Quote van de Dag: Welaan gij rijken

"Welaan nu, gij rijken! Weent en huilt over uwe ellendigheden, die over u komen. Uw rijkdom is verrot, en uwe kleederen zijn van de motten gegeten geworden: Uw goud en zilver is verroest: en hun roest zal u zijn tot een getuigenis, en zal uw vleesch als een vuur verteren: gij hebt schatten vergaderd in de laatste dagen. Zie het loon der werklieden, die uwe landen gemaaid hebben, welke van u verkort is, roept: en het geschrei dergenen, die geoogst hebben is gekomen tot in de oren van den Heere Sabaoth. Gij hebt lekkerlijk geleefd op de aarde, en wellusten gevolgd: hij hebt uwe harten gevoed als in eenen dag der slachting." Jakobus 5:1-6. Niet alleen Das Kapital heeft opmerkelijk toepasselijke passages voor de kredietcrisis.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Oneerlijke concurrentie of wisdom of crowds?

Een wijze menigte? (Foto: Flickr/davidChief)

Er wordt wel eens gezegd dat in de VS de verkiezingen gekocht worden. De kandidaat met het meeste geld kan immers de meeste zendtijd kopen en op die manier vaker doordringen in de huiskamers van de kiezers. En ook in de politiek geldt: bekend maakt bemind.

Voor zover ik kon nagaan klopte het in ieder geval de afgelopen drie verkiezingen. In 2004 wint Bush het qua campagnegeld van Kerry, in 2000 wint Bush dit van Gore en in 1996 haalt Clinton veel meer geld binnen dan Dole. De correlatie lijkt er dus weldegelijk te zijn.

Dat in het achterhoofd houdend, lijkt ook de race van 2008 een gelopen zaak. Obama loopt aan alle kanten McCain voorbij. In Amerika maken mensen zich hier zorgen over, en redeneren dat de verkiezingen “gekocht” worden door de partij met het meeste geld.

Een logische gedachte, maar deze gaat wel voorbij aan een mogelijke alternatieve verklaring: bedrijven en mensen zijn niet gek. Iemand is veel minder geneigd geld te geven aan een kandidaat die het toch niet gaat worden. Daarmee verspil je geld, aangezien de verliezer niks in de melk te brokkelen heeft na de verkiezingen. Een bedrijf zal dan ook eerder een donatie doen aan de partij die -volgens het bedrijf- de meeste kans maakt op het presidentsschap.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gemeenten: meer vrijheid om te beleggen?

Appelbomen in Grouw, dik 600 euro per bewoner kwijt (Foto: Flickr/Sybren Stüvel)

Gemeenten, provincies en waterschappen hebben in totaal een bedrag van 225,8 miljoen euro uitstaan bij de banken Lehman Brothers, Landsbanki Islands en Kaupthing HF Investment Bank, meldt Binnenlands Bestuur. Dat is veel geld, maar ook weer niet zoveel dat een van hen dreigt om te vallen. Kennelijk zit er bij decentrale overheden zoveel geld opgepot dat het verlies van zo’n bedrag de normale gang van zaken niet raakt.

Al die overheden houden zich – zo valt te hopen – netjes aan de Wet financiering decentrale overheden (wet FiDO). Die werd in het leven geroepen nadat de provincie Zuid-Holland voor dik twintig miljoen euro de boot in ging in de Ceteco-affaire, in de nasleep waarvan bleek dat er bijna een miljard uitstond of aan toezeggingen gedaan was.

Vorig jaar al vroeg PvdA-kamerlid Pierre Heijnen zich af of de wet FiDO niet openingen liet voor een nieuw debacle, maar zijn twijfels werden weggewoven. Het kader werkte. Sterker nog, lagere overheden vonden dat ze wel wat meer autonomie mochten krijgen. Daar ging de discussie over.

En daar moet de discussie over blijven gaan, als het aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten ligt. Toen Wouter Bos vorige week suggereerde dat de teugels strakker aangetrokken moesten worden, reageerde de VNG prompt dat dit paniekvoetbal was. Tsja, zo kun je natuurlijk redeneren. Een kwart miljard kwijtraken is geen ramp, daar hoef je heus je financiële beleid niet voor aan te passen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Republikeinse bastions gaan voor Obama

Esquire steunt obama (Foto: Flickr/bobster1985)

Het rommelt in Republikeinse kringen. Normaal sluiten de rangen zich nadat beide kampen hun kandidaat naar voren hebben geschoven, en “endorsen” de kopstukken binnen de partijen en grote media hun eigen kandidaat. Maar dit keer gaat het wat anders. Gisteren ging Colin Powell namelijk overstag. Vanaf nu steunt de ex-minister van buitenlandse zaken onder Bush de Democraat Barack Obama. Helemaal onverwacht komt dit natuurlijk niet, want Powell had al eerder aangegeven dat hij een overwinning van Obama “electrifying” zou vinden. Ook werd er een tijd lang flink gespeculeerd dat Powell wel eens de running mate zou kunnen worden van Obama.

Een opvallender steunbetuiging komt van de Chicago Tribune, een conservatieve krant die in haar 161-jarige bestaan nog nooit een Democratische kandidaat steunde. De oprichters van de krant hielpen zelfs de Republikeinse partij op te richten. Ook zij steunen Obama in zijn verkiezingsrace.

Het opvallendste dat de krant de Republikeinse kandidaat McCain verwijt is dat hij zijn verkiezingscampagne belangrijker vond dan zijn land door Palin als running mate te kiezen, een vrouw die volgens de krant niet klaar is om president te zijn. En dat is een kwaliteit die elke vice-president bij uitstek moet bezitten.

Nog een steunbetuiging kwam al eerder, toen het blad Esquire voor het eerst in haar 75-jarige bestaan een presidentiële kandidaat koos.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gordon Brown, redder in de nood, misschien gered

Premier Gordon Brown in betere tijden (Foto: Flickr/Davepatten)

In landen met een twee partijenstelsel en een districtenstelsel met een winner take all-systeem is het gebruikelijk dat de toestand van de economie bepalend is voor wie de verkiezingen wint. De meeste kiezers weten aan welke kant ze staan, en zullen niet snel overlopen. De verkiezingen worden beslist door een kleine, betrekkelijk a-politieke middengroep, die hun keuze direct laten afhangen van hun economische situatie. Om die reden moeten de kansen van John McCain in de aanstaande presidentsverkiezingen bijzonder klein worden geacht.

In Engeland wordt Gordon Brown echter misschien de uitzondering die de regel bevestigd. Tot voor kort leek het vast te staan dat hij de volgende verkiezingen zou verliezen. Hij was niet mediageniek genoeg, de Engelsen waren Labour-moe na tien jaar Tony Blair, en de economische toestand verslechterde enigszins. Nu de economische toestand plotseling radicaal verslechtert, heeft Brown echter weer een kans. Leiders in zowel de VS als Europa waren bang om grootschalig in de economie in te grijpen. Gordon Brown hakte de knoop door, en kocht voor miljarden aan slechte leningen van banken. De rest van de wereld heeft zijn voorbeeld gevolgd, en Brown wordt alom geprezen.

Het was te verwachten dat Brown op dit moeilijke moment beter zou reageren dan andere regeringsleiders. Immers, in een vorig leven was Angela Merkel minister van milieu, George W. Bush gouverneur van Texas, en Nicolas Sarkozy minister van binnenlandse zaken. Gordon Brown daarentegen was 10 jaar lang ‘Chancellor of the Exchequer’, en heeft daarom op dit punt meer ervaring dan verder wie ook. De Britten kunnen nu overwegen of ze, in een tijd van economische crisis, toch niet beter af zijn met deze stugge, duistere domineeszoon uit Schotland.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Technologie vraagt om een andere democratie

Cover van Politiek Vernieuwen

Afgelopen zomer pleitte GroenLinks voor het uit voorzorg stopzetten van de verkoop van alle producten waar nanotechnologie aan te pas was gekomen zolang niet honderd procent vast staat dat ze ook op lange termijn onschadelijk zijn voor de gezondheid. Dat is natuurlijk één manier waarop de politiek met nieuwe technologische fenomenen om kan gaan. Het andere uiterste is alles maar laten gebeuren of zelfs signalen dat er iets mis zou kunnen zijn negeren vanwege bijvoorbeeld een economisch belang. Die houding heeft in het verleden tot menig milieuschandaal geleid.

Om tussen die twee uitersten door te laveren heeft Nederland een uitgebreid stelsel van adviesraden, overlegplatforms, delibererende politici, actiegroepen en wat dies meer zij. Toch bestaat er vaak nog onvrede over de gang van zaken. De democratie van ‘iedere belanghebbende mag zijn zegje doen’ leidt niet altijd tot de beste afweging. Daarom moet de technologische samenleving op een andere manier tegen democratie aankijken, betoogt de Amsterdamse filosoof dr. Huub Dijstelbloem in zijn boek ‘Politiek vernieuwen’.

Aan het begin van het boek introduceert Dijstelbloem de term Unidentified Political Object (UPO) om iets te omschrijven waar de wetenschap nog onvoldoende van weet, maar de politiek wel iets mee moet. Als voorbeeld geeft hij de opkomst van BSE in Groot-Brittannië. Terwijl de wetenschap uitzocht wat BSE precies was en hoe het zich verspreidde, moest de regering beslissen wat te doen met die gekke koeien die door hun hoeven zakten. Vanwege het economische belang werd besloten vol te houden dat er niets aan de hand was. Toen er wel degelijk iets aan de hand bleek te zijn, kwam er regelgeving, maar veehandelaren en slachters lichtten daar op grote schaal de hand mee, zodat de ziekte zich toch nog verder kon verspreiden. Achteraf was het verstandig geweest hier wel het voorzorgsprincipe toe te passen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Merkwaardig

“Het is merkwaardig dat links als zondebok fungeert in een wereld die in sterke mate door rechts is gecreëerd.”

Peter Giesen in het Betoog van de Volkskrant van afgelopen zaterdag, 18 oktober 2008.

Vorige Volgende