Zweden, prachtige ongerepte natuur veel bossen schoon en nog dichtbij ook, en, mooie mensen en vrouwen daar in Zweden, prachtig sluik blond blauwe ogen over het algemeen nog rank op de hoeven nauwelijks obees te vet en niet zo benauwd daar met de zeden in Zweden en: vlakbij IJsland…waar de Drs B.de S.laatst nog wat plaatjes van had laten zien dus waarom niet gewoon de Saab…

  28. 43

    @31 de gripen is inderdaad een erg leuke wendbare kist, leuk voor good old dogfights, alleen daar heb je tegenwoordig weinig aan als je door een onzichtbare kist op 80 kilometer afstand uit de lucht wordt geschoten

  29. 46

    Tja, eerdere crisissen waren de oorzaak van oorlog. Het lijkt me dus helemaal niet zo’n slecht idee om dus maar een heel goed vliegtuig aan te schaffen ipv een gemiddeld vliegtuig. Dus koop JSF, het enige Russisch-proof vliegtuig…

  30. 47

    Allemachtig, wat een slap gelul. We leven niet in een tijdperk waarin we ten alle tijden van alle kanten bedreigd worden door landen met technisch hoogstaande defnsieapparaten.

    Dofighting tegen Iran? Neergeschoten worden door ‘stealth’ fighters?

    Wat is dit? De Buck Danny?

  31. 48

    Daarnaast gbh, VS, GB en vast ook Frankrijk hebben légio stealth jets, per saldo ruim voldoende, i.c. overcapaciteit. En er komt echt geen (Nederlandse) Gripen in de verste verte in de buurt mócht Iran of een andere Schurkenstaat tóch stiekem viavia (Rusland) ergens een squadronnetje stealth jagers vandaan hebben getoverd, handjevol wordt dan op de startbaan reeds aan flarden geschoten (want, heeft Iran b.v. satellieten? No sir). Wees dus maar niet bang ga maar rustig slapen trek het laken niet te strak er is voorshands geen énkele reden om thans ongerust te zijn…

    Noem maar eens het laatste incident waarbij aan weerszijden van strijdkrachten (van coalitie, VS of tussen andere landen) squadrons straaljagers een zgn. “dogfight” hebben beslecht en bij bosjes uit de lucht werden geschoten? Behalve panne, friendly fire of een lucky shots, nou?

    Ja, en zo raakt de munitie nooit op natuurlijk.

  32. 49

    Wat een hoop geklets hier. Dat komt ervan als je een hoop tokkies laat meebeslissen die geen duimbreedte op de hoogte zijn van gevechtsvliegtuigen. Amerikaans materieel staat door de eeuwen heen als het meest betrouwbare. In vroegere tijden schafte de KLu eens een Frans onderzeebootbestrijdings vliegtuig aan, de Breguet Atlantic. Die kisten waren zo slechts dat ze na 2 jaar al terug doorverkocht werden aan de Franse marine en de Amerikaanse Lockheed P-3 orion werd aangeschaft. Schaf svp nooit meer Europese rotzooi aan….