Brazilianen slaan bres in omstreden Belo Monte stuwdam

Fotos des Tages | Nog voor zonsopgang bezette op 15 juni jl. een groep lokale vissers, indianen en milieuactivisten het terrein van de toekomstige Belo Monte stuwdam in de Braziliaanse Amazone. Met spaden groeven ze een doorgang in de onlangs opgeworpen aarden wal die de loop van de Xingu rivier belemmert. Deze aarden wal is het begin van de Belo Monte stuwdam en deze 'monsterdam' is weer het begin van een complex van meer dan 100 stuwdammen in het stroomgebied van de Amazone rivier (filmpje). Omwille van de sterk groeiende vraag naar elektriciteit van o.a. de mijnbouwsector en de lucratieve speculatie die dergelijke mega-projecten nu eenmaal losmaakt vindt dit omstreden project toch doorgang. Want zoals de directeur van het Braziliaanse milieu-instituut IBAMA en medeverantwoordelijk voor de aanleg van de dam al aan een Australische journaliste toegaf: “wij gaan hetzelfde doen met de indianen als jullie deden met de Aboriginals”. Maar voor nu, één week voor de Rio+20 conferentie, heeft de lokale bevolking teruggeslagen en was de Xingu rivier weer even 'intact'. Mooie foto's hierrr en het verhaal met filmpjes hierrr. foto credit: screenshot from Amazone Watch video

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 21-11-2022
Foto: Riccardof (cc)

Arme kinderen en bruine beren

In het relatief rijke Europa van 2009 telde UNICEF 13 miljoen kinderen die noodzakelijke basisvoorzieningen misten. In Portugal, Bulgarije en Roemenië had meer dan een vijfde van de kinderen te lijden onder armoede. We mogen aannemen dat inmiddels, drie jaar later en een diepgaande economische crisis verder, deze aantallen zijn gestegen en dat er nog wel wat landen bij zijn gekomen. Europa biedt een groot aantal van haar kinderen weinig tot geen perspectieven. En voor de jongeren in de zuidelijke landen is het al niet veel beter. De jeugdwerkloosheid loopt er op tot boven de 50%. Spanje heeft nu een jeugdwerkloosheidspercentage van 52%. De ‘indignados’ die in 2011 met hun tentjes de pleinen in de Spaanse steden bezetten kwamen vorige maand weer bijeen en moesten constateren dat een nieuwe regering hen tot nu toe nog geen oplossingen had gebracht.

Het rapport van UNICEF, Report Card 10, heeft de armoede op twee manieren gemeten. Via een 14 items tellende criteria lijst met punten als drie maaltijden per dag, een rustige plek om huiswerk te maken, schoolboeken of een internetverbinding, en door te kijken naar de relatieve armoede: waar bevinden de kinderen zich ten opzichte van de armoedegrens in hun eigen land. Zo gemeten moet 70% van de Roemeense kinderen beschouwd worden als arm, evenals de helft van Bulgaarse kinderen en 27% van de Portugese kinderen (in 2009). Zelfs als je weet dat een kwart van de Roemenen een paar jaar eerder nog onder de armoedegrens zat (ter vergelijking: Polen 17%, Oostenrijk 6%), is die armoede onder kinderen in Roemenië wel erg schrijnend. En dan herinneren we ons misschien ook nog wel de trieste beelden van Roemeense kindertehuizen van een paar jaar terug. Als we de toekomst van het land moeten afleiden uit de situatie waarin de kinderen moeten opgroeien mogen we een nog veel grotere migratiestroom richting het noorden verwachten dan die waar men zich nu zorgen om maakt.  Wellicht een agendapunt voor het overleg van het IMF waarvoor minister De Jager vandaag en morgen in Boekarest is?

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Neem nog een garnalencocktail

Dat de zeewateren worden leeggevist, is al langer bekend. Quota moeten de catastrofe uitstellen, maar is het genoeg? Nee zegt een aantal milieu-organisaties en ze hebben een mooi filmpje gemaakt die het probleem van overbevissing in kaart brengt. Niet alleen de overvloedige vangst is een groot probleem, maar vooral de bijvangst. Filmpje na de doorlees.

Ending Overfishing from OCEAN2012 on Vimeo.

Via Vanderlubben.

Foto: copyright ok. Gecheckt 15-11-2022

Nederland ontkoppelt niet

Afgelopen zaterdag berichtte de Volkskrant dat het Nederlandse bedrijfsleven in 2011 zijn groei en CO2-uitstoot aan het ‘ontkoppelen is’. Bij 27 grote Nederlands bedrijven, waaronder ING, Unilever, Ahold en NS, groeide de omzet met 5 tot 10 procent, maar daalde de uitstoot met gemiddeld 6 procent. KPN stapte volledig over op groene stroom, NS zette energiezuinigere Sprinters in, Shell fakkelde iets minder af. Het lijkt goed nieuws, maar helaas zijn deze bedrijven niet representatief voor Nederland als geheel.

De totale CO2 uitstoot van Nederland, dus inclusief huishoudens, transportsector, landbouw etc., groeit nog steeds. Er is wel sprake van een relatieve ontkoppeling; we verbruiken nu een kwart minder CO2 om een euro te verdienen dan in 1990, en ongeveer de helft minder dan in 1960 (hoewel deze trend de laatste jaren is gestopt, zie groene lijn). Maar met een grotere en rijkere bevolking zet dit in absolute zin geen zoden aan de dijk. Nederland moet eigenlijk tegen de bevolking- en inkomensgroei op innoveren.

Het lange termijn plaatje is echt ontnuchterend. Als we in 2050, met de dan rijkere wereldbevolking van negen miljard, het klimaatprobleem beheersbaar willen houden, dan zouden we op wereldniveau twintig keer(!) minder CO2 per verdiende dollar moeten uitstoten. Van gemiddeld 768 gCo2/$ naar 36 gCo2/$. Nederland zou ongeveer tien keer(!) efficiënter moeten worden (zie tabel beneden) wat neerkomt op ongeveer 5% efficiëntiewinst per jaar. Een economie die draait op 36 gram CO2 per dollar, dat is eigenlijk onhaalbaar, of zoals Tim Jackson zegt: een mythe. En dan geldt die 36 gram ook nog bij een relatief gunstig scenario. De wereldbevolking zou tegen 2050 zomaar nog groter kunnen zijn en ‘Europese’ inkomens hebben (scenario 2,3 en 4).

Foto: copyright ok. Gecheckt 27-09-2022

Minder verspillen gaat zo maar niet

Fijn hè? We beginnen eindelijk een beetje door te krijgen dat verspilling van voedsel niet meer van deze tijd is. En het begint ook tot ons door te dringen wat die houdbaarheidsdata betekenen en dat we zaken die over de datum zijn lang niet altijd in paniek in de pedaalemmer hoeven te mikken. Dat is winst, voor mens en milieu.

Maar dat is niet naar ieders zin. Want gisteren wist nu.nl deze ontwikkeling op een heel andere manier te benoemen. Daar heette het niet dat we als consumenten minder voedsel weggooien, maar dat we er meer risico mee nemen. En dat is eng, want daardoor kunnen we vreselijk ziek worden. Dan kunnen we bijvoorbeeld besmet worden met e.coli, of met salmonella. Ja, dat klinkt behoorlijk creepy.

Het is natuurlijk ook gewoon bangmakerij, die nog eens op heel weinig gestoeld is bovendien.Want eten raakt niet met salmonella of e.coli besmet door het te lang te bewaren. Dat gebeurt doordat er niet hygiënisch mee is omgegaan, waarbij het dan weinig of niets uitmaakt hoe lang het bewaard is. Wie zijn koelkast goed schoon houdt en bij het bereiden van voedsel een aantal elementaire hygiëneregels in acht neemt, loopt weinig risico. Het Voedingscentrum zet de zaken voor u op een rijtje. Nuchter, zoals het hoort.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lobby mee voor een dure CO2

Waarschuwing: deze column kan uw bereidheid zonnepanelen aan te schaffen ernstige schade toebrengen.

Uiteindelijk heb ik de knoop dan toch maar doorgehakt, ondanks gemengde gevoelens, en een dikke 2000 Watt(piek) aan zonnepanelen op het platte dak van de carport laten plaatsen. Op het moment van schrijven produceren ze 1792 Watt. De beslissing viel voordat in het lente-akkoord over een BTW-verlaging c.q. subsidie voor zonnepanelen werd gesproken. Gelukkig maar, anders had ik wellicht overwogen de aankoop nog even uit te stellen om nog wat extra centen te kunnen incasseren, waarmee ik zou hebben bijgedragen aan weer een nieuwe discontinuïteit in een markt die eindelijk eens een beetje begon te lopen.

Ik hoor het u vragen: wat nou gemengde gevoelens? Het is toch gewoon goed om zonnepanelen op het dak neer te leggen? Wat is er nou gemengd in de gevoelens daarover? Nou, meer dan menigeen zich realiseert.

Allereerst: door mijn investering verandert de totale CO2-uitstoot in Europa niet. Maar dat wil niemand horen. Een belangrijk motief voor zonne-energie is immers een bijdrage leveren aan de vermindering van het klimaatprobleem. Het spijt me: zonnepanelen op Europees grondgebied helpen dan niet. Natuurlijk, bij productie van zonne-kilowatturen komt geen CO2 vrij. Maar het punt is dat door het emissiehandelssysteem ETS per saldo toch geen CO2-reductie optreedt als iemand zonnecellen plaatst. Er is immers een CO2-plafond voor een aantal energie-intensieve sectoren, waaronder de elektriciteitsproductie. Alléén de hoogte van dat plafond bepaalt de CO2-uitstoot van die sectoren. Dankzij mijn zonnestroom daalt de vraag naar CO2-rechten, waardoor de CO2-prijs daalt, en andere spelers in de CO2-markt goedkoper hun doelen kunnen halen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Weg met de natuur

Onlangs pleitte ik, op deze plek om precies te zijn, voor het euthanaseren van de natuur als meest humane oplossing voor de milieuproblematiek. Bovendien, zo schreef ik, “dat hele milieu verzint wel weer wat anders als het ten onder gaat. Dus daar hoeven we niet treurig om te zijn.” Het zal onze planeet worst wezen of we om haar bezorgd zijn.

Ene Andrew Blackwell, zo leerde ik van Steven de Jong, schijnt daar zelfs een heel boek over hebben geschreven, een reisgids getiteld Visit Sunny Tsjernobyl. Blackwell schrijft hoe de natuur in Tsjernobyl heeft getriomfeerd. Gebouwen worden overwoekerd door gras en planten, er klinkt overal een kakofonie aan vogelgefluit, ecologen hebben het gebied zelfs uitgekozen om er bedreigde diersoorten uit te zetten. We hoeven geen moeite doen de natuur te redden, die redt zichzelf wel.

Het is pure hoogmoed om ons zorgen te maken over moeder aarde en te denken dat we haar kunnen redden. Alsof we er ook maar iets te zeggen hebben. Bovendien is het egoïstisch. Want de enige reden om de natuur te willen redden, is zelfbehoud.

George Carlin heeft ooit aan precies dezelfde punten een zeer bekijkenswaardig stukje stand-up comedy gewijd. The planet is fine, zegt hij, daar hoef je je geen zorgen over te maken, it’s the people that are fucked. De planeet is hier al een kleine vierenhalf miljard jaar, wij een paar honderdduizend jaar, waarvan we de laatste 200 jaar aan industriële vervuiling doen. En terwijl de aarde vulkaanuitbarstingen, meteorietaanvallen, vloedgolven, aardbevingen en ijstijden heeft doorstaan, denken wij dat een paar plastic tasjes en vaatjes gif het verschil gaan maken? De planeet gaat er niet aan. Wij gaan eraan.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-03-2022

Stel je niet aan, drink uit de kraan

Goed, dat is dus een mooie binnenkomer, met zo’n koddige titel. Je zou bij al die vrolijkheid bijna nog vergeten dat er over deze materie ook nog wel iets serieus te zeggen valt.

Want ja, het is natuurlijk prettig uit zo’n persbericht van Spa te vernemen dat met zuiver mineraalwater rechtstreeks uit de bron, Spa Reine voldoende drinken lekker én gemakkelijk maakt. “Want Spa heeft voor elk moment van de dag een passend formaat, van mini tot maxi!”. En dus zien we op het plaatje van rechts naar links een Kinderfles, een Reisfles, een Sportfles, een Meeneemfles (nieuw!) en een Familiefles (eveneens nieuw!, waarbij u moet weten dat “familie” Vlaams is voor “gezin”). Het kan niet op.

Daarna wil Spa zich toch ook nog even van zijn milieuvriendelijke kant laten zien:“Spa draagt de zorg voor de natuur al eeuwenlang een warm hart toe. Duurzaam denken zit in de genen van het merk; Spa vervult dan ook sinds jaar en dag een voortrekkersrol onder andere op het gebied van duurzame verpakkingen. De Spa flessen zijn licht van gewicht en als eerste in Europa gemaakt van PET met maar liefst 50% gerecycled materiaal. De etiketten zijn geprint met plantaardige inkt op gerecycled papier. Alle Spa Reine flessen zijn volledig recyclebaar”.

Foto: copyright ok. Gecheckt 08-11-2022

Japans zomervocabulair

?? – ‘setsuden’. Wat te doen wanneer er plotseling 47,7 gigawatt aan elektriciteitscapaciteit van het net zijn? Ofwel wanneer 54 kernreactoren die anders een kwart van het land van stroom voorzien, de werkloosheid zijn ingestuurd? Antwoord: dan moet je minder stroom gaan gebruiken.

Inderdaad ‘setsuden’ is het buzz-woord in Japan en betekent ‘stroom sparen’.

Vorig jaar draaiden we proef, de eerste zomer na de kernramp, want toen waren slechts 12 kernreactoren van het net, en alleen Oost-Japan was betroffen (en verbruikte vervolgens 10 procent minder stroom). Dit jaar wordt het echt spannend, want heel Japan doet mee aan het real life experiment.

Blijft het leven even leuk en rijk zonder kerncentrales? Wordt de zomer heet, dan dreigt er, afhankelijk van de regio, een tekort van 5 tot 15 procent. Dan is plotseling het stopcontact leeg. Dan staan treinen, machines en computers stil, dan zijn koffieapparaten, ijskasten en mobieltjes nutteloos. Deze black-outs kunnen tussen 2 juli en 7 september voorkomen – de heetste zomerperiode, beweert de elektriciteitsindustrie.

Er zijn echter ook hooggeleerde stemmen die beweren dat het allemaal onzin is. Japan had zo’n enorme overcapaciteit, en heeft uitwijkmogelijkheden. Dus helemaal zwart wordt het niet. Desalniettemin doen we toch allemaal (meer dan 90% van de bevolking) voor alle zekerheid meer of minder setsuden. Hoe, dat illustreer ik aan een reeks nieuwe woorden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Riccardof (cc)

China leidt in windenergie

De groei van windenergie mag dan wereldwijd afvlakken, maar China zorgt ervoor dat de groei er nog steeds in zit. Sterker nog, vorig jaar was China verantwoordelijk voor 43 procent meer windenergie, wereldwijd.

Dat blijkt uit een nieuw rapport van het World Watch Institute.  Hoewel de wereldwijde groei dus afvlakt, is de toename van energiewinning uit wind sinds 2005 indrukwekkend, namelijk een verviervoudiging, of voor de cijferaars onder ons, 238.000 MW.

Toch is het voor China nog een peulenschil. Nog geen 2 procent van de energiebehoefte wordt opgevangen door wind. Daarnaast heeft China moeite om al die turbines daadwerkelijk aan te sluiten op het elektriciteitsnet. Bijna 20 procent van de energie gaat verloren. Dat probleem zal deels verholpen worden vanwege de megainvesteringen die de State Grid Corporation in het netwerk zal pompen: 400 miljard dollar tot 2015. Hoeveel geld voor windenergie is geoormerkt, vertelt het rapport jammer genoeg niet. The Guardian meldde vorige week echter dat China 27 miljard dollar uittrekt voor schone energie. Toch een behoorlijk bedrag.

Goed, nu de grafieken. De data zijn niet openbaar, dus die kunnen we niet meeleveren.

Vorige Volgende