Boekhouden op de beurs

De aandelenbeurzen beleven de slechtste opening van het jaar ooit. Eén keer per dag kijk ik met enige triestigheid naar de afnemende waarde van mijn aandelen, en heb een sterke aandrang om juist meer aandelen te kopen en daarmee zo snel mogelijk mijn verliezen goed te maken als het weer beter gaat. Daarin blijk ik niet de enige.
Een artikel door Alex Imas dat binnenkort uitkomt in de American Economic Review laat zien dat mensen in het algemeen meer risico nemen wanneer ze op een virtueel in het rood staan. Zodra het verlies echter een voldongen feit is (een “papieren verlies”, bijvoorbeeld doordat je je aandelen hebt verkocht, vermijden mensen juist het nemen van nieuwe risicos.

De oorzaak van dit gedrag is volgens Imas te vinden in een fenomeen dat bekend staat als “mentaal boekhouden”. Deze theorie, uitgewerkt door de Amerikaanse gedragseconoom Richard Thaler, en mooi beschreven in zijn recente “Misbehaving”, stelt dat wij inkomsten en uitgaven in beperkte kaders evalueren, en alleen vergelijken met soortgelijke transacties. Een meevaller in je huishoudbudget geeft bijvoorbeeld aanleiding tot de aanschaf van een nieuwe stofzuiger, maar niet een nieuw overhemd. Dit verklaart waarom Amerikanen reageren op de dalende olieprijs door het kopen van duurdere soorten benzine.

Volgens Imas sluiten we, zodra we onze verliezen onherroepelijk op papier zien staan, psychologisch een evaluatiekader af. Onze volgende risicovolle onderneming vormt deel van een nieuw evaluatiekader, waarbij weliswaar onze laatste pijnlijke verliezen nog in het geheugen hebben, maar zonder het gevoel te hebben dat we die moeten compenseren. Het voornaamste gevolg van papieren verliezen is dat we in de volgende beslissing voorzichtiger worden.

Virtuele verliezen, zoals ik die de laatste weken voorbij zie komen, hebben echter nog niets van hun pijnlijke aanwezigheid verloren. Ze zijn immers nog niet “echt”, en kunnen misschien nog worden teruggedraaid. Omdat we allemaal een broertje dood hebben aan het verliezen van geld, zijn we bereid extra risico’s te lopen om latere papieren verliezen te voorkomen.

Met andere woorden, virtuele verliezen vormen een referentie voor nieuwe transacties, papieren verliezen doen dat niet. Het psychologische verschil de twee vormen van verlies is groot, terwijl het praktische verschil slechts bestaat uit een paar muisklikken op mijn online beleggingsrekening.

Deze vorm van psychologisch boekhouden kan ons behoorlijk slecht van pas komen, vooral als we zelf bepalen wanneer we een virtueel verlies een papieren verlies wordt. Imas laat in een experimenteel casino zien dat mensen die gedwongen werden om regelmatig hun virtuele verlies te “nemen” in het algemeen meer geneigd waren van nadelige gokken af te zien, en gemiddeld hogere winsten boekten.

De moraal van dit verhaal vormt geen concreet beleggingsadvies in deze onzekere tijden. Maar het geeft wel een zekere realiteitscheck: zou u uw volgende aankoop ook doen als u niet in het virtuele rood stond? Als het antwoord niet volmondig ja is, is een heroverweging op zijn plaats.

 

  1. 1

    Eén keer per dag kijk ik met enige triestigheid naar de afnemende waarde van mijn aandelen

    Hmmm…volgens mij ben je dan niet geschikt voor aandelen.
    Het lijkt mij maar een nare bezigheid om zo dagelijks met geld bezig te zijn. Maar ik heb dan ook geen aandelen. Mijn grootste bezit is NIETS. Koersvast en een vast dividend van niets….

  2. 3

    Koop nooit een aandeel zonder er een Put Optie bij te kopen.
    Tjemig, heb je het ooit in je hoofd gehaald om een huis te kopen en er GEEN verzekering op af te sluiten?
    En ja Put opties kosten geld, verzekeringen trouwens ook>

  3. 4

    @1: Dit is natuurlijk grootspraak.
    Je hebt op z’n minst een internetverbinding en een tablet en ik verdenk je ervan een bord en bestek te bezitten.

  4. 5

    @4

    Niets staat door voor de onthechting van geld en goederen.
    Dat is het beste aandeel wat ik ooit ‘gekocht’ heb.
    Ware vrijheid is niets te verliezen hebben.

  5. 6

    @5: Je hebt altijd wat te verliezen zo zitten we nu eenmaal inelkaar.
    Ik noem maar een paar dingetjes:
    Je leven
    Je gezondheid
    Je waardigheid

    Bestaat de ware vrijheid?

  6. 8

    @6

    Ik kan in alle eerlijkheid zeggen dat ik een echte loser ben.
    Maar mijn gezondheid heb ik nog. Echter om mijn leven of mijn waardigheid geef ik niks. We zijn allen voorbestemd voor de dood, dus waarom hechten aan iets wat je toch per definitie kwijt raakt? En wat is waardigheid? Je kan beter spotten met je zelf en jezelf niet zo serieus nemen.

    Of ware vrijheid bestaat weet ik niet. Wat ik wel weet is dat onthechting mogelijk is. Ik moet er toch niet aan denken dat ik aandelen heb en iedere nacht wakker lig van die zooi.

    Ik kan zelf groenten kweken. Van vlees ben ik onthecht. Hoe armoede smaakt, dat weet ik, dat vrees ik niet. Dat soort zaken vind ik nou weer rijkdom.

  7. 9

    @8:Ik hou wel van dit soort discussies. Je ziet dat je al een eindje bent opgeschoven van ware vrijheid naar; jezelf rijk voelen zonder veel. Als we het nu ook nog eens kunnen worden dat de mens beperkt is in zijn keuze (misschien wel geen keuze heeft) dan zitten we wat dat betreft op één lijn.

  8. 13

    @9

    De mens heeft wel (beperkte) keuzes. Maar je kan daar los van komen. Gehechtheid wil eigenlijk niks anders zeggen dan de nadrukkelijke keuze maken voor iets. En als dat niet lukt eindigt dat in frustratie.

  9. 15

    @14: Na drie uur lang pijnigen van mijn hersentjes over @11 kan ik niet anders concluderen dat het in ieder geval voor mij niet verstandig is om na 01:00 nog te reageren. Vermoedelijk heb ik “Wel wat meer”voor het gemak overgeslagen en iets in mij moet gezegd hebben dat 0.01 hetzelfde is als 0.001.
    Iets anders kan ik niet bedenken.
    Waarvan akte.

  10. 19

    @13: Ik mag je insteek enorm maar ik merk dat een forum slechts weinig tot een diepere discussie kan leiden. Het is te snel of te langzaam. Wish you all the best.

  11. 20

    ECB baas Mario Draghi praat beurs omhoog : De aanhoudende stroom migranten naar Europa brengt op macro-niveau een economische groei met zich mee . Doordat overheden meer uit moeten geven, wordt de economie van de Europese landen gestimuleerd.