KORT | Zondagsrust

OPINIE - Het voorstel om de zondagsrust uit het wetboek te schrappen is een onzalig idee. Niet omdat de christelijke minderheid er zo op gesteld is. Maar omdat het niet het algemeen belang dient.

Vrijheid is een groot goed. Dus ook de vrijheid om op zondagochtend in plaats van naar de kerk naar de Bijenkorf te kunnen gaan en zeker te weten dat die open is. Maar we kiezen er in dit land voor om op bepaalde punten de vrijheid te beperken in het algemeen belang. Zo mag je niet met alcohol op achter het stuur en mag je niet te hard rijden. En ook hebben we gezamenlijk besloten om een werkweek tot 40 uur te beperken (voor de meeste werknemers dan).

Zondagsrust hoort in het rijtje zaken die het algemeen belang dienen. De maatschappij wordt er niet socialer van als we naar een 7 dagen per week 24 uur per dag economie gaan. De mens is erg slecht in het beperken van zijn eigen korte termijn behoeftebevrediging. Daarom is het goed om een dag in de week even een pauze in te bouwen zodat andere zaken aandacht krijgen.
Dan maar wat minder economie. Dan maar wat minder vrijheid. En dan maar op zondag omdat we daar zo aan gewend zijn geraakt, niet omdat de christenen dat willen.

  1. 1

    Natuurlijk is het goed om 1 dag in de week een pauze in te bouwen. Maar wat een pauze is, is voor iedereen een ander verhaal (winkelen is ook zondagsrust). En waarom de pauze op zondag moet zijn is mij ook niet duidelijk.

    Volgens mij moet de combinatie van 40 urige werkweek en een wettelijk bepaald minimumloon voldoende zijn om voor iedereen die dag pauze in de week mogelijk te maken. Laat de overheid mij niet vertellen hoe, waar en wanneer ik die pauze pak.

  2. 3

    @1: Maar met jouw redenering is ook de 40-uren-werkweek weg te wuiven. Immers, je bent prima in staat om jouw uren te beperken en goede afspraken te maken met een werkgever. Toch?
    Punt is nu juist dat we (en dat dan dus heeeeel algemeen gesteld) dus niet in staat zijn onszelf de noodzakelijke beperkingen op te leggen en straks doordraven.

    @2: Dat is al tijden zo. Daar verandert niets aan met of zonder wet. Maar misschien is een combinatie met een ouderwetsche autoloze zondag een optie?

  3. 4

    Argument uit Het einde van winkels? van Cor Molenaar.

    Mensen willen graag winkelen op tijden dat het hen uitkomt. Ontspannen. Zoals in het weekend. Dat is bewezen. De verlichte zondagsluiting van de detailhandel betekent dat de helft van dit weekend permanent niet gebruikt kan worden voor ontspannen winkelen.

    Dus belemmert achterlijke politiek economische ontplooiing, in een branche die het toch al moeilijk heeft — vele winkels in traditionele winkelstraten staan leeg — en wordt het brede publiek wel naar de webwinkels gedwongen.

  4. 5

    Zolang werken tussen 7 en 17 ( d.w.z. van 7 tot 3, van 8 tot 4 of van 9 tot 5) de norm is voor alle werk in Nederland ben ik voor zondagsrust. Maar daar hebben we ons kennelijk maar aan aan te passen.
    Als Nederlanders niet zo achterlijk vroeg beginnen met werk, afspraken, vergaderingen en bouwen en breken, en grasmaaien en vuilnisophalen (wat doen die mannen in godsnaam na 10 uur ’s ochtends? Dan zie je nooit meer iemand werken op straat, geen vuilnisman, grasmaaier of bladblazer), als je kinderen niet veel te vroeg uit bed moet halen om ze eerst naar de voorschoolse opvang te moeten brengen, en niet belachelijk vroeg in een file moet staan of veel te volle treinen, dan valt er ook een keer te praten over zondagsrust.
    Nu willen de partijen van werkend Nederland niet alleen mijn geld en mijn tijd, maar ook mijn slaap van mij afpakken? Hoezo partij van “vrijheid”? Zondagsrust afschaffen is het begin van dwangarbeid.
    (Er is nu al bij in de buurt in Amsterdam (een door-en-door PvdA-gemeente, nu met VVD ondersteuning) een afdeling publieke werken die nota bene op zondagochtend de fietspaden moet vegen. Ze hebben van maandag tot vrijdag de tijd, maar het moet kennelijk op zondagmorgen. Niet met een bezem maar met een wagentje dat rotgeluid maakt. Om overuren uitbetaald te krijgen?)

  5. 7

    De vergelijking met het beperken van vrijheid tot het niet dronken of te hard mogen rijden slaat de plank natuurlijk volledig mis: sinds wanneer breng je met het niet in acht nemen van die zogenaamde zondagsrust anderen in gevaar? Die voorbeelden zijn er om de veiligheid te verhogen, niet om vrijheid te beperken.

    Daarnaast: wat heeft de overheid te maken met de dagen/uren dat ik rust wil nemen? Dat de wet er überhaupt is zie ik maar als een overblijfsel uit de tijd dat gelovigen meenden meer rechten te kunnen claimen dan ongelovigen, maar om die wet nu nog aan te houden wegens inhoudelijk afwezige redenen (ik kan ze in elk geval iet in dit stukje terugvinden) is van de zotte. Dat anderen blijkbaar dermate verslaafd zijn aan winkelen om hun oppervlakkige materiële obsessies te bevredigen vind ik geen goede reden om dan maar vanwege het ‘algemene belang’ die rust collectief af te dwingen.

  6. 8

    Het schrappen van de zondagsrust is tevens het einde van de kleine zelfstandige, kleine winkels zullen de strijd met de grote winkel ketens definitief verliezen en de politiek zal dan huilie huilie doen omdat alle kleinere winkels verdwenen zijn.

    Zondagsrust is niet alleen noodzakelijk voor de verplichte rust, het beschermt de kleine winkels ook tegen de grote ketens.

  7. 9

    Het ultieme doel is natuurlijk 7 dagen/p.w. rust. Dat is vooralsnog te hoog gegrepen. Eén dagje moet echter niet zo’n probleem zijn.
    Maar er zijn echter tegenstanders van de zondagsrust. Nou, laten we het voorstel van Steeph dan maar even in de kast liggen en eerst beginnen met iedereen (niemand uitgezonderd!) ook op alle dagen van de week te laten werken. Na een paar jaar krijgt het voorstel dan wel meer voorstanders.

  8. 10

    Ik heb het slechts het recht om op zondag boodschappen te doen als anderen het het waard vinden om op die dag de winkel open te doen.

    Waar ik woon zijn de supermarkten open op zondag, en dat scheelt flink wat stress omdat niet alles op – de drukkere – zaterdag moet.

    Ik ben het overigens wel met Steeph eens dat een – zelfgekozen – rustdag voor werknemers geborgd moet zijn in wetgeving. Dat gelul dat iedereen wel voor zichzelf kan opkomen gaat alleen op als de machtsverhoudingen gelijk zijn, en dat zijn ze bij veel beroepen nauwelijks.

    Maar verder totaal oneens met de strekking van het artikel.

    En dat gezeik over die kleine zelfstandigen, @bolke, kan je dat nog staven met bewijs, of in ieder geval een uitleg zonder een cirkelredenering? Bijvoorbeeld een gemeente waar winkels op zondag open mogen zijn en dat dat de nekslag van de kleine zelfstandigen betekent?

    Bij mijn weten verliezen de kleine zelfstandigen terrein omdat ze niet voldoende ‘added value’ kunnen leveren t.o.v. de ketens. Met of zonder zo’n gedwongen gesloten dag gaan ze eraan.

  9. 11

    @7: Gebrek aan rust in de maatschappij heeft in mijn ogen uiteindelijk ongewenst gedrag tot gevolg en onnodige hoge gezondsheidskosten (bv door stress).
    En ik probeer de discussie juist los te koppelen van het gelovige verleden. Dat zou op zich voor mij ook een reden zijn om het af te schaffen.

    @4: linkje voor het bewijs?
    Overigens denk ik niet dat verdere openstelling hele winkelstraten gaat redden. Er is sowieso een verandering van uitgavepatronen gaande en al helemaal richting web.

  10. 12

    “niet met alcohol op achter het stuur en niet te hard rijden”
    Deze verplichting heeft niets met het “algemeen belang” te maken, doch beschermt mede weggebruikers. Alkohol en hoge snelheden zorgen aantoonbaar voor meer en enrstige ongevallen.

    “Zondagsrust hoort in het rijtje zaken die het algemeen belang dienen” Welk belang en van wie? Waarom verstoren open winkels wel en open kerken niet de zondagsrust?
    Wat te doen met op zondag open kroegen, theaters, zwembaden … is hier geen “eigen korte termijn behoeftebevrediging” en wat is dat? Dus ook hier een “pauze”?

  11. 13

    @12: Het effect is indirect, net zoals met een 40-urige werkweek. Gezondere mensen, minder agressie in de maatschappij, meer aandacht voor elkaar in plaats van voor het consumeren.

  12. 14

    Nu heb ik als niet gelovige een duivels dilemma:
    Om de “bijbelbelt” te pesten zou ik God inruilen voor Mammon en de winkels op zondag opengooien.
    Maar laten we wel zijn, de meeste mensen hebben tijd zat om hun boodschappen te doen of via het internet te bestellen.

    Om de christenen niet voor te trekken ten opzichte van de joden en mohammedanen stel ik voor de winkels op zondag te open en de zondag tot een “werkdag” te verklaren.
    Om de 5-daagse werkweek te behouden (lijkt me erg goed voor de sociale contacten) worden de donderdag en vrijdag de rustdagen.

  13. 16

    Ik heb jarenlang in een klein gereformeerd dorpje gewoond waar nog echte Zondagsrust heerste. Inplaats van toeterende auto’s, ronkende vrachtwagens, bouwlawaai, schetterende scooters, grasmaaiers, schurende en borende buren, jankende bladblazers en blérende radio’s hoorde je het gekwinkeleer van vogeltjes en het ruisen van de wind. En de kerkklokken, natuurlijk.

    Eén dag echte rust, het had wel wat. Afgezien daarvan was het bloedirritant dat je niet nog even een pak melk kon halen.

  14. 17

    Je ziet het hier in de reacties ook al: de motieven om de zondagsrust af te schaffen zijn lang niet altijd even zuiver (want om christenen te pesten, waar niemand wat mee opschiet).

    De vierentwintig-uurs-economie strijdt met de biologische behoeftes van mensen: we zijn geen vleermuizen maar hebben het nodig om ’s nachts te slapen. Het ritme van een week waarin één dag rust kan worden genomen is ook belangrijk: een dag om de stress af te laten zakken door in de natuur te zijn, een dag om afstand te nemen van de waan van de dag, kortom iets dat goed is voor ons lichamelijk en geestelijk welzijn (en daardoor, vermoedelijk, uiteindelijk ook voor de welvaart).

    De verplichte vrije dag in de week helpt vooral de kleine middenstanders, en als ook grootwinkelbedrijven zich daaraan moeten houden, zoals vroeger het geval was, zelfs nog meer.

  15. 18

    Als iemand die op zaterdag graag sport en wiens partner verpleegkundige is die om het weekend werkt zeg ik: gaat henen. Om drie redenen:
    1) Ik wil ook wel eens naar de winkel. In theorie in ieder geval, want waarom zou je anno 2012 nog naar een echte winkel gaan?!
    2) Waarom zouden we andere standaarden op winkelpersoneel loslaten dan op zorgpersoneel, horecapersoneel, kerkpersoneel en woonboulevardpersoneel?
    3) Ik heb veel liever vrij als al die andere malloten aan het werk zijn. Kan ik ook eens rustig in het bos wandelen zonder dat alle natuur al voor andermans luidruchtige kroost is weggevlucht. En, nee, een woonboulevard biedt niet voldoende ruimte om malloten in op te slaan.

    Ons land is veel te druk. Omdat we allemaal alles tegelijk willen doen. Altijd maar in de rij of de file, haasten, parkeerplaats zoeken, mensenmassa’s. En dan heb je op zondag vrij en is nergens meer rust te vinden. Weg met de zondags”rust”; ik wil ook wel eens rust!

  16. 19

    @Steeph (11): Ben het volledig eens met Spam (1) en Joost (10). Het is juist ongelooflijk slecht voor het milieu en de gezondheid om allemaal tegelijkertijd naar het werk te willen rijden, allemaal tegelijkertijd weer terug te rijden, en allemaal tegelijkertijd op zondag onze rust te zoeken. Verstopte wegen en stress tijdens het boodschappen doen op zaterdag (natuurlijk vóór vijf uur) is het resultaat.

    Die verplichte tijden zorgen juist voor een meer ongezonde samenleving. En dat is de belangrijkste reden waarom we er zo snel mogelijk vanaf moeten. Wij moeten mijns inziens streven naar een samenleving waarin binnen de kaders (minimumloon en maximum aantal werkuren) zoveel mogelijk flexibiliteit mogelijk is.

    @Kacebee (17): Mag ik zelf mijn natuurlijk ritme bepalen, aub? Daar heb ik echt geen overheid voor nodig. En zoals je ziet is niet het “christenen pesten” maar zijn maatschappelijke onthaasting, milieu en volksgezondheid naar mijn idee de belangrijkste motieven om te streven naar flexibele tijden. Plus het recht om je eigen leven in te richten zoals je zelf goed dunkt.

  17. 20

    Overigens, misschien een stomme vraag hoor, maar wie bezoeken doordeweeks eigenlijk uberhaupt die winkels? Werkloze slappelingen, ongeemancipeerde huisvrouwtjes, bejaarden en mensen met vakantie??

    Het is dat ik als arrogant werkmens naast een winkelcentrum werk, anders zou ik _nooit_ in een winkel komen. En zelfs daar kom ik eigenlijk nooit; online bestellen en op werk laten afleveren gaat veel makkelijker. Winkelen doe ik dan ook hooguit op vakantie. En dan erger ik me er altijd dood aan dat men precies niet heeft wat ik nodig heb. Nog zo’n probleem: het hedendaags assortiment is dusdanig omvangrijk dat het buitengewoon inefficient en bijkans onmogelijk is om uberhaupt nog een fatsoenlijke winkel te runnen.

  18. 21

    @19: Ik doe geen uitspraak over de winkelsluitingstijden op de andere dagen. Winkels tot 21:00 uur open, ook op zaterdag, vind ik acceptabel (daarna eigenlijk niet).
    Geeft voldoende ruimte en flexibiliteit. Anders doe je iets verkeerd in je leven.
    En ik heb niet de illusie dat extra openingstijden op zondag iets doet aan de files op maandag.

  19. 22

    … maar het zou de zaterdag wel behoorlijk ontlasten, of niet?

    Het gaat mij erom dat het in een land waarin congestie en stress om voorrang strijden nogal onverstandig is om te gaan bepalen wanneer we collectief mogen/moeten werken, reizen, vegeteren, slapen en boodschappen doen. Spreiding van activiteiten lijkt mij juist een goed antwoord op veel moderne problemen. Los van dat het mij een recht lijkt zelf te bepalen wat je wanneer graag doet. De staat hoeft mij niet te leren wat goed voor mij is.

  20. 24

    @22: De Staat moet er juist voor zorgen dat we ook een beetje met elkaar kunnen samenleven en heeft de morele plicht te bevorderen wat goed is voor ons allemaal. Bijna iedereen wil bijvoorbeeld ’s nachts slapen, en daarom is er wetgeving ter ondersteuning van buren die gek worden van die vent die besluit om in het holst van de nacht zijn pneumatische hamer uit te proberen.

  21. 25

    Bijna iedereen wil bijvoorbeeld ‘s nachts slapen…

    Bijna iedereen wil een vier-urige werkdag tegen hetzelfde salaris als een achturige werkdag, en naast het weekend ook nog woensdag vrij.

    Zou nog heel gezond zijn voor iedereen ook, vermoed ik zo. Minder stress. Meer vrije tijd om lekker je eigen dingen te doen, beetje sporten, beetje lezen, beetje ouwehoeren op het terras, beetje vrijen op de namiddag.

    Volgens jouw logica zou de Staat er *dus* voor moeten zorgen dat dit mogelijk wordt. Iedereen voor? Mooi zo, gaan met die banaan!

  22. 26

    @25: met alle werkloosheid en crisis en dergelijke is de Staat inderdaad volstrekt onbegrijpelijk dat ze niet zorgen dat werk wat beter verdeeld wordt. Iedereen minder stress, het leed over iedereen verdeeld. Toch doen we dat niet: liever moeten de mensen die wel werk hebben veel harder/langer/meer gaan werken, en de mensen die uitvallen vallen meteen helemaal uit.

    (En dan lees ik inderdaad even over je ‘tegen hetzelfde salaris’ heen, omdat dat uiteraard niet haalbaar is. Maar dat is niet het hele verhaal.)

  23. 27

    Een wetboek hoort lean and mean te zijn. Wat niet strikt noodzakelijk is moet er uit.

    De wet op de zondagsrust dient geen algemeen belang. De wet had er dus niet eens moeten komen.

    Door een wet over zondagsrust te schrappen wordt niet de zondagsrust geschrapt. Het wordt zonder wet niet onrustiger.

    We hebben al lang een 24/7 economie. Of dacht je dat gristenen op zondag geen gas/licht/water/telefoon/computer gebruiken? Of als een gristen op zondag van de trap valt er geen ambulance mag komen?

    Wat is er zo magisch aan een dag in de week? Waarom niet een rustdag om de zes dagen, of om de acht? Of dagelijks drie verplichte rusturen? Die zondag is willekeur.

    Toen winkels langer open mochten zijn gingen ze later open en sloten ze later. Zo konden ze ’s avonds de terugkerende werkmens nog van dienst zijn. Winkels maakten niet meer uren. Alleen winkelketens deden dat. En gingen daarmee niet de kleine winkeliers beconcurreren maar elkaar want alle ketens gaan sinds die tijd steeds meer dezelfde producten verkopen.

  24. 28

    Het was stukken rustiger toen alles dicht was op de zondag (maar ja, toen waren er ook 200 000 minder inwoners in Amsterdam). De verruiming van de openingstijden ’s avonds vind ik meer dan voldoende om de werkende mens tegemoet te komen. Ik ben het met Steeph eens.