Across 110th street


Harlem is een van de meest beroemde buurten van Amerika, het epicentrum van Afro-Amerikaanse cultuur en politiek. Het is ook een van de armste wijken van New York. Sargasso-correspondent Dimitri Tokmetzis woont er met zijn jonge gezin middenin en doet wekelijks verslag over het razendsnel veranderende leven in de wijk en daarmee over het razendsnel veranderende leven in de Verenigde Staten. Vandaag de tweede aflevering: hoe Harlem onleefbaar werd.

Filmposter Hell up in HarlemBoven 110th street moet je sterk zijn om te overleven, zong Bobby Womack begin jaren zeventig. Hij had gelijk. In de jaren zestig begon Harlem aan een diepe val, veroorzaakt door heroïne, het wegtrekken van de blanke en zwarte middenklasse en het wegvallen van publieke diensten.

Wat in artistieke kringen begon, werd een rage onder jonge zwarte mannen: het gebruik van heroïne. In de jaren zestig en daarna kwam ruim de helft van het aantal New Yorkse verslaafden uit Harlem – terwijl het aantal bewoners in Harlem slechts drie procent van het totale New Yorkse aantal bevatte.

Malcolm X beschuldigde de ‘blanke man’ ervan de ‘zwarte broeders’ aan de drugs te houden. In werkelijkheid kwam de overvloed van goedkope heroine uit eigen gelederen. In de georganiseerde misdaad – van oudsher gedomineerd door de Italianen – deden de eerste grote zwarte drugssyndicaten zich gelden, een proces dat onlangs werd vertolkt in de film American Gangster.

Als in de jaren vijftig waren de blanken – vooral Ieren, Italianen en Oost-Europese joden – uit Harlem vertrokken. Tussen 1960 en 1990 vertrok de helft van de zwarte bevolking, jammergenoeg vooral de omvangrijke middenklasse. De wijk verkrotte en verloor ook de helft van zijn huizenvoorraad. Veel straten kregen het aanzien van een joods kerkhof, of van een rot gebit.

In de jaren zeventig ging de stad ook nog eens failliet. Voorzieningen verdwenen. Scholen gingen dicht. Op sommige plekken werd het huisvuil niet meer opgehaald.Voor liefdadigheid – en sociale voorzieningen ziet men in de eerste plaats als liefdadigheid – moest Harlem maar bij de kerken aankloppen.

Het zijn vooral deze kerken en bijzondere invidivuen geweest die het laatste restje leefbaarheid nog hebben behouden. Mother Hale is een nog steeds intens bewonderd voorbeeld. Deze mevrouw stond crack-moeders bij en ving hun kinderen op. Ze heeft honderden kinderen in ieder geval een kleine kans weten te geven om nog iets van hun leven te maken. Over haar binnenkort een uitgebreide post.

De hele stad raakte in de decennia daarop bevangen door criminaliteit, maar op Manhattan was de bodem nergens zo diep als in Harlem.

En eind jaren zeventig kwam daar de crackepidemie nog eens overheen. De achtergebleven huizen werden geclaimd door dealers en gebruikers. Ook een aantal panden in mijn straat. En het was erg, pure ellende. In een studie in de New Enlgand Journal of Medicine (1990) wordt een schrikbarend beeld geschetst van de gezondheidssituatie in de wijk. Van de 168 ziekenhuizen in New York, stonden 5 ziekenhuizen in Harlem in de toptien als het ging om opnames voor overdoses, drugsgerelateerde psychoses en HIV. De mortaliteitcijfers van de zwarte bevolking lagen twee keer zo hoog als die van blanke Amerikanen. ‘Black men in Harlem were less likely to reach the age of 65 then men in Bangladesh’, stelden onderzoekers McCord en Freeman droog vast. De neoliberale revolutie van Reagan hielp niet mee: de verzuipende wijk moest er zelf maar zien uit te komen. Het enige dat de overheid nog deed was jonge zwarte mannen arresteren.

Hoe het er toen uitzag, zie je in deze fraaie fotoserie van Camilo Vargas José Vergara, met muziek van Bobby Womack:

Het was gedurende deze donkere decennia dat Harlem zijn oude imago van zwart cultuurcentrum afschudde en een nieuwe jas aan trok: dat van ghetto. De popcultuur molk de ellende gretig uit. Gewelddadige blaxploitationfilms probeerden de erbarmelijke leefomstandigheden aan te klagen, maar verheerlijkten ondertussen stiekem de pimp- en gangsterlifestyle.

De bodem werd begin jaren negentig bereikt. Daarna leek een wonder plaats te vinden. Bekijk maar eens onderstaande kaart met cijfers (eronder) naar politiezone en Harlem en New York in het algemeen. Ik woon overigens in de 28th Precinct, de veiligste van het stel. De cijfers voor inbraken, geweldpleging en berovingen heb ik door tien gedeeld om duidelijker grafieken te krijgen.

Volgende week een bericht over hoe die val naar beneden tot staan is gebracht. Ik verklap alvast dat oud-burgemeester Rudolph Guilliani daar, in tegenstelling tot wat hij daar zelf over roept, daar geen hoofdrol in speelde.




  1. 3

    Spoiler: het wonder noemen wij tegenwoordig “krachtwijken”.

    Keihard verbeteren van de leefomstandigheden.

    1. From 1987 through 1990, the city removed long-unused trolley tracks from 125th Street, laid new water mains and sewers, installed new sidewalks, curbs, traffic lights, street lights, and planted trees.

    2. The Upper Manhattan Empowerment Zone is one of nine empowerment zones established by the Clinton Administration in 1994 to revitalize distressed communities by using public funds and tax incentives as catalysts for private investment. The initial 10-year designation was accompanied by a federal grant of $100 million. Unique among the empowerment zones, the governor of New York State and the mayor of the City of New York each matched the federal funding commitment, creating a total investment pool of $300 million. Of that pool, $50 million was designated for the Bronx Overall Economic Development Corporation, leaving $250 million for investment in Upper Manhattan.

    The Empowerment Zone began operations on February 14, 1995, and made its first round of grants and loans in October 1996. In the years since, the Upper Manhattan Empowerment Zone has invested $159 million in the neighborhoods north of 96th Street, catalyzing one of the most impressive reinvestment initiatives in urban America and revitalizing Harlem, East Harlem, Washington Heights and Inwood. Of the $159 million invested, $70 million has gone towards loans to small businesses and $89 million in grants have been directed to non-profit organizations. The efforts of the Empowerment Zone have created approximately 8,000 jobs for the Upper Manhattan communities..

    Overheidsingrijpen dus, en dan niet door meer ‘veiligheid’ (oneindige repressie), nee, door grondig investeren (preventie).

    1 vraag hoop ik beantwoord te zien in het volgende deel:
    – Is dit een verschuiving van het probleem (displacement, zie ook het protest hiertegen) en een winstmachine voor onroerend-goed handelaren en bouwbedrijven of zijn het merendeel van de mensen die aan de crack zaten nu ‘zelfredzame’ burgers geworden?

  2. 4

    lang leve emancipatie van USA, lang leve Obama,
    nu Nederland nog met zijn tegen gaande beweging
    resulterende in uitsluiting en institutioneel racisme naar zwarte intellectuelen toe. Wij hebben kijkende naar de cijfers nog een lange weg te gaan met zijn allen in Nederland.

  3. 5

    28 moorden op een bevolking van 117 duizend zijn er 25 per 100.000 inwoners. Nederland heeft er pakweg 1 op de 100.000.
    Ik kan een aantal moorden van 243 zoals in 1990 nauwelijks bevatten.

    Overigens mijn complimenten voor je serie Dimitri.

  4. 6

    @sjap. je vraag zal zeker beantwoord worden.
    @switch vandyke: 1990 in NY meer dan 2200 moorden en ruim 100.000 overvallen. Kans van 1 op tachtig per jaar om overvallen te worden. Dat is enorm.

    De prijs van veiligheid is dat overigens ook.

  5. 8

    Even een paar feiten, we hebben het over
    area Greater Harlem? Dan hebben we het over een bevolkingsaantal van om de nabij 375.000 mensen. Dus is het beter eem vbergelijking te maken van 28 moorden met een stadsdeel als amsterdam Zuid Oost in verhouding. Dit betekent dat langzamerhand de mensen daar mixen en verder de mogelijkheid krijgen om zich te ontwikkelen in het Metropool.
    Nederland is nog lang niet zover, qua houding en mentaliteit als het gaat om de emancipatie van de zwarte bevolking, het intellectueel kader dat hier is en wordt onderdrukt en verzwegen. In verhouding zijn de gevangenissen hier te donkergekleurd, dat heeft ook te maken met Racisme en verborgen uitsluiting! Bron betreffende populatie =
    http://www.gothamgazette.com/article/demographics/20080827/5/2635

  6. 10

    Mooi stukkie. Die wijken inderdaad: Harlem, the Bronx..Queens!, holy shit, je kan in ieder geval niet zeggen dat er nooit is geleefd. Hoe akelig het er daar ook aan toe ging, het was altijd beter dan niets. Uiteindelijk geevolueerd tot ware hell holes…maar even een sopje erover en op termijn (ook gezien de lage huizenprijzen) weer the place to be…(eerst de kunstenaars a la Greenwich Village)..

    Of gooi ik nu 3 wijken op 1 hoop?

  7. 11

    Leuk om te lezen. Ik heb bij je om de hoek gewoond. Je woont op de Columbia campus zeg maar, de meest elitaire universiteit van New York, heb ik ook gewoond, hoewel elitair tussen aanhalingstekens moet, omdat het zou veronderstellen dat er geen ratten, kakkerlakken en ander tuig bij je inwoont.

    Voor de helderheid van het stuk desondanks is het wel belangrijk, in alle eerlijkheid. Juist omdat je precies op de rand woont van aan de ene kant het meest uitzichtloze sociaal-economische toekomstperspectief, en aan de andere kant het meest elitaire, beloftevolle, kansrijke Amerika. Wat ik altijd fascinerend vond aan Amerika, is dat die twee werelden letterlijk bij elkaar om de hoek wonen. Met als gevolg dat de zwarte boeven (waarschijnlijk krijg je elke maand een security email in je columbia box waarin de beschrijving van een boef iets is als: zwarte jonge man normaal postuur (geweldig trouwens, zo’n beschrijving, ik krijg daar een heuse kik van, maar dat terzijde)) er superrijke nerds komen overvallen om dan via Morningside Park tussenuit te knijpen, terug naar Harlem. En aan je noordkant Spanish Harlem dat nu opgekocht is voor uitbreiding van Columbia, speelt dat conflict nog? Ook interessant, samen met 110th st gebied, een teken aan de wand van de gentrificatie van Harlem, de verwitting zeg maar. Ook iets om boos op te zijn als je niet wit bent.

    Ben je trouwens wit, zwart of hispanic? Niet onbelangrijk in dit geval.

  8. 14

    FOUT:
    “Hoe het er toen uitzag, zie je in deze fraaie fotoserie van Camilo Vargas, met muziek van Bobby Womack”

    JUIST:
    “Hoe het er toen uitzag, zie je in deze fraaie fotoserie van Camilo José Vergara, met muziek van Bobby Womack”