Links in Ierland
Voor mensen die groene, sociale en progressieve politiek nastreven is het in Ierland moeilijk kiezen. Er zijn wel groene, linkse en progressieve partijen maar dat komt niet mooi samen in een partij.
De voornaamste reden daarvoor is dat de belangrijkste politieke scheidslijn niet over het sociaal-economisch beleid gaat, maar over buitenlandse politiek. De twee grootste partijen, Fianna Fáil en Fine Gael, zijn onstaan als twee verschillende kampen in de Ierse bevrijdingsbeweging, die gescheiden werden door hun visie op de relatie met het Verenigd Koninkrijk. Fianna Fáil hechtte net iets meer aan onafhankelijkheid dan Fine Gael. De partijen splitsten over een vredesverdrag met het Verenigd Koninkrijk, dat uiteindelijk tot burgeroorlog in Ierland leidde. Fianna Fáil was principieel Republikeins en Fine Gael was veel pragmatischer. Beide partijen groeiden uit tot populistische centrum/centrum-rechtse partijen, die geen klassieke ideologie hadden. De een was net iets meer gebrand op het beschermen van de Ierse autonomie dan de andere.
Deze nu bijna tachtig jaar oude politieke tegenstelling tussen wat het pro-Verdrag en anti-Verdrag kamp heet, lijkt niet relevant meer voor de Ierse politiek van vandaag: Ierland is nu onafhankelijk, zelfs in Noord-Ierland is nu vrede tussen de Republikeinenen de Unionisten. Dit verschil in de mate waarin de partijen hechten aan Ierse onafhankelijkheid komt nu terug bij andere thema’s. Het belangrijkste daarvan is Europese integratie: Fianna Fáil, de partij voor een onafhankelijk Ierland, heeft zich jarenlang verzet tegen verregaande Europese integratie, omdat deze de autonomie van Ierland in gevaar zou kunnen brengen. Fine Gael is juist een voorstander van Europese integratie.
Naast deze twee grote partijen zijn er verschillende kleinere partijen die allemaal in meer of mindere mate groene, progressieve of linkse politiek nastreven.Voor GroenLinksers zou het logisch zijn om naar de Green Party te kijken. Deze partij is lid van de Europese Groenen. Voor typische groene zaken als het bestrijden van klimaatverandering ben je bij de Ierse Groenen aan het juiste adres. Echter, deze partij staat ver af van GroenLinkse politiek. De partij vormt op dit moment een coalitie met de centrum-rechtse Fianna Fáil, waarbij de partij zich bijna alleen heeft gericht op het binnenhalen van groene punten. Onder druk van de economische crisis is deze partij nu uit de regering gestapt, maar electoraal staat ze er miserabel voor. Daarnaast behoort deze partij traditioneel tot het Eurosceptische blok.
Er zijn in Ierland ook een aantal echte linkse partijen: Sinn Féin, jarenlang de politieke tak van de IRA, is het bekendste voorbeeld. Deze partij mengt Iers republicanisme met klassiek democratisch socialisme. In haar eigen woorden streeft de partij naar “Een Ierland van gelijken”. Dat komt in het programma neer op een gelijkere verdeling van inkomen en een gelijke toegang tot sociale voorzieningen. Dat is wel een heel beperkte en dogmatische invulling van linkse politiek. Daarnaast is Sinn Féin als republikeinse partij geen voorstander van Europese integratie. Al met al is Sinn Féin wel heel links, maar niet zo progressief.
De andere linkse partij in Ierland is de Labour Party, een kleine, sociaal-democratische partij. Anders dan haar Britse zusterpartij is zij in de jaren ’90 niet naar het politieke centrum opgeschoven. In plaats daarvan fuseerde ze met een afsplitsing van Sinn Féin. Als gematigde sociaal-democraten is deze partij een beetje links, een beetje groen, een beetje pro-Europees en een beetje progressief.
Een eerdere versie van dit artikel verscheen ook in de OverDWARS herfst 2008.
