Moraal zonder Religie III | wetenschappers en filosofen

In deze zevendelige serie op zondagochtend probeert Klokwerk erachter te komen of er zoiets mogelijk is als een moraal zonder religie. In dit derde deel stelt hij de vraag wat nu eigenlijk de functie is van religie, en vergelijkt hij dit met de wetenschap en de filosofie.

In het vorige deel bepleitte ik dat we God naast als mythologisch wezen ook zouden kunnen beschouwen als een personificatie van de vraag naar de zin van het leven; de vraag naar waarom de verschijnselen zijn zoals ze zijn, hoe wij ons tot deze wereld verhouden, en hoe wij ons daar het naar zouden kunnen verhouden.

Deze vraag naar de waarde en daarmee de zin van dit leven is volgens mij de belangrijkste vraag die een mens zich kan stellen. Want het antwoord op deze vragen bepaalt immers hoe we willen leven. Het lijkt me daarom niet onnuttig ons met deze vraag bezig te houden.

Natuurlijk zijn er veel mensen die deze vragen ontwijken. Maar wie niet durft te zoeken naar de zin van alles en de betekenis van goed en kwaad is of gedoemd tot blinde slaafsheid aan een opgelegde moraal, of tot richtingloosheid. Het eerste kan ertoe leiden dat iemand wordt ingezet voor zaken die hij in het diepst van zijn hart verfoeit, en dus tot ongeluk. Het laatste leidt tot zaken als materialisme, egocentrisme, een leven vol onvrede, depressie en angst voor de dood. Kortom, een leeg leven. Geen prettig vooruitzicht.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Amandeltaart met vijgen en ahornsiroop

RECEPT - gebak, voor 8 punten

12 eiwitten
100 g basterdsuiker
135 g fijngemalen amandelen
4 verse vijgen
enkele lepels ahornsiroop

hoge bakvorm, onderkant bekleed met bakpapier

Verhit de oven voor op 175 °C. Klop de eiwitten in een vetvrije kom stijf. Voeg tijdens het kloppen lepel voor lepel langzaam de helft van de suiker toe, tot het eiwit pieken begint te vertonen maar net niet volledig stijf is geworden. Zeef eerst de rest van de suiker met de gemalen amandelen. Zeef daarna een kwart van het amandelmengsel boven het stijfgeslagen eiwit en spatel dit er voorzichtig doorheen. Herhaal dit proces tot alle amandel door het eiwitmengsel is gevouwen, doe het geheel over in de bakvorm en bak de amandeltaart in 45-50 minuten in het midden van de oven goudbruin en gaar. Neem uit de oven en laat afkoelen. Snijd de zijkanten van de bakvorm los en neem de taart uit de bakvorm. Snijd de vijgen in dunne plakken, beleg hiermee de bovenkant en schenk de ahornsiroop erover.

copyright foto: Andrei Tchernikov, recept & foodstyling: Fiona Ivanov

KORT | Nieuwe zonden

Hebben we nieuwe zonden nodig? In Player One van de Canadese schrijver Douglas Coupland stelt Luke, een van de hoofdpersonen zich deze vraag. Luke is een pastor die van zijn geloof is gevallen en met de kas van de kerk ervandoor is gegaan. Hij is terechtgekomen in een wat brakke loungebar op het vliegveld van Winnipeg als plotseling de Apocalyps zich aan dient, de Apocalyps die met een olieprijs van 900 dollar begint.

Als hij terug kijkt op zijn tijd als pastor ziet hij vooral verveling. Er zijn maar zeven hoofdzonden en na een paar jaar bedriegerij, diefstal, geweld en ander naar gedrag van zijn congregatie is hij daar danig op uitgekeken.

‘In Luke’s eyes, sin defines our lives in ways both pathetic and monstrous. And Luke knows that monsters exist: entities with human forms but no souls. Ronnie, who set fire to his house with his two children inside. Lacey, who extinguished cigarettes on her baby’s arms. In the face of monsters, a mere seven deadly sins seems almost charming, and certainly out of touch with the twenty-first century. Luke thinks sins badly need updating, and he keeps a running list in his head of contemporary sins that religions might well consider: the willingness to tolerate information overload; the neglect of the maintenance of democracy; the deliberate ignorance of history; the equating of shopping with creativity; the rejection of reflective thinking; the belief that spectacle is reality; vicarious living through celebrities. And more, so much more.’

“Rauweters eten eenzijdig en weinig uitgebalanceerd”

Zegt Prof. dr. ir. Bruno De Meulenaer, hoogleraar Levensmiddelen, Chemie en Humane Voeding aan de universiteit van Gent, en die kan het weten, want hij heeft er voor doorgeleerd.

Verder vernietigt het koken van voedsel bepaalde gifstoffen, maakt het chemische bouwstoffen beter opneembaar voor het lichaam, aten de oermensen vlees en wijkt het spijsverteringsstelsel van planteneters behoorlijk af van dat van omnivoren als mensen.

KORT | Zondagsrust

OPINIE - Het voorstel om de zondagsrust uit het wetboek te schrappen is een onzalig idee. Niet omdat de christelijke minderheid er zo op gesteld is. Maar omdat het niet het algemeen belang dient.

Vrijheid is een groot goed. Dus ook de vrijheid om op zondagochtend in plaats van naar de kerk naar de Bijenkorf te kunnen gaan en zeker te weten dat die open is. Maar we kiezen er in dit land voor om op bepaalde punten de vrijheid te beperken in het algemeen belang. Zo mag je niet met alcohol op achter het stuur en mag je niet te hard rijden. En ook hebben we gezamenlijk besloten om een werkweek tot 40 uur te beperken (voor de meeste werknemers dan).

Zondagsrust hoort in het rijtje zaken die het algemeen belang dienen. De maatschappij wordt er niet socialer van als we naar een 7 dagen per week 24 uur per dag economie gaan. De mens is erg slecht in het beperken van zijn eigen korte termijn behoeftebevrediging. Daarom is het goed om een dag in de week even een pauze in te bouwen zodat andere zaken aandacht krijgen.
Dan maar wat minder economie. Dan maar wat minder vrijheid. En dan maar op zondag omdat we daar zo aan gewend zijn geraakt, niet omdat de christenen dat willen.

Verlichting

COLUMN - Dat het ditmaal een rare Kerst zou worden, was op voorhand duidelijk. De wereld zou vergaan: liefst twee keer achter elkaar.

Van de algemene vernietiging van de aarde – het einde van de Maya-kalender viel op 21 december, en daarna zou alles over zijn – geloofde ik geen hout. De Maya’s waren best een leuk volk (op die mensenoffers voor hun Zonnegod na, dan) en ze konden fantastisch bouwen, maar dat hun particuliere jaartelling effect heeft op het voortbestaan van de wereld, was hoogst onwaarschijnlijk.

Pal voor het door de Maya’s voorspelde einde der tijden was ik trouwens jarig. Juist dit jaar pakte mijn verjaardag numerologisch gezien minstens even interessant uit als die malle Maya-kalender. Op 20-12-2012 werd ik namelijk 55: kon het mooier, kon het symmetrischer? Een goede vriend werd op exact diezelfde dag bovendien 66!

Alles was dubbelop: alles rijmde, alles spiegelde, alles klopte. De kust was veilig, qua kalenders, numerologie en ander bijgeloof.

Ik plande daarom al een jaar van tevoren een grootse verjaardag. Thema: het is altijd later dan je denkt. Na ons geen zondvloed, en indien wel: dans op de vulkaan, weerstreef het noodlot. Ga met geheven hoofd je ondergang tegemoet. Het is altijd beter om leven, liefde en vriendschap te vieren, dan bang te zijn en het einde – dat hoe dan ook komt – te vrezen.

Wat voor eerste indruk geef je?

ACHTERGROND - Iedereen is in staat om een rake typering van een onbekende te geven. In het Personality Lab van de Universiteit van Californië – Berkeley zijn onderzoekers nagegaan wat de waarde is van een eerste indruk. Het blijkt dat een foto al meer dan genoeg informatie geeft, als je tenminste weet waar je op moet letten.

We vormen ons direct een beeld van iemand op basis van haarkleur, kleding of opvallende gelaatstrekken. Zo weten we van Frans Bauer dat hij nog nooit een vlieg kwaad heeft gedaan. Stiekem kennen we hem dan ook een beetje van De Bauers, zijn eigen reality soap van een paar jaar geleden. Maar het dagelijks leven van Harry Piekema is nog nooit op tv geweest. Toch maakt hij een dusdanig betrouwbare indruk dat sommigen denken door een echte filiaalmanager te worden toegesproken.

Een kale schedel of juist net iets te glad gekamd haar wekken kennelijk vertrouwen. In combinatie met pretoogjes, een brede vriendelijke grijns en een zacht glooiend buikje wordt zelfs een irritante reclamespot van een bekende supermarktketen nog een beetje draaglijk. Maar zeggen deze en andere uiterlijke kenmerken ook echt iets? Is de buitenwereld gelijk op de hoogte over wat je stemt en hoe jij bent als persoon zodra ze de foto op jouw profielpagina gezien hebben?

Geen Mens van het Jaar 2012

OPINIE - Vorig jaar konden we Elseviers ‘Man van het Jaar’ overtreffen met Sargasso’s Mens van het Jaar. Voor 2012 overtreft Sargasso alle ‘van-het-jaar-verkiezingen’ en heeft de ‘Geen Mens van het Jaar’ gevonden.

In 2011 was het ook niet zo moeilijk om Elseviers keuze, Mark Rutte, in de schaduw te stellen van een veel betere ‘mens-van-het-jaar’. Uit 23 voorgedragen personen konden we zestien genomineerden in de strijd om de eretitel gooien. Het werd iemand die, met de voeten in het stof, geheel zonder eigen belang Senegalese straatkinderen helpt. Remco Hemmelder werd door de lezers gekozen tot de Mens van het Jaar 2011.

Dit jaar zochten we opnieuw een waardig mens van het jaar. Misschien zijn de lezers keuzes maken moe, want het aantal voordrachten lag een stuk lager. Als we de spelregels streng toepassen kunnen we daar, met wat moeite, zeven genomineerden uit halen. Diep bedroefd over het schijnbaar grote gebrek aan ‘mensen van het jaar’, zijn we dan ook niet tot een uiteindelijke verkiezing overgegaan.

Jammer van voorgedragen personen als Jadav ‘Molai’ Payeng, de man die een levenswerk maakt van een bos op een plek waar dat onmogelijk werd geacht. Ook jammer van Alex Brenninkmeijer, vorig jaar als derde geëindigd en die dit jaar het dertigjarig bestaan van de Nationale Ombudsman viert.

Zou Tania Nijmeijer een kans hebben gemaakt? Of de Chinese kunstenaar en dissident Ai Weiwei? Zou de in 2012 overleden Gerrit Komrij postuum de eretitel gekregen hebben?

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende