Lobby mee voor een dure CO2

Waarschuwing: deze column kan uw bereidheid zonnepanelen aan te schaffen ernstige schade toebrengen.

Uiteindelijk heb ik de knoop dan toch maar doorgehakt, ondanks gemengde gevoelens, en een dikke 2000 Watt(piek) aan zonnepanelen op het platte dak van de carport laten plaatsen. Op het moment van schrijven produceren ze 1792 Watt. De beslissing viel voordat in het lente-akkoord over een BTW-verlaging c.q. subsidie voor zonnepanelen werd gesproken. Gelukkig maar, anders had ik wellicht overwogen de aankoop nog even uit te stellen om nog wat extra centen te kunnen incasseren, waarmee ik zou hebben bijgedragen aan weer een nieuwe discontinuïteit in een markt die eindelijk eens een beetje begon te lopen.

Ik hoor het u vragen: wat nou gemengde gevoelens? Het is toch gewoon goed om zonnepanelen op het dak neer te leggen? Wat is er nou gemengd in de gevoelens daarover? Nou, meer dan menigeen zich realiseert.

Allereerst: door mijn investering verandert de totale CO2-uitstoot in Europa niet. Maar dat wil niemand horen. Een belangrijk motief voor zonne-energie is immers een bijdrage leveren aan de vermindering van het klimaatprobleem. Het spijt me: zonnepanelen op Europees grondgebied helpen dan niet. Natuurlijk, bij productie van zonne-kilowatturen komt geen CO2 vrij. Maar het punt is dat door het emissiehandelssysteem ETS per saldo toch geen CO2-reductie optreedt als iemand zonnecellen plaatst. Er is immers een CO2-plafond voor een aantal energie-intensieve sectoren, waaronder de elektriciteitsproductie. Alléén de hoogte van dat plafond bepaalt de CO2-uitstoot van die sectoren. Dankzij mijn zonnestroom daalt de vraag naar CO2-rechten, waardoor de CO2-prijs daalt, en andere spelers in de CO2-markt goedkoper hun doelen kunnen halen.

Daarom stemt het ook tevreden dat ik niet van de aangekondigde BTW-verlaging of subsidie gebruik heb gemaakt. Zo’n maatregel ondergraaft immers de CO2-prijzen nog verder, die toch al hopeloos laag zijn. Subsidies op zonnepanelen betekent dat met belastinggeld de CO2-prijzen nog verder worden verlaagd, met als doel om mensen tot de aanschaf van zonnepanelen te bewegen die toch al van plan waren ze te kopen. Verkeerd instrument, foute timing.

Helpen zonnepanelen andere emissies dan CO2 terug te brengen? Een beetje. Hier is niet de CO2-markt maar de elektriciteitsmarkt de oorzaak van de bescheiden effecten.

De inzet van elektriciteitscentrales gebeurt grofweg via de zogenaamde merit order: alle centrales gerangschikt naar oplopende marginale kosten. De marginale kosten van zon en wind zijn nul, dus als de zon gaat schijnen (of het gaat waaien, zelfde effect), schuift de hele merit order op: zon en wind drukken dan eerst de centrales met de hoogste marginale kosten uit de markt. Dat zijn nu gascentrales; juist die hebben al relatief lage stikstof-, zwavel en fijnstofemissies, zeker in vergelijking met kolencentrales die gewoon door blijven sjouwen als mijn zonnepanelen produceren. Dit is ook de makke van de lage CO2-prijzen, die zo laag zijn (ca. 6 €/ton) dat zelfs ouwe inefficiënte kolenbakken in de huidige merit order nog voorrang hebben boven moderne gascentrales. Bezopen, maar waar. Onprettig idee: zonnepanelen, waaronder dus nu de mijne, zorgen voor nog verdere verlaging van de CO2-prijzen. En dat terwijl we onze gasvoorziening nog hard nodig zullen hebben als buffer om het wisselende aanbod duurzame energie in te passen.

Tenslotte: ik had al groene stroom, hoofdzakelijk binnenlands geproduceerd. Ieder eigen zonnekilowattuurtje gaat ten koste van de omzet van mijn groenestroomboer, die toch ook een plaatsje onder de, eh zon, verdient. O.k., per saldo neemt door mijn investering de binnenlandse duurzame energieproductie toe. Maar mij gaat het niet zozeer om ‘duurzame energiebronnen’ als wel om een energiehuishouding die in zijn geheel duurzaam, houdbaar, continueerbaar is. Een belangrijke eis is dan: lage CO2- en andere emissies. Maar daaraan dragen mijn zonnepanelen dus niet bij.

Toch heb ik ze geïnstalleerd. Op de keper beschouwd is er eigenlijk maar één geldig motief voor: het was financieel wel een interessante propositie. In deze tijden van eurocrisis, lage rente, onzekere aandelenmarkten en onvoorspelbare energieprijzen geeft zonne-energie een positief en langjarig zeker rendement. Zonnecellen op het dak is geen ideële, maar slechts een zakelijke beslissing die de wereld op zich niet mooier of schoner maakt.

Wie die betere wereld er toch bij geleverd wil, zal aanvullende actie moeten ondernemen. De belangrijkste: helpen afdwingen dat de CO2-prijzen omhoog gaan, naar minstens € 40,-/ton. Daartoe zouden alle zonnestroomproducenten zich moeten verenigen en samen moeten lobbyen voor een minimum-CO2-prijs, om ervoor te zorgen dat hun investeringen in zonnepanelen niet alleen een financieel, maar ook een maatschappelijk rendement hebben. Doet u mee met die lobby, ‘fotonenboeren voor € 40/ton CO2′?

Foto Flickr cc Pink Dispatcher

  1. 1

    De elektriciteit die je zélf opwekt, voorkomt de noodzaak tot transport en transportverlies van elektriciteit.

    Eveneens doorbreekt het de macht van gecentraliseerde energiebedrijven en hun lobby.

    Of het bijdraagt aan een het financiële spel van CO2-handel boeit me verder weinig. Naar mijn beleving staat deze ver van wat ze beoogt met de vele creatieve trucs om deze grenzen te halen.

    En, er is simpelweg méér duurzame stroom dan voorheen.
    Wie weet halen we over een paar jaar dat wat de Duitsers onlangs gelukt is:
    http://www.treehugger.com/energy-policy/half-germany-was-powered-solar.html

    Overigens, interessant:
    https://www.youtube.com/watch?v=ZAkM_dV6CFs

  2. 3

    Het feit dat het financieel gunstig is, motiveert veel meer dan alle ideele redenen. En als er maar genoeg mensen zonnepanelen hebben dan daalt uiteindelijk de vraag naar CO2-stroom toch wel.

  3. 5

    Wie die betere wereld er toch bij geleverd wil, zal aanvullende actie moeten ondernemen. De belangrijkste: helpen afdwingen dat de CO2-prijzen omhoog gaan, naar minstens € 40,-/ton. Daartoe zouden alle zonnestroomproducenten zich moeten verenigen en samen moeten lobbyen voor een minimum-CO2-prijs, om ervoor te zorgen dat hun investeringen in zonnepanelen niet alleen een financieel, maar ook een maatschappelijk rendement hebben

    Gewoon eigen belang dus, om jou investering rendabel te maken moet de rest maar meer gaan dokken wat overgoten is met een feel-good milieu praatje.

    Next.

  4. 6

    @5 onzin.

    De post toont aan dat het CO2-gedoe onzinnig is als je het bedoelt als milieuverbetering. Wat ook destijds de kritiek was. Laat buiten beschouwing dat zonne-energie een goed idee is. Laten we beter lobbyen voor echte milieumaatregelen wat betreft de bruine boeren ( de vervuilers) .

  5. 7

    Belasting op reiskostenvergoeding lijkt me een prima idee. Zeg maar een soort forensentaks.
    Verder lijkt het mij een goed idee om twitter uit de lucht te halen en een extra hoog BTW-tarief (80% of zo) op smartphones te heffen.

  6. 8

    Al zou ik best zelf stroom willen produceren, hierboven op het dak van onze huurwoning, de financiële middelen voor de investeringen ontbreken domweg in ons huishouden. Gewoon stroom afnemen van GreenChoice is voorlopig het enige wat we ons kunnen veroorloven. Wel jammer dat we dus alleen die keuze hebben.

  7. 9

    @1 @4 een zonnepaneel of heel veel zonnepanelen besparen in Europa geen CO2, zelfs niet als er zoveel staan als in Duitsland. Dat.komt doordat de energiesector onder CO2-emissiehandel valt. Iedere ton CO2 die de energiesector minder uitstoot door de installatie van zonnepanelen kan door energiebedrijven verkocht worden aan andere sectoren. De enige manier om binnen emissiehandel minder CO2 uitstoot te krijgen is minder rechten veilen of zelfs rechten opkopen (zoals Natuur en Milieu bv doet). Als je zelf door investeringen in duurzame energie de CO2 uitstoot wil beperken heb je grofweg 2 opties: minder gas verbruiken door bv een zonneboiler te installeren of minder benzine verbruiken. Beide vallen namelijk buiten emissiehandel.

    @8 je kan ook het gesprek aan gaan met je verhuurder over plaatsing van bv. zonnepanelen of een zonneboiler. Andere optie is lid worden van een (lokale) energiecooperatie (bv Windvogel, Deltawind, Zonvogel, De Windcentrale etc.)

  8. 10

    CO2 is een heel slecht broeikasgas, methaan b.v. doet het veel beter.
    Dat het klimaat altijd veranderde, ook voor de mens op grote schaal olie en steenkolen ging verbranden, niemand lijkt het in de gaten te hebben.
    Het verband tussen CO2 en temperatuur zou heel goed omgekeerd kunnen zijn, als de temperatuur oploopt wordt er meer CO2 geproduceerd.
    Maar ook hier geldt, feiten kunnen niet op tegen geloven.
    Overigens, hoeveel CO2 levert de productie van zonnepanelen op ?

  9. 11

    Briljant artikel waarom het huidige beleid achteruitgang ipv vooruitgang is op:
    http://www.lowtechmagazine.be/2009/11/evolutie-duurzame-energie.html

    “De hoeveelheid “groene” elektriciteit in Nederland nam van 1998 tot 2008 met maar liefst 400 procent toe, van 2,3 miljoen megawattuur (MWh) in 1998 tot 9,5 miljoen MWh in 2008. Het aandeel groene stroom (dat vooral bestaat uit biomassa) groeide daarmee aan van 2,5 procent tot 9 procent (bron). Dat klinkt heel positief, en dat zijn ook de cijfers die meestal het nieuws en de rapporten halen.

    We gaan achteruit, niet vooruit

    Helaas vertellen ze maar een deel van het verhaal. Hoewel het aandeel door fossiele brandstoffen opgewekte stroom in diezelfde periode daalde van 90 tot 85 procent, nam de absolute hoeveelheid door fossiele brandstoffen opgewekte elektriciteit wel toe van 83 miljoen MWh in 1998 tot bijna 90 miljoen MWh in 2008. Met andere woorden: van 1998 tot 2008 groeide de hoeveelheid duurzaam opgewekte elektriciteit met 7,2 miljoen MWh en de hoeveelheid niet-duurzaam opgewekte elektriciteit met 7 miljoen MWh.”

    “Hernieuwbare energiebronnen werden tot nu toe aangewend om de energieproductie verder uit te breiden, niet om ze te verduurzamen”

    “Dat het aandeel hernieuwbare energiebronnen stijgt, is van secundair belang. Waar het om gaat, is dat de absolute hoeveelheid opgestookte fossiele brandstoffen daalt.”

  10. 12

    “De elektriciteit die je zélf opwekt, voorkomt transport en transportverlies van elektriciteit”
    Integendeel in de zomer is er een groot overschot, dus meer transport(verlies). In de winter ktijg je gratis (!) eenzelfde hoeveelheid (salderen)

  11. 13

    @Gert-Jan, eens we gaan erop achteruit:
    – deze subsidie bevordert zonnepanelen, eenzelfde bedrag in windmolens levert veel meer energie.
    – grote daken en veelgebruik maakt deze subsidie aantrekkelijk; dus zoals vaker is ook deze subsidie vooral voor de rijken/veelgebruiker.
    – met de aantrekkelijke winst kun je nog een vliegreisje maken.
    – i.p.v zuiniger auto’s verplichten we tot bijmenging met biobrandstof
    – de bespaarde autobrandstof kan deels als goedkope kerosine worden ingezet met per eenheid grotere klimaatnadelen
    – bij nieuwbouw maakt de EPC eis zonnepanalen aantrekkelijker dan betere isolatie; gevolg meer stookkosten EN subsidie.
    Helaas zegt Jan Paul niet over perverse circus met meer “hernieuwbare” energie maar ook meer fossiel.

  12. 14

    Isolatie heeft al subsidie, je ziet steeds meer mensen de spauwmuur opvullen. PV is handig plug en play en haalt 10% van je stroom rekening af. En na 5-10 jaar ga je winst maken. En je hebt een stroombron voor als de pleuris uitbreekt.

  13. 15

    Je kan ook elektrisch gaan rijden. Dan valt de uitstoot voor autogebruik onder de ETS, hierdoor vallen meer activiteiten onder een even hoge ‘cap’ en verminder je de uitstoot van het wegverkeer (dat niet onder de ETS valt). Zelfs als je de auto oplaadt met ‘kolenstroom’ kan er dus een vermindering van de CO2-uitstoot gerealiseerd worden. Hetzelfde geldt natuurlijk voor elektrisch ipv met gas verwarmen (huishoudelijk gasgebruik valt niet onder de ETS) dmv bijv. warmtepomp.

  14. 17

    Bedankt voor de link. Heb het met belangstelling gelezen. Zie echter een probleem met het verstrekken van de lening, door ABN-Amro -onze bank ook- die nogal kinderachtig doet over kredieten. Sinds ik ZZPer ben willen die me dus niets meer lenen. Moet ik dan wellicht ook maar niet willen.

  15. 19

    Als je zo’n paneel installeert verdien je dat in 10 jaar terug.

    Dat betekent een rendement van je investering van 10%!

    Dat redt je niet met investeren op de beurs.