De weke moraal van de christen-democratie

Eigenlijk best begrijpelijk dat Geert Wilders vorig jaar aanstuurde op een gedoogconstructie. De ideale positie om invloed op het regeringsbeleid uit te oefenen, zonder met het CDA in één kabinet te hoeven zitten. Want het totale gebrek aan moraal van die partij moet zelfs Wilders soms te ver gaan.

Over de PVV kun je natuurlijk beweren dat de voorstellen die ze doet vaak op het randje zijn, of eroverheen gaan, maar haar politiek bestaat vooral uit taal. Woorden die erop uit zijn frontaal te confronteren, maar die minder bereiken dan de praktijken van het CDA. En waar Wilders zijn taalstrijd in de openbaarheid voert, praktiseert het CDA politiek in de uitgestrekte schemerdonkere kerkers van de christen-democratie.

Taal wordt bij het CDA gebruikt als middel om wat ze praktiseert aan het zicht te onttrekken. En geregeld glijdt ze zelfs in de hypocriete spagaat waarbij haar woorden haar daden tegenspreken, omdat die in de regel weinig met elkaar te maken hebben. De afgelopen weken leverde weer enige voorbeelden op.

Met haar optreden vorige week illustreerde Van Bijsterveld beide praktijken. Ze riep ouders op zich meer over het onderwijs van hun kinderen te bekommeren, maar moest later erkennen dat ze dat zelf ook niet had gedaan. Dat liet ze aan de oppas over. De strategie hierachter – het met dit morele appèl afleiden van de aandacht voor de 300 miljoen aan bezuinigingen op het speciaal onderwijs – illustreert die andere praktijk en had meer succes. Door het kakelend ongenoegen van hardwerkende voorlees-klaar-overs verdween die pijnlijke bezuiniging naar de achtergrond, waar ze voor het CDA minder moeilijkheden oplevert.

Een ander voorbeeld kwam van Rein Jan Hoekstra, die afscheid nam van Den Haag en daarover met het NRC sprak. Hoekstra, 40 jaar actief op het binnenhof – als raadsadviseur, secretaris-generaal, lid van de raad van state, informateur – mag de Christen-democratische butler van de achterkamertjes worden genoemd. Voor het interview had hij één ding duidelijk gemaakt: “over personen zullen we van hem niks onaardigs horen”. Maar het blijft een CDA-er en dan weet je wat woorden waard zijn. De discussie over Mauro komt ter sprake en dan is zijn van zelfreflectie gespeende oordeel: “Tofik Dibi heeft ten koste van die jongen een bikkelhard politiek spel gespeeld.” Dus toch onaardig. En volkomen disproportioneel, want met geen woord rept hij over de zwalkende kamerfractie van het CDA. Noch over de door het CDA congres aangenomen motie dat een humaan beleid gevoerd dient te worden. Dat is toch iets anders dan je aanvraag voor een studievisum in Nederland mogen afwachten, terwijl je eigenlijk niet eens studeren wilt.

Dan is er ook nog de D in CDA, dat voor Democratisch placht te staan. De PVV wordt verweten dat ze geen democratische partij is en dat klopt. Het CDA daarentegen is als partij wel democratisch georganiseerd. Maar hoewel ze zich opwerpt als beschermer van de rechtstaat, praktiseert ze de uitholling van onze nationale democratie. Want waar de meeste mensen de verkiezing van de Tweede Kamer door 10 miljoen stemmers als belangrijkste democratische moment zien, geldt dat niet voor het CDA. Dat blijkt niet alleen uit de conclusie die Verhagen uit de desastreuze uitslag trok – het CDA moest weer regeren – maar ook uit de stemming op dat CDA congres een jaar geleden. Die stemming was een minachting van onze nationale democratie. Want ze bood de aanwezige CDA-leden de gelegenheid te bepalen, waarover die 10 miljoen kiezers niets te zeggen hadden, namelijk of we een rechtse coalitie kregen. Een CDA-lid kreeg privileges, waar de gewone kiezer geen aanspraak op kon maken.

Wilders, je kunt hem opportunistisch noemen en het met z’n waarden oneens zijn, maar zijn moraal heeft meer ruggengraat en stevigere knieën dan die van alle actieve CDA-ers bij elkaar. De moraal van het huidige CDA is als een uit gewoonte beleden geloof, met gebeden in het latijn, waarvan de inhoud de kerkganger geheel ontgaat. Barmhartibus et humanius prevelt minister Leers tijdens de zondagse dienst, terwijl zijn gedachte afdwalen naar de maandagse zaken omtrent de terugkeer van vluchtelingen naar Angola.

De toekomst ziet er goed uit, tenminste voor hen die de neergaande lijn van het CDA met vreugde verwelkomen. Van de enige echte CDA ideoloog die we kennen hebben we al bijna 2012 jaar niets meer gehoord. Aanleiding te denken dat daar een opvolger voor wacht is er niet. Ook wat betreft moreel leiderschap – ruggegraat – hoeft de partij zich geen illusies te maken. Jan Kees houdt helemaal niet van politiek en heeft vaak te kennen gegeven dat hij niet wil. De met spoed vertrokken kroonprins Eurlings zal bij een eventuele terugkeer het jongere broertje van Verhagen blijken. Aan de vraag waartoe het CDA op aarde is gaat hij – hand aan de slaap, at jour service – voorbij. Alleen met macht weet hij raad.

Verder, tot aan de horizon, vooral weekdieren te zien.