Impact klimaatakkoord Parijsakkoord op Nederlands langetermijn-klimaatbeleid

De afgelopen weken heeft Sargasso veel aandacht besteed aan klimaat in de verkiezingsprogramma’s. Tijd om te kijken naar wat volgens het Planbureau voor de Leefomgeving de impact is van het klimaatakkoord van Parijs op het Nederlands langetermijn-klimaatbeleid.

Om te bepalen hoeveel minder CO2 Nederland mag uitstoten heeft PBL eerst berekend hoe groot het wereldwijde koolstofbudget nog is. Hiervan heeft PBL concretere doelstellingen voor emissies in Nederland afgeleid. Hoe deze doelstellingen er uit zien hangt onder andere af van wat een rechtvaardige en eerlijke verdeling is van de wereldwijde emissieruimte per land. PBL is uitgegaan van een gelijke wereldwijde emissies per hoofd van de bevolking. De Nederlandse uitstoot moet dan dalen met 37 tot 47% in 2030 en met meer dan 87% in 2050.

Belang van snelle omslag

Volgens PBL zijn de komende jaren cruciaal, zowel wereldwijd als in Nederland, om aan de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te voldoen. De beleidsvoornemens moeten fors worden aangescherpt om binnen het koolstofbudget te blijven. Waarbij vermindering van de CO2 emissie en energietransitie de kern van de klimaatbeleidsopgave vormen. In Nederland wordt 85% van de broeikasgasemissies gevormd door CO2 en CO2 heeft een lange levensduur, een lagere CO2 emissie is volgens de analyse van PBL dan ook het belangrijkst voor het tegengaan lange termijn klimaatverandering.

Op termijn zijn negatieve emissies volgens PBL mogelijk, maar de technieken hiervoor zijn niet onomstreden. Negatieve emissies kunnen bestaan uit CO2 afvang en opslag (CCS), CO2 afvang en vastlegging (CCU) in bijvoorbeeld bouwproducten, of het vastleggen van CO2 door bijvoorbeeld herbebossing. De CO2 emissie moet verder omlaag als er geen gebruik gemaakt wordt van negatieve emissies. Voor de doelstelling van 1,5°C  heeft PBL enkel een scenario doorgerekend met inzet van negatieve emissies.

Huidig beleid

De Nederlandse broeikasgasemissies dalen nu tamelijk geleidelijk: de emissiereductie in de laatste 10 jaar bedroeg zo’n 0,7 procentpunt per jaar voor alle Kyoto-broeikasgassen en ongeveer 0,5 procentpunt per jaar voor alleen CO2 (ten opzichte van het emissieniveau in 1990). Om de doelen voor 2030 en 2050 uit de illustratieve berekeningen te halen zou de jaarlijkse reductie 2,6-2,8 procentpunt moeten bedragen van het emissieniveau in 1990.

PBL constateert dan ook dat het huidige en voorgenomen beleid in Nederland onvoldoende is. Met het voorgenomen beleid komt de CO2 reductie uit op 12%in 2030 ten opzichte van 1990. Daar komt dan nog 12% bij als gevolg van de daling van andere broeikasgassen, zoals methaan en lachgas. Om het Nederlandse beleid in lijn te brengen met het Parijsakkoord is in 2030 40-50% minder CO2 uitstoot nodig ten opzichte van 1990. In 2050 moet de CO2 emissie tenminste 87% lager zijn. Om de 1,5°C doelstelling te halen is in 2050 meer dan 100% emissiereductie nodig. Oftewel: CO2 afvangen en opslaan of gebruiken.

Mogelijk maatregelen om beleid in lijn te brengen

Om het Nederlandse beleid, zonder gebruik van kernenergie, is het volgens PBL nodig om onder meer in te zetten op energiebesparing, elektrificatie van het energieverbruik, inzet van meer hernieuwbare energie en afvang en opslag van CO2. Het halen van de doelen vergt inzet op al deze terreinen, dus geen of- of, maar en – en. Om een versnelling te bereiken is het daarnaast nodig om waarborgen in te bouwen, zodat een robuust investeringsklimaat ontstaat. PBL stelt verder dat het van belang is dat er beleid ingezet wordt om alle infrastructurele, technische en institutionele randvoorwaarden op orde te maken voor grootschalige toepassing van CO2-arme technieken.

Vergelijking doelstellingen politieke partijen met PBL

In onderstaande tabel heb ik de doelstellingen de verschillende partijen voor vermindering van de CO2 uitstoot opgenomen voor 2030 en 2050. Sommige partijen doelen daarbij op de CO2 emissie, andere op alle broeikasgassen. Ik heb niet alle partijprogramma’s hierop nagelopen, waar bekend heb ik het aangegeven.

Doel (t.o.v. 1990) 2030 2050
2 °C (met negatieve emissies) 37% 87%
2 °C (zonder negatieve emissies) 40% 96%
1,5 °C (met negatieve emissies) 47% >100%
Basispad Nationale Energieverkenning 2016 24% (waarvan 12% CO2) Niet bekend
PvdD 65%* 100%* (in 2040)
ChristenUnie 55% Tenminste 85% voor 2050**
GroenLinks Tenminste 55%* Tenminste 95%*
PvdA Tenminste 55%* Tenminste 95%*
D66 Tenminste 50% Tenminste 90%
VVD 40% in EU verband 80-95% in EU verband
CDA 40% in EU verband 80-95% in EU verband
SP geen 100%
DENK ? ?
SGP ? ?
Nieuwe Wegen ? ?
Ondernemerspartij ? ?
50Plus ? ?
VNL ? ?
Piraten Partij ? ?
PVV ? ?
Forum voor Democratie ? ?

* betreft alle broeikasgassen
** De ChristenUnie zet in op een snelle en volledige energietransitie binnen één generatie. Dit heb ik opgevat als het binnen 30 jaar naar nul brengen van de CO2 emissies van energieverbruik. Volgens PBL is energieverbruik 85% van de CO2 emissies energiegerelateerd.

Mocht ik doelstellingen over het hoofd hebben gezien in de analyses of doelstellingen van partijen verkeerd weergeven, vul ze dan gerust met bronvermelding aan in de reacties. Dan voeg ik ze toe.

  1. 1

    Vanochtend op BNR had een zekere Kees de Korte het over klimaatgekkies die hij opriep naar Marcel Crok te luisteren…iemand bekend met deze heren?

  2. 2

    Wordt die ferme CO2 vermindering zelfs van de VVD ook ergens aannemenlijk gemaakt met bijbehorende heldere maatregelen of is het alleen spierballen taal?
    Zon en windenergie hebben in al die jaren nog niet echt tot minder CO2 geleid. De groei van het energieverbruik (luchtvaart) maakt een kleine winst weer ongedaan.

    Vreemd om in programma’s voor de komende 4 jaar doelen voor 2050 te lezen.

  3. 3

    Googlen op Marcel Krok leidt naar zijn site http://www.staatvanhetklimaat.nl/ . Het blijkt een wetenschapsjournalist die werkt aan een boek over de thesis dat het wel meevalt met de kosten van klimaartverandering, en dat de maatregelen zoals voorgenemen in het Energieakkoord dus veel te duur zijn.

    “De laatste jaren stapelen de bewijzen zich op dat de gevolgen van de CO2-uitstoot aanzienlijk milder zijn dan de klimaatwetenschap lange tijd dacht. Deze positieve inzichten dringen nog niet door tot het beleid. Wat betekent dit in het kader van het Parijs Akkoord?”

    Ik ben benieuwd naar die “bewijzen”.

  4. 6

    De onbekendheid met Marcel Crok van sommige reaguurders,
    geeft nog eens aan, hoe ernstig het gesteld is met hun confirmation bias (ik ga nooit op zoek naar informatie, die mijn eigen opvattingen onderuit zouden kunnen halen).

  5. 8

    das dus precies het probleem van dit debat: een groep roept iets over een hockeystick en een paar andere roepen dat die grafiek BS is. Hoe weet ik nu als leek wie er gelijk heeft? Moet ik zelf al die wetenschappelijke artikelen gaan doorsluizen ofzo? Kortom who to trust?

  6. 10

    @1: Ja, met beide. Marcel Crok is een bekende “klimaatskepticus”, daar hoef je verder niet zoveel aandacht aan te schenken.

    Kees de Kort verbaast me; ik ken hem al jaren als zeer goed geinformeerde commentator over de financiele markten. Hij waarschuwde ongeveer als enige voor de kredietcrisis, bijvoorbeeld. Maar het is me opgevallen, dat hij sinds kort helemaal overtuigd lijkt te zijn van de “klimaatskeptici”. Merkwaardig, en ik vraag me af hoe ik het moet duiden, nu zelfs de grote financiele instellingen overstag lijken te gaan naar klimaatbeleid.

  7. 11

    @2 even doorklikken op de link bij VVD en dan kom je bij de analyse van de klimaat maatregelen uit hun verkiezingsprogramma.

    @8 in wie te vertrouwen? Ik ga bij voorkeur uit van klimaatwetenschappers en de IPCC rapporten. Op punten waar hun aannames te conservatief zijn (ontwikkeling hernieuwbare energie) of te optimistisch (CO2 afvang en opslag en kernenergie) wijk ik uit naar instituten of onderzoekers die afgelopen decennia dichter bij de trend zaten, bv. IRENA, Greenpeace en Bloomberg New Energy Finance. De lange termijn trend in opwarming klopt nog steeds behoorlijk met de modellen. Al zullen we de komende 10 jaar wel weer horen dat de opwarming sinds 2015 of 2016 stil staat. Is een standaard trucje van de Nederlandse pendant van Bjorn Lomborg.

  8. 12

    @10: Kees de Kort is een onafhankelijk denker die er niet voor terugschrikt dingen te zeggen die niet mainstream zijn. Een kritische beschouwing van CO2-maatregelen is zoiets. Zijn lef garandeert niet dat hij het goed ziet, maar is wel een noodzakelijke voorwaarde. De reacties op ‘klimaatsceptici’ zijn namelijk niet mals.

    Met de CO2-discussie zijn drie dingen mis. De gevaren van extra CO2 worden misschien overschat, de gunstige effecten zeker onderschat. Maar het ergste is dat steeds de illusie wordt gewekt dat we (zelfs zonder kernenergie, zoals het PBL wil) “het klimaat” kunnen “redden”. Dat is enorme zelfoverschatting. Het zal vast lekker voelen om zo’n grote broek aan te trekken, maar vroeg of laat zal duidelijk worden dat al onze inspanningen in die richting op zijn best nutteloos waren. Kees de Kort zal misschien weinig weten over het klimaat, maar des te meer over zeepbellen en collectief zelfbedrog.

  9. 13

    @12: Aan de ene kant heb je een groep mensen die jarenlang studie doet en in samenspraak met specialisten uit andere velden een bundeling van hun bevindingen uitbrengt via het IPCC en aan de andere kant heb je mensen die als ‘vrije denkers’ wat columns schrijven.
    Natuurlijk is het lekker makkelijk om zonder bewijs wat aannames en onzin de wereld in te helpen om zodoende lekker makkelijk te scoren en controversieel te klinken, maar het heeft een stuk minder om het lijf dan mensen die gebaseerd op empirisch onderzoek hun beweringen staven.
    Ik weet wel waar ik mijn geld op zou zetten.

    Als het gaat om bedrog zou het fijn zijn als oliemaatschappijen
    een zouden stoppen met het verspreiden van leugens en misinformatie terwijl, in ieder geval in het geval van ExxonMobil, ze er al lang van af wisten. Zie bv dit artikel: https://www.theguardian.com/environment/2015/jul/08/exxon-climate-change-1981-climate-denier-funding

    Dat we er niks aan kunnen doen is trouwens echt pertinent onzin. We zijn laat om alle nadelige gevolgen te voorkomen, maar dat betekent niet dat we het niet kunnen beperken.

  10. 15

    @14 dank!

    @12 wat er mis is aan jouw soort van bagatelliseren van wetenschappelijk werk is dat het zo weinig onderbouwt is. Positieve effecten van CO2? Doel je op snellere plantengroei? https://www.skepticalscience.com/co2-plant-food-basic.htm
    Of heb je wat anders in gedachte?
    PBL heeft voor deze studie gekeken hoe je klimaatverandering kunt tegengaan zonder de inzet van kernenergie, dat wil niet zeggen dat ze kernenergie uitsluiten. In verschillende studies hebben ze afgelopen jaar berekend wat volgens hun het effect van kernenergie is op klimaatemissies. Nadeel van kernenergie is alleen dat het zo godsgruwelijk duur is, zie de enorme kosten van Hinkley C in Engeland en het volledig over de kop gaan van de kosten van nieuwe kerncentrales in de VS, Finland en Frankrijk. Om nog maar niet te spreken van de enorme vertragingen die optreden in de bouw. Volgend jaar kerst zou Hinkley C energie leveren volgens de oorspronkelijke planning. Ik durf de stelling aan dat dat niet meer gehaald gaat worden. Het is nog geen Watts Bar 2, maar een echt fijn voorbeeld van binnen tijd en budget blijven is Hinkley C bij voorbaat al niet.

    Zoals @13 ook al al stelt is er geen enkele reden om aan te nemen dat we niet in staat zijn de emissies van broeikasgassen te verlagen en daarmee de effecten van klimaatverandering te beperken t.o.v. doorgaan met het verbranden van fossiele brandstoffen alsof er niks aan het handje is.

    @6 zeker wel bekend met Marcel Crok, de Bjorn Lomborg van de Lage Landen. Moeilijk om die man nog serieus te nemen over klimaatverandering sinds het lezen van deze recensie van zijn onbedoeld alarmistische rapport over klimaatverandering. Zijn denkbeelden en schrijfsels zijn de afgelopen jaren meerdere keren aan bod geweest op Sargasso.

  11. 16

    @12: Tsja, en zelfs onafhankelijke denkers kunnen er dus faliekant naast zitten. Net zoals jij, trouwens. Het fors verminderen van CO2 uitstoot zal wel degelijk helpen om de klimaatverandering tegen te gaan, als we het tenminste ooit nog eens gaan doen.

  12. 17

    @1: was het niet Kees de Lange? Die kom ik wel eens vaker tegen als verdediger van Marcel Crok.

    Dat “nieuwe boek” van Marcel is trouwens wel interessant, het was al aangekondigd door de uitgever voor najaar 2015, op tijd voor de Sint toen, daarna werd het na Kerst 2015, weer later Kerst 2016 en nu is het al uitgesteld tot “Verwacht rond 15-04-2017” volgens uitgever nwAdam. In die periode is de opwarming zo snel aan het gaan dat hij wellicht een dagtaak heeft in het voortdurend herschrijven van het boek met de titel “Hoezo 5 voor 12?”.

    Vandaag in Nature een artikel waaruit zou kunnen blijken dat het al 5 over 12 is. Zie de WaPo. Daar staat ook een link waarmee je het hele artikel kunt lezen.

    https://www.washingtonpost.com/news/energy-environment/wp/2016/11/30/the-ground-beneath-our-feet-is-poised-to-make-global-warming-much-worse-scientists-find/?postshare=2591480578680717&tid=ss_tw&utm_term=.57a28101fdd7

    In Bolivia is door klimaatverandering de grootste droogte ooit. Op Spitsbergen dooit het zo hard dat de bevolking moet worden ge-evacueerd. En op de Noordpool is het ongeveer 25 graden te warm.

  13. 18

    @17: MrOoijer verzuimt te melden dat de warmteblob op de Noordpool, koudemassa’s van de pool heeft verdreven naar de Oost- Siberische landmassa. Daar is het nu 25 graden te koud. Dat is trouwens geen klimaatevent maar een weersevent, want over een maand kan de situatie weer andersom zijn.
    Om dit te plaatsen in een 5 over 12 configuratie, lijkt me erg pretentieus en pure speculatie. Dan zou je over nauwkeurigere en langjarige waarnemingsgegevens moeten beschikken. Die zijn er evident niet en zullen er ook nooit komen. Kwikthermometers zijn pas half de achtiende eeuw uitgevonden. Dus ieder betrouwbaar meteorologisch-historisch perspectief ontbreekt, waarin je zo’n fenomeen zou kunnen plaatsen. Geldt nolens volens uiteraard ook voor droogte in Bolivia.

  14. 19

    @6: De bekendheid met Marcel Crok van vrijwel alle reaguurders, geeft nog eens aan, hoe hard het meevalt met hun confirmation bias.

    /FTFY

    En ja, elke Sargasso-reageerder die met enige regelmaat de topics op Sargasso leest over klimaat, is op de hoogte van het bestaan van Crok en zijn Croks.

  15. 20

    @18. Tuurlijk is dat het weer. Dat zo extreem is door klimaatverandering.

    Verder kom je weer met de bekende denial-riedels over thermometers en de noodzaak tot (nog) langduriger waarnemingen, kennelijk weet je het beter dan al de duizenden klimaatwetenschappers wiens dagtaak het is om dit te bestuderen. Ik ga het verder niet meer uitleggen, die tijd is voorbij.

  16. 21

    @Krispijn Beek: “Nadeel van kernenergie is alleen dat het zo godsgruwelijk duur is, zie de enorme kosten van Hinkley C”
    In 11 jaar (1978-1989) is Frankrijk gegaan van 20% naar 80% kernenergie in het stroomnet. In diezelfde tijd verdubbelde het stroomverbruik. China bouwt veel hernieuwbaar, maar laatst las ik dat hun nucleair sneller groeit. Kernenergie kan dus wel snel. En Frankrijk heeft relatief lage stroomprijzen. En ze hebben schone lucht (weinig vieze kolenstroom zoals Duitsland). En zo weinig doden dat er wel 10 Fukushima-achtige rampen kunnen gebeuren willen ze het dodental en de schade van Duitsland** evenaren.
    ** http://www.nextbigfuture.com/2011/03/deaths-per-twh-by-energy-source.html

    Ik ben er van overtuigd dat kernenergie opnieuw door zal breken. Ontwerpen zoals deze*** zijn er in alles op gericht om de bouwkosten omlaag te krijgen en sneller door de regulatory te krijgen. Geen hipster Thorium-breeder, maar een eenvoudiger Uranium-burner.

    *** https://www.youtube.com/watch?v=OgTgV3Kq49U

    Natuurlijk zullen er nog vele hobbels volgens, maar het potentieel is enorm groot. Vooral als het echt menens gaat worden met de aanpak van het broeikas-effect. Zon/Wind vind ik super, maar daar alleen red je het niet mee (zie ook dat artikel van Turkenburg: http://sargasso.nl/drastische-stijging-zon-en-wind-nodig-nederland/ )

  17. 22

    @20: “Kennelijk weet je het beter”

    Ik weet niks beter, ergo ik weet zelfs helemaal niks. Het enige wat ik doe is vraagtekens zetten, bij het door en met elkaar vergelijken van verschillende waarnemingsproducten in lange timeframes. Ik denk dan aan thermometer, satelliet, ijskernen, sediment en boomringen. Ignorantie voor dit stinkende methodologisch (en ook cartesiaans) moeras, betekent niet dat je dan sneller bij de waarheid bent.
    Je hebt wel sneller een mooie grafiek (hoe zou u het gehad willen hebben, mevrouw ?). Dat dan weer wel.

  18. 23

    @20: Curieus: het is 5 voor 12, het volk kiest echter voor ‘klimaatontkenners’ als Trump en de reactie is: “ik ga het niet meer uitleggen”. Wat betekent dat? Dat de tijd van praten voorbij is en er bommen worden klaargemaakt?

    Alle wetenschappers wijzen op het klimaatdrama, maar het (rechtse) volk luistert niet. Dat is gek, want de toekomst is ook een dingetje van rechtse mensen: waar linkse mensen alleen maar gelijke individuen zien, zien rechtse mensen alleen maar hun voorvaderen en nakomelingen (typisch rechts argument: “het zal je dochter maar wezen!”). Links komt in actie als vreemden aan de andere kant van de Aarde in de problemen komen; rechts komt in actie als hun kinderen iets (kunnen) overkomen. De klimaatverandering raakt hun kinderen en zou dus ook rechtse mensen moeten raken.

    Zouden we niet eens moeten nadenken waarom evengoed het volk niet wordt overtuigd door de wetenschappers en klimaatalarmisten? Zouden we niet eens moeten nadenken waarom het volk niet meer luistert naar de wetenschappers en ander gezag? Jan Terlouw gaf een mooie speech in DWDD over hoe we niemand meer vertrouwen, ook de politiek en de wetenschap niet meer. De ironie is echter dat precies zijn D66-ideologie, het liberalisme, het huidige massieve wantrouwen jegens alles en iedereen heeft geschapen door de gemeenschap te vernietigen ten gunste van individualisme en immigratie. En links heeft elk respect voor gezag en waarheid vernietigd: we zijn immers allemaal gelijk, we hebben allemaal onze eigen waarheid, dus waarom zou ik naar een wetenschapper of andere autoriteit luisteren?

  19. 24

    @22 als je helemaal niks weet zet je ook geen vraagtekens bij zaken die je gewoon in de leerboeken kunt opzoeken. Het probleem is dat je juist van alles beweert en suggereert maar dat je niets onderbouwt omdat je er ook helemaal geen verstand van hebt.

    @22 en @23: en – heb jullie geen eigen verantwoordelijkheid meneer de Pooter en meneer Van Joop om zaken uit te zoeken en je zelf een mening te vormen? Of verschuilen jullie je met graagte achter de grote roergangers als Trump? Zodat jullie later kunnen zeggen dat je het niet hebt geweten?

  20. 25

    Ik heb zeker een eigen mening gevormd, Mr Ooijer. En dat is dat de Aarde opwarmt, dat dat hoogstwaarschijnlijk vooral komt door onze CO2-uitstoot en ontbossing en dat we zware tijden tegemoet gaan. Mij vind je dus niet op je pad. Ik vraag me alleen af waarom het volk zich niet laat overtuigen (naast het probleem van collectieve verantwoordelijkheid en dat het effect van dit gedrag van ons niet onmiddellijk is te merken). Daar heb ik een theorie over (want ik heb over alles een theorie :)) en daarin kom ik tot de conclusie dat links z’n eigen glazen heeft ingegooid en dat er daarom toch ook een leermomentje voor linkse mensen in zou moeten zitten.

  21. 26

    ” De beleidsvoornemens moeten fors worden aangescherpt om binnen het koolstofbudget te blijven.” Uh ja, maar dat kan alleen maar wereldwijd zoals het IPCC overduidelijk benadrukt. “Alle landen met alle middelen” En de vraag is dan wie het PBL wel denkt dat ze zijn dat ze op eigen houtje dit mogen vertalen naar beleid voor Nederland. Wij moeten ons aan de afspraken houden die wij maken in Europa, niets meer niets minder. Zou het helpen als Nederland zich gaat slachtofferen? Een gebaar? Je zelf in brand steken zoals martelaren in sommige landen doen? Zou Trump dan gaan luisteren?

  22. 27

    @26: Zoals ik al eerder hier schreef, zit er duidelijk een religieus aspect aan hoe linkse mensen reageren op de crisis: we hebben gezondigd (zonde = kapitalisme –> exploitatie van de Aarde –> snelle klimaatverandering), dus moeten we boeten en een offer brengen (‘consuminderen’, auto laten staan) en hopen dat God ons dan vergeeft.

  23. 29

    @21 Frankrijk en kernenergie wordt deze winter een hele bijzondere combinatie. Een aanzienlijk deel van de kerncentrales ligt namelijk stil op last van de toezichthouder ivm veiligheidsproblemen veroorzaakt door verkeerd koolstofgehalte in staalonderdelen van toeleverancier Creusot. Daarbij zijn het EDF en Areva die de nieuwe kerncentrales in Flamanville en Olkiluoto ver over budget en planning laten lopen. In China loopt volgens de informatie die ik tegenkom de uitrol van kernenergie helemaal niet op rolletjes, waar wind- en zonne-energie voor lopen op de planning uit de 5 jarenplannen, loopt de uitrol van kernenergie vertraging op.

  24. 30

    @29: “waar wind- en zonne-energie voor lopen op de planning uit de 5 jarenplannen”.

    Ja prachtig toch ? Alleen China is nauwelijks in staat om alle die geinstalleerde capaciteit aan te sluiten, laat staan in te voeden in regelbare netwerken en te transporteren naar regio’s met de meeste vraag.

    Bloomberg, TWP en Daily Caller hebben daar al veel over gepubliceerd.

    “Beijing has ordered wind operators to stop expanding four times in the last five years, because unreliable wind power was damaging the country’s power grid and costing the government enormous amounts of money. The best areas for wind turbines in China are far away from the coastal provinces where most of its population lives. Building the infrastructure to transmit wind energy over long distances is enormously expensive and could cost many times the price of generating the electricity”.

    https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-06-28/trouble-in-renewable-energy-spotted-in-china-s-idled-wind-farms

  25. 31

    @28: Het is niet off topic of verward. Ik reageer op jouw uitspraak dat je het niet meer wilt uitleggen waardoor ik iets zeg over die strategie.

    Het is zelfs een structureel kenmerk van Links: men kiest strategieën die evident averechts werken, zodat een intelligent persoon zich afvraagt waarom men zo dom bezig is. Het lijkt wel alsof Links precies het omgekeerde wil van wat het zegt te willen door precies die dingen te zeggen die mensen in de armen van bv. Wilders of Trump jaagt en die de linkse doelen verder weg brengen dan ooit. De beroemde socioloog Weber heeft hier ook over nagedacht en kwam tot de conclusie dat linkse mensen inderdaad niet geïnteresseerd zijn in de gevolgen van hun daden (de vraag naar de effectiviteit van hun daden komt dan ook nooit aan de orde), maar dat linkse mensen slechts het revolutionaire vuur brandend willen houden: de verontwaardiging, de woede, de haat moet blijven zodat het juist niet de bedoeling is dat problemen worden opgelost!

    En waarom willen linkse mensen bovenal woedend blijven? Omdat ze zich dan superieur kunnen blijven voelen boven de ander. In plaats van te luisteren naar de tegenstander om zo te bezien hoe men er samen uit kan komen en de linkse doelen naderbij kunnen brengen, willen linkse mensen alleen maar de tegenstander uitschelden om zo te benadrukken dat de tegenstander een inferieur mens is (hetgeen linkse mensen een fijn gevoel geeft zoals racisten het een fijn gevoel geeft te kunnen neerkijken op zwarten), ook al polariseert dat alleen maar en wordt een oplossing onbereikbaar.

  26. 32

    @30 klopt dat China achterloopt met aansluiten van wind- en zonne-energie projecten. Ik kom het citaat niet tegen in het artikel waar je naar linkt, wel deze:

    China is studying how to cut idle capacity in renewables over the next five to 10 years, Nur Bekri, head of the National Energy Administration, said in interview in Beijing on Wednesday. “If China can meet a goal of transmitting and distributing renewable energy in a reasonable way, then the idle-capacity issue will gradually be solved,” Bekri said.

    Overigens kijkt ook de netwerkbeheerder anders aan tegen het probleem dat je aansnijdt, hun CEO is helemaal niet zo negatief over zon- en windenergie:

    Despite prodding by leading oil industry commentator Daniel Yergin, the chairman of State Grid Liu Zhenya reportedly said the “fundamental solution was to accelerate clean energy, with the aim of replacing coal and oil.”

    Een citaat dat wel te vinden is op:
    http://reneweconomy.com.au/base-load-power-a-myth-used-to-defend-the-fossil-fuel-industry-96007/

  27. 33

    @Krispijn Beek: Zo’n koolstofgehalte-in-staal-fout is peperduur in de Nucleaire wereld, maar dat is toch geen reden om de handdoek er bij neer te gooien? Het is geen onoplosbare fout. Bij een volgende iteratie van het product haal je die fout er uit.

    Als Turkenburg het heeft over een miljard zonnecellen voor Nederland dan is toch niet realiseerbaar meer, zoveel zonnecellen? Ook in het RE<C-project** van Google.org bleek de uitdaging extreem groot om alles met renewables te organiseren.

    ** https://www.google.org/rec.html

    Niet dat de CO2-uitdaging met de extra hulp van nucleair niet bijzonder groot is, maar de oplossingsruimte is een stuk groter.

    Ik voel totaal geen urgentie bij mensen die het klimaatprobleem helemaal zonder nucleair willen oplossen.

  28. 34

    @32: “negatief over zon- en windenergie”.

    Ik ben ook helemaal niet negatief, ik beschrijf alleen de uitdagingen die er liggen. Ik vind het alleen merkwaardig dat geleerde mensen beslissingen nemen over ontwikkeling van renewables en er dan along the way achter komen, dat transmissiesystemen niet deugen. Is ook geen specifiek Chinees probleem, maar wijdverbreid. Alleen worden ze altijd uit de mainstream media gehouden. In de UK en California is het gewoon normaal dat windfarms betaald krijgen om hun handeltje stil te zetten, in functie van een stabiel netwerk. Soms voor meer dan de marktprijs. Windmolenaars als Krispijn, doen altijd net of stroom een vorm van water is, wat je in een teiltje doet als je teveel hebt. Dat is het dus duidelijk niet.

    http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/utilities/12122543/Windfarms-paid-double-the-market-price-to-cut-power.html

  29. 35

    @33 wanneer is het dan wel tijd om de handdoek in de ring te gooien? Na Fukushima, Three Miles Island, Tjernobyl (hoeveel CO2 hebben al die sarcofagen al gekost? ), het na 60 jaar nog steeds ontbreken van enig idee waar en hoe je het kernafval gaat opslaan, nog steeds stijgende kosten van kernenergie, etc, etc.?

    En hoe past een kerncentrale met een bouwtijd van minstens 10 jaar bij een probleem dat je binnen 5 tot 9 jaar moet oplossen (als je het echt serieus neemt en minstens 50% kans wilt hebben om de opwarming tot 1,5 graden te beperken)?
    https://www.carbonbrief.org/analysis-only-five-years-left-before-one-point-five-c-budget-is-blown

    @34 definieer marktprijs? Bedoel je de groothandelsprijs, of de markt voor reservecapaciteit of andere ‘ancillary services? En vermeld dan ook even dat het volstrekt normaal is om een gas- of kolencentrale meer dan de groothandelsprijs te betalen. Heb je al gezien dat de verwachting is dat Franse stroom (kernenergie land bij uitstek) deze winter wel eens tegen zijn prijsplafond kan aanlopen van 3000 Euro/MWh, dat is 3 Euro/kWh.
    http://www.platts.com/latest-news/electric-power/london/french-power-most-likely-to-hit-eur3000mwh-this-21984686