Braziliaanse indianen krijgen hetzelfde lot als de Aboriginals in Australië

“Wij gaan hetzelfde doen met de indianen als jullie deden met de Aboriginals” (videofragment). Curt Trennepohl, directeur van het Braziliaanse milieu-instituut IBAMA en medeverantwoordelijk voor de aanleg van de omstreden Belo Monte stuwdam dacht dat de camera de kamer uit was …maar de microfoon op het jasje van zijn gesprekspartner stond nog aan. In het Australische programma 60 Minutes (aflevering: Damned) liet Trennepohl weten dat zijn enige rol is ‘die van het minimaliseren van de impact’. Strikt genomen klopt dat ook, maar zijn voorganger trad af omdat hij zijn akkoord voor de aanleg van deze megadam in het Amazonewoud niet wilde geven. Door de aanleg van het stuwmeer en het afdammen van de waterloop zullen veel Braziliaanse indianen hun bestaansmiddelen verliezen en gedwongen worden om te verhuizen. Toen de presentatrice Allison Langdon hierop doorvroeg liet Trennepohl het interview beëindigen. Hij wilde nog wel even met haar onder vier ogen spreken. De cameraman werd de kamer uitgebonjourd maar de woorden van de IBAMA directeur werden -zonder dat hij zich daarvan bewust was- vastgelegd door een microfoon.

Om zijn standpunt te verduidelijken trok de directeur van IBAMA de vergelijking met de Aboriginals in Australië (red: ook zij stonden immers expansie van mijnbouw en landbouw in de weg). Langdon is vervolgens journalistiek zo gewiekst dat ze Trennepohl in de mond legt dat de Brazilianen hetzelfde gaan doen met de indianen als de Australiërs met de Aboriginals. Wellicht wat manipulatief van deze dame maar zijn bevestigende antwoord klinkt ook wel weer heel vastberaden: “yes, yes, yes!”. Het blijft natuurlijk wel de vraag of deze Braziliaan exact weet wat er met de Aboriginals is gebeurd? In de 19de eeuw loofde de Australische kolonisten een premie uit voor iedere gedode Aboriginal. Of Trennepohl hierop ja zei is nog maar de vraag? Het kan ook een droge wetenschappelijke constatering zijn geweest dat er van de Braziliaanse indianenstammen straks weinig meer over is en dat IBAMA als pianospeler daar toch geen invloed op heeft. Hoe dan ook is de uitspraak van deze directeur een grote PR-blunder voor de Braziliaanse overheid.

  1. 1

    Heel langzaam begint het bij Carlos te dagen dat groene energie ook niet alleen maar rozegeur en maneschijn is. Moeten de Brazilianen dan toch maar een kolen of een kerncentrale bouwen of zullen we ze gewoon verbieden zich economisch te ontwikkelen?

  2. 2

    AntonB, waar heb ik ooit geschreven dat waterkracht de Heilige Graal is? Waar lees je dat ik volledig kritiekloos ben tegenover de negatieve impact en haalbaarheid van wind- en zonne-energie? Wat weet je nu werkelijk van mijn standpunt over kernenergie? Je beeldt je een soort karikaturaal vijandbeeld in projecteert daar al je afgunst op. Als je zo doorgaat (en je bent al een tijdje zo bezig) kan je maar beter een ander blog zoeken om je vooroordelen te spuien, Sargasso is echt een maatje te groot voor je.

  3. 3

    Ik vind de twee zinnen erna nog wel een stapje verder gaan. De Braziliaan geeft daar in feite toe dat wat hij gaat doen fout is.

    Dat nog even los van dat hij de interviewster de schuld in de schoenen meent te kunnen schuiven van wat de Aboriginals is gebeurd. Beetje vreemde vorm van hypocrisie is dat: Jouw landgenoten deden het in het verleden (maar hebben daar inmiddels spijt van), dus wij mogen het nu ook doen en jij mag je vanwege “jouw” verleden niet bemoeien met onze wandaden.

  4. 4

    Bismarck, het argument “je mag hier niets van zeggen want 100 jaar geleden heeft jouw land/volk…” is inderdaad hypocriet, maar wordt nog regelmatig gebruikt door mensen fouten zaken willen goedpraten.

  5. 9

    # 8

    Ik wilde eigenlijk zeggen dat de massa immigratie en demografische ontwikkelingen bij NWA op termijn hetzelfde effect hebben op de aboriginals van Europa als op van die van Australie, maar als Prediker zich met de discussie gaat bemoeien zie ik er maar van af.

  6. 10

    @9: Dan is het maar goed dat er geen massa immigratie naar Europa plaats vindt, niet? Europese regeringen die geld gaan uitloven per aangebrachte euroaboriginalscalp, dat moeten we namelijk niet hebben.

  7. 11

    Kunnen we Adrie niet gewoon doodnegeren hier? Wat een ziek en zielig figuur dat hij werkelijk bij elk onderwerp de islam er weer bij moet slepen.

  8. 14

    @ Carlos

    Wat heeft afgunst er mee te maken? Ik plaats af en toe een kritische noot op een naar mijn mening wat al te optimistisch of pessimistisch verhaal. O.k. af en toe zijn mijn antwoorden wat tegendraads en pittig geformuleerd maar dat zijn de artikelen hier ook regelmatig, ik heb daar geen probleem mee. Als je alleen maar je eigen opinie gereflecteerd wil zien moet je er een besloten site van maken, als ik dat zou willen zou inderdaad een andere website moeten gaan opzoeken.

    Ik heb niets tegen jouw persoonlijk of willekeurig welke auteur van Sargasso dan ook en waardeer zeker de energie en inzet waarmee de site gemaakt wordt. Wellicht heb ik in dit geval de verkeerde indruk gewekt door in dit geval jouw met naam als auteur aan te spreken, dit was misschien wat minder verstandig. Mocht je dat daardoor persoonlijk opgevat hebben dan hierbij mijn exuses hiervoor.

  9. 15

    Hoho ..fijne post, dank U, echter, ..aboriginal ( Koori is beter) is net zoals eskimo (inuit) of indiaan een top/down whiteheadscheldstempel.

    btw..De oude bewoners in Australie hebben, at this point in time, een behoorlijk gedeelte van hun walkabout land terug en daar komt geen whitehead meer binnen. (behalve ik, vanwege:)

  10. 16

    Okee AntonB, excuus aanvaard. Het schoot me in het verkeerde keelgat, maar dat begrijp jij nu ook.

    @larie, ja dat van die Aboriginals besefte ik toen ik het opschreef, maar niemand had me begrepen als ik had gesproken van Tiwis, Gagudju, Pitjantjatjaras, Mutijulu, Koories of Yolngu. ;-)

  11. 18

    “Hoe dan ook is de uitspraak van deze directeur een grote PR-blunder voor de Braziliaanse overheid.”

    Ongetwijfeld. Het is opmerkelijk dat 60-minutes een Braziliaanse overheidsfunctionaris vond die de Engelse taal machtig is. En tegelijk moet je je afvragen waarom die man er aan toe gaf om een interview in het engels te geven.

    Leuk dat Sargasso zich gaat bezighouden met de PR-blunders van de Braziliaanse overheid. Het gaat om een nagenoeg onontgonnen gebied. Weinig vruchtbaar overigens.

    Dan is de Braziliaanse energie-politiek een interessanter onderwerp lijkt me: ook daar valt een hoop over te zeggen. Ik wil daar zeker niet laatdunkend over doen, maar er staat meer op het spel dan een paar “indianen”.

  12. 19

    Harm, je lijkt mij iemand die daar veel verstand van heeft. Zullen we afspreken dat hier voor 09.00 ‘sochtends een compleet essay over de Braziliaanse energie-politiek staat? Jij als expat in Brazilië hebt dan ook nog eens een paar bonus-uurtjes. Veel succes en tot morgen!

  13. 20

    @19 – Carlos, je overschat me. Maar omdat ik in Brazilie woon hoor ik natuurlijk wel eens het een en ander als ik -wanhopig, omdat het internet weer eens uitgevallen is- ’s avonds het “Jornal Nacional” heb aanstaan.

    Daarover heeft een Braziliaans politicus ooit eens gezegd, dat wanneer hij volledig depressief thuis kwam altijd eerst de Globo aanzette, om er aan herinnerd te worden dat we gelukkig allemaal op weg zijn naar een betere wereld.

    Maar tussen de regels door hoor je wel eens wat, waarvan je je gelijk achter je oren begint te krabben. Zo rekenen ze zich hier rijk met een enorme hoeveelheid olie die is aangetroffen op een diepte vele malen groter als in de Golf van Mexico.

    Uit weer andere berichten (diefstal van laptops met alle gegevens daaromtrent) blijkt dat de Braziliaanse overheid voor de exploitatie zaken doet met dezelfde maatschappij die (deels) verantwoordelijk is voor die ramp in de Golf van Mexico: Halliburton.

    Af en toe hoor je vage plannen dat men van zinnens is om een stilgelegd project voor de opwekking van atoomenergie in Angra dos Reis nieuw leven in te blazen. Maar dit is Brazilie, dus het eerste wat je dan denkt is: eerst zien, dan geloven.

    En wat die dam betreft: De noodzaak om meer energie op te wekken staat buiten kijf. Het is zelfs zo dat hier enige jaren geleden de comsumptie van electriciteit door middel van drastische overheidsmaatregelen op rantsoen gezet werd om te voorkomen dat de boel in het honderd liep: iedereen MOEST het met 20% (als ik me goed herinner) minder doen.

    Dat was vrij lullig, want ik was een van de eersten die systematisch spaarlampen had toegepast en zonne-energie gebruikte voor het verwarmen van water, dus hoe moest ik besparen? Ik werd dus prompt bestraft voor mijn goede gedrag met een fikse boete.

    Maar wat me het meeste steekt is, dat er in Brazilie een enorm potentieel bestaat voor de opwekking van elektriciteit uit wind- en zonne-energie, waar veel te weinig gebruik van wordt gemaakt.

    Nu ben ik zelf een groot voorstander van de decentrale opwekking van energie, maar windmolens zijn hier bijvoorbeeld slechts beperkt verkrijgbaar. Het goedkoopste model voor het oppompen van water dat ik hier tegenkwam was bedoeld voor boerderijen. De capaciteit is dus vele malen groter dan ik nodig heb en de prijs veel te hoog.

    Daarbij komt dat je je er vrij snel van bewust wordt dat je met een andere realiteit te maken hebt. Bij ons wordt bijvoorbeeld alle was met de hand gedaan, omdat -schrik niet- het personeel niet weet hoe je met een wasmaschine moet omgaan, waardoor de levensduur tot ongeveer een jaar beperkt blijft. Aangezien het arbeidsloon vrij laag is, kies je dan maar voor de “groene” oplossing.

    Mijn vrouw wil ook steeds een nieuwe, “goede” auto (we hebben nu een MB 160A die op gas rijdt) en het kost me de grootste moeite om haar aan het verstand te brengen dat die auto prima is, maar dat de Braziliaanse monteurs niet tegen hun taak zijn opgewassen.

    Conclusie: je kunt nou wel proberen om alles decentraal (dus zelf) op te lossen, maar de techniek moet niet die van een “Fusca” (Kever) overstijgen, want anders haal je je alleen maar een hoop ellende op de hals.

    Je ziet, ik weet van niets, maar leef dagelijks met de gevolgen er van.

  14. 21

    bedankt voor je reactie Harm, boeiende lokale observaties, de aanleg van de Belo Monte dam (en belnagrijker nog het complex van misschien wel 100+ stuwdammen stroomopwaarts) wordt ook vooral ingegeven door de energiebehoefte van de mijnbouw sector. het zijn niet alleen de indianen die getroffen worden het gaat om het voortbestaan van het gehele Amazonewoud.

  15. 22

    “De acordo com o site governamental Agência Brasil, Belo Monte será a única usina hidrelétrica do Rio Xingu.”

    “… as empresas CSN, Gerdau e Alcoa haviam anunciado o interesse de fazer parte de consórcios estabelecidos a partir de parcerias estratégicas do empreendimento, já que, entre outros detalhes, irão usufruir da energia em unidades produtivas instaladas no Pará.”

    “Outro professor da UFPA e doutor em ecologia, Hermes Fonsêca Medeiros, defende que a obra geraria milhares de empregos, mas, ao final dela, restariam apenas 900 postos de trabalho, o que levaria a população que se instalou na região ao envolvimento com o desmatamento, pois não há vocações econômicas desenvolvidas na região.”

    Het zou dus gaan om de ENIGE stuwdam in de Xingu.

    Wat daarna volgt lijkt me tegenstrijdig: CSN, Gerdau en Alcoa (staal en aluminium) zouden interesse hebben bij het project, terwijl anderzijds gezegd wordt dat de bouw weliswaar veel arbeidsplaatsen zou opleveren, maar dat er daar uiteindelijk maar 900 van zouden overblijven, omdat er geen lokale projecten in de planning zijn.

    Wel heb je in Para de reeds bestaande Paragominas bauxite mijn, maar die is van de Vale (een voormalige staatsbedrijf en een van de grootste mijnbouwcorporaties ter wereld) en niet van Alcoa.

    Over echte plaatselijke mijnbouw kon ik zo gauw niets vinden. Je hebt natuurlijk de plaatselijke “garimpeiros” (goud- en edelstenen zoekers) die op permanente voet van oorlog leven met de “nativos” en enorm veel schade aan het milieu en buitenproportionele toename van malaria veroorzaken. Hun aanwezigheid wil echter geenszins zeggen dat grootschalige winning lonend zou zijn. De kans bestaat eerder dat die door dit project het veld moeten ruimen en dat zou alleen maar milieuwinst opleveren.

    Het moge duidelijk zijn dat ik geen vriend ben van dit soort grootschalige projecten, omdat ze altijd grootschalige neveneffecten hebben, maar afgezien daarvan vind ik de situatie niet echt duidelijk.

    Dat het voortbestaan van het Amazonegebied op het spel zou staan lijkt me wat overdreven. Aan de andere kant is elke boom die er gekapt wordt eentje teveel.

    Zoals ik al eerder stelde: wat me het meeste steekt is, dat er op het eerste gezicht voldoende kleinschalige alternatieven zijn in de vorm van de exploitatie van wind- en zonne-energie.
    http://www.socioambiental.org/esp/bm/index.asp

    Ik bezie het allemaal met een zekere scepsis. Eén dam zal nog wel lukken, maar het is nog nooit gelukt om die “transamazonica” werkelijk van de grond te krijgen en dat is maar een “gewone” weg, dus voordat die 100+ er komen zal nog heel wat water door die Amazone vloeien. Brazilie is ook het land van de megolomane mislukkingen.

    Maar misschien heb jij wel meer informatie als ik.
    Ik laat me in deze graag beleren.