Participatielezing manosphere: ‘Jongens niet als gevaarlijk wegzetten’

door Tea Keijl Djoeke Ardon werkt als onderzoeker bij Movisie al jaren aan het tegengaan van genderongelijkheid. Haar Participatielezing over de manosphere bouwt ze op aan de hand van onderzoeken uit met name de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, maar ook door vele gesprekken met professionals, docenten en ouders in Nederland. Bovendien struint ze zelf rond op sociale media van influencers die propageren dat jongens en mannen gespierd moeten zijn en dat ze vrouwen kunnen domineren. En die vaak ook verkondigen hoe je snel geld kunt verdienen. ‘Er zijn Nederlandse influencers met dit soort boodschappen die een half miljoen volgers hebben’ Ardon: ‘Er zijn Nederlandse influencers met dit soort boodschappen die een half miljoen volgers hebben. En video’s die viraal gaan, bereiken een veelvoud hiervan.’ Uit Brits onderzoek blijkt dat 80 procent van de jongeren daar de Brits-Amerikaanse influencer Andrew Tate kent. De krochten van het internet In de Participatielezing duikt Ardon in de ontstaansgeschiedenis van de manoshpere. Rond de eeuwwisseling gebeurden er in de krochten van het internet al dingen die nu aan te wijzen zijn als de wortels van het gedachtegoed. Ze stuit op extreme verhalen: ‘Die gaan over getraumatiseerde jongens die het gevoel hadden dat ze er niet bij hoorden. Online vonden ze elkaar en zo ontstonden hechte gemeenschappen.’ Gedetailleerde theorieën De incel-beweging van mannen die onvrijwillig geen seks hebben, stamt ook uit die periode. ‘In die community werd de frustratie over geen vriendin kunnen krijgen gekoppeld aan vrouwenhaat’, legt Ardon uit, ‘omdat vrouwen alleen mannen willen die voldoen aan de strikte normen. Ze ontwikkelden daar extreme theorieën bij, die tot in detail verklaarden waarom zijzelf tot de incels behoorden. Ze analyseerden bijvoorbeeld wat de perfecte mannelijke kaaklijn was. Dit gedachtegoed is nu nog terug te zien, bijvoorbeeld in de online trend Looksmaxxing.’ ‘Het giftige van de manosphere is het idee dat mannen in feite waardeloos geboren worden’ Uiterlijke normen waren voor vrouwen altijd al erg belangrijk, maar voor mannen is dit een relatief nieuw fenomeen: als man kon je voor de tijd van de influencers met hun getrainde lichamen prima succesvol zijn op basis van andere kwaliteiten. Op zich is er volgens Ardon niets mis mee dat jongens en mannen gestimuleerd worden om te sporten, maar: ‘Het giftige van de manosphere is dat het vertrekt vanuit het idee dat mannen in feite waardeloos geboren worden en dat dit de enige optie is om succes te kunnen hebben.’ ‘Er wordt vaak te simpel over gedacht. ‘Er is toch niks mis met mannelijkheid?’ zeggen ze dan’ En dat is volgens Ardon belangrijk om bij stil te staan: ‘Er wordt vaak te simpel over gedacht. ‘Er is toch niks mis met mannelijkheid?’ zeggen ze dan. Dat zou het inderdaad niet zijn als het vanuit een positieve en zelfaccepterende beweging voort zou komen. Maar nu is een heel belangrijke vraag: waar worstelen jongens en mannen toch mee? Dat moet wel heel diep gaan als ze gaan geloven in overtuigingen als dat liefde altijd enkel transactioneel is, dat is zo’n keihard wereldbeeld.’ Verklaringen In de Participatielezing legt Ardon een aantal tendensen bloot die mogelijk verklaren waarom jongens en mannen zich aangetrokken voelen tot de manosphere. De kern van het issue is volgens haar dat het beeld van hoe mannen zouden moeten zijn tegenwoordig zo enorm sterk is. ‘Jongens zitten vast in de box van mannelijkheid, ze mogen niet onzeker zijn. Maar daaronder zit vaak juist wel een behoefte om zacht te zijn, en daar is dus geen ruimte voor. Zeker niet in de competitieve samenleving van nu.’ Effectief reageren Ze werkt dit tijdens de lezing verder uit, en dat helpt om op een effectieve manier te kunnen reageren op de manosphere-denkbeelden. ‘Als je weet waar het vandaan komt en hoe het in elkaar steekt, dan herken je uitingen in de mainstream ook beter als uitvloeisels van de manosphere.’ ‘Als ik maar één ding mee zou mogen geven, dan is het dat repressie niet de manier is’ Ardon ziet het overigens als een vraagstuk waar de hele samenleving iets mee moet: ‘Niet alleen beleidsmakers of sociaal professionals, maar ook alle ouders, elke docent. Als ik maar één ding mee zou mogen geven, dan is het dat repressie, dingen verbieden en jongens en mannen wegzetten als gevaarlijk en risicovol niet de manier is. In het Verenigd Koninkrijk is dat een veel gekozen aanpak, maar het werkt niet. Hiermee creëren we weerstand en vervreemden we jongens en mannen juist.’ Verlieservaringen Ardon bepleit om juist met een open en empathische houding te kijken naar de huidige omstandigheden van jongens. Een deel ervaart al dan niet terecht verlies, signaleert ze. Ze haalt daarbij onderzoek aan dat laat zien dat jongens – veel meer dan meisjes – uit arme wijken en gezinnen daar hun hele levensloop last van hebben. Ze wijst ook op recente Nederlandse cijfers. ‘Bij de vrouwen ligt het percentage dat een universitaire bachelor haalt, 8 procent hoger dan bij de mannen. Ik heb de indruk dat hier nu minder aandacht voor is dan toen het andersom was.’ Uitnodigende houding Een terechte beleidsvraag zou daarom kunnen zijn hoe het komt dat vrouwen het beter doen in het onderwijs. En in het algemeen zouden we wat Ardon betreft een meer uitnodigende houding moeten aannemen tegenover mannen, zodat die de ruimte voelen om over hun mentale issues willen praten. Ze juicht het initiatief van een aantal (oud)profvoetballers die dit onder andere in de documentaire Echte mannen huilen niet promoten, dan ook van harte toe. Tegenover de verliesgevoelens kan een positieve boodschap van rolmodellen ook helpen, stelt Ardon tot slot: ‘Zoals Tim Hofman, die laat zien dat spieren prima samen kunnen gaan met nagellak. Of de voormalig commando Dai Carter, met zijn missie voor mentale kracht en aandacht voor emotionele en spirituele vaardigheden.’ Participatielezing 2026: praktische informatie en aanmelden Datum: donderdag 23 april 2026. Tijd: 15:00 – 17:00 uur. Inloop vanaf 14:30 uur. Locatie: Debatpodium Arminius, Museumpark 3, 3015 CB Rotterdam. Toegang: Gratis. Meld je aan via dit formulier (zie onderaan de pagina). Dit artikel verscheen eerder bij Sociale Vraagstukken. Tea Keijl is freelancejournalist.

Door: Foto: Djoeke Ardon Foto door Amber Witsenburg
Quote du Jour

Quote du Jour | A whole civilization will die tonight

, door

Donald Trump heeft zijn oorlogsretoriek weer wat opgeschroefd. Terwijl 4 astronauten met een enkele foto de gehele mensheid omvatten en de kwetsbaarheid van onze planeet tonen, zegt deze megalomane narcistische alzheimerpatiënt:

A whole civilization will die tonight, never to be brought back again. I don’t want that to happen, but it probably will

Ondertussen waarschuwt de Amerikaanse democraat Ted Lieu het leger:

Dear @thejointstaff: The UCMJ and federal law prohibit war crimes. Striking civilian infrastructure that causes disproportionate civilian harm constitutes war crimes. You will disobey those illegal orders.

If you commit war crimes, the next Administration will prosecute you.

Foto: Niklas Jonasson on Unsplash

De geopolitieke strijd om de noordpool

, door

Ooit was klimaatopwarming de belangrijkste bedreiging van het noordpoolgebied. Aangevoerd door een Amerikaanse vicepresident maakte de wereld zich zorgen over de toekomst van de ijsbeer, de zeehond en de rest van de planeet. Het afgelopen jaar ging het vooral over de oorlogsdreiging van de huidige Amerikaanse president die zijn imperium wil uitbreiden ten koste van de veiligheid in de wereld. Onder grote Europese druk heeft hij zijn besluit om Groenland te annexeren on hold gezet. Er moet eerst elders in de wereld een oorlog worden uitgevochten. Maar dat betekent niet dat hij heeft afgezien van grotere militaire invloed in het noordpoolgebied.

Volgens een bericht van de New York Times zijn de Verenigde Staten onderhandelingen begonnen met Denemarken over toegang tot drie extra bases in Groenland, waaronder twee die eerder door Amerikanen zijn verlaten. Dit zou de eerste Amerikaanse uitbreiding in het land in decennia betekenen, aldus een hoge generaal van het Pentagon, generaal Gregory M. Guillot. “Ik werk samen met ons departement en anderen om meer havens en vliegvelden te ontwikkelen, wat onze minister en de president meer mogelijkheden biedt, mochten we die in het noordpoolgebied nodig hebben.” Het plan is in het geheim ontwikkeld en noch de VS noch Denemarken was bereid er commentaar op te leveren. Wel is duidelijk dat Denemarken weinig tegen de nieuwe Amerikaanse expansie kan ondernemen. De aanwezigheid van Amerikaanse bases is in de jaren vijftig overeengekomen. Hetzelfde verdrag dat Denemarken gebruikte tegen de recente claim van Trump om Groenland te annexeren wordt nu door het Pentagon ingezet om van de Denen medewerking te krijgen voor versterking van de militaire aanwezigheid van de VS. 

Foto: Enric Borràs (cc)

Satellietfoto’s

, door

COLUMN - Kijkt u eens naar onderstaande twee satellietfoto’s, met dank aan Google Earth.


Het is winter, 16 december 2019 om precies te zijn, en de mensen die in dit deel van onze planeet wonen (boven: N 31.546518 E 34.548088; onder: N 31.542875 E 34.486812), wonen te midden van behoorlijk wat groen. Tuinen waarschijnlijk, zelfs op de onderste satellietfoto – midden in een stad -beslaan ze behoorlijk wat oppervlak. En ondanks dat het winter is, oogt het allemaal behoorlijk groen. Wat wil je ook. Op 31 graden noorderbreedte zit je in de subtropen.

Op 17 augustus 2023 is dat niet heel erg veranderd. Eigenlijk is alleen de kwaliteit van de satelliet camera’s wat verbeterd.


U kunt op deze foto’s de rijen bomen, die soms op de foto’s van vier jaar daarvoor ook zichtbaar zijn, veel beter zien. Dit zijn niet zomaar tuinen, het zijn boomgaarden en akkers, zelfs in de stad.

Drie maanden later, op 24 november 2023 is op beide plekken de situatie volledig veranderd. Alle groen is verdwenen, en dat ligt niet aan het feit dat het winter is, dat had u in december 2019 al gezien.


Wat u daar ziet zijn tanktracks, op elke vierkante centimeter tussen de bebouwing heeft de rupsband van een tank gereden. Dit zijn twee plekken in Gaza, 48 dagen later. En wat u hier ziet, kunt u op Google Earth op meer plekken in Gaza zien. Een strook van 7 kilometer lang langs de kust bijvoorbeeld, vanaf de bestandslijn uit 1947 naar het zuiden, van ongeveer 600 tot 1500 m breed is op de schop gegaan. Niet alleen is alle groen er verdwenen, alle ruimte tussen de huizen, ook waar geen groen was, bestaat uit uitsluitend tanktracks van iets meer dan drie meter breed.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Yasmine Hamdan – I remember to forget

, door

Wat zou er in de hoofden van de mensen gebeuren die nu in de gebieden wonen die gebombardeerd worden door Amerika en Israël? In Libanon, in Iran, in Gaza.

Bomkraters, puinhopen, doden en gewonden laten ongetwijfeld onuitwisbare herinneringen achter.

De uit Libanon afkomstige Yasmine Hamdan (tegenwoordig in Frankrijk wonend) zingt:

I remember to forget
It’s foul from within

Volledige tekst (Engels vertaling) hier op haar website.

Foto: Nationaal Archief on Unsplash

Wachten we op de volgende watersnood?

, door

ACHTERGROND - door Bart Ossendrijver

Talloze keren heeft het water in Nederland hoog gestaan. Meestal hielden de dijken stand. Soms niet, met alle gevolgen van dien: verdronken vee, verwoeste huizen, hoog water in de straten. Pas nádat de ramp zich voltrok, werden de dijken verhoogd en de noodplannen herschreven. Tegelijk is het een kwestie van tijd voordat de volgende ramp zich voordoet.

Je zult het nog wel weten uit de lessen op de basis- en middelbare school. Zo’n zeventig jaar geleden moesten de Zeeuwen dagenlang op hun daken schuilen vanwege de doorgebroken dijken. Een enorme ramp, maar niet geheel onverwacht. Nederland ligt in een delta, een kwetsbare plek waar het water een continue dreiging vormt. De rivier rukt op vanuit het binnenland, de zee vanuit de kust. Ertussenin ligt een laaggelegen strook grond, blootgesteld aan overstromingsrisico. Toch wonen we hier graag vanwege de vruchtbare grond en economische voordelen. Wereldwijd wonen er 500 miljoen mensen in delta’s, bijv. in steden als Rotterdam, New Orleans, Dhaka & Guangzhou. Als je op Europese schaal kijkt is heel Nederland een delta. We liggen tussen de bergen, waar vanuit grote rivieren ons land doorstromen richting de Noordzee. Grootschalig menselijk leven op deze plek is alleen mogelijk door hoge dijken, diepe geulen en sterke pompen. Zijn die nog wel opgewassen tegen de effecten van de klimaatcrisis in de vorm van oprukkend water?

Foto: Fröknarna Salomon door Anders Zorn, via Wikimedia Commons, Public domain

Gezellig onvertaalbaar

, door

Er bestaat een genre op het internet dat je de onvertaalbare-woordenlijst zou kunnen noemen. Het werkt zo: iemand verzamelt een stuk of wat woorden uit diverse talen waar geen equivalent voor bestaat in de taal aller talen, het Engels, zet er een foto van een aquarel bij als illustratie. Het Japanse komorebi (zonlicht dat door bladeren valt), het Deense hygge (een soort gezelligheid, maar dan op zijn Deens), het Portugese saudade (een soort weemoed, maar dan op zijn Portugees). Het zijn als je genoeg van dit soort woordenlijsten leest altijd dezelfde woorden, en trouwens ook altijd dezelfde aquarellen.

Het Nederlands komt in zulke lijstjes weinig voor, en dat is een schandvlek voor de mensheid. Wij hebben namelijk ook een aardig arsenaal aan woorden waarmee vertalers worstelen. Hieronder een poging tot inventarisatie; met de kanttekening dat ‘onvertaalbaar’ natuurlijk flauwekul is. Mededelingen in iedere taal kunnen worden omgezet in iedere andere taal. Maar we moeten iets doen voor onze language marketing.

Hier zijn er alvast zeven, het lijstje valt natuurlijk uit te breiden. Deze zijn er op geselecteerd om mensen te laten denken dat sprekers van het Nederlands een bijna net zo unieke kijk op de wereld hebben als Japanners, Denen en Portugezen.

1. Uitwaaien

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Closing Time | Dam Mast Qalandar

, door

–

Leent traditionele qawwali zich voor Europese klassieke orchestratie? Behoorlijk goed, zo blijkt uit deze co-productie tussen dit qawwali-ensemble onder leiding van Abi Sampa het Schots kamerorkest.

Samen met Rushil Ranjan ontwikkelde Sampa het concept van ‘orchestral qawwali’. Hadden ze net pech dat ze in de coronatijd begonnen…

Foto: David Lisbona (cc)

Het CIDI: van waakhond tot medeplichtige

, door

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël was natuurlijk nooit neutraal, maar het presenteerde zichzelf wel zo: als een organisatie die feiten checkt, nuance bewaakt en het debat zuiver houdt. Dat zelfbeeld klopt al jaren niet meer, en de feiten laten inmiddels weinig ruimte voor twijfel. Wie het publieke optreden van het CIDI volgt, ziet een organisatie die steeds dieper verstrikt raakt in bondgenootschappen met partijen en personen die zelf een lange geschiedenis hebben van uitsluiting, racisme en complotdenken. Dat is geen toeval. Het is het logische gevolg van een organisatie die haar eigen bestaansrecht koppelt aan de verdediging van de Israëlische staat, ongeacht de koers die die staat vaart.

Want die koers is onmiskenbaar: Israël radicaliseert ook al decennia. Netanyahu presenteerde eind 2022 de meest extreemrechtse regering in de geschiedenis van Israël, met als minister van Nationale Veiligheid de extremist Itamar Ben-Gvir, in 2007 veroordeeld wegens terrorisme en aanzetten tot racisme. Bezalel Smotrich, die openlijk opriep tot annexatie van de bezette gebieden, werd verantwoordelijk voor het nederzettingenbeleid op de Westelijke Jordaanoever. Haaretz-hoofdredacteur Aluf Benn schreef dat de verandering van Israël diepgaand en onomkeerbaar is: de overwegend seculiere en progressieve versie van Israël die ooit tot de verbeelding van de wereld sprak, is allang voorbij.

Closing Time | Amidinine

, door

Nog zo’n bandje dat Berber blues beoefent. Toch zijn het geen groentjes: Tissaliwen bestaat al sinds 2008 en ontleent zonder schaamte inspiratie aan vergelijkbare artiesten zoals Tinariwen, Terakaft en Bombino.

De groep ontleent haar naam aan de bergketen Tassili n’Ajjer, die zich uitstrekt nabij hun geboortestad Djanet, in het zuidoosten van Algerije.

Quote du Jour

Quote du Jour | Alles voor het geld

, door

Katrin Bennhold van de New York Times spreekt met haar collega David Yaffe-Bellany over zijn onderzoek naar online gokmarkten zoals Polymarket en Kalshi.

David: Wat me opviel, was hoezeer deze sites op games lijken. Ze zijn ontworpen om je erin te lokken. Ik krijg voortdurend e-mails met de boodschap: “Kijk eens naar dit spannende dat er in de wereld gebeurt! Waarom wed je er niet op?” Het gaat ook veel verder dan sport en politiek. Alleen al in december werd er bijna 12 miljard dollar verhandeld op Polymarket en Kalshi, de twee grootste platforms. 

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende