Europese afhankelijkheid van VS & Qatar

Terwijl de doldwaze oranje oempa loempa in het Witte Huis steeds vreemdere fratsen uithaalt zitten de EU-lidstaten (waaronder Nederland) in een drievoudige strategische klem bij de VS: ICT, betalingssystemen en energie. De afhankelijkheid van Amerikaanse ICT hebben we eerder besproken. Voor een grotere onafhankelijkheid op gebied van betalingssystemen zet de EU in op IDEAL opvolger WERO en de digitale Euro. Dat dat geen overbodige luxe is laten de ervaringen van de rechters van o.a. het Internationaal Strafhof zien. Voor energie resteert een simpele keus: de VS & Saoedi-Arabië achterna als petrostate of China en India achterna als electrostate. De Europese droom van waterstof blijkt net zo vluchtig als het goedje zelf. Veel van de met veel fanfare aangekondigde projecten worden afgeblazen als het aankomt op de investeringsbeslissing, ook de vele pilots met waterstoftreinen, bussen en vrachtauto’s worden een voor een opgedoekt. Batterij-elektrische alternatieven blijken bedrijfseconomisch beter te renderen en dat geldt breder voor investeringen in wat Ember Energy als electrotech bestemd. Wat resteert is een forse overinvestering in waterstofleidingen en een continent breed tekort aan investeringen in het elektriciteitsnetwerk, wat in veel lidstaten leidt tot netcongestie. Petrostate vs electrostate Voor de EU ligt de electrostate meer voor de hand dan petrostate. Europa is afhankelijk van import van olie, gas en uranium. Een afhankelijkheid die pijnlijk duidelijk werd bij de Russische inval in Oekraïne, waarmee de toegang tot goedkoop Russisch aardgas werd afgesneden. De afhankelijkheid van Russisch gas werd in hoog tempo omgebogen in afhankelijkheid van de import van duurdere LNG uit vooral de VS en het Midden-Oosten. In sneltreinvaart werden importterminals voor LNG gerealiseerd, de afhankelijkheid van Russisch uranium bleef. Nu blijkt de nieuwe afhankelijkheid van de VS en Qatar ons niet ongevoelig te maken voor prijsschokken, al valt de impact vooralsnog mee vergeleken met het prijseffect van de Russische invasie in Oekraïne. Ondertussen hangt een groot deel van de Europese energie-intensieve industrie in de touwen. Het lukt niet of moeilijk om te concurreren tegen landen die zelf goedkope brandstoffen hebben of die inzetten op electrotech, zoals China en inmiddels ook India. Netcongestie en strikte regels voor plaatsing van zonnevelden en windturbines maken het ingewikkeld voor de Europese industrie om dezelfde stappen te nemen. Ook is het de vraag welke producten we nog waar willen en kunnen maken in de EU. In China werken ze hard aan het verplaatsen van de aluminiumsmelters van kolenrijke delen naar gebieden met meer hernieuwbare elektriciteit. Voor de EU vergt een soortgelijke herschikking een terugkeer naar de wortels van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Alleen dit keer met de bredere vraag waar binnen de EU welke energie-intensieve basisindustrie het best gevestigd kan worden. Wat tot pijnlijke keuzes voor de grote Nederlandse basisindustrie kan leiden. Gelukkig functioneert de interne arbeidsmarkt van de EU inmiddels een stuk beter dan in de jaren 50 van de vorige eeuw. Wat de keuze tussen mee verhuizen of omscholen naar een ander vak niet minder pijnlijk maakt voor de betrokkenen. Waterstof als energiedrager = dood, waterstof als grondstof leeft Waterstof werd lang gezien als de ideale vervanger voor aardgas en diesel. Toen ik 20 jaar geleden bij het ministerie van Economische  Zaken werkte reikte de waterstofdroom van verwarming van huizen tot zwaar transport. Die belofte is zacht gezegd niet waargemaakt. Het verwarmen van huizen gaat gebeuren met warmtepompen of warmtenetten. Een dikke 50 onafhankelijke onderzoeken laten inmiddels zien dat verwarmen met waterstof te duur is en blijft. Personenauto's worden elektrisch, Europese en Amerikaanse autobouwers stribbelen tegen. Wat ze in hun eigen markt misschien wat marktaandeel oplevert, maar wat ze forse klappen oplevert op de exportmarkt in China, Afrika, Zuid-Amerika en Azië. En wat grote kansen biedt voor Chinese autobouwers, zoals BYD en GEELY. Ook bij bestelbussen, bussen en vrachtverkeer is inmiddels duidelijk dat het elektrisch gaat worden i.p.v. waterstof. Een markt die wederom gedomineerd wordt door Chinese bedrijven, zoals BYD en Yutong. En niet te vergeten door Chinese batterijproducenten, zoals CATL. Duurt laden te lang? Dan verwisselen we toch de batterij binnen 5 minuten... https://youtu.be/XHgw2FLBbGg?si=iaKQt0XniEAd5Ugj In China steeg het aandeel elektrische vrachtwagens in  2025 naar ruim 20% van de nieuwe verkopen. De verkoop van LNG vrachtwagens begint er al onder te leiden. De huidige oorlogen in het Midden-Oosten en de prijsstijgingen die daar het gevolg van zijn zal de omslag naar elektrische vrachtwagens eerder versnellen dan vertragen. De kosten van een elektrische vrachtwagen lagen namelijk al lager voor de huidige prijsstijgingen. Kernenergie als redder in nood? Het Nederlandse kabinet zet in op vier nieuwe kerncentrales. De oorspronkelijke verwachting was dat de eerste twee daarvan in 2035 zouden draaien. Gelet op de ervaringen in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de VS en Finland was dat altijd al lichtelijk optimistisch. Wie in eigen land beter zou kijken had ook beter kunnen weten. De oorspronkelijke planning voor de nieuwe onderzoeksreactor in Petten (Pallas) was dat deze rond 2015 operationeel zou zijn. Vorig jaar februari constateerde NRC dat er niet veel meer was dan een bouwput in de duinen. Dat is dik 10 jaar vertraging. Gaan we daarvan uit dan kunnen de nieuwe kerncentrales vanaf 2045 helpen de energieprijs te verlagen, tenzij we de route van Ontario, Canada, volgen. Daar is het elektriciteitstarief met 29% gestegen om de bouw van een nieuwe SMR en de levensduurverlenging van bestaande kerncentrales te bekostigen. Hoe dan ook, voor de korte termijn hoef je op kernenergie niet te rekenen. Afschaffen milieuregels en afzwakken klimaatbeleid als oplossing? Uit berichtgeving van DeSmogBlog en ExxonKnew is duidelijk dat Amerikaanse olie- en gasbedrijven al een tijd volop inzetten op het verder afzwakken van Europese methaan regelgeving en de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Deze laatste richtlijn bevat regels voor verslaglegging over milieu-impact en arbeidsomstandigheden in de keten. Er ligt een voorstel dat al fors is afgezwakt door een coalitie van extreem- en centrumrechtse Europarlementariërs, die achter de schermen behoorlijk onder druk zijn gezet door met name Amerikaanse fossiele energiebedrijven. Want geeft nou toe: hoe kan een olie- en gasbedrijf als Exxon z'n keten nou in de gaten houden, als het bedrijven als Nestle en Mars wel lukt met de  tienduizenden boeren in hun toeleveringsketen? Het verwaterde compromis is voor Exxon en Chevron nog steeds te veel. Ze zetten, samen met de American Petroleum Institute, hun lobby onverminderd door. Gesteund door pr-bedrijf Teneo. Alleen is het, net als bij Amerikaanse ICT, verstandig om minder olie en aardgas te verbruiken. Zowel olie- als gasprijzen worden bepaald op de wereldmarkt, met aanvoerketens die makkelijk te verstoren zijn en grote impact op de prijs kunnen hebben. Als Azië meer betaalt, gaan de olie- en gastankers die kant op. De beste manier om de prijs van energie te verlagen, zeker van elektriciteit, is zorgen dat de duurste producent zo min mogelijk draai-uren maakt. De duurste centrales zijn gascentrales. Meer windenergie, zonne-energie en energieopslag om elektriciteit uit uren met veel productie en lage prijzen op te slaan voor gebruik in dure uren is de snelste en makkelijkste manier om de invloed van aardgas op de stroomprijs te verlagen. Opslag in de vorm van warmte vermindert het aardgasverbruik voor verwarming en proceswarmte. Puzzelen voor ondernemers In gebieden met netcongestie betekent dit vaker zonnepanelen en windturbines achter de meter van een bedrijf, vaker afschakelen van de zonnepanelen en windturbine, of meer energieopslag voor momenten dat er wel ruimte is om terug te leveren. Of opslag in de vorm van warmte, die bruikbaar is op een later moment. Een voorbeeld uit m'n eigen stad: in de haven wil de gemeente de schepen over laten schakelen op walstroom, de bedrijven in de haven willen hun voertuigen en werkprocessen elektrificeren. Zon op dak is een leuke oplossing van voorjaar tot herfst, maar biedt te weinig elektriciteit van de herfst t/m het voorjaar. Het netwerk zit nog wel een paar jaar op slot, er passen een à twee windturbines. Die leveren geen goedkope stroom, want heel groot kunnen ze niet worden vanwege de beperkingen in het gebied en met netcongestie is het de vraag of ze hun stroom altijd mogen leveren, of dat ze zo nu en dan af moeten schakelen. Maar ja: de keus is duurdere extra stroom of geen extra stroom. Wat in ieder geval niet gaat helpen is nieuwe LNG-terminals bijbouwen, wachten op kernenergie of blijven dromen van waterstof. De ontwikkelingen in China en India laten zien dat de (voor sommige partijen pijnlijke) waarheid is dat wind, zon, water en energieopslag (in de vorm van warmte of elektriciteit en al dan niet op wielen) de werkpaarden van de energietransitie en energieonafhankelijkheid zijn. En voordat je begint over het aandeel duurzaam in het primaire energiegebruik raad ik je aan dit stuk te lezen. We hoeven het primaire energiegebruik namelijk niet te vervangen, we hoeven enkel het nuttig energiegebruik te vervangen. Dat deel van het primair energiegebruik dat we gebruiken voor arbeid of warmte. En als we dat doen m.b.v. elektronen i.p.v. moleculen dan hebben we een stuk minder windturbines en zonnepanelen nodig...

Closing Time | Going in Circles

Het jaar was 1971 en Isaac Hayes bracht zijn opvolger uit van zijn succesvolle thema-album van de blaxploitation film Shaft.

Hoofdzakelijk een cover-album, ‘Black Mozes‘ bezong het verdriet dat Hayes onderging gedurende zijn mislukte huwelijk. “A wondrously crafted, intense evocation of the vagaries of love gone bad”, aldus muziekchroniqueur Rob Bowman

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Minister Memory 2026

Sargasso presenteert: Minister Memory Kabinet-Jetten

En daar zijn we weer! Na even een kabinetje overgeslagen te hebben wegens verregaande geen zin,  zijn we nu terug met een volledige verhervernieuwde versie! Dus: ook zo’n moeite om alle nieuwe ministers te onthouden? Wil je iedereen verbazen dan wel vervelen met je kennis van het nieuwe kabinet? Speel dan nu Minister Memory. Match de ministers en hun departement in zo min mogelijk tijd en/of beurten. De eerste editie (Balkenende-IV) verscheen in 2007 op GeenCommentaar, de tweede editie (Rutte-I) volgde in 2010.

Laat je highscores achter in de comments voor eeuwige roem. Als je ze eenmaal allemaal kent zou je bijna gaan hopen dat het kabinet zo lang mogelijk blijft zitten. Is Minister Memory te makkelijk voor je? Werk je thuis? Of heb je gewoon te veel tijd? Speel dan de pro-versie en match naam én gezicht én departement.

En mocht je een hekel hebben aan memory, dan is er natuurlijk ook nog dit alternatief, met dank aan Arjen Lubach

Speel Minister Memory hier.

Speel de pro-versie hier.

Foto: jensenartofficial on Pixabay

FTM en De Correspondent: onaf­hankelijker van Amerikaanse tech (en iedereen mag meekijken)

NIEUWS - De journalistieke platforms Follow The Money (FTM) en De Correspondent hebben aangekondigd samen te gaan werken om onafhankelijker te worden van Amerikaanse tech. Zowel FTM als De Correspondent schrijven al langer kritische verhalen over de afhankelijkheid van Amerikaanse techsector. Ondertussen zitten hun eigen platforms vol met Amerikaanse technologie. Tijd om afscheid te nemen.

De zoektocht naar Europese alternatieven

Daarom zetten ze nu de volgende stap: ze stoppen met Amerikaanse technologie en gaan op zoek naar Europese alternatieven. De verwachting is dat overstappen op andere software geld gaat kosten en frustraties opleveren. Tegelijkertijd vinden ze het een interessant journalistiek proces, want veel meer bedrijven, overheden en individuen zijn bezig met vergelijkbare afwegingen en keuzes. Daarom willen FTM en De Correspondent het transparant doen en mag iedereen meekijken. Waarbij ze hopen dat anderen hun eigen ervaringen met hen willen delen.

FTM geeft op de website een overzicht van de Amerikaanse tech die ze gebruiken in hun werkproces. En de eerlijkheid gebied te zeggen dat ook de redactie van Sargasso verschillende Amerikaanse platforms gebruikt. De website wordt gehost door Leaseweb, op Europese servers. De redactie maakt gebruik van verschillende diensten van Google voor de onderlinge samenwerking, en net als FTM gebruiken we Slack voor onderlinge communicatie. Ook voor ons wordt het dus een interessante ontdekkingsreis om te volgen. Dat kan door je aan te melden op de speciale nieuwsbrief van FTM.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Closing Time | Building a Mountain

Nog maar eentje van Tori Amos dan. Nu niet uit haar vroege periode, maar een van vorig jaar. Kennelijk ook verkrijgbaar als prentenboek.

Een van de wetten van de muziek is dat een overtuigend stuk een spanningsboog opbouwt, die toewerkt naar een climax, een apotheose, waarna de spanning wegzakt. Je merkt aan haar late werk duidelijk dat de inmiddels 62-jarige Amos dat besef met de jaren is kwijtgeraakt.

Foto: © Sargasso logo Kort copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Wordt het niet eens tijd voor ‘onze krant’?

Grote kranten zijn bijna overal in het bezit van een relatief klein aantal rijke mensen. Welke invloed oefenen zij uit op personeelsbeleid en berichtgeving als deze bijvoorbeeld onwelgevallig is voor hun klasse?

Wordt het niet tijd voor (bijv.) een stewardship owned dagblad/krant of iets met een collectief model?

Ik ben abonnee van best wat kranten en nieuwsbladen omdat ik denk dat goede journalistiek de beste bescherming biedt tegen democratisch verval. Maar ik zou graag bijdragen aan een krant waar leden (lezers) en journalisten samen volledig in controle zijn over de bedrijfsvoering. In plaats van een paar veel te machtige Belgen, laat staan Jeff Bezos.

Foto: British Library on Unsplash

De grote koloniale oorlog

Chris Kaspar de Ploeg herschrijft in zijn trilogie ‘De Grote koloniale oorlog’ vijfhonderd jaar geschiedenis vanuit het gezichtspunt van kolonialisme, racisme en het verzet van onderworpen volken, arbeiders en vrouwen. Deel 1 gaat tot en met de Tweede Wereldoorlog. Het is een indrukwekkend werkstuk gebaseerd op een enorm aantal bronnen. Die leveren verrassende feiten en gezichtspunten op die de westerse beeldvorming van de Tweede Wereldoorlog en alles wat er aan voorafging op scherpzinnige wijze corrigeren en vooral ook aanvullen.

De oorlog is in de meeste populaire verhalen een conflict tussen staten met een hoofdrol voor de leiders. Onze vijand was Duitsland, de kwade genius was Adolf Hitler. Vorig jaar, bij de 80e herdenking van de bevrijding, fietste ik door een Drents dorp waar aan elke boom vlaggen van bevrijders hingen: Canadese, Amerikaanse, Franse en Britse. Ik miste de vlaggen van de Sovjets die met hun Rode Leger de nazi’s de genadeklap hebben gegeven, ook al kwamen ze uiteindelijk niet zo ver als Drenthe. Grote verbazing. De rol van Sovjet-Rusland is na de oorlog snel ondergesneeuwd onder de Koude Oorlogspropaganda. Zoals ook het in de westerse landen virulente antisemitisme. Na de bevrijding was er voor de verschrikkingen van de holocaust lange tijd slechts beperkte aandacht. De bezetting van ons land door een vreemde mogendheid stond centraal en niet het fascisme. Dat was voor velen, zeker in de jaren dertig, niet het grootste probleem. De Ploeg citeert in zijn boek diverse Amerikaanse en Britse autoriteiten die zich positief hebben uitgelaten over het fascisme als tegenwicht tegen socialisme en communisme. En die ook niet vies waren van antisemitisme en racisme. Zo toonde Churchill zich in de jaren twintig enthousiast over het verbod van linkse partijen door Mussolini. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk steunden met een geheim pact de bezetting van Ethiopië door de Italiaanse fascisten.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | Pretty Good Year

Ik heb er nog eens verscheidene lijstjes met Beste Albums van de jaren ’90 op nageslagen, maar op de een of andere manier lijkt Tori Amos’ Under The Pink vergeten, terwijl dat volgens mij dus wel gewoon het beste album uit haar carrière is.

Werkelijk elk nummer op die plaat is de moeite waard.

Merkwaardig genoeg wordt haar debuut-CD Little Earthquakes dan wel weer genoemd (Pitchfork, Classic Rock History). Ook niet slecht, maar wat mij betreft staat die toch echt op nummer 2.

Foto: Dennis Maliepaard on Unsplash

De VS zet mensenrechten en democratie wereldwijd onder druk

Het wereldwijde mensenrechtensysteem verkeert in gevaar. Onder de meedogenloze druk van de Amerikaanse president Donald Trump, en voortdurend ondermijnd door China en Rusland, wordt de op regels gebaseerde internationale orde verpletterd, waardoor de structuur waarop mensenrechtenverdedigers zijn gaan vertrouwen om normen te bevorderen en vrijheden te beschermen, dreigt te verdwijnen.’ Zo opent directeur Philippe Bolopion van Human Rights Watch het jaarlijkse rapport over de mensenrechtensituatie van deze organisatie. En dan heeft hij Gaza nog niet genoemd. 

Er is sprake van een ‘democratische recessie’ en die is niet begonnen bij de herverkiezing van Trump, schrijft Bolopion. Het is een langer lopende trend. ‘Volgens sommige maatstaven is de democratie nu terug op het niveau van 1985, met 72 procent van de wereldbevolking die onder een autocratisch regime leeft. Rusland en China zijn vandaag de dag minder vrij dan 20 jaar geleden. En dat geldt ook voor de Verenigde Staten.’ En minder democratie gaat hand in hand met schending van mensenrechten. Trump kan verantwoordelijk gesteld worden voor de recente export van deze trend. ‘Trump heeft autocraten aangemoedigd en democratische bondgenoten ondermijnd. Terwijl hij sommige gekozen leiders in West-Europa berispte, spraken hij en hoge functionarissen hun bewondering uit voor extreemrechts in Europa. Hij steunde autocraten zoals de Hongaarse premier Viktor Orbán, de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan en de Salvadoraanse president Nayib Bukele, terwijl hij tegelijkertijd de decennialange Amerikaanse steun aan de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman en de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi voortzette.’ En waar mogelijk proberen de zakenlieden uit zijn omgeving namens hem invloed te krijgen op regeringen en parlementen om hen onwelgevallige besluiten af te blazen of terug te draaien. Zo werd het Afrikaanse Lesotho gedwongen Musk tegemoet te komen met een versnelde vergunning voor Starlink nadat Trump het land extreem hoge invoerrechten had opgelegd. Lesotho verdiende namelijk goed aan de export van spijkerbroeken naar de VS maar importeerde volgens Trump te weinig uit zijn land. 

Closing Time 🪶 Indigenous Revolution

Subtitles ▶️ CC
Amerika kende een enorme diversiteit aan inheemse volkeren, verspreid over het hele continent. In de Verenigde Staten alleen al zijn er momenteel 574 federaal erkende stammen.
Hier zijn enkele van de bekendste groepen per regio:
Noord-Amerika
  • Cherokee: Historisch gezien een van de grootste groepen in het zuidoosten.
  • Navajo (Diné): De grootste federaal erkende stam, voornamelijk in het zuidwesten (Arizona/New Mexico).
  • Sioux (Lakota/Dakota): Bekende stammen van de Great Plains.
  • Inuit: Inheemse volkeren in de arctische gebieden van Alaska en Canada.
  • Andere bekende groepen: Apache, Cheyenne, Iroquois, Blackfoot en Nez Perce.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Vorige Volgende