Bureaucratische dictatuur
Bij Sargasso ruimen we regelmatig plaats in voor gastschrijvers. Ditmaal wederom een bijdrage van Gin. Haar vorige stuk staat al drie maanden bovenaan de lijst met meest gelezen posts. Je kan haar ook vinden op haar eigen stek The Vault.
Dat we in Nederland een uitgebreid klimaat van kleinzielige bureaucratie kennen is ongetwijfeld bij iedereen bekend. We lijken er allemaal een hekel aan te hebben. Totdat we in de politiek terecht komen. Of in de ambtenarij. Want dan weten we ineens van gekkigheid niet meer hoe absurd we het kunnen maken. Neem nou het kabinet Balkenende II. Jonge politici aan de macht. De oude rotten moesten maar eens het veld ruimen voor vers bloed. Jongere mannetjes met een identiek ouderwets uiterlijk en voorkomen als hun voorgangers hadden grootse plannen. Vooral met de bureaucratie. Maar ze waren ook ambitieus, de mannetjes van Balkenende. Geen steen in Nederland kon op zijn plaats blijven liggen. Dus bedachten ze nieuwe systemen voor de weliswaar dure, maar relatief goed functionerende oude stelsels. Zoals voor de tegemoetkoming in de huurkosten.
Er werd bedacht dat een innende instantie als de belastingdienst best ingezet kon worden om voortaan uitkeringen te gaan verschaffen. In de vorm van huurtoeslag. Reuze handig dat systeem. Heus niet alleen omdat op die manier veel mensen veel minder lang recht zouden hebben op een tegemoetkoming in de huurlasten. Maar ook omdat de arme burger die te maken zou krijgen met een plotselinge inkomensdaling, niet meer hopeloos in de problemen zou hoeven komen. Prachtig idee. Wat is er nou mooier dan een overheid die rekening houdt met de actuele situatie van haar burgers? Prijzenswaardig. Verandert half oktober je inkomen? Niets aan de hand. Per 1 november wordt er rekening gehouden met je nieuwe salaris. Of uitkering. Of wat dan ook. De belastingdienst krijgt wel zes weken de tijd om die wijziging door te voeren, maar dat is zo’n mierenneukerig detail, daar moet je maar niet teveel over klagen. Maar wat als diezelfde belastingdienst die termijn van zes weken met een wel hele grote korrel zout gaat nemen? En wat als er dan bij de belastingdienst helemaal niemand voor verantwoordelijk kan worden gehouden? En er zelfs bij de politieke instanties niemand aan het roer van deze dubieuze onderneming lijkt te staan? Dan is die arme burger overgeleverd aan de willekeur van kleinzielige ambtenaartjes. Ambtenaartjes die schijnen te denken dat huurtoeslag een soort aardig kadootje is. Een bonusuitkering, die mensen niet echt nodig hebben. Dat soort ambtenaartjes nemen rustig drie maanden de tijd om een beslissing door te voeren. En drie maanden lang houdt de belastingdienst de uitvoerende ambtenaartjes angstvallig verborgen voor publiek dat verhaal wil halen. Ineens is iedereen bij de belastingdienst doofstom geworden. Of te druk met andere wijzigingen. Van inkomensveranderingen naar boven bijvoorbeeld. Want die gaan om één of andere reden wel razendsnel.
De
“links is goed voor de economie”, het is in debatten en internetdiscussiefora een steeds meer gebezigde uitspraak. Sinds een paar jaar laten de linkse partijen hun programma’s controleren op schadelijke economische effecten, en is het maken van (staats)schulden taboe. Deze ‘verstandiging’ van links (anderen zouden het ‘verrechtsing’ noemen) neemt welleens bespottelijke vormen aan. Een paar maanden geleden beweerde een linksstemmende kennis van mij dat de plannen van Groenlinks ‘beter voor de economie’ zijn dan de plannen van het kabinet. Waarom? Omdat het ophogen van de uitkeringen volgens het Centraal Plan Bureau een positiever effect heeft op de economische conjunctuur dan bezuinigingen. Wat de structurele effecten zijn van het aantrekkelijker maken van een werkloos leven bleven in het ongewisse (ik zou zeggen: meer werkloze levens).
Wij zijn een vrolijk volkje. Wij blijven altijd lachen en bezien het leven van de zonnige zijde, zelfs wanneer het kutweer is. Wij staan wereldwijd dan ook bekend als een goedgemutste natie. Vraag maar aan de inwoners van onze voormalige koloniën. Het knallen van de zweep werd voor hun een stuk draaglijker door het schallen van onze lach. En waarom denk je dat wereldleiders ons zo graag inschakelen voor vredesmissies en dergelijke? Zo’n M16 wordt een stuk sympathieker in de handen van een grijnzende Hollander. En dat is wel zo handig als je chagrijnige moslims democratie komt opdringen. Ja, zelfs als we onverhoopt gebombardeerd zouden worden door Navo-troepen, zoals onze Canadese broeders overkwam, zullen we dankbaar blijven lachen. Zij het als een boer met kiespijn en met een vleeswond van oor tot oor, maar toch.
Deze week maakte Hein van Meeteren: kandidaat-lijsttrekker D66, zich in de comments op Sargasso kwaad over de column